Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Uzun, Sevda(22)
- Kulakaç, Nurşen(13)
- Tonkaz, Duygu Erkal(9)
- Tonkaz, Mehmet(9)
- Baltaci, Cemalettin(8)
- Vural, Selvi(8)
- Yılmaz, Coşkun(7)
- Bayrakdaroglu, Serdar(6)
- Günen, Mehmet Akif(6)
- Karimullah, Suud Sarim(6)
- Türkkan, Tuğba(6)
- Şimşek, Ahmet Bahadır(6)
- Akyürek, Suat(5)
- Anaç, Halil(5)
- Avcı, İbrahim(5)
- Beder, Murat(5)
- Doğan, Melike Demir(5)
- Emirza, Elif Güzide(5)
- Gönan, Yavuz(5)
- Merddan, Kurtuluş(5)
- Tonkaz, Gokhan(5)
- Zaman, Tolga(5)
- Akar, Zeynep(4)
- Akdemir, Enes(4)
- Akçay, Serhatcan Berk(4)
- Altan, Aytaç(4)
- Anıl, Berna(4)
- Aydin, Aydanur(4)
- Bingol, Ozkan(4)
- Bozkurt, Ferhat(4)
- Ceylan, Halil Ibrahim(4)
- Dogan, Ramazan Ozgur(4)
- Doğan, Hasan(4)
- Gedikli, Eyup(4)
- Günay, Hamdi Furkan(4)
- Kaygusuz, Abdullah(4)
- Kayhan, Recep Fatih(4)
- Kenek, Gökhan(4)
- Kurt, Kemal(4)
- Köse, Aslı(4)
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Vesîlet'ün-Necât'taki Türkçe söz varlığının Türkiye Türkçesi ağızlarına yansıması
Besime Sudan
Vesîletü'n-Necât 15. yüzyılda Süleyman Çelebi tarafından yazılmış mevlid türünün ilk örneğidir. Mesnevi nazım biçimiyle yazılan eserde Hz. Muhammed'in doğumu, hayatı ve ölümü son derece ustaca ve etkili bir biçimde işlenmiştir. Bir rivayete göre yazılış amacı Hz. Muhammed'in diğer peygamberlerden üstün olduğunu kanıtlamak ve halka peygamber sevgisini işlemek olan eserin yazılmasındaki ikinci amacın çalkantılı bir siyasi dönemden geçen halkı bir araya toplamak ve hatta dönemin batınilik gibi mezhep çatışmalarından koruyarak onları ehli sünnet sancağı altında toplamaktır. Halk için yazılmış bir eserin halka hitap edebilir durumda olması, halkın dimağında ve maneviyatında yer edinebilmesi son derece önemlidir. Bu çalışmada aralarında henüz keşfedilen Michigan nüshasının da olduğu XV-XVI yıllarında istinsah edilmiş nüshalardan oluşan M. Fatih Köksal'ın derlediği 'Süleyman Çelebi ve Vesîletü'n-Necât' eseri esas alınmıştır. Çalışmada sözcüklerin ağızlardaki varlığı, varsa geçirdiği anlamsal veya biçimsel değişimler incelenmiştir. Araştırma sonucunda aradan altı yüz yıl geçmiş olmasına rağmen bu sözcüklerin büyük bir kısmının anlamsal veya biçimsel bir değişime uğramadan, bir kısmının biçimsel veya anlamsal değişime uğrayarak ağızlarda yaşadığı tespit edilmiştir. Sözcüklerin küçük bir kısmının ise ölçünlü dilde veya ağızlarda yaşamadığı tespit edilmiştir. Bu tespitler Türkçenin canlılığının tespiti açısından son derece önemlidir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Kurban sendromu: Gümüşhane Üniversitesi öğrencileri örneği
Mikail Emre Ödünç
Kent ile suç olguları arasındaki ilişki, özellikle Birinci Dünya Savaşı sonrası dönemde önem kazanan önemli bir konudur. Bu alanda yapılan araştırmalar, göç eden bireylerin kentsel bölgelerde karşılaştıkları sorunları ve bunun sonucunda suç oranlarının artışını incelemektedir. Chicago Okulu, bu konudaki temel teorileri geliştiren öncülerden biridir. Bu yaklaşım, "göçmenlerin uyum sağlamada yaşadıkları zorluklar, kültürel çatışmalar, dışlanma, barınma sorunları" gibi suç davranışlarını etkileyen faktörleri ortaya koymuştur. Kentin sunduğu sosyal yapı ve bireylerin bu yapıya adapte olamaması, suç olgularının artmasına neden olmaktadır. Kurban Sendromu kavramı, toplumun algıladığı suç oranları ile gerçek suç oranları arasındaki farkı ve bunun bireylerde oluşturduğu korku düzeyini