Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Uzun, Sevda(34)
- Tuncer, Metin(11)
- Merdan, Mehmet(10)
- Emirza, Elif Güzide(9)
- Yilmaz, Coskun(9)
- Baltaci, Cemalettin(8)
- Baltacı, Cemalettin(8)
- Tuncer, Gülsüm Zekiye(8)
- Türkkan, Tuğba(8)
- Dinç, Artum(7)
- Araz, Onur(6)
- Bekar, Fevziye(6)
- Cakir, Mehmet Ali(6)
- Ceylan, Levent(6)
- Duran, Celal(6)
- Koçak, Tevfik(6)
- Ozdes, Duygu(6)
- Soydaş, Şafak Sönmez(6)
- Akmeşe, Osman(5)
- Akyol, Hikmet(5)
- Bayrak, Nurten Gülsüm(5)
- Bayrakdaroglu, Serdar(5)
- Bülbül, Kenan(5)
- Ceylan, Halil Ibrahim(5)
- Gücer, Mehmet Ali(5)
- Karimullah, Suud Sarim(5)
- Kavuran, Korhan(5)
- Kaygusuz, Abdullah(5)
- Kulakaç, Nurşen(5)
- Kurnaz, Muammer(5)
- Saydam Eker, Çiğdem(5)
- Turk, Veysel(5)
- Öztürk, Serkan(5)
- (Alieva), Vildane Özkan(4)
- Abada, A.(4)
- Abbrescia, M.(4)
- Abdolmaleki, H.(4)
- Abidi, S. H.(4)
- Abramov, A.(4)
- Adam, C.(4)
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Kemaliye ilçesine özgü zetrin baharatının üretimi ve ekonomik öneminin SWOT analizi ile incelenmesi
Betül Demirci
Bu tez çalışmasında, Kemaliye ilçesine özgü Zetrin baharatının içeriği, üretim süreci ve ekonomik önemi SWOT analizi ile incelenmiştir. Zetrin baharatı başlıca Origanum acutidens, kekik türü olmak üzere, diğer bir takım bitki kısımlarının karışıma ilave edilmesiyle üretilen bir baharattır. Mevsimlere göre içeriği değişmekle birlikte birçok bitki türünün çeşitli kısımlarının baharatın üretiminde kullanılabildiği belirtilmektedir. Çalışma, zetrin baharatı üretiminde kullanılan bitkiler, üretim süreci, ayrıca Kemaliye ilçesine ekonomik katkıları bir SWOT analizi ile detaylı olarak incelenmeye çalıılmıştır. Baharat üretimindeki sürekliliğin Güçlü yönleri arasında doğal ve sağlıklı içeriğinin insanların kullamımına sunulması, zengin biyoçeşitliliğin devamı, geleneksel ve kültürel bir gıda maddesi olarak devamlılığının sağlanması, yöreye ekonomik katkısı yer almaktadır. Zayıf yönleri ise üretim sürecinin zorluğu ve emek yoğunluğu, sınırlı üretim kapasitesi, pazarlama ve dağıtım sorunları, yüksek üretim maliyetleri, mevsimsel üretim ve stoklama zorlukları, bilinirlik ve marka değeri eksikliği ile rekabet ve pazar dinamikleridir. Fırsatlar arasında artan sağlıklı beslenme eğilimleri, yerel ve ulusal pazarlarda büyüme potansiyeli, uluslararası pazarlara açılma imkanı, turizm ve gastronomi sektörleri ile işbirliği, coğrafi işaret tescili ve marka değeri, eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleri, Ar-Ge ve ürün geliştirme çalışmaları ile sürdürülebilir tarım ve üretim yöntemleri bulunmaktadır. Tehditler ise çevresel değişiklikler ve iklim değişikliği, rekabetin artması, üretim maliyetlerinin artması, doğal kaynakların sürdürülebilirliği, pazarlama ve dağıtım sorunları, yasal düzenlemeler ve standartlar ile tüketici bilinçsizliği ve yanlış bilgilendirmedir. Bu analizler, zetrin baharatının sürdürülebilir gelişimi ve ekonomik katkısının artırılması için stratejik öneriler sunmaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Rastgele eliptik, parabolik ve hiperbolik kısmi diferansiyel denklemlerin fourier dönüşümü ile analizi
Hatice Ezber
Bu çalışmada Kısmi Diferansiyel Denklemlerin sınıflandırılması ile ilgili bilgilendirme yapılmıştır. Rastgele değişken katsayılı adi diferansiyel denklemlerin Fourier Dönüşümü yardımıyla çözümü yapılmıştır. Temel mühendislik alanında farklı modeller veya metotlar kullanılarak çözümler bulunmak istenilmiştir. Fourier dönüşümü de matematik, fizik, ısı akımı, kısmi türevli denklemlerin çözümü, frekans spektrumun belirlenmesi gibi birçok alanda kullanılan integral dönüşümüdür. Bir ve İki boyutlu rastgele değişken katsayılı Hiperbolik, Parabolik, Eliptik Kısmi Diferansiyel denklemlerin çözümleri Fourier Dönüşümü yardımıyla incelenip buna bağlı olasılık karakteristiklerinde beklenen değerleri ve varyansları bulunmuştur. Bulunan değerlerinin grafiklerinin çizilmesi için Maple veya Matlab programı kullanılarak grafiksel davranışlarının incelenmesi yapılmıştır. Ayrıca Fourier Dönüşümünün tanımı ve özellikleri, literatür taraması, bazı olasılık dağılımları ile ilgili tanımlar yapılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim20256 Şubat Kahramanmaraş depremlerine müdahalede koordinasyonu etkileyen etmenler
Melike Çamurcu
