Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Akyürek, Suat(9)
- Baltaci, Cemalettin(6)
- İlyasoğlu, Huri(6)
- Aykut, Memnune Kabakuş(4)
- Bor, Hakan(4)
- Kartal, Fatma Tayhan(4)
- Yuksel, Ferhat(4)
- Ödemiş, Murat(4)
- Bülbül, Kenan(3)
- Türkkan, Tuğba(3)
- Zemzemoglu, Tuba Eda Arpa(3)
- Ürkek, Bayram(3)
- Avcı, İbrahim(2)
- Aygül, İmdat(2)
- Burnaz, Nesibe Arslan(2)
- Evren, Savaş(2)
- Genç, Gökhan(2)
- Hendek, Muge(2)
- Kurtbeyoğlu, Emine(2)
- Kızılcık, Onur(2)
- Uludağ, Elanur(2)
- Uzun, Sevda(2)
- Yılmaz, Hacı Ömer(2)
- Özdemir, Özcan(2)
- İpek, Egemen(2)
- Şahinöz, Saime(2)
- Şengül, Mustafa(2)
- Akar, Bülent(1)
- Akbulut, Havanur(1)
- Akcan, Tolga(1)
- Aksu, Muhammet İrfan(1)
- Aktürk, Mehmet Yunus(1)
- Altın, Gökhan(1)
- Arli, Hatice(1)
- Arpa Zemzemoğlu, Tuba Eda(1)
- Arserim-Uçar, Dılhun Keriman(1)
- Ayna, Adnan(1)
- Bahar, Bilge(1)
- Beken, Hıkmet Gülçın(1)
- Bektaş, Müberra(1)
Yayınlar
- MakaleYalnız künye2024İnternet Bağımlılığının Beslenme Alışkanlıkları ve BKİ/Z-Skor ile İlişkisinin Değerlendirilmesi: Adölesanlar Üzerinde Kesitsel Bir Araştırma
Türkkan, Tuğba; Bülbül, Kenan; Yılmaz, Hacı Ömer; Meriç, Çağdaş Salih
Giriş ve Amaç: İnternet bağımlılığı özellikle fizyolojik, psikolojik ve sosyal gelişimin hızlı olduğu, başta beslenme olmak üzere çoğu alışkanlıkların kazanıldığı çocukluk ve adölesan dönemi etkilemektedir. Bu araştırma, adölesanlarda internet bağımlılığının beslenme alışkanlıkları ve vücut ağırlığı-obezite (BKİ/Z-Skor) ile ilişkisini değerlendirmek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı-kesitsel tipte olan bu araştırmaya basit rastgele örneklem metodu ve yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak 679 adölesan dahil edilmiştir. Araştırmacılar tarafından güncel literatürün taranmasıyla hazırlanan anket formu adölesanların sosyo demografik özelliklerini, beslenme alışkanlıklarını, Türkiye Beslenme Rehberi’ne (TÜBER) göre günlük tüketilmesi gereken besin gruplarını, adölesanların fiziksel aktivite düzeylerini, internet ve akıllı telefon kullanım durumları ile “Young İnternet Bağımlılığı Ölçeği–Kısa Form (YİBÖ-KF)”unu içermektedir. Bulgular: Yaş ortalaması 14,06±2,06 yıl olan adölesanların BKİ ve Z-skor ortalamaları sırasıyla 20,67±3,7kg/m2 ve 1,24±1,10’dur. Z-skor’a göre adölesanların %77,0’ı zayıf/normal, %23,0’ı şişman/obez olarak kategorize edilmiştir. Şişman/obez adölesanların zayıf/normal olanlara kıyasla internet ve akıllı telefon kullanım sürelerinin anlamlı olarak yüksektir. Adölesanların YİBÖ-KF puanları 26,2±7,6 olup şişman/obez adölesanların puanları (27,8±7,0) zayıf/normal olanlara kıyasla (25,7±7,7) anlamlı olarak yüksektir. TÜBER’in günlük önerdiği düzeyde süt ve süt ürünleri, ekmek ve tahıl ürünleri ile sebze tüketen adölesanların internet bağımlılık düzeyleri bazen tüketen veya hiç tüketmeyenlere kıyasla anlamlı olarak düşüktür. Adölesanların Z-skorları ile internet bağımlılıkları arasında kuvvetli pozitif korelasyon belirlenmiş olup adölesanların internet bağımlılıkları arttıkça Z-skorları ve obezite riskleri de artmaktadır. Sonuç: Araştırma bulguları adölesanların önemli ölçüde sağlıksız beslenme alışkanlıklarına sahip olduklarını, sağlıklı besin gruplarını günlük önerilen düzeyde tüketmediklerini ve bu durumun internet bağımlılığı ile ilişkili olduğunu göstermiştir. İnternet bağımlılığı ve beslenme alışkanlıkları ile anormal vücut ağırlığı arasındaki ilişkinin objektif ölçümler ile detaylıca irdeleneceği, geniş ölçekli ileriye dönük çalışmalara ihtiyaç vardır.
