Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

Alt birimler

Araştırmacılar(72)

Birim yayınları

336 →
  • MakaleAçık Erişim2026
    Ahl al-Sunnat Textbooks Prepared for Primary Education in Iran in the Context of the Reflection of Ideological Discourse in the Curriculum

    Demir, Habip

    Purpose: This study aims to examine how the official ideological discourse in Iran is produced through the educational curriculum and how Sunni Islam is positioned within this institutional discourse. In this context, our study examines how Sunni Islam is represented in the Ma`& amacr;rif-i Isl & amacr;m & imacr;: V & imacr;je-yi Ahl al-Sunnat textbooks prepared for Sunni students at the primary education level in Iran, and through which discursive strategies this representation is constructed. Considering the determining influence of Twelver Shi'ism- the official sect of the Islamic Republic of Iran-on state institutions and the educational system, the way Sunnism is defined in institutional texts emerges as a significant subject of scholarly inquiry. In this context, the study seeks to demonstrate that sectarian identities are produced not only through doctrinal differences but also through institutional discourse and educational materials. The central research problem of the study is to identify the concepts, historical references, and narratives through which the Sunni sect is represented within Iran's official educational system. Method: The study was designed within the framework of a qualitative research approach. The data source for the study consists of the elective textbooks titled Ma`& amacr;rif-i Isl & amacr;m & imacr;: V & imacr;jeyi Ahl al-Sunnat prepared for Sunni students by the Iranian Ministry of Education as a supplement to the mandatory textbooks for elementary school (grades 2-6) and middle school (grades 7-9). A total of 8 textbooks were subjected to document analysis in this study; the books were examined holistically, and the texts, activities, and visual narratives were evaluated thematically using a discourse analysis approach. Findings: The findings reveal that Sunni identity in the examined textbooks is represented through several recurring thematic frameworks. In sections related to ritual practices, the practices of Sunni legal schools are explained in detail, enabling Sunni students to learn the religious practices associated with their own tradition. At the same time, the selection of historical figures largely avoids controversial personalities that could potentially generate sectarian tensions; instead, the textbooks highlight companions and scholars who are respected to some extent in both Sunni and Shi'i traditions. Furthermore, narratives concerning the Ahl al-Bayt and the event of Karbala are presented both as shared religious references and as significant elements of Shi'i historical discourse. The treatment of concepts such as taqlid, mujtahid, and religious leadership also indicates that these textbooks function not merely as pedagogical materials but as texts that carry ideological meanings associated with the political and ideological discourse of the Iranian state. Conclusion: The study concludes that the textbooks prepared for Sunni students in Iran constitute important institutional texts that demonstrate how sectarian identity is represented at the institutional level. Within these texts, Sunni identity is recognized and made visible to a certain extent; however, it is simultaneously redefined within a discursive framework compatible with the official Shi'i ideological structure. In this regard, the research contributes to the literature in the field of History of Islamic Sects by demonstrating how sectarian identities are produced and represented through educational materials. Moreover, the findings contribute to contemporary discussions on the relationship between sectarian identity and education, while also indicating new directions for future research on similar institutional texts.

    • SDG 4 · Nitelikli Eğitim
    • SDG 16 · Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar
  • MakaleAçık Erişim2026
    Kalimaki Bey in Ottoman Foreign Affairs: His Career and the Role in the 1849 Hungarian Refugee Crisis

    Yilmaz, Banu; Erdogan, Serkan

    This study examines the transformation of the Ottoman Empire's foreign policy during the Tanzimat period and the construction of the empire's image in Europe through the life and diplomatic activities of Alexandros Kalimaki Bey, a prominent diplomat. The main objective of this article is to analyze the career of Kalimaki, who was of Romanian origin and from a Greek family in Phanar, and who stands out as the first non-Muslim subject of the Ottoman Empire to serve as a permanent ambassador to Europe, particularly his crisis management during the Hungarian Refugee Crisis, within its historical context. The research proceeds with a chronological and qualitative method based on primary archival documents of the Ottoman Ministry of Foreign Affairs and Kalimaki's diplomatic reports sent from London and Paris. Data obtained from archival documents have been evaluated within their historical context by considering them alongside studies in the literature. Through this method, the transformation and crisis management processes in Ottoman foreign policy have been qualitatively assessed through the diplomatic correspondence and reports of the period. Within this framework, the study also aims to highlight the interaction between Kalimaki Bey's personal diplomatic capacity and the new diplomatic approach adopted by the Ottoman State after the Tanzimat reforms.