Türkiye'de 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası çok aktörlü ve sektörlü müdahale yapıları devreye girmiş; bu durum, koordinasyonun sağlanmasında ciddi zorluklar yaratmıştır. Bu doğrultuda afet durumlarında koordinasyon süreçlerinin ne şekilde yürütüldüğü, ekip içi ve ekipler arası koordinasyonu etkileyen etmenler ve koordinasyon faaliyetlerini olumsuz etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Mevcut çalışma 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlere müdahale aşamasında koordinasyon süreçlerinde yaşanan sorunların incelenmesini ve afet müdahale süreçlerinde koordinasyonun nasıl iyileştirilebileceğine dair somut öneriler sunulmasını amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden, yarı yapılandırılmış görüşmeler kullanılarak afet koordinasyon merkezinde görev almış uzman katılımcılardan veri toplanmasına dayanmaktadır. Görüşme verilerinin analizinde tematik analiz aşamaları takip edilmiş olup koordinasyon sorunlarının afet yönetimi sistemindeki kurumsal yapılar ve bürokratik işleyiş, insan kaynağı ve ekip yönetimi, kurumlar arası yönetişim dinamikleri, kaynak yönetimi ve lojistik, karar sistemleri ve liderlik, olay yeri güvenliği ve risk yönetimi, iletişim ve bilgi akışı olmak üzere 7 ana tema 22 alt tema kaynaklı ortaya çıktığı tespit edilmiştir. Çalışma sonuçları kriz yönetimi modellerinde merkeziyetçi yapının getirdiği koordinasyon sorunlarının azaltılması için çok düzlemli, yerel aktörleri yetkilendiren, yatay örgütlenme temelli, etik, katılımcı, esnek ve iş birliğine dayalı yönetişim modellerine geçilmesinin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Ayrıca görev tanımları ve yetki sınırlarını netleştiren görev yönetim sistemleri kurulması, görev bazlı modüler eğitimler hazırlanması, nicel karar karar destek sistemlerinin kullanılması, hiyerarşinin sadeleştirilmesi ve yetki devri protokolleri oluşturulması, uluslararası standartlarda insani yardım güvenlik protokollerinin benimsenmesi ve önceliklendirme kriterlerinin belirlenmesi önerilmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersine yönelik ilgi düzeyleri ve sportmenlik davranışlarının incelenmesi
Rıfat Makul
Bu çalışmanın amacı, Ortaokul Öğrencilerinin Beden eğitimi ve spor dersine yönelik ilgi düzeyleri ve sportmenlik davranışlarının incelemek, aralarındaki olabilecek ilişkiyi tespit etmek ve bu değişkenlerin çeşitli demografik özelliklere göre değişiklik gösterip, göstermeyeceğini tespit etmektir. Araştırma, nicel yaklaşım kapsamında tarama modeli ve yüz yüze anket tekniğiyle yürütülmüştür. Örneklem, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında dört ortaokulda öğrenim gören 211'i kız (46,5) 243'ü erkek (53,5) olmak üzere toplam 454 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Beden Eğitimi Dersine İlgi Ölçeği, Beden Eğitimi Dersi Sportmenlik Davranışı Ölçeği kullanılmıştır. Veriler, tanımlayıcı istatistikler, t-testi, ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleriyle değerlendirilmiştir (p=0,05). Sonuçlara göre, katılımcıların beden eğitimi dersi sportmenlik davranışı; sınıf düzeyi, aile gelir düzeyi, baba eğitim durumu, derse katılma isteği, ders saatini artırma isteği, arkadaş grubuyla oyun oynama isteği, yardımlaşma durumu ve lisanslı sporcu olma durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar tespit edilirken, bazı değişkenlere göre farklılık göstermemektedir. Beden eğitimi dersine ilgi; sınıf düzeyi, baba ve anne eğitim durumu, derse katılma isteği, ders saatini artırma isteği, arkadaş grubuyla oyun oynama isteği, yardımlaşma durumu ve lisanslı sporcu olma durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar tespit edilirken, bazı değişkenlere göre farklılık göstermemektedir. Sonuç olarak, beden eğitimi dersine yönelik sportmenlik davranışları ve derse ilgi düzeyleri; cinsiyet, yaş, sosyoekonomik durum, ebeveyn eğitim düzeyi, lisanslı sporculuk deneyimi ve ders içi etkileşim gibi faktörlerden anlamlı biçimde etkilenmekte olup, öğrencilerin bu derse katılımı ve ilgisi arttıkça sportmenlik tutumları da olumlu yönde gelişmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Sekiz haftalık temel voleybol antrenman programının öğrencilerin dikkat, konsantrasyon ve rekreatif motivasyon düzeylerine etkisi
Osman Uzbaş
