İslamcı şairlerin şiirinde savaş algısı

Bu çalışma, modern Türk şiirinde “İslamcı Şairler” olarak nitelendirilen şairlerin şiirlerinde “savaş” olgusunun ele alınış biçimlerini, şiirlerindeki imge ve metaforların savaş bağlamında hangi doktrine dayandırıldığını incelemeyi amaçlamaktadır. 1960 sonrası Türk şiirinde bu fikri ve estetik yönelimle öne çıkan İslamcı Şairlerden Sezai KARAKOÇ, Erdem BAYAZIT, Cahit ZARİFOĞLU, Nuri PAKDİL gibi şairlerin poetikası ekseninde şekillenen bu araştırma; savaşın sadece fiziki bir çatışma ve yıkımdan ibaret olmadığını, aynı zamanda metafiziksel bir varoluş, diriliş ekseninde bir mücadele olduğunu ortaya koyarak kültürel belleğin muhafazası amacıyla savaşın şiirlerde nasıl işlendiği analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında savaş olgusu ele alınarak savaş tanımlanmış, klasik İslam edebiyatında savaş hukukunu ifade eden gaza ve cihad kavramları üzerinde durulmuştur. Sezai KARAKOÇ’un “Diriliş” düşüncesi kapsamında savaşın bir yok oluş değil ruhsal bir uyanışı ifade etmesi, Erdem BAYAZIT’ın Afganistan gibi tarihsel/ dönemsel savaş bölgeleri üzerinden geliştirdiği epik söylem, Cahit ZARİFOĞLU’nun savaşın insani ve vicdani boyutuna dikkat çekmesi ve Nuri PAKDİL’in vurguladığı Kudüs söylemleri tezin omurgasını oluşturmuştur. Araştırma sonucunda, İslamcı şairlerin şiirinde savaşın; yıkıcı bir eylem olmaktan ziyade, bir hak davası olduğu, işgal altında bulunan Müslümanların özgürleşmesi ve İslam kimliğinin inşası için öze dönmenin, kendi köklerine tutunmanın temel bir unsur olduğu tespit edilmiştir.

This study aims to examine how the phenomenon of "war" is addressed in the poetry of figures characterized as "Islamist Poets" in modern Turkish poetry, and to analyze the doctrinal foundations of the imagery and metaphors employed within the context of war. Centered on the poetics of prominent Islamist poets of the post-1960 era such as Sezai KARAKOÇ, Erdem BAYAZIT, Cahit ZARIFOĞLU, and Nuri PAKDIL this research reveals that war is not merely a matter of physical conflict and destruction, but also a struggle situated within the framework of metaphysical existence and "resurrection" (diriliş); it further analyzes how war is depicted in these poems with the aim of preserving cultural memory. The study defines the phenomenon of war and focuses on the concepts of ghaza and jihad, which denote the laws of war in classical Islamic literature. The thesis is structured around key themes: Sezai KARAKOÇ’s concept of "Resurrection" (Diriliş), wherein war signifies a spiritual awakening rather than annihilation; Erdem BAYAZIT’s epic discourse developed through historical and contemporary conflict zones like Afghanistan; Cahit ZARIFOĞLU’s emphasis on the human and conscientious dimensions of war; and Nuri PAKDİL’s discourse regarding Jerusalem. The research concludes that, in the poetry of these Islamist poets, war is portrayed not as an act of destruction but as a struggle for a righteous cause; furthermore, a return to one's essence and an adherence to one's roots are identified as fundamental elements for the liberation of Muslims living under occupation and for the construction of an Islamic identity.