    • SDG 16 · Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar
  • MakaleYalnız künye2026
    The Concepts of Daimonion and Daimōnin Plato's Texts: An Analysis in the Context of Apology and Symposium

    Öztürk, Umit; Yalçin, Seda

    It is possible to say that Plato's texts are heavily intertwined with mythological elements or narratives. One of the main reasons for this fact can be found that the characters in the dialogues are constructed in a way that vividly conveys the spirit of the period. However, some terms or concepts that were present in the cultural atmosphere of the period and in the vocabulary of every philosopher writing at that time make the understanding of the texts extremely difficult, especially when the metaphorical contexts are taken into account. Among such concepts, there are daimonion and daim & omacr;n and their grammatical derivatives, which are extremely difficult to translate into different languages. Moreover, when the last-mentioned concepts are being connected with the terms such as theos and its derivatives, which altogether can be considered to be in the same semantic family, it becomes even more difficult to understand some Platonic texts. This article primarily aims to analytically distinguish between the daimonion and daim & omacr;n narratives in the Apology and the Symposium. Secondly, via referring to other Platonic texts, the question of whether these concepts can be understood on common ground is discussed.

  • MakaleYalnız künye2026
    Thought Experiments in Islamic Philosophy: Ibn Sina's Flying Man and the Estimative Faculty

    Kaya, Asli Uner

    The nature and function of thought experiments, which have become an important part of philosophical and scientific discourse, are among the topics that have been researched with great interest not only by philosophers but also by historians of science, cognitive scientists and psychologists in recent years. Thought experiments, which we can trace back to the Pre-Socratics, are frequently encountered in the Middle Ages, especially in fields such as theology and natural philosophy. Imaginary scenarios designed by important figures in the Islamic world such as Ibn Sina, Ibn al-Haytham and Ghazali provide important information about the way thought experiments were used in the period. Ibn Sina was the first philosopher to try to explain the psychological basis of thought experiments. The fundamental question he focuses on is: What is the source of the premises used in thought experiments? According to Ibn Sina, the source of thought experiments is wahm, an internal, sensory faculty that has no exact English equivalent but is usually translated as estimative faculty. My aim in this article is to focus on the faculty of illusion that Ibn Sina introduced while creating the psychological infrastructure of thought experiments and to reveal the role that this faculty plays in the formation of thought experiments.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2026
    İslamcı şairlerin şiirinde savaş algısı

    Meral Boşnak

    Bu çalışma, modern Türk şiirinde “İslamcı Şairler” olarak nitelendirilen şairlerin şiirlerinde “savaş” olgusunun ele alınış biçimlerini, şiirlerindeki imge ve metaforların savaş bağlamında hangi doktrine dayandırıldığını incelemeyi amaçlamaktadır. 1960 sonrası Türk şiirinde bu fikri ve estetik yönelimle öne çıkan İslamcı Şairlerden Sezai KARAKOÇ, Erdem BAYAZIT, Cahit ZARİFOĞLU, Nuri PAKDİL gibi şairlerin poetikası ekseninde şekillenen bu araştırma; savaşın sadece fiziki bir çatışma ve yıkımdan ibaret olmadığını, aynı zamanda metafiziksel bir varoluş, diriliş ekseninde bir mücadele olduğunu ortaya koyarak kültürel belleğin muhafazası amacıyla savaşın şiirlerde nasıl işlendiği analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında savaş olgusu ele alınarak savaş tanımlanmış, klasik İslam edebiyatında savaş hukukunu ifade eden gaza ve cihad kavramları üzerinde durulmuştur. Sezai KARAKOÇ’un “Diriliş” düşüncesi kapsamında savaşın bir yok oluş değil ruhsal bir uyanışı ifade etmesi, Erdem BAYAZIT’ın Afganistan gibi tarihsel/ dönemsel savaş bölgeleri üzerinden geliştirdiği epik söylem, Cahit ZARİFOĞLU’nun savaşın insani ve vicdani boyutuna dikkat çekmesi ve Nuri PAKDİL’in vurguladığı Kudüs söylemleri tezin omurgasını oluşturmuştur. Araştırma sonucunda, İslamcı şairlerin şiirinde savaşın; yıkıcı bir eylem olmaktan ziyade, bir hak davası olduğu, işgal altında bulunan Müslümanların özgürleşmesi ve İslam kimliğinin inşası için öze dönmenin, kendi köklerine tutunmanın temel bir unsur olduğu tespit edilmiştir.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2026
    Sibel K. Türker romanlarında yapı ve tema

