Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleYalnız künye2026The effect of acupressure on symptom management in children: A meta-analysis of randomized controlled trials
Akay, Gamze; Yıldız, Muhammed; Oğuzhan, Hatice; Uzun, Sevda
Purpose Pediatric patients often experience distress, pain, and nausea during medical procedures. This meta-analysis aimed to synthesize current evidence on the potential efficacy of acupressure on symptom management among pediatric patients aged 0–19 years. Design and methods This study was designed as a meta-analysis of randomized controlled trials . The literature search was conducted in PubMed, Web of Science, Scopus, EBSCOhost, Google Scholar, and the YÖK Thesis Center in January 2025 and updated in August 2026, with no restriction on publication year. After the reviews, 17 studies were included in the study. The data were synthesized by meta-analysis and narrative methods. Results The pooled analysis indicated that acupressure was associated with statistically significant reductions in reported anxiety (SMD = −1.021, p < 0.001), pain (SMD = −1.397, p < 0.001), and nausea (SMD = −0.388, p = 0.006). However, substantial statistical heterogeneity was observed for anxiety (I2 = 78.8%) and pain (I2 = 94.4%), and the number of studies available for each outcome was limited (anxiety: n = 6; pain: n = 9; nausea: n = 4). Conclusions and practice implications Current evidence suggests that acupressure may be a promising complementary approach for managing anxiety, pain, and nausea in pediatric patients. However, given the small number of studies per outcome, small sample sizes, and high statistical heterogeneity, these findings should be interpreted with caution. Further rigorous, well-designed RCTs are required to confirm these observations before routine clinical implementation can be recommended.
- MakaleYalnız künye2026Surrogate Trauma in Nurses Providing Pediatric Palliative Care: A Phenomenological Study
Oğuzhan, Hatice; Akay, Gamze; Uzun, Sevda; Koç, Elif Simay; Öncer, Aysun
The aim of this study was to deeply examine the experiences of proxy grief among nurses providing pediatric palliative care. This qualitative phenomenological study was conducted with 16 nurses working in the pediatric ward of a hospital located in the northern region of the country. Data were analyzed using Colaizzi’s phenomenological analysis method. The analysis revealed 3 themes (challenges experienced while caring for children in palliative care; secondary trauma and coping processes; proxy trauma and professional resilience) and 9 sub-themes (emotional strain during care, establishing an empathetic bond, emotional exhaustion, traumatic experiences, seeking psychological support, religious coping methods, developing a professional approach, resilience and acceptance, and motivation to continue in the profession). The study found that nurses providing pediatric palliative care experienced significant psychosocial stress. Pediatric nurses were particularly challenged emotionally when caring for palliative patients. In this context, it is important to develop stress-coping skills to help nurses manage vicarious trauma. Strengthening nurses psychologically and spiritually will positively impact their professional lives, which in turn will enhance the quality of care they provide.
- MakaleAçık Erişim2026Examination of Post-Traumatic Stress Reaction, Quality of Life, and Loneliness Levels in Adolescents Who Experienced an Earthquake
Akay, Gamze; Koç, Elif Simay; Oğuzhan, Hatice
The aim of this study is to investigate the relationship between post-traumatic stress, quality of life, and loneliness levels in adolescents following the earthquakes centered in Kahramanmaraş. The research, designed as descriptive and correlational, was conducted with 701 children aged 13–18 who experienced the earthquake in Kahramanmaraş. Data were collected through a Demographic Information Form, the Child Post-Traumatic Stress Reaction Index, the Pediatric Quality of Life Inventory, and the UCLA Loneliness Scale-Short Form. Ethical principles were adhered to throughout the study. Female adolescents were found to have higher levels of post-traumatic stress (t = 3.508, p < 0.001) and lower quality of life (t = 4.223, p < 0.001). The adolescents exhibited severe levels of post-traumatic stress (55.25 ± 13.80). It was determined that the mother’s education level (F = 4.423, p = 0.002), the father’s occupation (F = 2.859, p = 0.036), and perceived income level (F = 5.912, p = 0.003) significantly influenced adolescents’ loneliness levels. The