Yazarlar
- Uzun, Sevda(79)
- Kulakaç, Nurşen(40)
- Turan, Ibrahim(33)
- Demir, Selim(32)
- Türkkan, Tuğba(24)
- Aydin, Aydanur(23)
- Topal, Fevzi(22)
- Aliyazicioglu, Yuksel(21)
- Tuncer, Metin(21)
- Bayrakdaroglu, Serdar(19)
- Demirağ, Hatice(19)
- Hintistan, Sevilay(18)
- Topal, Meryem(18)
- Yılmaz, Coşkun(18)
- Bayrakdaroğlu, Serdar(15)
- Yilmaz, Coskun(15)
- Mentese, Ahmet(14)
- Reis, Hatice Catal(14)
- Demir Doğan, Melike(13)
- Emirza, Elif Güzide(13)
- Memetoglu, Mehmet Erdem(13)
- Tuncer, Gülsüm Zekiye(13)
- Bülbül, Kenan(12)
- Cin, Aynur(12)
- Düzgün, Azer Özad(12)
- Koçak, Tevfik(12)
- Odaci, Hatice(12)
- Oğuzhan, Hatice(12)
- Tonkaz, Duygu Erkal(12)
- Tonkaz, Mehmet(12)
- Turk, Veysel(12)
- Ceylan, Halil Ibrahim(11)
- Kilinc, Kagan(11)
- Köse, Aslı(11)
- Merdan, Mehmet(11)
- Acet, Tuba(10)
- Aksoy, Bahar(10)
- Aydin Sayilan, Aylin(10)
- Baltaci, Cemalettin(10)
- Deger, Orhan(10)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Effects of Halotherapy as an Adjunct to Preseason Training on Respiratory and Aerobic Outcomes in Elite Female Football Players: A Randomized Controlled Trial
Sarisik, Derya Cetin; Aydin, Ahmet Serhat; Söyler, Mehmet; Zileli, Raif; Özkurt, Ali; Yilmaz, Coskun; Küçük, Hamza; Karatas, Mevlut
Background: Aerobic capacity and respiratory efficiency are critical determinants of performance in elite female football, characterized by repeated high-intensity efforts and rapid recovery demands. Halotherapy, involving the inhalation of dry salt aerosol, has been shown to improve pulmonary health; however, its effects on exercise-related outcomes in athletic populations remain insufficiently investigated. This study aimed to examine the effects of a 12-week post-training halotherapy intervention on respiratory muscle strength, pulmonary function, and aerobic performance in elite female football players. Methods: Twenty-eight elite female football players competing in the Turkish Women's First League were randomly assigned to a halotherapy group (HG, n = 14) or a control group (CG, n = 14). Both groups completed an identical preseason training program, while the HG additionally performed 45 min halotherapy sessions three times per week in a controlled halochamber. Pre-and post-intervention assessments included maximal inspiratory and expiratory pressures (MIP, MEP), spirometric parameters (FVC, FEV1, PEF, MVV), and maximal oxygen uptake (VO(2)max) estimated using the Yo-Yo Intermittent Recovery Test Level 1 (Yo-Yo IRT1), along with total distance covered. A 2 & times; 2 mixed-model ANOVA was used to assess time and group & times; time interaction effects. Results: Significant group & times; time interactions were observed for MIP, MEP, VO(2)max, FEV1, PEF, MVV, and Yo-Yo IRT1 performance (p < 0.05), with large effect sizes (eta p(2) = 0.269-0.924), favoring the halotherapy group. Forced vital capacity (FVC) increased over time in both groups (p = 0.141), with no significant interaction effect. Changes in the control group were comparatively smaller across most outcomes. Conclusion: Post-training halotherapy was associated with improvements in respiratory muscle strength, ventilatory function, aerobic capacity, and intermittent running performance in elite female football players. These findings suggest that halotherapy may be considered as a complementary, non-invasive strategy to support respiratory and aerobic adaptations. Further research is required to confirm these findings and to clarify the underlying physiological mechanisms. Trial registration: NCT07406386; 6 February 2026.