    Yağmur Ülkmen

    Bir metnin anlam dünyası ile ona şekil veren biçim özelliklerini bir bütün olarak irdelemek, metnin anlaşılmasına katkı sağlamaktadır. Bu bağlamda ilgili çalışmada, günümüz Türk edebiyatında özellikle roman ve öyküleriyle önemli bir yer edinen Sibel K. Türker’in yazın dünyası ele alınmıştır. Çalışmanın kapsamı gereği araştırma, yazarın romancılığı üzerinden şekillendirilmiştir. Bunun için yazarın Şair Öldü, Meryem’in Biricik Hayatı, Burada Kalmak, Mecnun Kelebekler, Hayatı Sevme Hastalığı, Benim Bütün Günahlarım ve Cennette Gibiyim adlı romanları yapı ve tema açısından irdelenmiştir. Bu doğrultuda çalışma kapsamında nitel araştırma yöntemlerinden faydalanılarak söz konusu romanların içerik ve biçimsel özellikleri karşılaştırmalı bir yaklaşımla çözümlenmiştir. Bu sayede eserlerin yapısal ve temasal bütünlüğünü oluşturan temel unsurlar saptanmış; bu öğelerin birbirleriyle olan ilişkisi ve genel kurgu içerisindeki işlevleri tartışmaya açılmıştır. Ayrıca ilgili alandaki literatür boşluğunun doldurulması ve alana özgün bir katkı sunulması hedeflenmiştir.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2026
    Zihin felsefesinde düşünce deneylerinin epistemik statüsü

    Yasemin Revi

    Bu tez, düşünce deneylerinin zihin felsefesindeki yerini ve felsefi bilginin oluşumuna sağladıkları katkıyı bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Özellikle, bilincin doğasının, kişisel kimliğin, zihin ile dış dünya arasındaki ilişkinin ve yapay zekânın imkânının tartışıldığı zihin felsefesinde temel bir yöntem olarak kullanılan düşünce deneylerinin, varsayımsal senaryolara dayanması nedeniyle bilgi üretme kapasiteleri, gerçekliği temsil etme biçimleri ve felsefi argümanlardaki epistemik değerleri tartışma konusudur. Bu kapsamda çalışmada öncelikle düşünce deneylerinin tarihsel gelişimi ele alınmış, Antik Çağ’dan modern döneme uzanan süreçte Platon’un Mağara Alegorisi, Theseus’un Gemisi, İbn Sînâ’nın Uçan Adamı ve Descartes’ın Kötü Cin Hipotezi gibi öne çıkan örnekler incelenmiştir. Ardından zihin felsefesinin temel problemleri değerlendirilmiş ve düşünce deneylerinin bu problemlerin açıklanması, kavramsallaştırılması ve tartışılmasındaki işlevi ortaya konmuştur. Bu doğrultuda Frank Jackson’ın Mary’nin Odası, David Chalmers’ın Zombi Argümanı, Hilary Putnam’ın Kavanozdaki Beyni, Alan Turing’in Turing Testi ve John Searle’ün Çince Odası düşünce deneyleri ayrıntılı biçimde analiz edilmiştir. Son olarak bu düşünce deneyleri kavramsal tutarlılık, tasavvur edilebilirlik, metafiziksel olanaklılık, sezgisel güvenilirlik, açıklayıcı güç, karşı senaryolara dayanıklılık ve teori seçimindeki rolleri gibi epistemik ölçütler çerçevesinde değerlendirilmiştir. Böylece, düşünce deneylerinin kavramsal analizin ötesinde felsefi bilgi üretimine özgün bir katkı sağlayıp sağlamadığı sorgulanmıştır.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2026
    Imre Lakatos: Bilim tarihi olmadan bilim felsefesi mümkün müdür?