ÖZET Bu araştırmanın amacı, Gümüşhane'nin Şiran ilçesinde ilköğretim ve ortaöğretim düzeyindeki öğrencilere uygulanan sekiz haftalık temel voleybol antrenman programının dikkat, konsantrasyon ve rekreatif motivasyon düzeylerine etkisini incelemektir. Deneysel desen kullanılan araştırmada, deney ve kontrol gruplu ön test-son test yöntemiyle nicel veri toplanmıştır. Örneklem, daha önce voleybol eğitimi almamış ve rastgele seçilen 100 öğrenciden oluşmaktadır. Katılımcılar 50'şer kişilik deney ve kontrol gruplarına ayrılmıştır. Araştırmanın başında her iki gruba D2 Dikkat Testi ve Rekreasyonel Egzersize Motivasyon Ölçeği (REMÖ) uygulanmıştır. Deney grubuna haftada iki gün olmak üzere sekiz hafta süren temel voleybol antrenman programı uygulanırken, kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Program sonunda testler tekrar uygulanmış ve veriler SPSS ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, deney grubunda dikkat, konsantrasyon ve rekreatif motivasyon düzeylerinde anlamlı artışlar olduğunu göstermiştir. Bu sonuç, düzenli fiziksel aktivitenin çocuk ve gençlerin bilişsel ve motivasyonel gelişiminde önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Ayrıca yaş, cinsiyet, eğitim durumu ve spor geçmişi gibi demografik değişkenler açısından gruplar arasında anlamlı fark görülmemiştir. Bu çalışma, temel spor programlarının fiziksel olduğu kadar bilişsel ve psikolojik gelişime de katkı sağladığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Dikkat, Konsantrasyon, Rekreatif, Motivasyon, Voleybol
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Tıbbi sekreterlerde değişime direncin teknoloji kabul düzeyine etkisi: Erzurum ili örneği
Gülşen Hatice Gedik
Bu çalışmanın amacı, tıbbi sekreterlerin değişime karşı direnç düzeylerinin teknoloji kabulü üzerindeki etkisini incelemektir. Yeni teknolojilere uyum sağlamakta zorlanan ve direnç gösteren sekreterlerin iş verimliliğinin artırılması hedeflenmiştir. Literatürde bu ilişkiyi doğrudan ele alan bir çalışmaya rastlanmaması, araştırmanın özgün değerini artırmaktadır. Veriler, online ve anket soru formları aracılığıyla toplanmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden tanımlayıcı ve ilişki arayıcı araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu araştırmada veri toplama aracı olarak Davis (1989) tarafından geliştirilen Teknoloji Kabul Düzeyi Ölçeği ve Oreg (2006) tarafından geliştirilen Değişime Direnç Ölçeği kullanılmıştır. Güvenilirlik analizleri sonucunda, Değişime Direnç Ölçeğinin Cronbach's Alpha katsayısı 0.690, Teknoloji Kabul Düzeyi Ölçeğinin ise 0.963 olarak tespit edilmiştir. Bu bulgular, her iki ölçeğin de güvenilir olduğunu göstermektedir. Araştırmanın evrenini Erzurum'daki 20 kamu hastanesinde görev yapan tıbbi sekreterler oluştururken, örneklemi 444 katılımcıdan oluşmaktadır. Veriler SPSS 21 programı ile analiz edilmiş; bağımsız örneklem t-testi, varyans analizi, korelasyon ve regresyon testleri uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular, değişime direncin teknoloji kabulünü olumsuz etkilediğini göstermiştir (Beta = -0.383; R² = 0.145). Çalışma bulguları, demografik değişkenlerin değişime direnç ve teknoloji kabulü üzerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Erkeklerin bilişsel tepkileri kadınlara göre daha yüksek bulunmuştur. Genç bireylerin bilişsel tepkileri daha yüksekken, ileri yaşta bu düzey düşmektedir. Bekar bireyler daha fazla direnç gösterirken, evliler teknolojik faydaları daha fazla algılamaktadır. Lisansüstü eğitim düzeyine sahip bireyler teknolojiye daha olumlu yaklaşmakta ve daha az direnç göstermektedir. 1–5 yıl deneyime sahip katılımcıların duygusal, hizmet içi eğitim alanların ise davranışsal tepkileri daha yüksek bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Değişime direnç, Hastane bilgi sistemi, Teknoloji kabul düzeyi, Tıbbi sekreter.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Rastgele kesirli mertebeden diferensiyel denklemlerin varyasyonel iterasyon yöntemi ile çözümü
Cihangir Ukşul
Bu çalışma varyasyonel iterasyon yöntemini ile rastgele diferensiyel denklemlerin çözümlerinin bulunmasını ve analiz edilmesini içermektedir. Bu bağlamda adi, kısmi ve kesirli diferensiyel denklem veya denklem sistemleri ele alınmış bu denklemler belirlenen olasılık dağılımları altında rastgele yapılarak çözümleri bulunmuştur. Çözümlerin beklenen değeri, varyansı, güven aralıkları ve bazı problemlerde değişim katsayısı da hesaplanmış; grafikleri MATLAB programında oluşturulmuştur. Tezin başlangıcında literatür de yer alan çalışmalar kısaca listelenmiş devamında gerekli ön bilgiler verilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde rastgele adi diferensiyel denklemler ele alınmış LVIM ile çözümleri bulunarak, çözüm davranışları analiz edilmiştir. İkinci bölümde Caputo kesir türevli rastgele diferensiyel denklemlere LVIM uygulanmış, çözümleri bulunarak çözüm davranışları analiz edilmiştir. Üçüncü bölümde Atangana-Baleanu kesir türevli rastgele kısmi diferensiyel denklemlere klasik VIM uygulanarak çözümleri bulunmuş ve çözüm davranışları analiz edilmiştir. Son bölümde ise Rieman-Liouville kesir türevli rastgele diferensiyel denklemlerin çözümleri Adomian-VIM ile bulunmuş ve çözüm davranışları analiz edilmiştir