açıklamakta önemli bir rol oynamaktadır. Bu kavram özellikle kentlerdeki güvenlik algısı düzeyini etkileyen önemli bir değişken olarak karşımıza çıkmaktadır. Gümüşhane Üniversitesinde 2018 ve 2024 yıllarında gerçekleştirilen anket çalışmaları, öğrencilerin kente karşı var olan suç algısını ve buna bağlı olarak hissettikleri güvensizlik seviyelerini incelemiştir. Bu çalışma, kentin gerçek suç oranları ile öğrencilerin bu oranlara dair inançları arasında bir kıyaslama yaparak zaman içindeki değişimleri gözlemlemektedir. Sonuçlar, kentsel güvenlik algısının nasıl evrildiğini ve bireylerin suçla ilgili kaygılarının ne yönde değiştiğini ortaya koymaktadır. Bu tür araştırmalar, kent-suç ilişkisini anlamada ve toplumsal güvenliği artırmada önemli veriler sağlamaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Kahramanmaraş ili kaya düşmesi alanlarının üç boyutlu değerlendirilmesi ve çözüm önerileri
Sabır Akbaş
06.02.2023 tarihinde yaklaşık 500 yıllık bir tekrarlama periyodunun ardından Kahramanmaraş merkezli iki büyük deprem meydana gelmiştir. Bu depremler sırası ve sonrasında birçok kaya düşmesi vakaları yaşanmıştır. Bu çalışmada, yaşanan depremler sonrasında meydana gelen kaya düşmesi olayları incelenerek kaya düşmesine konu kaynak alanların tespiti yapılmıştır. 1040 adet farklı lokasyondaki kaynak alan verisinin coğrafi bilgi sistemleri (CBS) ortamına aktarımı yapılarak sayısallaştırma işlemleri tamamlanmıştır. Böylelikle bütün çalışmaya altlık olacak kaynak alan veri seti hazırlanmıştır. İnceleme alanı olan Kahramanmaraş İline ait topoğrafik ve tematik haritalar kullanılarak analize dâhil edilecek parametre haritaları (sayısal arazi modeli (SAM), eğim, bakı, litoloji, arazi kullanım) CBS ortamında üretilmiştir. Hazırlanan kaynak alan veri setinin bu parametreler ile ilişkileri CBS ortamında değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda kaya düşmesi olaylarının en yoğun yaşandığı parametre alt değerlerinin yeniden sınıflandırma ve puanlama işlemleri yapılarak Kahramanmaraş İli Duyarlılık Haritası oluşturulmuştur. Duyarlı, yüksek duyarlı ve çok yüksek duyarlı alanlar ayırtlanarak, Kahramanmaraş İline ait potansiyel kaya düşmesi kaynak alanları ile karşılaştırması yapılmış, yayılım zonlarının belirlenmesinde kullanılacak kaynak alan haritası elde edilmiştir. 20 noktada gerçekleştirilen üç boyutlu (3B) analizlerle belirli hacim aralığındaki kaya bloklarının menzil mesafelerine bağlı enerji çizgi açılarının tespiti yapılmıştır. Referans alınan enerji çizgi açısı değerlerine göre, konik yayılım yöntemi kullanılarak conefall yazılımında yayılım zonları belirlenmiştir. Üç boyutlu analizlerde elde edilen enerji dağılımlarının, analiz noktalarını kapsayan yayılım zonları ile ilişkisi irdelenmiş, bu enerji verilerine göre il ölçeğindeki bir yaklaşım olarak iyileştirme tasarımlarına yönelik ıslah önerilerinde bulunulmuş olup, Kahramanmaraş İlinin kaya düşmesi afetinden etkilenebilirliği yorumlanmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Sağlık yönetimi bölümü öğrencilerinin girişimcilik düzeylerinin motivasyonlarına etkisi (Gümüşhane ili örneği)
Melike Öztürk