- MakaleAçık Erişim2024Yerli ve yabancı turistlerin bakış açısı ile trabzon'un gastronomik imajı
Taş, Sedat; Selcuk, Gokalp Nuri
Bu araştırmanın temel amacı, Trabzon ilini ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin bakış açısından Trabzon’un gastronomik imajını belirlemektedir. Bunun yanı sıra Trabzon ilinin ziyaretçiler gözündeki gastronomik imaj algısını, ilk akla gelen ve beğenilen yiyecek içeceklerini, yerli ve yabancı turist karşılaştırması ile Trabzon ilinin gastronomik imajının değerlendirmek araştırmanın alt amaçlarını oluşturmaktadır. Bu amaçla veriler hem araştırma sahası olan Trabzon ilinde yüz yüze hem de çevrimiçi olarak yerli (n=411) ve yabancı (n=424) turistlerden anket tekniği kullanılarak 835 kişilik bir örneklemden toplanmıştır. Araştırma bulgularına göre her iki turist grubu açısından yöresel mutfak ve gastronomik değerlerin Trabzon'u ziyaret etme motivasyonları açısından önemli bir çekicilik unsuru olduğu; yabancı turistlerin, yerli turistlere kıyasla Trabzon'u tercih etmelerinde yöresel mutfak ve gastronomik değerlerin daha etkili olduğu belirlenmiştir. Trabzon denilince ilk akla gelen ve deneyimlendikten sonra beğenilen gastronomik unsurlarının (yiyecek-içecek) listesi oluşturulmuştur. Trabzon denilince akla gelen ilk beş gastronomik unsur sırasıyla köfte/Akçaabat Köfte, kuymak/muhlama, pide, karalahana sarması (dolması) ve turşu kavurması (fasulye) olmuştur. Deneyim sonrası beğenilen yemekler ise sırasıyla (ilk beş) köfte/Akçaabat Köfte, sütlaç/Hamsiköy Sütlacı, kuymak/muhlama, pide ve karalahana sarması olarak tespit edilmiştir. Yapılan karşılaştırmada Trabzon denilince hem yerli hem de yabancı turistlerin aklına gelen yemekler arasında altıncı sırada yer alan sütlaç/Hamsiköy Sütlacı’nın, deneyimlendikten sonra beğenilen yemekler listesinde ikinci sıraya yükseldiği görülmüştür. Özellikle Akçaabat Köfte, Sürmene Pidesi, Hamsiköy Sütlacı gibi Trabzon iline ait coğrafi işaretli tescilli ürünlerin Trabzon mutfağında bilindik olduğunu ve ilçe, belde isimleriyle özdeşleşerek tanındığını anlaşılmıştır. Trabzon mutfağının ve Trabzon ilinin gastronomik imajının her iki turist grubu üzerinde de olumlu bir etki yarattığı sonucuna varılmıştır.
- MakaleAçık Erişim2024What does Ottoman Palace Cuisine Mean in Terms of the Development of Gastronomy Tourism in Türkiye? Delving into the Turkish Chefs’ Perspectives
Ödemiş, Murat; Nazikgul, Mehmet
The food and beverages served in the palaces of the Ottoman Empire are still practised today and are in demand by gastronomy tourists. The main aim of this study is to examine the practises of the kitchen chefs in 5-star hotel establishments in Antalya regarding the Ottoman palace cuisine, service methods, the sources from which they learned the recipes, the level of appreciation of the guests and the differences in practises between the chefs. Semi-structured interviews were conducted with hotel chefs, and the data obtained were analysed by descriptive analysis and content analysis methods. It was determined that due to financial constraints, some hotels do not produce meals in accordance with their original form. In addition, it was concluded that serving palace cuisine dishes in containers belonging to the period and in an area designated for palace cuisine dishes would contribute positively to the recognition of the Ottoman palace cuisine. While the chefs stated that lamb dishes and baklava are the most popular foods for tourists, Mutancana and Ballı (Honey) Mahmudiye dishes prepared with dried fruits are another important issue that is understood from the interviews that the rich variety of Ottoman palace cuisine is not sufficiently applied in today’s hotel kitchens and some recipes do not reflect the original. There is no other study in the literature investigating the Ottoman Palace Cuisine practises of hotel kitchen chefs in Antalya. From this perspective, this study is original enough to shed light on future research.