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Muhammed İbnu's-Sîd el-Batalyevsî eserleri ve Arap edebiyatındaki yeri
Asiye Çadır
İbnu's-Sîd el-Batalyevsî (ö. 521/1127) V/XI. yüzyılda Endülüs'ün siyasî kargaşalar içerisinde olduğu halde ilmî açıdan en parlak dönemini yaşadığı Mülûku't-tavâif (1031-1090) döneminde yaşamış, ilgi sahası geniş bir âlimdir. Dil, nahiv, edebiyat, felsefe, fıkıh, hadis, kelâm ve mantık gibi ilimlerle ilgilenmiş, gerek telif ettiği, gerekse şerh ettiği eserlerle bu sahalarda adından sıkça bahsettirmiştir. Öyle ki kendisinden sonra gelen âlimler tarafından Endülüs'ün Maarrî'si, Endülüs'ün Kindî'si veya Endülüs'ün Cahız'ı gibi tanımlamalarla zikredilmiştir. Arap dünyasında birçok akademik çalışmaya konu olmuştur. Endülüslü âlimleri tanıtan hemen hemen bütün bibliyografyalarda adı geçmekte ve kendisinden övgü ile bahsedilmektedir. Arap dünyasında çok tanınan bir alim olduğu ve eserlerinin bir çoğunun tahkik ve neşrinin yapıldığı görülmektedir.Ülkemizde ise daha çok onun felsefî yönüyle ilgilenilmiş, edebî yönü ise sayılı çalışmayla sınırlı kalmıştır. Bu çalışmada Endülüs'ün gözde âlimlerinden olan İbnu's-Sîd el-Batalyevsî'nin hayatı, başta Arap dili ve edebiyatı ile ilgili olmak üzere eserleri ve ilmî kişiliği ele alınarak Batalyevsî'nin klasik Arap edebiyatındaki yerini değerlendirmeye ve onu daha görünür kılmaya yönelik bir katkı sunma hedeflenmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Davranışsal yaklaşım çerçevesinde DOKAP bölgesinde mükelleflerin vergi algılarındaki değişimin incelenmesi
Sema Aşar
Bu araştırmanın temel amacı vergi mükelleflerinin vergi algılarının, davranışsal yaklaşım çerçevesinde dürtme müdahaleleri aracılığıyla değişip değişmediğini analiz etmektir. Türkiye'nin kalkınmada öncelikli bölgelerinden biri olan DOKAP illerinde yürütülen çalışmada katılımcılar deney ve kontrol grupları olarak ikiye ayrılmıştır. Uygulama sürecinde, vergi sorumluluğu algısı, verginin amacına ilişkin algı, vergi af ve ceza algısı, vergi bilinci algısı ve vergi sistemi algısına ilişkin başlıklar altında oluşturulan ifadeler değerlendirilmiştir. Deney grubuna, sosyal normlar, ulusal aidiyet, dağıtıcı adalet, kayıp ve kazanç çerçevelemesi, sosyal değiş-tokuş gibi davranışsal ilkeler esas alınarak hazırlanmış altı farklı dürtücü mesaj sunulmuştur. Böylelikle mükelleflerin gelir vergisine ve vergiye ilişkin algılarının bu müdahaleler ışığındaki değişimi gözlemlenmiştir. Elde edilen veriler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA, Tukey HSD ve Tamhane's T2 analizleriyle incelenmiştir. Analiz sonuçları, dürtme stratejilerinin bireylerin vergiye ilişkin algılarında anlamlı farklar oluşturduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, gönüllü vergi uyumunun teşvikinde geleneksel yöntemlerin yanı sıra davranışsal yaklaşımın sunduğu dürtme etkisinin, etkili ve sürdürülebilir bir politika aracı olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Nötrosofik-Z kümelerde entropi ve izdüşüm ölçüsü tabanlı todım karar verme metodu
Güler Tuğba Gültekin
Smarandache tarafından geliştirilen nötrosofik kümeler, bir elemanın bir kümeye üyeliğini doğruluk, belirsizlik ve yanlışlık olmak üzere üç bileşenle tanımlar. Bu üyelik fonksiyonları [0,1] aralığında değerler alır ve toplamları 1'i aşabilir. Nötrosofik kümeler, klasik ve bulanık kümeleri genelleştirerek belirsizliğin ve çelişkinin daha esnek bir şekilde modellenmesine olanak tanır. Zadeh tarafından önerilen Z-sayıları hem veri bilgisini hem de bu bilginin güvenilirliğini daha iyi ifade etmektedir. Ancak, belirsizlik ve tutarsızlık içeren ortamlarda bilginin güvenilirlik konusunda sınırlamaları vardır. Du ve arkadaşları tarafından önerilen Nötrosofik-Z kümesi (NZK), yalnızca doğruluk, belirsizlik ve yanlışlık derecelerini değil, aynı zamanda her birinin güvenilirlik derecesini ayrı ayrı dikkate alarak bu sınırlamayı ortadan kaldırmaktadır. Bu sayede NZK'ler, karar