- MakaleAçık Erişim2026Effects of psychological skills training on self-control, perceived physical self-defense capacity, and mental toughness in elite female wrestlers: a randomized controlled trial
Tutal, Varol; Demir, Okan; Sahin, Oktay; Albayrak, Ahmet Yilmaz; Bayansalduz, Mehmet; Uzun, Recep Nur; Öz, Faik; Sahinler, Yunus; Ceylan, Levent; Yilmaz, Coskun
Background Self-control, self-defense self-efficacy, and mental resilience are fundamental psychological determinants of performance and competitive endurance in combat sports. However, scientific evidence on structured, evidence-based psychological intervention programs for professional female wrestlers remains limited. This study examined the effects of a psychological skills training (PST)-based intervention on self-control, self-defense self-efficacy, and mental resilience in professional female wrestlers. Methods A randomized controlled pre-test-post-test design was employed. Thirty-six professional female wrestlers (aged 18-25) were randomly assigned to a PST group (n = 18) or a control group (CG; n = 18). The PST group completed an 8-week structured psychological intervention alongside regular training, while the CG continued routine training only. Self-control, self-defense self-efficacy, and mental resilience were assessed pre-and post-intervention using valid and reliable psychometric scales. Data were analyzed via repeated-measures ANOVA, with effect sizes calculated. Results Significant group & times; time interactions were observed across multiple outcomes. A highly significant interaction emerged for perceived physical self-defense capacity (SP; F(1,34) = 56.525, p < 0.001, eta p(2) = 0.624) and for DP scores (F (1,34) = 9.360, p = 0.004, eta p(2) = 0.216). Among self-control subscales, significant interactions were found for inhibition (F (1,34) = 8.172, p = 0.007, eta p(2) = 0.194) and, more strongly, for initiation (F (1,34) = 14.157, p < 0.001, eta p(2) = 0.294). For mental resilience, highly significant interactions were detected for confidence (F (1,34) = 59.976, p < 0.001, eta p(2) = 0.638), control (F (1,34) = 32.486, p < 0.001, eta p(2) = 0.489), and persistence (F (1,34) = 32.709, p < 0.001, eta p(2) = 0.490). Overall, the intervention demonstrated medium-to-high effect sizes across psychological performance indicators. Conclusion These findings suggest that PST may serve as a useful complementary approach for enhancing self-control, perceived physical self-defense capacity, and mental toughness in professional female wrestlers. However, results should not be interpreted as evidence of improved competitive wrestling performance, technical success, or objectively measured physical self-defense ability, as these outcomes were not directly assessed in this study.
- MakaleAçık Erişim2026Multi-joint isokinetic strength profiling as a predictor of vertical jump performance in elite freestyle wrestlers A cross-sectional principal component analysis
Sever, Ozan; Ceylan, Halil Ibrahim; Dhahbi, Wissem; Yilmaz, Hasan Huseyin; Özdemir, Kubra; Yazici, Ahmet Gokhan; Jalalov, Ferhad; Günay, Ahmet Rahmi; Bayrakdaroglu, Serdar; Stefanica, Valentina
Wrestling requires coordinated lower-limb strength for explosive techniques. While isokinetic testing isolates joint-specific strength and countermovement jumps assess functional power, comprehensive multi-joint assessments with advanced factor analysis remain unexplored in elite wrestlers. Twenty-one national-level male freestyle wrestlers (22.3 +/- 2.8 years; 76.2 +/- 14.7 kg) completed cross-sectional neuromuscular assessments. Isokinetic concentric strength testing at 60 degrees/s evaluated hip, knee, and ankle joint functions bilaterally using an Isomed 2000 dynamometer. Vertical jump power was assessed through countermovement jumps under bilateral and unilateral conditions using the Optojump system. All strength and power variables were normalized to fat-free mass determined via air displacement plethysmography. Statistical analyses included Pearson correlations with Benjamini-Hochberg correction, stepwise multiple regression, and principal component analysis. Bilateral jump performance correlated strongly with knee extension (R = 0.798, P <.001) and hip extension strength (R = 0.664, P =.001), with combined predictors explaining 68.8% of variance (F-2,F-18 = 19.8, P <.001). Principal component analysis identified a primary extensor factor (hip and knee extension, 52.6% variance) and an auxiliary factor (ankle plantar flexion and hip adduction, 19.0% variance). Unilateral jump models demonstrated lower explanatory power (dominant: 39.8%, non-dominant: 25.7%). Multi-joint isokinetic strength assessment, particularly hip and knee extension capacity, provides a robust prediction of vertical jump performance in elite wrestlers. The identified primary extensor strength factor represents a fundamental neuromuscular capacity underlying explosive lower-limb function, supporting targeted strength development strategies for wrestling-specific performance enhancement.