    Esranur Güneş

    Yirminci yüzyılın bilim felsefecileri arasında konuları ele alış biçimi açısından ayrıcalıklı bir konumda bulunduğunu savlayabileceğimiz Imre Lakatos, Bilimsel Araştırma Programlarının Metodolojisi adlı eserinde bilim olan ile bilim olmayanın ayrılması ile ilgili izlenecek yol hakkındaki görüşlerini ortaya koyarak bilim tarihini iyi bilmenin önemine vurgu yapar. Immanuel Kant’ın “Görüsüz kavramlar boş, kavramsız görüler kördür.” ifadesinden mülhem “Bilim tarihi olmaksızın bilim felsefesi boş, bilim felsefesi olmaksızın bilim tarihi kördür.” söyleyişiyle yaklaşım tarzını netlikle sunan Lakatos, bilimsel gelişmenin nasıl olduğunu incelemeye yönelir. Yaşadığı dönemde Karl Raimund Popper ve Thomas Samuel Kuhn arasında gerçekleşen tartışmalara katılan düşünür, bir orta yol bulma amacıyla önce Popper’ın yanlışlamacılık fikrini eleştirir, ardından Kuhn’un ileri sürdüğü tarih tasarımının hatalı yanlarını göstererek bilimsel rasyonalite bunalımına çözüm üretmeye çalışır. Yanlışlamacılığı değerlendirerek işe koyulan Lakatos, “dogmatik, metodolojik ve sofistike yanlışlamacılık” şeklinde üç tür belirler. Deneysel temelin kesinliğinin kuramlara taşınabileceğini reddeden dogmatik yanlışlamacılık, doğrulamacılığın en zayıf türüdür. Metodolojik yanlışlamacılık, uzlaşımcılıkla bir ilişki içinde anlaşılır hale gelmektedir. Sofistike yanlışlamacılık ise kuramı kurtarmaya yönelik bir türdür. Diğer yandan Lakatos, Kuhn’un paradigma kavramına alternatif olarak “bilimsel araştırma programı” fikrini ileri sürer. Bu bağlamda düşünür, bilim felsefesine yeni bir açılım getirir. Bu tezde, Lakatos’un görüşleri Bilimsel Araştırma Programlarının Metodolojisi kitabı merkeze alınarak incelemeye tabi tutulacaktır. Böylelikle bilim tarihinin ve bilim felsefesinin gelişim seyri Lakatos’un kavrayışı üzerinden serimlenecektir.

  • MakaleYalnız künye2026
    Ahlat ilçesinin jeoturizm potansiyelinin araştırılması: GAM ve A’ WOT yönteminin uygulanması