- MakaleYalnız künye2023Öğrenci Yemekhanesinde Tabak İsrafının Nedenlerinin Araştırılması: Gümüşhane Üniversitesi Örneği
İlyasoğlu, Huri; Koçak, Elif; Arli, Hatice; Zengin, Dilan; Doğan, Nilüfer
Bu çalışmanın amacı Gümüşhane Üniversitesi Öğrenci Yemekhanesinde tabak israfının nedenlerinin araştırılmasıdır. Çalışmaya toplam 330 öğrenci katılmıştır. Yüz-yüze anket tekniği uygulanarak araştırma verileri toplanmıştır. Demografik bilgileri, öğrencilerin yemekhaneyle ilgili görüşlerini ve tabakta artık bırakma nedenlerini belirlemeye yönelik toplam 13 soruyu içeren anket uygulanmıştır. Öğrencilerin çoğunluğu (%69,1) ucuz olması nedeniyle yemekhaneyi tercih ettiğini belirtmiştir. Öğrencilerin %33,9’unun yemeklerden memnun olduğu, %23,3’ünün ise memnun olmadığı, %19,7’sinin artık bırakmadığı ve %80,3’ünün ise artık bıraktığı belirlenmiştir. Öğrencilerin en çok artık bıraktığı 3 yemeğin çorba, makarna ve pilav olduğu tespit edilmiştir. Sık tekrarlanması, uygun sıcaklıkta servis edilmemesi, soğuk olması, tadının ve görünümünün beğenilmemesi gibi nedenlerden dolayı öğrencilerin tabaklarında artık bıraktığı belirlenmiştir.
- MakaleAçık Erişim2023Yiyecek İçecek İşletmelerinde Yerli Turistlerin Gösterişçi Tüketim Pratikleri Üzerine Bir Araştırma: Muğla İli Örneği
Ödemiş, Murat; Akyürek, Suat
Gösterişçi tüketim, genellikle üst gelir grubunda yer alan bireylerin davranış şekilleri arasında yer almakta olup, kimi zaman orta ve alt gelir grubundaki kişilerin de üst gelir grubundaki kişileri taklit ederek bu davranışları sergileyebildiği görülmektedir. Özellikle yiyecek-içecek işletmeleri, son dönemlerde gösterişçi tüketim, gösterişçi paylaşım ve itkisel satın alma eğilimlerinin yaygın olarak gerçekleştiği mecralardır. Buna göre araştırmanın amacı, Muğla’daki yiyecek-içecek işletmelerini ziyaret eden yerli turistlerin gösterişçi tüketim, gösterişçi paylaşım ve itkisel satın alma eğilimlerinin katılımcıların demografik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Ayrıca, araştırmada gösterişçi tüketimin ve itkisel satın almanın gösterişçi paylaşım üzerindeki etkisi de incelenmiştir. Araştırmaya ilişkin veriler, anket ile toplanmıştır. Toplanan veriler, geçerlik ve güvenirliklerinin test edilmesinin ardından; T-Testi, ANOVA Testi, korelasyon ve regresyon analiziyle incelenmiştir. Araştırmada ortaya çıkan sonuçlara göre, katılımcıların gösterişçi tüketim ve gösterişçi paylaşım eğilimlerinin düşük olduğu, gösterişçi tüketimin ve itkisel satın almanın gösterişçi paylaşımı anlamlı ve pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Araştırmada, gösterişçi tüketimin toplumsal zararlarının azaltılması yönünde gerekli tedbirlerin alınması önerilmektedir. Ayrıca özellikle pazar araştırmalarında, bu araştırmanın sonuçlarından destinasyonların ve yiyecek-içecek işletmelerinin yararlanabileceği belirtilmektedir.
- MakaleAçık Erişim2023Adölesan Muay Thai Sporcularında Aile Ortamı, Beslenme Öz-yeterlik ve Beslenme Tutumlarının Sağlık Algısına Etkisi
Şahin, Oktay
Bu çalışmanın amacı, adölesan Muay Thai sporcularında aile ortamı, beslenme öz-yeterlik ve beslenme tutumlarının sağlık algısına etkisinin incelenmesidir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinden faydalanıldı. Çalışmaya 101 erkek ve 63 kadın olmak üzere toplam 164 adölesan Muay Thai sporcusu katıldı. Katılımcılardan veri toplamak amacıyla Çocuk Beslenme Öz-yeterlik Ölçeği, Beslenme Tutum Ölçeği, Aile Ortamı Ölçeği ve Sağlık Algısı Formları kullanıldı. Araştırma verileri SPSS 21.0 (IBM) istatistik paket programında analiz edildi. Verilerdeki normallik dağılımlarını Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirildi. İkiden fazla grupların analizinde ise One-way ANOVA (tek yönlü varyans analizi) testi uygulandı. Ölçekler arasındaki ilişkinin varlığını ve yönünü belirlemek için Pearson korelasyon analizi, ölçeklerin geçerlik-güvenirlikleri Cronbach’s Alpha iç tutarlılık katsayıları ile hesaplanmıştır. Çalışmaya katılan adölesan Muay Thai sporcularının cinsiyet ve sağlık inançlarına göre beslenme öz-yeterlik ve aile ortamı değerlerinin karşılaştırılmasında erkek katılımcıların sağlık inançlarının beslenme öz-yeterlik düzeylerini, aile ortamında birlik ve beraberliği ve beslenme tutumunu etkilediği görülürken, denetim alt boyutunu etkilemediği (p>0,05), kadın katılımcıların ise sağlık inancının aile ortamında birlik ve beraberliği etkilediği görülmüştür (p<0,05). Sonuç olarak, sağlık inançları ve aile birlik- beraberlik düzeyleri yükseldikçe beslenme tutumu ve beslenme öz-yeterlik düzeylerinin de yükseldiği söylenebilir.