Bu çalışma, Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Yönetimi Bölümü öğrencilerinin (n=200 kişi) girişimcilik düzeyleri ile motivasyonları arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Kesitsel ve tanımlayıcı tipte olan çalışmanın evrenini, Sağlık Yönetimi Bölümü öğrencileri oluşturmuş (n=200 kişi) ve evrenin tamamına ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri, araştırmacılar tarafından literatür incelenerek oluşturulan Sağlık Yönetimi Bölümü öğrencilerinin Sosyo-Demografik özellikleri, girişimcilik düzeyleri ve motivasyon ölçümlerini değerlendirmeye yönelik sorulardan oluşan anket aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde frekans, ortalama, standart sapma, t-testi, Mann Whitney U testi, ANOVA, Kruskal Wallis ve korelasyon testleri kullanılmıştır. Araştırma kapsamına alınan sağlık yönetimi öğrencilerinin yüksek girişimcilik düzeyinde ancak düşük motivasyon düzeyinde olduğu saptanmıştır. Bölümünü isteyerek seçen öğrencilerin Girişimcilik Ölçeği puanlarının bölümünü istemeyerek seçen öğrencilere göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksek bulunmuştur. Girişimcilik dersini almak isteyen öğrencilerin girişimcilik ölçeği ve motivasyon ölçeği puanlarının girişimcilik dersini almak istemeyen öğrencilere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin Girişimcilik Ölçeği puan ortalamaları artıkça Motivasyon Ölçeği puan ortalamaları artmaktadır. Bölümünü isteyerek seçmeyen öğrencilere yönelik bölüm öğretim elemanları tarafından bölüm tanıtımları ve sosyal organizasyonlar artırılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Girişimcilik, Motivasyon, Öğrenci, Sağlık yönetimi.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Sağlık kuruluşlarındaki yöneticilerin otantik liderlik tarzlarının hemşirelerin iş motivasyonu üzerine etkilerinin değerlendirilmesi (Gümüşhane ili örneği)
Zeliha Baş
Bu çalışma; Gümüşhane İli'ndeki sağlık kuruluşlarında görev yapan yöneticilerin otantik liderlik tarzlarının hemşirelerin iş motivasyonu üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve öneriler geliştirmek amaçlamaktadır. Kesitsel ve tanımlayıcı tipte olan çalışmanın evrenini Mart-Nisan 2024 tarihleri arasında Gümüşhane İli'ndeki sağlık kuruluşlarında görev yapan hemşireler (n=190 kişi) oluşturmuş ve evrenin tamamına ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri; araştırmacı ve danışman tarafından literatür incelenerek oluşturulan bilgilendirilmiş onam formu, hemşirelerin sosyodemografik özelliklerine, çalışma ortamı ve çalışma şekline, etik davranış, ekip ruhu, iş doyumu ilgili davranışlarına yönelik sorular ile Otantik Liderlik Ölçeği, Minnesota İş Doyum Ölçeği ve Hemşire İş Motivasyon Ölçeği sorularından oluşan anketin hemşirelerin direkt gözlem altında uygulanmasıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde frekans, ortalama, standart sapma, t testi, Mann Whitney U testi, ANOVA, Kruskal Wallis ve korelasyon testleri kullanılmıştır. Tüm testlerde istatistiksel önem düzeyi 0.05 olarak alınmıştır. Çalışmada demografik faktörlerin (yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, gelir düzeyi) incelenen değişkenler üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Ancak, katılımcıların hizmet yılları ve çalışma ortamından memnuniyetinin incelenen ölçekler üzerinde belirgin bir etkisi olduğu bulunmuştur. Özellikle, çalışma ortamından memnun olan katılımcıların iş tatmini ve iş motivasyonu skorlarının daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca, liderlik tarzı ile iş tatmini ve iş motivasyonu arasında güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Otantik liderlik özelliklerine sahip liderlerin bulunduğu bir ortamda çalışanların iş tatmini ve motivasyonunun daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Hemşirelerin motivasyonunu artırmak ve sağlık hizmetlerinin kalitesini yükselmek için; sağlık kuruluşları; çalışan memnuniyetine ve liderlik gelişimine odaklanmalıdır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Logoterapi'nin felsefi temelleri