    Ozçelebı, Muhammed Akıf; Kara, Melisa

    Bu çalışma, Ahlat yöresinin jeoturizm potansiyelini ortaya koymak ve bu doğrultuda turizm sektörünün geliştirilmesi ile sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik stratejiler önermek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu hedefe ulaşmak için Jeosit Değerlendirme Modeli (GAM), A’WOT ve TOWS teknikleri kullanılmıştır. İlk aşamada GAM modeli uygulanmış ve bu modelden elde edilen veriler matris diyagramı üzerinde gösterilerek jeosit ve jeomorfositlerin potansiyel seviyeleri belirlenmiştir. Bu doğrultuda Nemrut Gölü dışındaki jeosit ve jeomorfositlerin matrisin orta bölümünde konumlandığı ve hem ana hem de ek değerler bakımından orta düzeyde bir potansiyele sahip oldukları belirlenmiştir. Ardından, A’WOT analizi uygulanarak Ahlat yöresindeki jeosit ve jeomorfosit alanların ve çevresinin güçlü ve zayıf yönleri ile fırsat ve tehditleri ortaya çıkarılmış, elde edilen nitel veriler Analitik Hiyerarşi Prosesi tekniği ile nicelleştirilerek önem sırasına göre önceliklendirilmiştir. Son olarak TOWS tekniğinden yararlanılmış ve Ahlat’ın, eşsiz jeolojik ve kültürel mirasını korumaya ve bir turizm destinasyonu olarak cazibesini artırmaya yönelik stratejiler belirlenmiştir.

  • MakaleAçık Erişim2026
    Unutulmuş Bir Deyimin İzinde: Klasik Türk Edebiyatı’nda “Ocağına Su Koymak”

    Tılfarlıoğlu, Musa

    Klasik Türk edebiyatı, sadece beşerî duyguların, aşk ve tabiat temalarının işlendiği bir edebiyat olmayıp aynı zamanda toplumun zengin dil kültürünü de içinde barındıran köklü bir edebî gelenektir. Şairler, yaşamış olduğu toplumun dil zenginliklerini kaleme almış oldukları eserlerde kullandıkları deyim ve atasözleri ile yansıtırlar. Bu nedenle şairler soyut kavramları somutlaştırmak, düşünce ve duygularını daha etkileyici bir şekilde aktarmak için dilin önemli unsurlarından biri olan deyimlere sıkça başvururlar. Özellikle gazel, kaside ve mesnevî gibi nazım şekillerinde deyimlerin hem anlamı pekiştirmek hem de şiirsel söyleyişi güçlendirmede etkili bir rol üstlendikleri görülür.Yapılan çalışmalar göstermektedir ki yaklaşık altı yüzyıl varlığını devam ettiren klasik Türk edebiyatında şairler, halk arasında yaygın olan deyimleri eserlerinde kullanarak hem edebiyat ile toplum arasındaki bağı kuvvetlendirmiş hem de dilin estetik yönünü geliştirmiştir. “Ocağına su koymak” deyimi de şairler tarafından kullanılmış bu deyimler arasında kendisine yer edinmiştir. Çalışmamıza kaynaklık eden manzumelerden hareketle bu deyimin ilk olarak 15. yüzyılda kullanıldığı, 16. yüzyıl eserlerinde yaygın olarak yer aldığı ve 18. yüzyıldan sonra dilsel dolaşımdan çekilerek kullanılmadığı tespit edilmiştir.Bu çalışmada, Klasik Türk edebiyatında “ocağına su koymak” deyiminin anlam katmanları, tarihsel süreçteki işlevleri, şairlere göre farklı bağlamlarda kazandığı mecazî boyutlar ve tasavvufî yorumları kapsamlı bir şekilde ele alınarak incelenmiştir. Çalışma, deyimin hem bireysel aşk acıları hem de toplumsal mücadelelerin ve dini-tasavvufî yorumların bir ifadesi olduğunu ortaya koymaktadır. Bununla birlikte deyimin yüzyıllara ve ifade ettikleri anlam bağlamına göre kullanım oranları da grafikle gösterilmiştir.

Tam Kayıt
AlanDeğerDil
dc.date.accessioned2026-10-22T08:47:33.570442504Z
dc.date.available2026-10-22T08:47:33.570442504Z
dc.identifier.urihttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/gumushane/10018
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.titleEdebiyat Fakültesitr
dc.titleFaculty of Lettersen
dspace.entity.typeOrgUnit
organization.identifier.codegumushane-edebiyat
organization.unitTypefaculty
rdl.unit.alias\bedebiyat fakultesi\b
rdl.unit.alias\bfac(ulty)? (of )?(letters|literature|arts and sciences)\b
rdl.unit.alias\bletters faculty\b