- Derleme MakaleAçık Erişim2023Cumhuriyetin 100. Yılında restoran işletmeleri: Gelişimsel süreç ve önemli olaylar
Akyürek, Suat; Genç, Gökhan; Kızılcık, Onur
Yiyecek içecek hizmetleri yaşam biçimi ve özdeğerlerden etkilendiğinden, bu hizmetler uygarlık tarihine paralel olarak gelişmiştir. Günümüzde paket turların da artışına bağlı olarak turizmin kitlelere yayılması ve insanların daha kaliteli hizmet sunan işletmeleri tercih etmesi, yiyecek içecek hizmetlerinin gelişimini hızlandırmıştır. Böylece restoranlar, turistik çekim unsuru haline gelmeye başlamıştır. Son yıllarda turizm ve gastronomi araştırmalarının çoğunlukla mevcut zaman üzerinden gerçekleştirildiği görülmektedir. Bu çalışmada, tarih araştırmalarının geleceğe ışık tutabileceği düşüncesinden hareketle, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan günümüze restoran işletmelerinin gelişim süreci incelenmiştir. Bu bağlamda ikincil veri kaynakları incelenerek yapılan bu derleme çalışmasında, 100 yıllık Cumhuriyet döneminde restorancılığın gelişimsel süreci, köklü restoran işletmeleri ve restorancılığı etkileyen önemli olaylar kronolojik olarak incelenmiştir. Böylece Türkiye’nin gelecek yüzyılında yiyecek içecek endüstrisinin gelişimine katkı sunacak tarihsel bir değerlendirme yapılması amaçlanmıştır. Araştırma sonucunda, yapılan tarihsel değerlendirmelere bağlı birtakım öneriler geliştirilmiştir.
- MakaleAçık Erişim2023An Investigation on the Components of the Living Standards: Evidence from Ethiopia
Kocağ, Esra Karapınar
Adaption of the 2030 Agenda for Sustainable Development in 2015 by United Nations member states is an urgent call for action to improve human lives while protecting environment. As any other developed and developing members, Ethiopia is also expected to response the call for action. Ethiopia is a country with high dependency on rain-fed agriculture, severe drought as a result of climate change and wrong human action, widespread poverty, and high dependency on humanitarian aid which requires a careful investigation to deal with its problematic situations. This paper offers a household level investigation on the components of living standards or welfare in Ethiopia, utilising COVID-19 High Frequency Phone Survey of Households 2020. Findings suggest that living area, ownership of dwelling, Access to water and electricity, having a rental income, and the number of household members significantly associated with the level of consumption, that are expected to provide guidance for policy makers.
- MakaleAçık Erişim2023Spor salonuna giden bireylerin beslenme alışkanlıkları, beslenme bilgı düzeyi ve besin desteği kullanımlarının belirlenmesi
Aygül, İmdat; Yılmaz, Hacı Ömer
Bu araştırma, spor salonuna giden bireylerin beslenme alışkanlıkları, beslenme bilgi düzeyi ve besin desteği kullanım durumlarını belirlemek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Tanımlayıcı-kesitsel tipte olan araştırmanın verileri anket aracılığıyla elde edilmiştir. Anket formu demografik bilgiler, beslenme alışkanlıkları, Yetişkinler İçin Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği ve besin desteği kullanımına yönelik sorulardan oluşmaktadır. Araştırmada 360 spor salonuna giden bireye (242 erkek, 118 kadın, ortalama yaş=22,1±5,6 yıl) ait veriler değerlendirilmiştir. Katılımcıların beslenme alışkanlıklarının önerilen düzende olmadığı, %19,4’ünün kötü düzeyde temel beslenme ve %17,5’inin kötü düzeyde besin tercih bilgisi olduğu ve %30,0’ının ise besin desteği kullandığı belirlenmiştir. Spor salonuna giden bireylerin sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazanımı ve yüksek beslenme bilgisi edinimine bağlı olarak, daha bilinçli ve doğru şekilde besin desteği kullanım tercihinin olabileceği düşünülmektedir. Bu konuda, özellikle spor ve sporcu beslenmesi alanında uzmanlaşmış diyetisyenler bilgi edinim kaynağı olarak tercih edilebilir. Ayrıca, spor salonuna giden bireylerin beslenme konusunda sıklıkla bilgisine başvurduğu salon antrönerlerinin de besinler, besin destekleri ve sporcu beslenmesi ile ilgili bilimsel kaynakları tercih etmesi ve bireyleri daha doğru ve sağlıklı bir şekilde yönlendirmesi önerilmektedir.