verme süreçlerindeki belirsizlikleri daha iyi modelleyerek daha güvenilir sonuçlar elde edilmesine olanak sağlamaktadır. Bu kümeler karar verme süreçlerinde önemli bir araç olmasına rağmen, mevcut literatürde NZK tabanlı bilgi ölçütleri sınırlıdır. Bu tez çalışmasında, NZK üzerinde entropi tabanlı normalleştirilmiş izdüşüm ölçüsü geliştirilmiştir. Daha sonra, önerilen bu izdüşüm ölçüsü kullanılarak, NZK'ler çerçevesinde çok kriterli karar verme metotlarından TODIM metodunun çerçevesi geliştirilmiştir. Girişim sermayedarlarının yatırım yapacakları girişimi belirlemeleri sürecinde önerilen metodun etkinliği gösterilmiştir. Ayrıca ilgili yöntemlerle karşılaştırılarak geliştirilen metodun işlevselliği ve avantajları tartışılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Deneyimsel pazarlamanın müşteri memnuniyeti üzerindeki etkisi:Fast food sektöründe bir araştırma
Ayan Sıyad Omar
Bu araştırmanın amacı, deneyimsel pazarlamanın fast food sektöründe müşteri memnuniyeti üzerindeki etkilerini belirlemektir. Araştırma kapsamında, müşterilerin deneyimsel pazarlama unsurlarıyla (duyusal, duygusal, düşünsel, ilişkisel ve davranışsal deneyimler) nasıl etkileşime girdikleri ve bu deneyimlerin müşteri memnuniyeti üzerindeki etkileri incelenecektir. Araştırma, anket yöntemini kullanarak veri toplayacaktır. Katılımcılara, fast food restoranlarındaki deneyimlerine dair sorular yöneltilecek ve bu deneyimlerin müşteri memnuniyeti üzerindeki etkileri değerlendirilecektir. Toplanan veriler, tanımlayıcı istatistikler, korelasyon ve regresyon analizleri kullanılarak IBM SPSS 21 ve IBM AMOS 24 yazılımları ile analiz edilecektir. Bu analizler, deneyimsel pazarlamanın müşteri memnuniyeti üzerindeki rolünü anlamak için önemli bulgular sağlayacaktır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Örgütsel güven algısının örgütsel sessizlik üzerine etkisi: Üniversite çalışanları üzerine bir araştırma
Buse Dumlupınar Kuru
Bu araştırma, üniversite çalışanlarının örgütsel güven algılarının örgütsel sessizlik düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, çalışanların örgütlerine duyduğu güvenin, düşüncelerini ifade etme eğilimlerini nasıl şekillendirdiğini ortaya koymaktır. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış, veriler anket yoluyla toplanmış ve analizler korelasyon ile regresyon teknikleriyle gerçekleştirilmiştir. Bulgular, örgütsel güven ile örgütsel sessizlik arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Bu durum, güven düzeyinin arttığı örgütlerde çalışanların sessizlik eğilimlerinin azaldığını, buna karşın güven eksikliğinde sessizliğin arttığını ortaya koymaktadır. Regresyon analizi sonucunda, örgütsel güvenin örgütsel sessizliği anlamlı düzeyde yordadığı ve sessizlik davranışlarının yaklaşık %10'unu açıkladığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, cinsiyet, medeni durum, pozisyon, kıdem gibi demografik değişkenlerin örgütsel güven düzeyi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Bu bulgular, örgütsel güvenin bireysel demografik özelliklerden ziyade örgüt kültürü ve yönetim anlayışıyla şekillendiğini göstermektedir. Sonuç olarak, örgütsel güvenin yüksek olduğu ortamlarda açık iletişim, katılım ve ifade özgürlüğü teşvik edilmekte; bu da örgütsel sessizlik davranışlarının önlenmesine katkı sağlamaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Merkezi ve dizi tipi evirici kullanılan güneş enerjisi santralinin Mardin ili verileriyle karşılaştırmalı performans analizi
Kenan Babaoğlu
Güneş enerjisi santrallerinde (GES) merkezi ve dizi tipi evirici teknolojileri, sistem verimliliği ve saha uyumu açısından farklı avantajlar sunmaktadır. Merkezi eviriciler, geniş yüzeyli projelerde tercih edilirken, dizi tipi eviriciler ise gölgelenme gibi lokal değişkenlere karşı daha esnek yapılarıyla ön plana çıkmaktadır. Bu yüksek lisans tezinde Türkiye'nin yüksek güneş enerjisi potansiyeline sahip Mardin ilinde farklı evirici teknolojileri kullanan iki fotovoltaik (FV) sistemin performansını karşılaştırılmıştır. Benzer iklim koşullarında çalışan merkezi ve dizi evirici kullanan sistemlerin enerji üretimleri, saha verileri ve PVSOL simülasyonlarıyla analiz edilmiştir. Simülasyonlar dizi eviricili sistemin yıllık üretimi 196.033 kWh, merkezi eviricili sistemin ise 178.568 kWh olarak tahmin edilmiştir. Ancak 2024 yılı gerçek elektrik üretim verilerine göre, dizi eviricili sistemde 128.180 kWh, merkezi eviricili sistemde 