father’s occupation (F = 3.403, p = 0.017) was found to have a significant effect on post-traumatic stress levels, and perceived income level (F = 4.753, p = 0.009) had a significant effect on quality of life. A moderate negative correlation was found between post-traumatic stress levels and quality of life (r = −0.474, p < 0.001), and a weak positive correlation was observed between post-traumatic stress and loneliness levels (r = 0.215, p < 0.001). A weak negative correlation was also found between quality of life and loneliness levels (r = −0.284, p < 0.001). A moderate negative correlation was found between adolescents’ post-traumatic stress levels and quality of life, while a weak positive correlation was observed between post-traumatic stress levels and loneliness. It is recommended to provide psychological support and guidance services aimed at reducing post-traumatic stress and loneliness levels in adolescents.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025The Effect of storybook use in pediatric health services on children's fear and anxiety levels: A meta-analysis study
Akay, Gamze; Uzun, Sevda; Oğuzhan, Hatice; Güdücü Tüfekci, Fatma
Background: Invasive procedures are commonly used in pediatric healthcare, and storybooks can be used as an adjunct analgesic method. Objectives: This study was conducted to evaluate the effectiveness of using storybooks as a distraction technique to reduce fear and anxiety in pediatric healthcare. This study was conducted with the aim of revealing the level of effect of storybook use on children's fear and anxiety level in pediatric health services. Methods: For this meta-analysis study, the studies were obtained by searching PubMed, Web of Scıence, Scopus, EBSCOhost, Google Scholar and YÖK Thesis Center databases in April–June 2024 without any year limitation. After the reviews, 15 studies were included in the study. The data were synthesized by meta-analysis and narrative methods. Findings: In this meta-analysis, it was found that storybook use in pediatric health services was effective on children's anxiety (SMD: −4.412, 95 % CI: −7.727 to −1.097; Z = −2.608, p = 0.009; I2 = 99.890 %) and fear (SMD: −1.13, 95 % CI: −1.71 to −0.54; Z = −3.78, p = 0.000; I2 = 83.065 %) levels. In addition, it was determined that the characteristics of the intervention group, age group, the characteristics and content of the storybook, the duration of the intervention and the time of the intervention played a role in the effectiveness of the storybook use intervention in pediatric health services on children's anxiety and fear levels. Conclusion: The use of story books in children's health services reduces the level of fear and anxiety in children.
- MakaleAçık Erişim2025Mandala coloring reduces anxiety and pain in circumcised children: A randomized controlled trial
Akay, Gamze; Koç, Elif Simay; Oğuzhan, Hatice
Background: Boys often experience significant fear and anxiety before the circumcision procedure, and postoperative pain is linked to increased fear and anxiety in children. Objectives: The aim of this study was to determine the effect of mandala coloring on fear, anxiety, emotional symptoms and postoperative pain of circumcised children. Methods: This randomized controlled trial was conducted in the pediatric clinic of a state hospital in eastern Turkey. Children were divided into two groups using a computer program: Group 1 (control) included children with no intervention (n = 40), and Group 2 (mandala coloring) included children who received mandala coloring (n = 38). Statistical analyses were performed using the Kolmogorov-Smirnov test to assess the normality of the data, the chi-squared test to compare categorical variables between groups, the paired samples t-test for within-group comparisons, the independent samples t-test for between-group comparisons, and mixed model repeated measures ANOVA (rANOVA) to evaluate the temporal changes in pain and anxiety scores across groups. Findings: Children's fear, anxiety, emotional symptom, and postoperative pain scores were similar in all groups before the nursing intervention, and the fear, anxiety, and emotional symptom scores of the mandala painting intervention group were statistically lower than the control group after the nur csing intervention. The pain scores of the children in the mandala coloring group were lower than the control group after surgery. Conclusion: Mandala coloring intervention can be used to reduce emotional symptoms, fear, anxiety and postoperative pain in children aged 6–12 years undergoing circumcision.
