Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- Derleme MakaleAçık Erişim2025Sporcu performansını artıran güncel besin takviyeleri
Bor, Hakan
Sporcu performansını artırmak amacıyla kullanılan besin takviyeleri teknolojinin ilerlemesiyle birlikte bu takviyelerin çeşitliliğinin ve erişilebilirliğinin artması nedeniyle geçmişe kıyasla daha fazla ön plana çıkmıştır. Bu bağlamda çalışmada besin takviyelerinin sporcu performansını hangi yönlerden etkilediği ve sağlıklı kullanım dozajlarının nasıl olması gerektiği güncel literatür yardımıyla açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırmada öncelikle besin takviyeleri hakkında genel bir bilgi verilerek besin takviyeleri tanıtılmış sonrasında her bir besin takviyesinin özelliklerine uygun olarak sporcu performansı üzerindeki olası etkilerinden bahsedilmiştir. Ayrıca besin takviyelerinin kullanım dozajları konusunda son dokuz yıldaki literatürde var olan öneriler çalışma içinde sunulmuştur. Bir beslenme uzmanı yardımı alınarak doğru bir şekilde tüketilen besin takviyeleri sporcu performansını farklı etki mekanizmaları yoluyla olumlu etkilemektedir. Sporcuların bir kısmı için diyetlerini yeniden planlayarak besin takviyelerine olan ihtiyaç karşılanabilirken, diğer bir kısmı için performans gösterdikleri spor dalı nedeniyle diyetle alınan miktar yeterli olmayıp uzman kontrolünde besin takviyelerini diyetlerine ek olarak almaları gerekmektedir. Bu nedenle sporcuların besin takviyelerinin yan etkilerinden dolayı sağlık açısından zarar görmemeleri ve en üst düzeyde fayda elde edebilmeleri için sporcunun fiziksel durumuna, spor dalına ve diyetine uygun olacak şekilde besin takviyesi alımının bilimsel çalışmalardaki öneriler doğrultusunda bireye özgü olarak planlanması büyük önem taşımaktadır.
- MakaleAçık Erişim2023Hypoglycaemia after Initiation of CFTR Modulator Therapy in a Cystic Fibrosis Patient without Diabetes
Yskout, Marie; Vliebergh, Joke; Bor, Hakan; Dupont, Lieven; Lorent, Natalie; Van Bleyenbergh, Pascal; Gillard, Pieter; Van Der Schueren, Bart; Mertens, Ann; Mathieu, Chantal
Introduction. Cystic fibrosis transmembrane regulator (CFTR) modulator therapies improve respiratory function and glycaemic control in patients with cystic fibrosis (CF). The direct effect of CFTR modulator therapies on pancreatic function in patients without preexisting diabetes remains unclear. Case Presentation. An 18-year-old female with CF caused by F508del/F508del mutation, who had no diabetes, developed postprandial hypoglycaemias 6 months after initiation of elexacaftor, tezacaftor, and ivacaftor combination therapy (ETI). Symptoms were persisted after brief discontinuation of ETI, but her symptoms and time-in-hypoglycaemia had improved remarkably by avoiding high glycaemic index-foods. Discussion. This case of hypoglycaemia associated with CFTR modulator therapy in a patient without preexisting diabetes suggests that CFTR modulator therapy has the potential to directly affect glucose homeostasis. There might be an improvement in insulin secretion as well as a reduction in systemic insulin resistance. Conclusion. Treatment of CF patients without diabetes with CFTR modulator therapies can cause recurrent hypoglycaemic episodes which resolve with dietary measures.
- Derleme MakaleYalnız künye2021Food Literacy, Mindful Eating and Nutrition
Saka, Mendane; Bor, Hakan
Nowadays, with the developing technology, foods have started to take place on the shelves in many different ways by containing harmful and beneficial properties for health. As a result, it has become complicated and difficult for individuals to choose the right and needed food in this extreme food variety. In addition, with the effective fast lifestyle, eating habits have started to change differently than in the past. Therefore, changing nutritional habits (eating fast foods, eating fast, eating without mindfulness, etc.) due to the fast lifestyle lead to a decrease in healthy eating habits which is one of the most basic requirements for the continuation of life and the spread of unhealthy nutrition. As a result, these two situations increase chronic diseases and health expenditures caused by unhealthy nutrition. In this review article, it is aimed to reveal the definitions and importance of the concepts of food literacy, mindful eating and the relationship between these concepts with nutrition in order to provide the ideal health situation with an adequate and balanced diet in this increasing food variety and fast pace of life.