Buğrahan Sürül
Logoterapi, XX. yüzyılda ortaya çıkmış "Üçüncü Viyana Psikoterapi Ekolü" olarak bilinen kuramdır. Öncüsü nörolog ve psikiyatrist Viktor E. Frankl'dır. Diğer temsilcilerinden ise Irvin Yalom, Rollo May ve James Bugental öne çıkmaktadır. Logoterapi kuramının temsilcilerine göre insan hayatının yaşanılır kılmanın yolu "anlam"dan geçmektedir. Buna göre logoterapi'yi "anlam terapisi" olarak tanımlamak mümkündür. Bu kuram psikoloji alanında yer almasına rağmen önemli ölçüde felsefe ile bağının olduğu dikkat çekmektedir. Planlanan tez çalışmasında logoterapinin temelinde yer alan felsefi anlayışların aydınlatılması amaçlanmaktadır. Aynı zamanda varoluşçu felsefenin logoterapi üzerindeki etkileri araştırılacaktır. Bununla birlikte anlam, kaygı, ölüm vb. konularla ilgili fikirler ileri sürmüş filozofların logoterapiye olan katkılarının incelenmesi planlanmaktadır. Bu çerçevede Kierkegaard, Nietzsche, Heidegger, Sartre, Buber, Binswanger ve Boss gibi filozofların düşüncelerine başvurulacaktır. Son bölümde ise logoterapinin gelişimi ve günümüz için önemi konusunda bazı önerilerin oluşturulması amaçlanmaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Bulanık metrik uzaylarda sabit nokta teoremleri ve integral denklemler için uygulamaları
Pınar Mercimek
Sabit nokta teorisinin uygulamalı matematiğin yanı sıra mühendislik, biyoloji, istatistik gibi birçok anabilim dalında uygulamaları mevcuttur. Bulanık küme kavramının gelişimi ile birlikte sabit nokta teorisi bulanık kümeler üzerinde de geliştirilerek geniş uygulama alanı bulmuştur. Bu tez çalışmasında ilk olarak bulanık küme teorisi hakkında temel kavramlara yer verilecektir. Daha sonra sabit nokta teorisinin bulanık metrik uzaylardaki gelişimi ele alınacaktır. Böylece, bulanık daralma dönüşümleri ile birlikte bulanık sabit nokta teoremleri sistematik olarak araştırılacaktır. Son olarak, bu sabit nokta teoremlerinin integral denklemlere uygulaması üzerine yapılan çalışmalar irdelenecektir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Daralma dönüşüm sınıfları ve sabit nokta teoremleri
Ayşin Aydın
Banach sabit nokta teoremi (Daralma dönüşüm prensibi), matematikte problemlerin çözümünün varlığı ve tekliği için oldukça iyi bir araçtır. Dolayısıyla sabit nokta teorisi birçok araştırmacı tarafından genişletilmiş ve genelleştirilmiştir. Bu gelişmelere paralel olarak literatüre çok sayıda daralma dönüşümü kazandırılmıştır. Bu tez çalışması dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde sabit nokta teorisi ve daralma dönüşümleri hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde fonksiyonel analizin temel tanım ve teoremlerine yer verilmiştir. Üçüncü bölüm ise on üç kısımdan oluşmaktadır. Burada literatürde geniş uygulama alanı olan daralma dönüşüm sınıflarının tanımı örneklerle incelenmiştir. Ayrıca, bu daralma dönüşümleri ile ispatlanan sabit nokta teoremleri verilmektedir. Son bölüm de ise sonuç ve öneriler yer almaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Tekman (Erzurum) yöresi jeotermal suların jeokimyası, aktif tektonik ve genç volkanitler ile ilişkisi