- MakaleAçık Erişim2024Kahramanmaraş Depremi Sonrası Üniversite Öğrencilerinde Algılanan Stres Düzeyleri İle Öznel İyi Oluş Durumları Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi
Akay, Gamze; Oğuzhan, Hatice; Tüfekci, Fatma Güdücü
Bu çalışma Kahramanmaraş depremi sonrası üniversite öğrencilerinde algılanan stres düzeyleri ile öznel iyi oluş durumları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel olarak yürütülen çalışma bir devlet üniversitesinde öğrenim gören ve depremden etkilenen illerde ikamet eden 472 öğrenci ile gerçekleşmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında kişisel bilgi formu, algılanan stres ölçeği ve öznel iyi oluş ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Skewness ve Kurtosis, independent sample t-test, Mann-Whitney U test, One Way ANOVA ve post hoc analizinden yararlanılmıştır. Öğrencilerin %60,2’ sinin 21-24 yaş arasında olduğu, %43,2’ sinin yaşadığı yerin depremden az hasar aldığı ve %58,1’ inin depremde yakınını kaybetmediği belirlenmiştir. Cinsiyeti kadın olan öğrencilerin stres algısının daha fazla olduğu ve depremden sonra psikolojik destek alanların stres algılarının daha az olduğu saptanmıştır. Algılanan stres puanı ve öznel iyi oluş puanı arasında negatif yönlü ve düşük düzeyde ilişki olduğu tespit edilmiştir (r=-0.219, p
- MakaleAçık Erişim2024Yoğun Bakım Hastalarında Tıbbi Cihazla İlişkili Basınç Yaralanması Gelişimi ve Etkileyen Faktörler: Nokta Prevalans Çalışması
Çobanoğlu, Asuman; Cebeci, Sevil Pamuk; Oğuzhan, Hatice
Giriş: Tıbbi cihazla ilişkili basınç yaraları, tıbbi cihazların daha sık kullanıldığı yoğun bakım ünitelerinde daha fazla görülmektedir. Amaç: Araştırma yoğun bakım hastalarında tıbbi cihazla ilişkili basınç yaralanması durumu ve etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapıldı. Yöntem: Araştırma Türkiye’de iki farklı ilde bulunan iki eğitim ve araştırma hastanesinin yoğun bakım ünitelerinde tedavi gören 102 hasta ile nokta prevalans çalışması olarak yapıldı. Araştırma verileri Hasta Bilgi Formu, Braden Basınç Yaralanması Risk Değerlendirme Ölçeği, Basınç Yaralanması Evrelendirme Formu ve Glaskow Koma Skalası ile toplandı. Bulgular: Hastaların Braden Basınç Yaralanması Risk Değerlendirme Ölçeği puan ortalamasının 11,27 ± 3,11 olduğu, %67,6’sında tıbbi cihazla ilişkili olmayan basınç yaralanması, %29,4’ünde ise tıbbi cihazla ilişkili basınç yaralanması olduğu saptandı. Hastalarda tıbbi cihazla ilişkili basınç yaralanması; burun ve burun kenarında %36,6, kulak ve kulak çevresinde %20, subklavian bölgede ise %20 oranında görüldü. Hastaların albümin ve hematokrit değerleri ile tıbbi cihazla ilişkili basınç yaralanması görülme durumu arasında anlamlı bir ilişki olduğu da belirlendi (p < 0,05). Sonuç: Araştırmada yoğun bakımda yatan hastalarda tıbbi cihazla ilişkili basınç yaralanmasının oldukça yüksek oranda görüldüğü ve basınç yaralanmasının burun ve burun kenarı, kulak ve kulak çevresi ile subklavian bölgede daha fazla olduğu belirlendi.
- MakaleAçık Erişim2024The relationship between the psychological resilience levels and ruminative thought styles of nurses providing care for earthquake victims: 2023 earthquake in Kahramanmaraş, Türkiye
Çobanoğlu, Asuman; Oğuzhan, Hatice
Traumatic cases experienced during earthquakes, which are considered among acts of God, may cause multiple and severe impacts on healthcare professionals. This research aimed to examine the ruminative thought styles and psychological resilience level of nurses who provided care services to the victims after the earthquake that struck Kahramanmaraş, Türkiye on February 6-7th. This descriptive and correlational study was conducted with 225 nurses. Research data were collected using the Personal Information Form, Ruminative Thought Style Questionnaire and Brief Resilience Scale. A negative and moderate relationship was determined between the psychological resilience level of nurses and their ruminative thought style (r = -0.477, p < 0.05). The psychological resilience level of nurses who received training on disasters and psychological resilience was determined to be higher whereas their ruminative thought tendency was lower (p < 0.05). It was determined that the ruminative thought style of the nurses decreased as their psychological resilience level increased. Trainings on disaster nursing and aiming to increase the psychological resilience level may be recommended in order to improve the psychological resilience of nurses.