- MakaleAçık Erişim2023Some Quality and Microbiological Traits of Tokat Tarhana Obtained from Different Wheat Cultivars Under Various Drying Conditions
Bahar, Bilge; Baltaci, Cemalettin; Gençer, Sevil
This study was carried out to evaluate the variations in some quality traits of Tokat red pepper tarhana samples according to the cultivars and drying techniques. For this aim, five white grained bread wheat cultivars such as Altınöz, Candaş, Gökkan, Şahika, and Yakamoz were used as material. And, tarhana samples were dried under open air, airflow oven and vacuum. The study was conducted with three replications according to the split plot design in random plots. All quality traits showed statistically significant variations for the bread wheat cultivars (C), drying techniques (DT), and DT×C interactions. Thus, airflow oven showed the highest values among the drying techniques for the contents of ash (8.5892%), total titration acidity (27.433%) and salt (6.842%). On the other hand, open air drying technique presented the highest values for moisture (14.556%), pH (4.349) and the density of lactic acid bacteria (LAB) (1.4×104 CFU g-1 for M17 agar, 2.4×104 CFU g-1 for MRS agar. Also, Gökkan cv had the highest percents for all quality traits except LAB density. These findings showed that the most suitable bread wheat cultivar for Tokat red pepper tarhana was Gökkan cv, and the most favorable drying technique was open air drying. In addition, it is understood from the results that wheat cultivar and drying technique which used in tarhana production were essential factors. So, tarhana sector should choose the best wheat cultivar and drying technique to be used in tarhana production for consumer taste and healthy diet. From this study, it is understood that the open air drying is the most sustainable technique in terms of both production and consumption.
- MakaleAçık Erişim2023Self-efficacy levels of individuals with type 2 Diabetes Mellitus in the use of diabetes drugs: The example of Gümüşhane and Bayburt province
Demirağ, Hatice; Cin, Aynur; Daştan, Buket
This study was conducted to determine the self-efficacy levels of individuals with Type 2 Diabetes Mellitus in the use of diabetes medication. The population of the descriptive study consisted of individuals with Type 2 Diabetes Mellitus residing in Gümüşhane and Bayburt provinces. The sample size was determined with the G*Power 3.1.6.9 program. A total of 315 individuals were reached in the study using a snowball sampling method. Data were collected by “Google Form” us- ing “Personal Information Form” and “Diabetes Medication Self-Efficacy Scale”. In the analysis of the data, independent groups t-test, one-way ANOVA test and Pearson product moments correlation test were used. The average age of the individuals with Type 2 Diabetes Mellitus participating in the study was 52.29±14.74 years, the duration of diabetes disease was 9.23±6.25 years, and 81% of them were men. The total average score of the participants from the “Diabetes Medication Self-Efficacy Scale" was determined as 38.70±12.36 points. It was found that the average total score of the” Diabetes Medication Self-Efficacy Scale" was higher for women than men, singles than married. Again, the total scale score averages were statistically different according to the occupational group (p<0.001). In addition, the average total score of the “Diabetes Drug Use Self-Efficacy Scale” was found to be higher for individuals who received training on diabetes drug use compared to individuals who did not receive it. It was found that the average scores of the participants from the "Diabetes Medication Self-Efficacy Scale" and its sub-dimensions were moderate. In order to increase the diabetes drug use self-efficacy levels of participants diagnosed with Type 2 diabetes, training on the use of diabetes drugs can be expanded.
- MakaleAçık Erişim2023Investigation of Motives Underlying Food Choice of Health Science Students: Cross Sectional Study
İlyasoğlu, Huri; Fatma; Yaşar, İlknur; Duvan, Sare Nur; Erbecer, Sibel
Objective: Poor eating habits are widespread among university students. This study aimed to investigate the motives un- derlying food choices of health science students by using a food choice questionnaire (FCQ). Moreover, the correlations between food choice dimensions and anthropometric characteristics such as body mass index (BMI) and waist-to-height ratio were investigated.Material and Methods: Voluntary students (n=335) from the faculty of health sci- ences participated in the study. Their demographic properties and an- thropometric measurements were recorded. Turkish version of the FCQ was applied to the participants. For analyzing the data, chi-square test and Pearson correlation analysis were performed. Results: Research findings revealed that the most important food choice dimensions were sensory appeal, price, and mood, respectively, and the least important were weight control, natural content, and ethical concern, respectively. Health dimension had a lower importance in food choice compared to sensory appeal dimension. Females gave higher scores compared to males. The BMI was positively correlated with both convenience and weight control dimensions. No correlation was found between the waist-to-height ratio and food dimensions. Conclusion: To reduce health risks related to poor eating habits, university students’ aware- ness of healthy foods and nutrition should be increased. For this reason, activities should be organized to improve their knowledge about healthy nutrition.