- MakaleYalnız künye2026Novel Approach to Synthesis of Diaryl Tacrine Derivatives and Evaluation of Their Inhibitory Effects on Cholinesterase Enzymes
Topal, Fevzi; Ökten, Salih; Misir, Busra Albayrak; Koçyigit, Umit Muhammet; Derin, Yavuz; Atalay, Vildan Enisoglu; Tutar, Ahmet; Topal, Meryem
The development of effective acetylcholinesterase (AChE) and butyrylcholinesterase (BChE) inhibitors remains a crucial objective in the treatment of neurodegenerative diseases, including Alzheimer's disease (AD). In this study, a novel synthetic approach was established to prepare a series of diaryl-substituted tacrine derivatives. Initially, brominated aminobenzonitrile was subjected to Suzuki-Miyaura cross-coupling reactions with various aryl boronic acids to yielding diaryl-substituted aminobenzonitriles at yields of 60%-72%. These intermediates were then cyclized with cyclohexanone and cycloheptanone under Friedl & auml;nder conditions using BF3 & centerdot;OEt2 as a catalyst, affording six- and seven-membered diaryl tacrine analogues in yields of 52%-68%. All synthesized compounds were characterized by NMR, IR, and elemental analysis. The inhibitory activities of these compounds (7-16) against AChE and BChE were evaluated, and several analogs demonstrated potent dual-enzyme inhibition at nanomolar concentrations. Notably, compounds 8 and 13 exhibited half maximal inhibitory concentration (IC50) values of 6.848 and 8.545 nmol/L for BChE, respectively, indicating strong potential as selective cholinesterase inhibitors. The structure-activity relationship (SAR) analysis revealed the influence of aryl substituents on the potency and selectivity of enzyme inhibition. Compared to previously reported tacrine derivatives, the newly synthesized analogs exhibited superior inhibitory profiles, indicating their potential as lead compounds for further development in AD therapeutics. [GRAPHICS] .
- MakaleAçık Erişim2026Positive attitudes toward and perceived importance of wearable display technology as an effective learning tool among nursing students: Turkish validity and reliability study
Aydin, Aydanur; Mese, Sevinc; Ay, Ali; Sezer, Hale; Rizalar, Selda; Güler, Sevil; Gürsoy, Ayla
Objective This research aimed to adapt Positive Attitudes Toward and Perceived Importance of Wearable Display Technology (PATPIWDT) as an Effective Learning Tool Among Nursing Students into Turkish and to examine the validity and reliability of its translation.Methods This methodological study included 698 nursing students recruited via convenience sampling. Construct validity was evaluated using Confirmatory Factor Analysis (CFA) with the Maximum Likelihood (ML) estimation method. Internal consistency was assessed using Cronbach's Alpha and McDonald's Omega coefficients.Results The model demonstrated excellent fit according to the confirmatory factor analysis results. The CFA results for the Positive Attitudes subscale indicated a good model fit (CMIN/DF = 4.79, GFI = 0.93, CFI = 0.97, RMSEA = 0.07, SRMR = 0.03). For the Perceived Importance subscale, the single-factor structure showed acceptable fit indices (CMIN/DF = 5.82, GFI = 0.98, SRMR = 0.03). As a result of examining the standardized loadings of the items, it was seen that the item factor loadings were 0.40 and above, indicating sufficient factor loading. Cronbach's alpha coefficients were 0.91 for the positive attitudes subscale and 0.84 for the perceived importance subscale. The respondents also demonstrated an above-average overall score, with a mean of 3.40 (SD = 0.69).Conclusion The Turkish version of the scale provides a dependable measure of nursing students' positive attitudes toward wearable screens and how important they consider this technology for future educational use.
- MakaleAçık Erişim2025İş Stresi ve İş Doyumu Arasındaki İlişkide Güvenlik Performansının Aracılık Rolünün İncelenmesi
Yildiz, Salih; Koroglu, Ali; Ozdemir, Mustafa
Stres, çalışanların iş doyumu üzerinde negatif bir etkiye sahiptir. Çalışanlar maaş, terfi, çalışma ortamı ve işin niteliği gibi iş ile ilgili pek çok faktörden dolayı stres yaşayabilmekte ve bu durum onların iş doyumunu düşürmektedir. İşletmeler gerçekleştirdikleri birtakım faaliyetlerle çalışanların stres düzeyini düşürerek iş doyumlarını yükseltmeye çalışmaktadır. Ancak alanyazında, iş stresi ile iş doyumu arasındaki ilişkide aracılık rolü bulunan faktörleri inceleyen çok fazla çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, çalışanların iş stresi ve iş doyumu arasındaki ilişkiyi ve güvenlik performansının bu ilişkideki aracılık rolünü incelemektir. Bu amacı gerçekleştirmek için Sakarya ilinde bulunan bir süt ürünleri fabrikası çalışanlarından anket yoluyla veriler toplanmıştır (n=301). Analizler sonucunda iş stresi ile güvenlik uyumu, güvenlik katılımı ve iş doyumu arasında negatif; güvenlik uyumu ve güvenlik katılımı ile iş doyumu arasında pozitif ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca iş stresinin iş doyumu üzerinde güvenlik uyumu ve güvenlik katılımı aracılığıyla dolaylı bir etkisi bulunmaktadır. Araştırma sonuçlarının özellikle üretim faaliyetinde bulunan işletmeler tarafından iş yerlerinde kullanılması pratikte önemli katkılar sağlayacaktır. İşletmeler, düzenleyecekleri eğitim faaliyetleri, çalışanları karar alma sürecine katma vb. faaliyetlerle çalışanların güvenlik performansını artırarak iş stresinin iş doyumu üzerindeki negatif etkisini azaltabilir. İş doyumu yüksek olan çalışanların devamsızlık gibi olumsuz tutum ve davranışları azalacak, iş performansları ise artacaktır. Böylece işletme maliyetleri düşürerek karlılığını artırmış olacaktır.