145.678 kWh elektrik üretildiği görülmüştür. Bu sonuçlar sırasıyla %34,6 ve %18,4 sapmaya işaret etmektedir. Simülasyonların ideal koşullara dayanmasına karşın, saha koşullarında panel yüzeyindeki toz ve kir birikimi, gölgelenme, evirici verimliliği, sıcaklık etkileri ve şebeke kesintileri üretimi olumsuz etkilediği görülmüştür. Özellikle Güneydoğu Anadolu'daki yüksek toz yükü performans kayıplarını artırmaktadır. Ayrıca, gölgelenme ve yüksek sıcaklığın birleşik etkisiyle %10 ila %30 arasında, bazı çalışmalarda ise %50'ye varan verim kayıpları yaşanabilmektedir. Sonuçlar dizi evirici sistemlerin gölgelenme ve modül bazlı izleme gereken durumlarda teknik avantaj sağladığını ancak bakım ve maliyet açısından zorluklar içerdiğini göstermektedir. Merkezi evirici sistemler ise maliyet avantajı sağlarken, gölgelenme ve sıcaklık değişimlerine karşı daha hassastır. Bu çalışma Mardin gibi sıcak ve yüksek ışınım alan bölgelerde panel temizliği, bakım ve arıza yönetiminin sistem verimliliği için kritik olduğunu vurgulamaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Borsa İstanbul (BİST)'da işlem gören ana metal sanayi şirketlerinin finansal performans analizi: TOPSIS metodu
Murat Şencer
Bu çalışma, Borsa İstanbul'da (BİST) işlem gören ana metal sanayi şirketlerinin finansal performanslarını değerlendirmeyi ve karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Değerlendirme sürecinde, çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution) metodu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında 2019–2023 yılları arasındaki beş yıllık döneme ait veriler değerlendirilmiş; likidite, faaliyet, mali yapı, kârlılık, piyasa ve büyüme oranları gibi çeşitli finansal kriterler dikkate alınmıştır. Çalışmada öncelikle ana metal sanayi sektörünün yapısı, Türkiye'deki tarihsel gelişimi, üretim kapasitesi ve ihracat durumu ele alınmıştır. Ardından BİST'te işlem gören ana metal sanayi şirketlerinin finansal göstergeleri analiz edilmiştir. TOPSIS yöntemi doğrultusunda oluşturulan karar matrisleri normalize edilmiş, ideal ve negatif ideal çözümler belirlenmiş ve şirketler performanslarına göre sıralanmıştır. Elde edilen bulgular, analiz edilen şirketlerin finansal performansları arasında yıllara göre farklılıklar bulunduğunu ve bazı şirketlerin belirli dönemlerde öne çıktığını ortaya koymaktadır. Bu durum, sektörel dinamiklerin, ekonomik koşulların ve işletme stratejilerinin finansal performans üzerindeki etkisini göstermektedir. Çalışma, yatırımcılara, yöneticilere ve politika yapıcılara sektörel analiz bağlamında yol gösterici olmayı hedeflemektedir. Bu yönüyle çalışma, finansal performans analizine katkı sunarken, TOPSIS metodunun uygulamalı bir örneğini sunarak benzer nitelikteki araştırmalar için de referans niteliği taşımaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Hür Dava Partisi: Partileşme süreci, ideoloji ve programı çerçevesinde bir inceleme
Gökhan Saral
Hür Dava Partisi, resmi olarak kurulduğu 2012 yılından itibaren siyasette büyük bir başarı elde edememiş olmasına rağmen, özellikle son dönemde yaptığı ittifaklar neticesinde gündemde önemli bir yer tutmuştur. Hür Dava Partisi, geçmişte yapmış olduğu infazlarla gündeme gelen Hizbullah terör örgütünün devamı olduğu yönünde birçok kesimden eleştiriler almıştır. Bu görüşlerin temelinde yatan sebepler bağlamında Hizbullah'ın kuruluşu, eylemleri ve tasfiye sürecinin incelenmesi gerekmektedir. Hizbullah'ın tasfiyesi sonrası, Hizbullah'a yakın kişilerden oluşan Mustazaflar Derneği'nin faaliyetleri ile derneğin kapatılmasından sonra kurulan Hür Dava Partisi'nin eylem bakımından Hizbullah'tan ayrıldığı, ancak parti yöneticilerinin bir kısmının geçmişteki Hizbullah bağlantıları ve yapılan açıklamalarda Hizbullah'ın terör örgütü olarak görülmediğinin belirtilmesi, en büyük eleştiri kaynaklarındandır. Partinin kuruluşundan günümüze kadar yaptığı faaliyetler, açıklamalar ve eylemlerden, partinin yeni söylemler geliştirdiği, ancak bu söylemlerin yanında geçmiş söylemlerini de kullanmaya devam ettiği anlaşılmaktadır. Parti özellikle Kürt ve İslami söylemleri ile öne çıkmaktadır.. Anahtar Kelimeler: Hizbullah, HÜDA PAR, Hüseyin Velioğlu, Mustazaflar, Zekeriya Yapıcıoğlu
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Türkiye'de yaşayan Suriyeli mültecilerin sosyal dışlanma düzeyleri ile kültürleşme stresleri arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlık düzeylerinin aracılık etkisinin incelenmesi