- MakaleAçık Erişim2023Obezite Hastalığına Sebep Olan Faktörlerin Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) Yöntemiyle Değerlendirilmesi
Bolayır, Banu; Ölçer, Dilara; Tekbiyik, Bora; Kara, Gökdeniz; Çatuk, Hülya
Bu çalışmada, obezite hastalığına sebep olan faktörlerin önem sıralamasının yapılmasıyla yeterli, dengeli ve sağlıklı beslenmenin önemini vurgulamak, toplumda sağlıklı beslenme bilinci oluşturmak ve obezite hastalığı konusunda farkındalık oluşturmak amaçlanmaktadır. Çalışmada obezite hastalığına sebep olan ana faktörleri ve bu ana faktörlere ait alt faktörleri belirlemek için literatür araştırması yapılmış ve bu konuda uzman olan beslenme ve diyetetik alanındaki akademisyenlerin görüşleri alınmıştır. Belirlenen ana faktörler ve alt faktörlere göre ikili karşılaştırmalı bir anket formu hazırlanmıştır. Anket formu, çalışma için belirlenen 7 uzmana doldurtulmuştur. Anket formlarından elde edilen verilerin analizinde Microsoft Excel programı kullanılarak Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre ana faktörler arasında obezite hastalığına sebep olan faktörlerin en fazla önemliden en az önemliye doğru önem sıralaması; beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite, sağlıklı beslenme bilinci, genetik hastalık ve metabolik hastalık, cinsiyet, yaş, psikolojik etkiler, sosyokültürel ve çevresel etmenler olarak bulunmuştur. Ayrıca obezite hastalığına sebep olan her bir ana faktörün alt faktörleri için de ayrı ayrı önem sıralamaları yapılmıştır. Buna göre önem sıralamaları bakımından ana faktörler içindeki en önemli alt faktörler; fiziksel aktivite yetersizliği, yağlı ve karbonhidrat ağırlıklı beslenme, kadın, fastfood tüketim bilinci, genetik hastalık, yaşla birlikte azalan enerji gereksinimi, yoğun tedavi gerektiren kronik hastalıklar, gelir durumu olarak bulunmuştur.
- Derleme MakaleAçık Erişim2023Maternal Beslenme, Mikrobiyota ve Krononütrisyon
Caferoglu Akin, Zeynep; Kurtbeyoğlu, Emine
Maternal beslenme, fetal büyüme ve gelişmede önemli bir rol oynar. Gebelik sırasındaki olumsuz beslenme koşullarının, bebekteki belirli organların yapısını ve işlevini kalıcı olarak değiştirebilmekte ve bunun da fetal programlanma aracılığıyla birçok yetişkin hastalığına yol açabileceği uzun zamandır bilinmektedir. Bağırsak mikrobiyotasının fetal programlanma hipotezine dahil edilmesi, maternal beslenmenin bebeğin sağlığı ve hastalığı üzerindeki etkisinin daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır. Gebelik ve emziklilik dönemindeki maternal beslenme, annenin mikrobiyotasını etkilemekte, böylece gebelik ve erken yaşam sırasında bebeğe aktarılabilen bakteri havuzunu değiştirmektedir. Mikrobiyotanın bileşimi ve aktivitesinin değişmesi ise hem anne hem de bebeğin sağlığında önemli bir yere sahiptir. Diyetin kompozisyonu ve total enerji alımı ile bebeğin gelecekteki sağlığı ve hastalığının etkilendiğine dair kanıtlar oluşmaya başlamakla birlikte, sadece diyetin kompozisyonunun değil aynı zamanda diyetin zamanının (krononütrisyon) da önemli olduğu belirtilmektedir. Literatürde gece ağırlıklı beslenen annelerin diyet kalitesinin düşük, diyetin glisemik yükünün ve yağ içeriğinin yüksek, meyve-posa tüketiminin düşük olduğu bildirilmiştir ve bunun sonucunda hem anne hem de bebeğin sağlığını etkileyebileceği düşünülmektedir. Bu derlemenin amacı; maternal beslenme, mikrobiyota ve krononütrisyon arasındaki ilişkileri incelemektir.