- MakaleAçık Erişim2025Samsun otomotiv sektöründe çalışanların İSG farkındalığı: kesitsel bir araştırma
Tatli, Yasemin; Çavuşoğlu, İbrahim; Kaplan, Emine
Bu çalışma, Samsun ilindeki otomotiv sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) farkındalığını incelemeyi amaçlamaktadır. Özellikle sanayileşmiş bölgelerde iş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesi, iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının etkinliğine bağlıdır. Bu bağlamda, Samsun'daki otomotiv sektöründe çalışan bireylerin İSG konusundaki bilgi düzeyleri ve farkındalıkları, tanımlayıcı ve kesitsel bir araştırma yöntemi kullanılarak değerlendirildi. Araştırma süreci, COVID-19 pandemisinin getirdiği kısıtlamalar nedeniyle 100 kişilik bir örneklem grubuyla sınırlandırıldı. Anket yöntemiyle toplanan veriler, yönetimin İSG üzerindeki etkisi, güvenlik kurallarına uyum, çalışanların güvenlik konusunda inisiyatif alması ve bilgi edinme süreçleri gibi faktörlerin İSG farkındalığını nasıl şekillendirdiğini ortaya koydu. Bulgular, kapsamlı İSG eğitimi almış çalışanların, iş sağlığı ve güvenliği konusunda daha yüksek farkındalığa sahip olduklarını gösterdi. Ayrıca, meslek hastalıklarına dair bilgi sahibi olan çalışanların da İSG farkındalığının daha yüksek olduğu belirlendi. Sonuç olarak, otomotiv sektöründe İSG farkındalığının artırılmasının, iş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesi açısından kritik öneme sahip olduğu vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, yönetim desteği ve sürekli eğitim programları, çalışanların İSG konusundaki bilinç düzeylerini artırmada önemli bir rol oynamaktadır.
- MakaleAçık Erişim2025Hemşirelerde Premenstrüel Sendrom ve Mental İyi Oluşluk Düzeyi Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi
Karakas, Sevda; Erdoğan, Kübra
Bu araştırma, bir devlet hastanesinde çalışan premenstrüel sendrom yaşayan hemşirelerde, premenstrüel sendrom ile mental iyi oluşluk düzeyi arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte olan bu çalışma, Mayıs 2020- Haziran 2021 tarihleri arasında yürütülmüştür. Tekirdağ iline bağlı Çorlu Devlet Hastanesi’nde gerçekleşen çalışmanın örneklemini 18-55 yaş arasında 300 kadın hemşire oluşturmuştur. Verilerde; tanıtıcı bilgi formu, Premenstrüel Sendrom Ölçeği ve Warwick Edinburgh Mental İyi Oluşluk Ölçeği olmak üzere üç veri toplama aracı kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler Statistical Package for Social Sciences for Windows 22,0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Premenstrüel dönemde hemşirelerin iş hayatının (%75) ve sosyal hayatının (%80) olumsuz etkilendiği saptanmıştır. Araştırmada premenstrüel dönemde hemşirelerin kendilerini daha yorgun ve depresif hissettikleri, uyku kalitesinin düşük olduğu, mental iyi oluş düzeyinin azaldığı tespit edilmiştir. Menstrüasyon döneminde olan çalışan kadınlara yasal olarak izin hakkının verilmesi, çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve bu konunun daha fazla üzerinde durulması önerilmektedir.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025Tobacco Addiction, Substance Addictions and Behavioral Addictions
Karadeniz, Havva; Elik, Burak
Addictions that concern public health and can be seen widely at all ages are an important public health problem. While tobacco addiction is widespread in society, behavioral addictions are also seen at undeniable rates; increasing substance addictions disrupt public health and functioning with their consequences. Determining the risk factors and prevalence of addictions is of great importance for combating and preventing addictions. Knowing the prevalence and risk factors of addictions can be used to guide the policies to be developed. Since addictions usually start at a young age, parents and teachers should be conscious and informed, and trainings and seminars should be held to create conscious awareness and ensure that they are the leaders in taking precautions against addictions. Addictions can be combated by establishing student communities. In this study, the prevalence of tobacco, substance and behavioral addictions and the problems they cause will be presented.