Dilek Çavuş
Türkiye'deki jeotermal alanların dağılımı dikkate alındığında, jeotermal suların ana tektonik hatlar ve genç volkanikler ile yakın ilişkide olduğu görülür. Doğu Anadolu Bölgesi çarpışmayla ilişkili volkanizmanın dünyada en iyi görüldüğü alanlardan biri olup, bölgenin kuzeydoğusunda yer alan Erzurum-Kars platosunda, çarpışma kökenli volkanik aktivite çok yaygın olarak gözlenir. Önerilen çalışma sahası gerek genç volkanitlerin ve aktif tektoniğin, gerekse de jeotermal kaynakların yer aldığı alan olması nedeniyle çalışılması ilginç bölgelerden biridir. Bu çalışma kapsamında, Tekman (Erzurum) yöresinde yer alan jeotermal suların izotop jeokimyası belirlenecek, alanda yüzeyleme veren genç volkanitlerin jeokimyasal ve petrolojik özellikleri ortaya konacak ve jeotermal sistemler, tektonik ve volkanikler arasındaki ilişkiler araştırılacaktır. Önerilen çalışma sahası Erzurum F31 paftasının güneybatı kesimini kapsayan yaklaşık 30 km2'lik bir alandan oluşur. Tekman yöresi sıcak su kaynaklarından toplam dört lokasyonda polyetelin şişelerle su örnekleri alınacak, örneklerin anyon, katyon ve eser element analizleri ile izotop analizleri (δ18O ve δ 2H izotop analizleri) yaptırılacak ve suların sınıflandırılmaları ve birbirleriyle olan ilişkileri belirlenerek kökenlerine ışık tutulacaktır. Bunlara ilaveten, proje alanında yer alan genç yaştaki volkanik kayaç örneklerinin petrografik özellikleri incelenerek, mineral kimyası analizleri ile birlikte magmatik gelişime ışık tutulacaktır. Volkanitlerin ana, iz ve nadir toprak element analizleri yaptırılacak, petrokimyasal, magma-tektonik özellikleri belirlenecek ve volkanitleri oluşturan magmanın kökeni ve gelişimi (fraksiyonel kristallenme+magma karışımı+kontaminasyon gibi) modellenecektir. Ayrıca, Tekman yöresinde jeotermal alanlarda bölgesel olarak yeralan ısı akışı anomalisi, tektonik ve volkanizma ilişkileri göz önünde bulundurularak değerlendirilecektir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Tasavvufta dört halife anlayışı ve Şeyh Abdülhay Celvetî'nin Menâkıb-ı Cihâr-ı Güzîn adlı eseri (İnceleme-metin)
Güllü Yıldız
Dört güzîde halife, Peygamber (s.a.v.)'den sonra Hadis, Tefsir, Fıkıh ve Kelam bilim dallarında olduğu gibi Tasavvuf bilim dalının da konuları içerisinde yer almakta olup adeta mihenk taşı konumundadır. Ashâb-ı Kirâm içerisinde Hz. Peygamber'in yaşayış tarzına şahitlik etmeleri ve onunla yakın ilişki kurmaları hasebiyle önemlidirler. XVII. yüzyılda yaşamış Abdülhay Celvetî Hazretlerinin dört halife üzerine kaleme almış olduğu ve kaynaklarda rastlanmayan Menâkıb-ı Cihâr-ı Güzîn adlı Osmanlı Türkçesi el yazması eseri de bu konu üzerine menkıbelerle donatılmış nadir eserlerdendir. Giriş ve iki bölümden oluşan tezimizde kısaca Şeyh Abdühay Celvetî'nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş, Tasavvuf düşüncesinde dört halife anlayışı ele alınmış, Menâkıb-ı Cihâr-ı Güzîn adlı eseri çeviri yazılı olarak sunulmuş ve akabinde eserde geçen menkıbelerden yola çıkılarak dört halifenin zühdî/Tasavvufi yönleri ile üzerinde durdukları Tasavvuf ile ilgili ortak kavramlara yer verilmiştir. Dört halife ile ilgili rivayetleri, menkıbeleri ihtiva eden Menâkıb-ı Cihâr-ı Güzîn adlı eser, Abdülhay Celvetî'nin kaynaklarda adı geçmeyen eseri olup ilk defa tarafımızca gün yüzüne çıkartılmıştır. Dolayısıyla tezimiz, Tasavvuf düşüncesinde dört halife üzerine yapılmış çalışmalardan bu noktada ayrılmaktadır. Ayrıca eserde geçen riyavatler diğer kaynaklarda geçen riyavetleri de destekler mahiyette olduğu için ayrıca önem arz etmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Şeyh Galib Divanı'nda sosyal hayat unsurları