- MakaleAçık Erişim2023Yabancı Öğrencilerin Gastrodiplomasi Aracı Olarak Türk Mutfağı Haftasına İlişkin Deneyimleri
Kaya, Fazil
Günümüzde farklı toplumların birbirleriyle kaynaştırılması için çeşitli etkileşim kanalları kurulmaktadır. Bu girişimlerden biri olan gastrodiplomasi, toplumlar arasında yiyecek içecek kültürü alışverişine dayanmaktadır. Bu çalışma, yabancı öğrencilerin Türk mutfağı hakkındaki deneyimlerinin ve görüşlerinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yabancı öğrencilerin deneyim ve görüşlerinin alınması için yarı yapılandırılmış anket formu aracılığıyla 2022 Ağustos ve Eylül ayları arasında 16 adet katılımcıdan veriler toplanmıştır. Çalışma kapsamında elde edilen veriler betimsel analizle yorumlanmıştır. Bu çerçevede katılımcıların deneyimleri; Türk mutfak imajı, Türk mutfak deneyimi ve gastrodiplomasi açısından Türk mutfağı şeklinde üç temel kategoride tanımlanmıştır. Araştırma sonucunda, katılımcıların kısmen Türk Mutfağı hakkında ön bir algıya sahip olduğu, ikamet edilen ülkede Türk mutfağını deneyimleme fırsatı yakalayamadığı, Türkiye’ye geldikten sonra Türk mutfağı hakkında hem olumlu hem de yeni deneyimler kazandığı tespit edilmiştir.
- MakaleAçık Erişim2023Türk Turistlerin Temalı Restoran Deneyimleri: Lviv (Ukrayna) Örneği
Akyürek, Suat
Turizm endüstrisinin ayrılmaz bir parçası olan yiyecek ve içecek işletmeleri, turizm destinasyonlarında kritik roller oynamaktadır. Özellikle son yıllarda turistik mekanlarda deneyimsel ürün sunumlarının öneminin artması, turistlerin beklentilerini karşılamaya yönelik farklı yiyecek ve içecek konseptleri üreten işletmelerin ortaya çıkmasını teşvik etmiştir. Bu iş türlerinden biri de temalı restoranlardır. Bu çalışma, Ukrayna'nın Lviv şehrinde faaliyet gösteren temalı restoranlarda hizmet veren Türk turistlerin deneyimlerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla veri kaynağı olarak e-derlemeler ve katılımcı gözlem notları kullanılmıştır. Araştırma bulguları, temalı restoranları ziyaret eden turistlerin unutulmaz deneyimlerini şekillendiren beş temayı ortaya çıkarmıştır. Bunlar atmosfer, eğlence, personel, duygular ve duyulardır. Araştırma bulgularına göre temalı restoranlarda turistlerin tekrar ziyaret etme, tavsiye etme ve daha fazla ödeme yapma gibi olumlu davranışsal niyetlere sahip oldukları gözlemlenirken, bu restoranlarda deneyimlerini olumsuz yönde etkileyen bazı olumsuz faktörler tespit edilmiştir. Araştırmanın sonuç bölümünde teori ve uygulamaya yönelik öneriler geliştirilmiştir.
- MakaleAçık Erişim2023Sous vide ve geleneksel pişirme yöntemlerinin kabak ve yeşil fasulyenin renk özellikleri ve antioksidan kapasitesine etkisinin karşılaştırılması
İlyasoğlu, Huri; Yilmaz, Sena Nur
Pişirme işleminin sebzelerin fiziksel ve kimyasal özelliklerinde değişimlere yol açtığı bilinmektedir. Yeşil fasulye ve kabak Türk mutfağında yaygın bir kullanım alanına sahiptir. Bu çalışmanın amacı Sous vide (SV) ile geleneksel pişirme (haşlama ve buharda) yöntemlerinin yeşil fasulye ve kabağın renk özellikleri ve antioksidan kapasitesine etkilerinin karşılaştırılmasıdır. Taze ve 3 farklı pişirme yöntemi uygulanmış sebze örneklerinin renk özellikleri (L*, a* ve b*), toplam fenolik madde miktarı (TFM), 2,2-difenil-1-pikrilhidrazil (DPPH) radikal temizleme aktivitesi ve demir (III) iyonu indirgeme antioksidan gücü belirlenmiştir. Pişirme işlemi sonrası sebzelerin parlaklık değerlerinde azalma ve kırmızılık-yeşillik değerlerinde artışlar gözlenmiştir. Sebzelerin TFM içeriğinin en iyi korunduğu pişirme yönteminin SV yöntemi olduğu belirlenmiştir. Pişirme yöntemlerinin antioksidan kapasiteye etkisinin sebze çeşidine göre farklılıklar gösterdiği de belirlenmiştir. Kabak örnekleri için haşlama yönteminde yeşil fasulye örnekleri için buharda pişirme yönteminde en yüksek antioksidan kapasite değeri elde edilmiştir.