- MakaleAçık Erişim2025Avrupa birliği ülkeleri sağlık sistemlerinde hastane performansının değerlendirilmesi ve türkiye karşılaştırması
Köse, Aslı
Bu araştırmanın amacı 2019-2022 yıllarında Avrupa Birliği ülkelerinin ve Türkiye’nin hastane performanslarına göre konumlarını ve sıralamalarını belirlemektir. Hastane performans göstergelerine göre 24 AB ülkesi ve Türkiye’nin konumlarının belirlenmesinde çok boyutlu ölçekleme analizi, MOORA yöntemi ise hastane performans skorlarına göre ülkelerin sıralamasında kullanılmıştır. Sağlık hizmeti performansını değerlendirmek için yapı boyutunda hastane yatak sayısı , hastanede kişi başına düşen hekim sayısı, MR cihaz sayısı, süreç boyutunda hastanelerde kişi başı hekime müracaat oranı, MR tetkik sayısı, sonuç boyutunda yatak doluluk oranı değişkenleri seçilmiştir. Türkiye, 2020-2022 yıllarında görece olarak düşük hastane performans düzeyine sahip ülkelerden biridir. 2019 yılında ise Türkiye MOORA skoruna göre 10.sırada yer almıştır. Hastane performansı MOORA skor sıralamalarına göre ilk sıralarda yer alan ülkeler Slovenya ve Fransa’dır. 2019-2022 yılları çok boyutlu ölçekleme analizine göre 1.boyutta en az benzeyen ülkeler İspanya ve Bulgaristan’dır. 2019 yılı MOORA skor sıralamasına göre İspanya 2.sırada, Bulgaristan ise son sırada yer almıştır. 2022 yılı MOORA skor sıralamasına göre Bulgaristan 9.sırada, İspanya ise son sırada yer almıştır.
- MakaleAçık Erişim2025Efsane cuma pazarlama etkinliği ile hedonik tüketim arasındaki ilişkide kişilik tipinin düzenleyici rolü
Eda, Dişli Bayraktar
Bu araştırmada, Efsane Cuma indirimlerinin hedonik tüketim üzerindeki etkisinde kişilik özelliklerinin düzenleyici rolü incelenmiştir. Araştırmada elde edilen veriler, SPSS 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Katılımcıların demografik özelliklerine ilişkin dağılımlar frekans ve yüzde analizleriyle belirlenmiştir. Araştırmada kullanılan ölçme araçlarına yönelik katılımcı düzeylerinin tespitinde ise ortalama puanlar ve standart sapma değerleri dikkate alınmıştır. Ölçme araçlarının güvenirlik analizi için Cronbach's Alpha katsayısı, geçerlilik analizi için ise açıklayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda oluşturulan hipotezler, %95 güven düzeyinde test edilmiştir. Bağımsız değişken ile bağımlı değişken arasındaki ilişkiyi analiz etmek için Pearson Korelasyon Analizi uygulanmış, düzenleyici modelin incelenmesinde ise SPSS V2.16.3 kullanılarak Hayes Process makrosu 1 numaralı düzenleyicilik modelinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, Efsane Cuma indirimlerinin hedonik tüketim üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Ancak, kişilik özelliklerinin (nevrotiklik, dışa dönüklük, uyumluluk, dürüstlük ve gelişime açıklık) Efsane Cuma indirimlerinin hedonik tüketim üzerindeki etkisinde düzenleyici bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir.
- MakaleAçık Erişim2025Tedarik zinciri yönetimi ve tedarikçi seçim kriterlerinin değerlendirilmesi: medikal ürünlere yönelik bir uygulama
Köse, Aslı; Satır, Emine
Tedarik Zinciri Yönetimi, bir ürünün hammadde halinden son müşteriye ulaştırılmasında yer alan kaynak temini, üretim ve montaj, depolama ve stok takibi, sipariş takibi, dağıtım ve teslimat gibi aktivitelerin yürütülmesi sürecidir. Hastaneler, faaliyetlerini yerine getirebilmek amacıyla ihtiyaç duydukları malzemeleri ve hizmetleri istenilen zamanda, istenilen yerde, belli bir kalitede ve fiyatta temin etmek durumundadırlar. Bu bağlamda, sağlık sektörü için tedarik zinciri yönetimi israfı azaltmak, tıbbi hataları önlemek ve hizmet kalitesini artırmak amacı ile oldukça önemlidir. Bu çalışmada, hastanelerde medikal ürünlerin ve tedarikçilerin seçiminde tercih edilen kriterler ile medikal firmalarda ürün tedariğinde tercih edilen kriterler belirlenerek, iki tespit arasındaki benzerlik ve farklılıkların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Veriler 2 aşamalı olarak yüz yüze anket yönetimi ile elde edilmiştir. İlk aşamada, malzemenin alınmasında etkili olan sağlık personeli ile medikal firmalar tarafından kriterlerin seçimi yapılmıştır ve kriter sayısı 5’e düşürülmüştür. Sağlık personellerinin kriterleri tedarikçi firmalar temel alınarak; medikal firmaların kriterleri ise tedariğini yaptıkları ürünler temel alınarak, Dickson’un tanımladığı 23 kriterin uyarlanması ile belirlenmiştir. İkinci aşamada katılımcılar arasından belirlenen beşer kişi tarafından, kriterlerin önem dereceleri belirlenerek, sıralaması yapılmıştır. Kriterlerin karşılaştırılması ve önem derecelerinin tespit edilmesinde AHP yöntemi kullanılmıştır. Medikal firmalarda, Sağlık Bakanlığı ve prosedürler kriteri; sağlık personellerinde, tedarikçinin teknik servis hizmeti kriteri en önemli kriter olarak tespit edilmiştir
- MakaleAçık Erişim2025Beslenmenin Karanlık Yüzü: Üniversite Öğrencileri Arasında Ortoreksiya Nervoza Eğilimi ve İlişkili Değişkenler
Türkkan, Tuğba; Bülbül, Kenan; Zemzemoglu, Tuba Eda Arpa