Betül Taş
Türkiye'de yaşayan Suriyeli mültecilerin sosyal dışlanma düzeyleri ve kültürleşme stresleri arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlık olgusunun aracı etkisinin değerlendirilmesinin amaçlandığı bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini ülkemizde yaşayan tüm Suriyeli mülteciler oluştururken, örneklem grubunu ise Mayıs 2024 tarihi itibariyle toplam 250 mülteci oluşturmaktadır. Araştırmacı tarafından online olarak elde edilen anket verileri Excel uygulamasına aktarıldıktan sonra IBM SPSS 22 Paket İstatistik programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizine göre; katılımcıların psikolojik sağlamlık, kültürleşme stresi ve sosyal dışlanma düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğu; katılımcıların psikolojik sağlamlık, kültürleşme stresi ve sosyal dışlanma düzeylerinin cinsiyete göre anlamlı farklılık gösterdiği; kültürleşme stresi düzeylerinin medeni durum ve eğitim durumuna göre anlamlı farklılaştığı; çalışma durumlarının Kültürleşme Stresi ve Sosyal Dışlanma düzeylerinin üzerinde anlamlı bir farklılığa neden olduğu; katılımcıların psikolojik sağlamlık, sosyal dışlanma ve kültürleşme stresleri arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Çalışmada son olarak psikolojik sağlamlığın aracılık rolünün bağımlı değişken kültürleşme stresi olduğunda anlamlı hale geldiği gözlenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Meyve suyu fabrikasında İSG risk analizi. 3T ve Papyon yöntemlerinin karşılaştırmalı değerlendirmesi: Gümüşsu Meyve Suyu Fabrikası örneği
Tuğba Meral
Günümüzde, iş sağlığı ve güvenliği, tüm sektörlerde olduğu gibi meyve suyu üretiminde de büyük önem taşımaktadır. Çalışanların sağlığı ve güvenliği, üretim verimliliği ve kalitesi üzerinde doğrudan etkili olmaktadır. Bu tez, meyve suyu fabrikalarında yaygın olarak karşılaşılan tehlikeleri ve riskleri belirleyerek, bu risklerin analizinde kullanılan 3T (Threats, Targets, Tactics) ve Papyon (Bow-Tie) yöntemlerinin avantaj ve dezavantajlarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu çalışmanın temel amacı, Gümüş Su Meyve Suyu Fabrikası'nda İSG risk analizini 3T ve Papyon yöntemleriyle gerçekleştirerek, her iki yöntemin etkinliğini ve uygulanabilirliğini karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Bu sayede, meyve suyu sektöründe İSG risk analizleri için en uygun yöntemin belirlenmesine katkıda bulunmak amaçlanmaktadır. Tez kapsamında, öncelikle Gümüş Su Meyve Suyu Fabrikası'nın üretim süreçleri ve çalışma ortamı detaylı olarak incelenecektir. Ardından, 3T ve Papyon yöntemleri kullanılarak fabrikadaki tehlikeler ve riskler belirlenecek ve analiz edilecektir. Her iki yöntemin sonuçları karşılaştırılarak, avantaj ve dezavantajları ortaya konulacaktır. Meyve suyu sektöründe İSG risk analizinin önemini vurgulayarak, 3T ve Papyon yöntemlerinin karşılaştırmalı değerlendirmesini sunmaktadır. Elde edilen bulgular, meyve suyu fabrikalarında İSG risk analizleri için en uygun yöntemin belirlenmesine katkıda bulunarak, çalışanların sağlığı ve güvenliğinin korunmasına yardımcı olacaktır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Arkeolojik sit alanlarındaki (Sille-Konya) potansiyel kaya düşme alanlarının belirlenmesi ve optimum ıslah yöntemlerinin geliştirilmesi
Mohammad Manzoor Nasery
Bu çalışmada, 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı'ndaki kaya düşme riskinin belirlenmesi ve minimum müdahale ile maksimum güvenliğin sağlanması amaçlanmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında, potansiyel kaya düşme bölgeleri detaylı şekilde belirlenmiş, dijital oblik fotogrametri yöntemi ile arazinin 3D hassas modeli oluşturulmuştur. Ardından saha çalışmaları kapsamında jeolojik yapı analizleri, jeomekanik özelliklerin laboratuvar testleri ve sismik ERT ile sismik kırılma ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerle kayaç ve zemin dinamik parametreleri ve tabakalanma özellikleri incelenmiştir. Riskli bloklar hacim ve konumlarıyla 3D sayısal modele aktarılmış, risk derecelendirmesi yapılmıştır. Stabilite analizlerinde, blok hareketleri kinematik analiz ve limit denge analizleri ile statik ve sismik koşullarda değerlendirilmiştir. Riskli blokların düşmesi durumunda etkilerini belirlemek amacıyla 2D ve 3D kaya düşme analizleri yapılmış; sıçrama yüksekliği, hız, kinetik enerji ve maksimum ulaşabilecekleri mesafeler tespit edilmiştir. Toplamda 52 kesitte, 5200 adet 2D ve 