- MakaleAçık Erişim2023Effects of Noninvasive Mechanical Ventilation in COVID-19 Patients
Karabulut, Neziha; Aktaş, Yeşim Yaman; Çatal, Seda Nur; Oğuzhan, Hatice
The aim of this study was to examine the results of NIMV applied with a full face mask in COVID-19 patients. A descriptive and cross-sectional study. The study was conducted in the 1st level COVID-19 Intensive Care Unit of a university training and research hospital between August 15 and November 15, 2021. The study included 31 critical care patients who agreed to participate in the study and met the sampling criteria. The data was collected by the third researcher using the questionnaire based on the literature. The mean age of patients was 68.90±9.97 (41-82) years. In the measurements before NIMV, after the first application and after 24-h, a statistically significant difference was found between measurements in terms of SpO₂ scores (p<0.001). In venous blood gas measurements before and 24-h after NIMV, a statistically significant difference was found between the measurements in terms of PCO₂ scores (p<0.05). The study findings showed that NIMV was effective in terms of SpO₂ and venous PCO₂ scores in COVID-19 patients. It can be used as an effective option in the management of acute hypoxemic respiratory failure in COVID-19 patients.
- MakaleAçık Erişim2023Kemoterapi Tedavisi Alan Kanser Hastalarında Aleksitimi ve Psikolojik İyi Oluş: Tanımlayıcı ve İlişkisel Bir Çalışma
Çobanoğlu, Asuman; Oğuzhan, Hatice
Amaç: Bu araştırma, kemoterapi tedavisi alan kanser hastala- rında aleksitimi ve psikolojik iyi olu ş düzeyleri arasındaki ilişkiyi be- lirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Bu araştırmada tanımlayıcı ve ilişkisel bir ara ştırma deseni kullan ıl- mıştır. Araştırmanın örneklemini, Temmuz 2022-Ekim 2022 tarihleri arasında bir e ğitim ve ara ştırma hastanesinde ayaktan kemoterapi te- davisi gören 151 hasta olu şturmuştur. Veriler Hasta Bilgi Formu, To- ronto Aleksitimi Ölçe ği (TAÖ-20) ve Psikolojik İyi Olu ş Ölçeği (PİOÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin de ğerlendirilmesinde ta- nımlayıcı istatistikler ile Kruskall Wallis testi ve Spearman Korelas- yon testi kullan ılmıştır. Bulgular: Kemoterapi alan hastalar ın ya ş ortalamasının 59,26±11,24 y ıl olduğu, %51’inin kad ın cinsiyette ol- duğu ve %78,8’inin çal ışmadığı saptanmıştır. Hastaların %23,8’inin meme kanseri olduğu ve %53’ünün kronik bir hastalık tanısının olduğu belirlenmiştir. Hastalar ın P İOÖ genel toplam puan ortalamas ı 48,44±6,76, TAÖ-20 genel toplam puan ortalamasının ise 44,70±7,51 olarak bulunmuştur. PİOÖ ile TAÖ-20 arasında negatif yönde ve orta düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca hastaların metastaz du- rumlarına göre PİOÖ ve TAÖ-20 arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Bu araştırmada, kemoterapi alan kanser hastalarının psikolojik iyi oluş düzeylerinin yüksek, alek- sitimi düzeylerinin ise düşük olduğu saptanmıştır. Ayrıca hastaların psi- kolojik iyi olu ş düzeyleri artt ıkça aleksitimi düzeylerinin dü ştüğü belirlenmiştir.
- MakaleAçık Erişim2023Hemşirelerin Yapay Zekâ Kaygısı ve İlişkili Faktörler
Çobanoğlu, Asuman; Oğuzhan, Hatice
Çalışma, hemşirelerin yapay zeka kaygı düzeylerini ve etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmada tanımlayıcı ve kesitsel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 120 hemşire oluşturmuştur (n=120). Araştırma verileri 10 Temmuz-10 Ekim 2021 tarihleri arasında toplanmıştır. Veriler “Hemşire Bilgi Formu (HBF)” ve “Yapay Zeka Kaygı Ölçeği (YZKÖ)” ile toplanmıştır. Verilerin analizinde Mann- Whitney U and Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır. Hemşirelerin yaş ortalaması 31,05±7,40 olup %82,2’si kadındır. Hemşirelerin YZKÖ puan ortalaması 43,36±11,13 olarak bulundu. Hemşirelerin eğitim durumları, yapay zeka teknolojilerine ilişkin bilgileri, yapay zeka teknolojilerinin hasta bakımına etkisi ile yapay zeka kaygı düzeyleri arasında anlamlı bir fark olduğu belirlendi (p<0,05). Bu çalışmada, eğitim düzeyi düşük, yapay zeka teknolojileri hakkında bilgisi olmayan ve yapay zeka teknolojilerinin hasta bakımına olumlu bir etkisi olmayacağını düşünen hemşirelerin yapay zeka kaygısının daha yüksek olduğu belirlenmiştir.