Amaç: Bu çalışma, üniversite öğrencileri arasında ortoreksiya nevroza yaygınlığını ve bu olguyla ilişkili olabilecek değişkenleri incelemek amacıyla yürütülmüştür. Yöntem: Kesitsel tasarım kullanılarak yürütülen bu araştırma, Haziran 2020 tarihinde bir Devlet Üniversitesinin Sağlık Bilimleri Fakültesinde öğrenimlerine devam etmekte olan 305 kadın (%74,6) 104 erkek (%25,4) olmak üzere toplam 409 üniversite öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, kişisel bilgi formu ve Ortoreksiya-15 Ölçeği (ORTO-15) kullanılarak toplanmış ve Bağımsız Örneklem T-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Çok Değişkenli Binary Lojistik Regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin % 26,7 sinin ortorektik eğilimlerinin bulunduğu ve kadın öğrencilerin erkek öğrencilere göre anlamlı düzeyde ortorektik oldukları bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca tanısı konmuş sağlık sorunu olan, düzenli ilaç kullanan, vitamin desteği alan, sürekli bir diyet programı uygulayan ve düzenli fiziksel aktivite yapan kişilerin daha ortorektik olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Sonuç: Öğrencilerin yaklaşık % 27’si riskli grupta yer almaktadır. Üniversite öğrencilerinin, düzensiz beslenme alışkanlıkları geliştirmeye karşı özellikle savunmasız oldukları bu dönemi iyi yönetememeleri yeme bozukluklarının artmasına neden olabilir. Bu kapsamda gençlere yönelik sağlıklı yaşam ve beslenme konularında eğitimler verilmesi önerilebilir. Risk grubunda yer alan bireyler için ise sağlıklı yaşamın obsesyona dönüşmesini önlemek üzere psikolojik destek sunulması yararlı olabilir. Ayrıca ortorektik eğilimlerden kaynaklanan riskleri ve sonuçları daha iyi anlamak için bu grupta daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.
- MakaleAçık Erişim2025The Effects of Vertıcal and Horızontal Statıc Core Strength Exercıses on Athletıc Performance ın Young Female Handball Players
Bayrakdaroğlu, Serdar; Ceylan, Halil Ibrahim; Edis, Çağlar
Core exercises are typically performed in the horizontal plane, whereas athletic activities such as running, jumping, and change of direction (COD) occur in both vertical and horizontal planes. This study aimed to investigate the effects of static core exercises performed in the vertical and horizontal planes on physical performance. Twenty-four female handball players voluntarily participated in the study and were randomly assigned to either a vertical static core (VSC) exercise group (n=12; age: 17,75±0,99 years, height: 171,00±8,66 cm, weight: 66,08±5,97 kg) or a horizontal static core (HSC) exercise group (n=12; age: 17,75±0,75 years, height: 166,75±13,71 cm, weight: 63,33±6,74 kg). A two-group experimental design with a pretest-posttest model was employed. The core exercise protocol consisted of prone plank, side plank (right and left), supine bridge, and bird dog exercises, performed three times per week for eight weeks. Before and after the intervention, participants were evaluated for isometric core strength, 5-20 meter linear sprint performance, vertical jump height, and three different COD performance tests. Data were analyzed using the Shapiro-Wilk test to assess the normality of the distribution. Paired samples t-tests were used to analyze differences between the groups’ pretest and posttest results based on normality assumptions. For between-group comparisons, independent samples t-test was used. The results revealed no statistically significant differences between the VSC and HSC groups in terms of post-exercise performance improvements (p>0.05). However, significant improvements in physical performance parameters were observed within both groups from pre- to post-intervention (p
- MakaleAçık Erişim2025Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Uygulamaya Uyumunu Sağlamaya Yardım Edici/Engelleyici Durumlar
Uzun, Sevda; Koçtaş, Selcan; Dinlemek, Selvi
Bu çalışmanın amacı, hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulamaya uyumunu sağlamaya yardım edici/engelleyici durumları niteliksel fenomenolojik bir yaklaşım kullanarak değerlendirmektir. Bu araştırmada nitel araştırma deseni olan fenomenolojik araştırma tasarımı kullanılmıştır. Bu nitel araştırma bir devlet üniversitesinin sağlık bilimleri fakültesinin hemşirelik bölümünde öğrenim gören 60 gönüllü hemşirelik öğrencisi ile 15 Ocak-15 Şubat 2023 tarihleri arasında yapılmıştır. Görüşmeler bireysel olarak ve yüzyüze yarı yapılandırılmış form kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veriler, Colaizzi'nin fenomenolojik analiz yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde üç kategori (uygulama ortamından beklentiler, uygulama sırasında yaşanan zorluklar, klinik uygulamada motive edici faktörler) yedi alt tema (fiziksel açıdan, psikolojik açıdan iletişim, bilgi, süre, kişiler ve ortam) saptanmıştır. Hemşirelik öğrencileri uygulama sırasında ortam, teorik bilgi yetersizliği, uygulama süre kısıtlılığı gibi nedenlerden dolayı sorunlar yaşamaktadır. Ayrıca hemşirelerle ve diğer ekip üyeleri etkin iletişim kurmanın, hastalardan olumlu geri bildirim alınmasının, öğretim elemanlarının öğretici ve destekleyici yaklaşımlarının öğrencilerin motivasyonunu artırdığı belirlenmiştir. Uygulama süresinin daha uzun olması, yeterli öğretim elemanının olması, hemşirelerin daha etkin rol model olması, fiziki koşulların iyileştirilmesi önerilmektedir.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025The Role of Electronic Fetal Monitoring (EFM) in Obstetric Malpractice: An Evaluation from the Perspectives of Midwives, Nurses and Forensic Medicine