- MakaleYalnız künye2021Examination of the Mindful Eating Level by Gender: A Meta-Analysis Study
Bor, Hakan
This research’s aim is to perform a meta-analysis to\rsee if the level of mindful eating varies by gender. The\reffect sizes were calculated utilizing "Standardized\rMean Difference (SOF)", a Cohen's d analysis. Also,\rthe “Orwin Fail-Safe N Number, Duval-Trim\rTweedie's and Fill Method, Egger Regression Test and\rFunnel Plot method” were employed to look for\rpublication bias and it was identified there wasn’t a\rpublication bias in thisresearch. Within the scope of the\rresearch, through the literature review about the\rmindful eating level, 27 studies conducted between\r2016-2021 in Turkey were reached. In line with the\rinclusion criteria, 16 studies, 12 of which were articles\rand 4 of which were thesis, were examined in the\rresearch. The research's study group consisted of 8380\rpersons, with 3084 (36.7%) men and 5296 (63.2%)\rwomen. The papers examined in the analysis were\rfound to have a heterogeneous distribution (Q= 51.355,\rp=0.000<0.01; I2=70.79). Despite the fact that\rwomen's levels of mindful eating were greater than\rmen's in the random effects model, this difference was\rstatistically insignificant (Cohen's d=0.020).\rFurthermore, using the moderator analysis method, the\rlevel of mindful eating was re-evaluated according to\rthe sample subgroups (adolescent/adult) and after the\rmoderator analysis it was revealed that there was no\rstatistically significant difference on mindful eating\rlevel between the adolescent and adult sample groups\r(Qb=0.001, p=0.978>0.05). Findings of the research\rwere discussed in the light of existing mindful eating\rliterature.\rKeywords: Gender, Meta Analysis, Mindful Eating.
- Derleme MakaleYalnız künye2020Beslenme ve İşçi Verimliliği Arasındaki İlişki
Bor, Hakan
İş verimliliği için, işçilerin sağlıklı olmaları ve işe konsantrasyonları temel faktörler arasındadır. Bu nedenle, işçilerin sağlıklı olmaları adına sağlıklı bir yaşamı sağlayacak dengeli ve yeterli bir beslenme imkanına sahip olmaları gerekmektedir. Ancak gerek çeşitli sağlık problemlerinden gerekse iş yerlerinde sunulan yemek hizmetlerinin yetersizliğinden ötürü işçiler dengeli ve yeterli beslenme imkanına sahip olamamaktadır. Bu durum da iş yerlerinde işçilerin yetersiz beslenmeden kaynaklı sağlık problemleri yaşamalarına sebep olmaktadır. Sağlık sorunları nedeniyle iş yerinden alınan sağlık izinlerinin artmasıyla da iş gücü kaybından ötürü iş yerindeki verimliliğin azalmasına neden olmaktadır. Diğer yandan yetersiz beslenen işçilerde hipoglisemi nedeniyle oluşan konsantrasyon kaybı da iş kazalarını artırmaktadır. Bu durum, iş yerindeki işlerin aksamasına, iş verimliliğinin düşmesine ve yaralanan veya sakatlanan işçi için yapılacak sağlık harcamaları nedeniyle iş yerinin zarar etmesine neden olmaktadır. Bütün bunlar nedeniyle bu çalışmada, incelenen ve uygun bir şekilde derlenen literatür çalışmalarının yardımıyla işçilerin yaptıkları işlerin ağırlığına uygun olarak besinlerden almaları gereken günlük kalori ihtiyacının ne olduğu ve işçi beslenmesi, işyeri sağlığı, iş kazaları ve işçi verimliliği arasındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu çalışma sonucunda, işçi beslenmesinin iş verimliliği ve iş kazalarıyla kuvvetli bir şekilde ilişkili olduğu görülmüştür.