- MakaleAçık Erişim2022Covid-19 Pandemi Sürecinde Yoğun Bakım Hemşirelerinde Tükenmişlik
Aktaş, Yeşim Yaman; Çatal, Seda Nur; Oğuzhan, Hatice
Bu çalışma Covid-19 pandemi sürecinde yoğun bakım hemşirelerinin tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı ve kesitsel özellikteki araştırma verileri Haziran - Temmuz 2021 tarihleri arasında elde edildi. Araştırmanın örneklemini, bir üniversite hastanesinin yoğun bakım ünitelerinde çalışan ve örneklem ölçütlerini karşılayan 112 hemşire oluşturdu. Verilerin toplanmasında; araştırmacılar tarafından geliştirilen “Tanıtıcı Bilgi Formu” ve “Covid-19 Tükenmişlik Ölçeği” kullanıldı. Yoğun bakım hemşirelerinin Covid-19 tükenmişlik ölçeğinden aldıkları puan ortalaması 35.26±11.08 ile ortalamanın üzerinde bulundu. Çalışmada kadın hemşirelerde, sağlık meslek lisesi mezunu olanlarda, çalıştığı birimden memnun olmayanlarda, kronik hastalığı olanlarda ve Covid-19 enfeksiyonu geçiren hemşirelerde tükenmişlik düzeyinin daha yüksek olduğu saptandı.
- MakaleYalnız künye2016Hemşirelerin Malpraktis ile İlgili Algı, Tutum ve Davranışları
Oğuzhan, Hatice; Yiğitbaş, Çağla; Bulut, Aziz; Bulut, Aliye; Tercan, Bahadır
Amaç: Çalışmanın amacı; hemşirelerin malpraktis algısını ve bu konudaki tutum ile davranışlarını değerlendirmektedir. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir çalışmadır. Araştırma, 15 Mart-18 Nisan 2012 tarihleri arasında Gümüşhane Devlet Hastanesi'nin kliniklerinde çalışan 124 hemşirenin gönüllü katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler, "Hemşirelikte Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Çalışma yapılmadan önce İl Sağlık Müdürlüğünden yazılı izin alınmıştır. Çalışma araştırıcılar tarafından katılımcılara çalışmanın amacı ve içeriği anlatıldıktan sonra yüz yüze görüşme tekniği ile anket sorularının cevaplandırılması esasına göre yapılmıştır. Çalışmada kullanılan anket formu iki bölümden oluşmaktadır. Formun birinci bölümü literatür bilgisine uygun olarak araştırıcılar tarafından oluşturulmuştur ve sosyodemografik veriler ile malpraktis algısını ölçmeye yönelik soruları içermektedir. Veriler bilgisayarda SPSS paket programı kullanılarak frekans, ki-kare testi, Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Hemşirelerin yaş ortalaması 29.68+6.57 yıldır. %22.6'sı gelirini yeterli olarak belirtmiştir. Katılımcılara göre malpraktisin nedenlerinin arasında; yorgunluk, iş yükünün fazla olması, stres, yöneticilerden memnun olunmaması gelmektedir. Katılımcıların meslekten memnuniyetleri ile malpraktise maruz kalma ve maruz kalma durumunu ilgili birimlere anlatma arasında anlamlı farklılık yoktur. Tartışma ve Sonuç: Çalışmada bazı sosyodemografik özelliklerin (yaş, eğitim durumu, meslekte toplam çalışma süresi gibi) malpraktis açısından önemli olmadığı ancak cinsiyet ve çalışma durumu ile ilgili şartların (çalıştığı servis/vardiya/haftalık ortalama çalışma süresi gibi) önemli olduğu görülmüştür