Doğan, Muzaffer Berna; Karakas, Sevda
This review aims to assess the significance of electronic fetal monitoring (EFM) in medical error claims in obstetrics from the perspectives of midwifery, nursing, and forensic medicine. One fundamental approach to preventing adverse events during labor is the early recognition of fetal distress. Midwives and nurses are responsible for applying, evaluating, and recording EFM tracings during labor, which are crucial evidence in forensic medical evaluations. In the absence of medical records, the follow-up, treatment, and medical practices become contentious during trials, leading to delays in the litigation process. This is because medical records are vital in evaluating medical malpractice claims, and expert witnesses play a key role in assessing the standard of care. Despite its widespread use, there is a need for greater clarity on the reliability, role, and benefits of EFM. Furthermore, expert witnesses in medical malpractice cases may interpret practices with controversial reliability differently. While the reliability of EFM is debated, it cannot be ignored that it is an essential tool for early recognition of fetal distress. Given its importance and the need for written evidence in the trial process, it is recommended that forensic nurses, midwives, and lawyers receive training on maintaining medical records according to standards.
- MakaleAçık Erişim2025An Examination of the Sustainability of Inclusive Behaviors Towards Disabled Employees in Ground Handling Businesses
Vural, Selvi
The aim of this research is to identify the behaviors that should be exhibited within the framework of inclusion and how these behaviors can be improved to more effectively integrate existing employees with disabilities into work teams within ground handling businesses. This study is significant as it is the first to address this subject within the context of sustaining inclusive behaviors in ground handling operations. Moreover, the research question could only be addressed through a qualitative approach. Data were collected using qualitative methods, specifically through interviews conducted with both managers and employees. A total of 41 participants were interviewed. The findings revealed that stereotypes play a decisive role in the demonstration or development of sustainable inclusive behaviors toward employees with disabilities in ground handling businesses within the air transportation sector. Attitudes were found to play a significant role in the expression of these behaviors and are shaped by stereotypes based on either compassion or competence. Furthermore, in terms of sustainability, low levels of competence-based stereotypes tend to give rise to negative attitudes, whereas compassion-based stereotypes are associated with more positive attitudes.
- MakaleAçık Erişim2025Covid-19 Pandemisinde İstatistik Bölgelerdeki Sağlık Hizmetinin Çok Boyutlu Ölçekleme ve TOPSIS Yöntemlerine Göre Değerlendirilmesi
Köse, Aslı
21.yüzyılın halk sağlığı krizi olarak nitelendirilen Covid-19 özellikle sağlık sektörü olmak üzere birçok sistemi etkilemiştir. Dünya ülkelerinde öncelikli hedef sağlık risklerini azaltıp hayatın devamlılığını sağlamak olarak belirlenmiştir. Türkiye’de 2020 yılında Covid-19’a yönelik ilk önlemler Mart ayında alınmaya başlamıştır. Bu çalışmanın amacı istatistik bölgelerin pandemi döneminde sağlık hizmeti kapasite, sağlık hizmeti üretimi, sağlık insan gücü parametrelerine göre değerlendirilmesidir. 2020 ve 2021 yılları sağlık istatistikleri yıllıklarından sağlık hizmeti kapasite parametreleri hastane yatak sayısı, yoğun bakım yatağı sayısı, BT cihazı sayısı, sağlık hizmeti üretimi parametresinde kişi başı hastaneye başvuru sayısı, sağlık insan gücü parametresinde ise hekim sayısı, hemşire ve ebe sayısı seçilmiştir. İstatistik bölgelerin sağlık hizmeti kapasitesi, sağlık hizmeti üretimi ve sağlık insan gücünü kapsayan 6 parametre ile çok boyutlu ölçekleme analizi ile konumları belirlenmiştir. TOPSIS yöntemi ile seçilen parametrelere göre istatistik bölgelerin sıralamaları yapılmıştır. İstatistik bölgelerin seçilen 6 parametreye göre konumlarının değerlendirildiği çok boyutlu ölçekleme analizi ile sıralamanın yapıldığı TOPSIS sonuçlarının benzer olduğu belirlenmiştir.