500 adet 3D kaya düşme analizi gerçekleştirilmiştir. Risk analizleri sonrasında, bölgedeki tescilli yapıların darbe altındaki davranışlarını incelemek için ABAQUS sonlu elemanlar programı kullanılmıştır. Çay Camii minaresi, Kuran Kursu ve bir yığma konuk evi modellenerek, her birinin üç farklı kaya bloğu darbesi altında hasar analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu aşamada, yapıların korunma düzeyleri değerlendirilmiş ve ıslah yöntemlerinin etkinliği analiz edilmiştir. Son aşamada, elde edilen risk parametrelerine göre her bölge için alternatif ıslah yöntemleri sayısal olarak analiz edilmiş, koruma ve müdahale yöntemlerinin belirlenmesine yönelik kriterler ortaya konmuştur. Ayrıca, koruma yapılarına ait yeterlilik ve kapasite analizleri yapılarak optimum ıslah yöntemi ve boyutları belirlenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma sit alanlarında kaya düşmesi riskinin belirlenmesi ve uygun müdahale yöntemlerinin seçilmesi konusunda araştırmacı ve tasarımcılara rehber niteliğinde bir kaynak sunmaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Problemli ınstagram kullanımının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Uşak ili örneği
Cemile Özmen
Sosyal medyada beğenilme, onaylanma ve görünür olma gibi kaygılar, kullanıcılar arasında ruhsal sağlık sorunlarının gelişmesine zemin hazırlayabilir. Bu bağlamda, sosyal medya bağımlılığa yol açarak günlük yaşamı etkileyebilir ve çevrimiçi dinamiklere göre kişisel kimlikleri şekillendirebilir. Bu çalışma, Uşak ilinden bir örneklem üzerinde çeşitli değişkenlere odaklanarak Instagram örneği üzerinden sorunlu sosyal medya kullanımını incelemektedir. Sosyal medya kullanımının bireysel ve toplumsal sonuçlarını, kullanım süresi ve sıklığının yanı sıra erişimin kısıtlandığı durumlarda ortaya çıkan duygusal tepkileri de dikkate alarak ele almaktadır. Çalışmanın amacı, sosyal medyanın psikolojik ve sosyal etkilerinin anlaşılmasına katkıda bulunmak ve dijital bağımlılığın boyutlarını bilimsel temelde belirlemektir. Giderek dijitalleşen bir toplumsal yapının bireyler üzerindeki etkileri konusunda akademik ve toplumsal farkındalığı artırmanın yanı sıra Uşak'a özgü bölge bazlı değerlendirmeler sunmak önemlidir. Katılımcıların çoğu genç, kadın ve lise mezunudur. Instagram'ı günde ortalama 3-4 saat kullanmaktadırlar ve bu süre sosyal medya bağımlılığı için riskli aralıkta kabul edilmektedir. Eğlence ve popülerlik veya sosyal onay arzusu, kullanım için baskın motivasyonlardır. Bu, gençlerin sosyal medyayı hem vakit geçirme aracı hem de tanınırlık kazanma aracı olarak gördüklerini göstermektedir. Katılımcılar, özellikle kullanım süresini kontrol etmekte zorluk çekme ve erişim sınırlı olduğunda olumsuz duygular yaşama gibi, bağımlılığa yakın sorunlu davranış kalıpları sergilemektedir. Anahtar Kelimeler: Instagram, Problemli sosyal medya kullanımı, Sosyal medya bağımlılığı, Uşak İli.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Kur'an'ın cem' ve istinsahının kıraatler bağlamında değerlendirilmesi
Muharrem Yasin Akdaş
Kur'an'ı Kerim nüzûlünün başlaması ile birlikte korunması, hem yazılı hem de sözlü olarak gerçekleşmiştir. Hz. Peygamber dönemi farklı kabilelere mensup olan sahabilerin Kur'an'ı lehçelerine göre okumalarına izin verilmesi, ilerleyen süreçte kıraat farklılıklarını ortaya çıkarmıştır. Bu farklılık başlangıçta problem teşkil etmese de, zamanla bazı beldelerde ihtilafa yol açabilecek bir durum haline gelmiştir. Bu nedenle Kur'an'ın Mushaf haline getirilerek cem' edilmesi ve istinsah edilerek çoğaltılması, hem metnin korunması hem de kıraat faklılıklarının korunması hususunda önem arz etmiştir. Bu doğrultuda Hz. Ebû Bekir dönemi başlatılan cem' süreci ve Hz. Osman döneminde yapılan istinsah faaliyetleri, kıraat ilmi açısından önem arzetmektedir. Bu süreçler kıraatleri top yekün ortadan kaldırmak yerine, onları belirli bir metin etrafında disipline etmiş ve sahih kıraatlerin bir sonraki nesillere aktarılmasında önemli rol oynamıştır. Tezimiz, sözü edilen cem' ve istinsah uygulamalarının, kıraat farklılıkları üzerindeki etkilerini çok yönlü bir şekilde araştırmayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda, Hz. Ebû Bekir döneminde ilk defa iki kapak arasına getirilen Mushaf'ın amacı, kapsamı ve kıraat ile olan ilişkisi ele alınmıştır. Devamında Hz. Osman döneminde gerçekleştirilen istinsah serüveniyle kıraatler arasında nasıl bir ayrıma gidildiği analiz edilmiştir.