- MakaleAçık Erişim2022Determination of physical, chemical and antioxidant properties of pomegranate sauces sold in Turkish markets
Baltaci, Cemalettin; Akar, Bülent; Kamış, Yunus Emre
This study aimed to determine the physical, chemical and antioxidant properties of pomegranate sauces sold in the Turkish markets. A total of eighteen pomegranate sauces, seventeen of which were purchased from the market, and one produced in a rotary evaporator, were analyzed with respect to antioxidant activity, titratable acidity, brix, hydroxymethylfurfural (HMF), pH, color, and sugar. The antioxidant activities of the samples were analyzed by six different methods, including DPPH (2,2-diphenyl-1-picrylhydrazil) radical scavenging activity, ferric reducing antioxidant power (FRAP), ABTS●+ radical scavenging capacity, total antioxidant capacity assay (TAC), total phenolic content (TPC), and total flavonoid content (TFC) methods. The highest and lowest antioxidant activity values were as follows, respectively: 5.23 and 822.69 mg AA/kg for the DPPH method, 57.94 and 2380.94 mg FeSO4/kg for the FRAP method, 660.47 and 3690.83 mg AA/kg for the TAC method, 23.06 and 11680.71 mg QEE/kg for the TFC method, and 123.54 and 9566.95 mg GAE/kg for the TPC method. In addition, HMF contents of the most samples were below the permissible limit value (50 mg/kg), while some of them showed a heterogeneous distribution between 4.58 and 103.68 mg/kg. Such a heterogeneous distribution of the HMF contents may be due to the factors such as raw materials and additives used in production, applied heat treatments, production processes, and storage conditions. As a result, HMF content in pomegranate sauce can be reduced below the permissible limit if the production conditions comply with the standards.
- MakaleAçık Erişim2022Hedonic Hunger Level of Health Science Students:\rCross-Sectional Research
İlyasoğlu, Huri; Saçtı, Tuğçe; Koç, Gamze; Gödek, Şule; Gözün, Melike
Objective: The aim of this study was to determine the\rhedonic hunger level of health science students. Material and Methods:\rA face-to-face survey with voluntary students (n=374) was conducted\rto collect the data including their demographic profile,\ranthropometric characteristics, hedonic hunger level, and desire for\rfoods. The Power of Food Scale (PFS) was used to determine the hedonic\rhunger level whereas the Visual Analogue Scale (VAS) was utilized\rto check the students’ desire for the consumption of palatable\rfoods. Chi-square test and Pearson correlation analysis were performed\rto analyze the data. Results: The female students felt more hedonic\rhunger than the male students. However, gender showed no significant\rdifference with respect to the total PFS score (p>0.05). Pearson analysis\rindicated no correlation between the PFS scores and anthropometric\rmeasurements (p>0.05). Ice-cream was found to be the most desired\rfood by students followed by fruits and nuts. Positive significant correlations\rbetween the PFS scores and the desire for the consumption of\rdesserts, chocolate, cake, patisserie foods, ice-cream, fast food, fried\rpotato, and snack were determined according to the VAS scores\r(p<0.05). Conclusion: Students felt hedonic hunger and desired mostly\rthe consumption of calorie-dense foods such as desserts, chocolate,\rcake, patisserie foods, ice-cream, and fried potato. The consumption of\rcalorie-dense foods can lead to the weight gain which is associated with\robesity. Therefore, the awareness of the students on the hedonic hunger\rshould be increased to prevent the risk of obesity in their later life.
- MakaleAçık Erişim2021Yeşil restoranlarda hizmet alan müşterilerin memnuniyet ve şikâyetlerinin incelenmesi: Akdeniz ülkelerinden örnekler
Akyürek, Suat; Kızılcık, Onur
Son yıllarda dünya genelinde sürdürülebilir ve çevreci restorancılık anlayışıyla faaliyet gösteren restoran sayısının oldukça artış gösterdiği görülmektedir. Ancak Türkiye’de bu anlayışla faaliyet gösteren restoranlar sınırlı sayıda kalmıştır. Dünya genelinde çevresel sorunların hızla büyümesi ile birlikte, sürdürülebilirlik kapsamında alınan önlemler de artmaktadır. Bu bağlamda çevre dostu restorancılık anlayışının gelecek yıllarda daha da yaygınlaşacağı öngörülmektedir. Bu nedenle, çevre dostu restoranlardan hizmet alan turistlerin memnuniyet ve şikâyet kategorilerinin incelenmesi ile teorik ve pratik açıdan faydalı bulgulara ulaşılacağı düşünülmektedir. Turistlerin çoğunluğu seyahat planlamalarında çevrimiçi seyahat bilgi kanallarını kullanmaktadır. Buradan hareketle bu çalışmada, yeşil restoranlarda hizmet alan müşterilerin çevrimiçi değerlendirmeleri kapsamında memnuniyet ve şikâyet kategorilerinin keşfedici bir yaklaşımla ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, örnek olay nitel araştırma yöntemi benimsenerek, Türkiye, İspanya, İtalya ve Fransa’da faaliyet gösteren yeşil restoranlara yönelik paylaşılan toplam 600 yorum içerik analizine tabi tutulmuş ve elde edilen kategoriler dört ülke kapsamında incelenmiştir. Araştırma sonucunda, ortaya çıkan kategorilerin benzerlik gösterdiği ve neredeyse tüm müşterilerin (%99) herhangi bir yeşil veya sürdürülebilirlik vurgusuna yorumlarında yer vermedikleri tespit edilmiştir.