- MakaleAçık Erişim2025Evaluation of antioxidant, antimicrobial, and α-amylase enzyme inhibition properties of Rosa canina seed extracts prepared with different solvents using maceration and ultrasound-assisted extraction methods
Baltaci, Cemalettin; Akmeşe, Osman; Aygül, İmdat; Kılınç, Kagan; Hafedh, Mohammed
The efficient extraction of bioactive molecules from medicinal plants is strongly related to the solvents and methods used. This study evaluated the impact of solvent selection and extraction methods on the bioactive potential of Rosa canina seed extracts, focusing on antioxidant, antimicrobial, and α-amylase inhibitory activities. Four solvents —dimethyl sulfoxide (DMSO), ethanol-water (80:20), ethyl acetate, and acetonitrile— were paired with maceration and ultrasonic techniques to generate eight extracts (DMM, DMU, ESM, ESU, EAM, EAU, ACM, ACS). Antioxidant activity was assessed via total phenolic (TPC) and flavonoid (TFC) content, FRAP, DPPH, and ABTS assays. Antimicrobial efficacy was tested against seven microorganisms (Gram+, Gram−, and yeast) using well diffusion and MIC methods, while α-amylase inhibition was quantified via IC50. The ethyl acetate ultrasonic extract (EAU) exhibited the highest TPC (63.86 mg GAE/g) and TFC (210.23 mg QE/g), along with superior antioxidant activity across all assays (P < 0.05). Ethyl acetate maceration (EAM) ranked second, underscoring ethyl acetate’s efficacy. Acetonitrile maceration (ACM) demonstrated the strongest α-amylase inhibition (IC50 = 20.46 mg/mL). All extracts showed notable antimicrobial activity against Aeromonas hydrophila and Klebsiella pneumoniae, though efficacy varied for other strains. DMSO-based extracts (DMM/DMU) consistently underperformed. These findings highlight ethyl acetate (EAU/EAM) as optimal for antioxidant-rich extracts and ACM for enzyme inhibition, positioning Rosa canina seeds as a promising source of natural bioactive compounds for functional food and therapeutic applications.
- MakaleAçık Erişim2025Assessment of antioxidant, antimicrobial, antibiofilm, carbonic anhydrase and α-glucosidase inhibitory activities of Alchemilla vulgaris L. extracts
Düzgün, Azer Özad; Akar, Zeynep; Kardil, Ugur
This study was to investigate the biological properties (antioxidant, enzyme inhibitory and antimicrobial activity) of water extract (WE), 50:50% water:ethanol extract (WEE) and ethanol extract (EE) of aerial parts of Alchemilla vulgaris L. which was traditionally used to alleviate and treat many diseases. The WEE extract exhibited the highest total phenolic content (TPC), with a value of 612 µg/mL GAE, while the EE extract demonstrated the highest total flavonoid content (TFC), with a value of 0.086 µg/mL GAE. Also, the data demonstrated that the WEE extract exhibited the highest radical scavenging capacities and antioxidant activities, exhibiting 0.0056, 0.0028 mg/mL SC50 and 267, 0.081 μM TEAC, as determined by the DPPH, ABTS, FRAP and CUPRAC assays, respectively. The WEE extract was found to be an effective bovine carbonic anhydrase (BCA) and α-glucosidase inhibitor with an IC50 values of 0.0628 and 0.0535 mg/mL, respectively. The EE extract showed activity against both Gram-negative and Gram-positive bacteria used in the study. EE extract has the highest activity against Yersinia pseudotuberculosis and the lowest activity against Streptococcus pyogenes. Furthermore, the extracts significantly reduced the biofilm ability of Acinetobacter baumannii isolate, which has strong biofilm ability. EE and WE reduced the biofilm formation capacity of the strain to a weak level, while WEE extract reduced it to a moderate level. The results suggest that EE has a significant effect in combating antibiotic resistance, while WEE has high antioxidant activity and good inhibitory effect against BCA and α-glycosidase enzymes. In addition, the results revealed that solvent extracts with different solvent composition and polarity may have different effects on diverse bioactivity tests.