Duygu Baş
Şeyh Galib, Klasik Türk şiirinin son dönem büyük şairlerindendir. Yaşadığı dönemin önde gelen şairlerinden olmuştur ve hem kendi dönemindeki şairleri hem de kendisinden sonra gelen şairleri etkilemiştir. Şiirleri zengin bir araştırma konusudur. Eserleri üzerine birçok çalışma bulunmasına rağmen şiirlerindeki sosyal hayat unsurları hakkında müstakil bir çalışma tespit edilememiştir. Bu çalışmada döneminde Galata Mevlevihanesi şeyhi olan Şeyh Galib'in şiirlerindeki sosyal hayat unsurları ve toplumsal kültür öğeleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Benimsemiş olduğu Sebk-i Hindî akımının da etkisiyle sosyal hayatla ilgili unsurları şiirlerinde ele almıştır. Divan edebiyatı bazı çevrelerce hayattan kopuk ve hayal ürünü bir edebiyat olarak anılmaktadır. Çalışmamız sanılanın aksine Divan Edebiyatı'nın hayatın içinden izler taşıdığına, günlük hayata tutulan bir ayna olduğuna dair bir örnek olmuştur. Bu noktada şairin divanı sosyal hayatın izlerini görmek açısından zengin konular içermektedir. Divanında tespit edilen bu kavramlar şiirlerinden örnekler verilerek yorumlanmıştır. Çalışmada Naci Okçu'nun hazırlamış olduğu Şeyh Galib Divanı esas alınmıştır. Amacımız sosyal hayat bağlamında insan tipleri, deyimler, davranışlar, din ve inanç, adetler ve gelenekler, musiki, eğlence, spor, oyun, eşyalar, mimari ve giyim kuşam, önemli gün ve zamanlar gibi unsurların değerli birer kaynak olabileceğini ortaya koymak ve divan şiiri geleneğinin daha iyi anlaşılmasını sağlamaktır. Çalışmada elde edilen bulgular çeşitli başlıklar altında incelenmiş ve çalışmanın 18. yy. Osmanlı döneminin sosyal hayatını yansıtması açısından önemli olduğu kanaatine varılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Tarık Tufan romanlarında yapı ve izlek
Seda Nur Kalkan
Çağdaş edebiyatın adından söz ettiren yazarlarından biri olan Tarık Tufan'ın yazın hayatında aktif olarak yer alması 2000'li yıllara dayanır. Radyocu, senarist ve yazar olan Tufan'ın; deneme, hikâye, roman ve senaryo türünde eserleri bulunur. "Tarık Tufan Romanlarında Yapı ve İzlek" isimli çalışmamızda, yapısalcı incelemeyle yazarın sekiz romanı ele alınır. Üç bölüm olarak hazırlanan bu çalışmanın birinci bölümününde; yazarın hayatı, sanatı ve eserleri hakkında genel bilgilere yer verilir. Tarık Tufan Romanlarında Yapı olarak isimlendirilen ikinci bölümde romanların kronolojik sırası takip edilerek; romanlarının kimliği, olay örgüsü, anlatıcı ve bakış açısı, zaman, mekân ve kişiler dünyası incelenir. Tarık Tufan Romanlarında İzlek olarak isimlendirilen üçüncü bölümde ise, romanlarında hakim olan; aşk, ölüm, intihar, modern insan/ modern hayat ve yalnızlık temalarına yer verilir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Güven Adıgüzel şiirleri üzerine bir inceleme
Merve Yetim
Güven Adıgüzel'in lise yıllarında başlayan şairlik serüveni çeşitli dergilerde yayınladığı şiirlerle devam ederken şiirlerini kitaplaştırması ise 2000'li yıllara dayanır. Beş şiir ve dokuz deneme kitabı olan Adıgüzel'in senaryoları da bulunur. Bu çalışma, Giriş; Güven Adıgüzel'in hayatı, şairliği ve eserleri hakkında; Güven Adıgüzel Şiirlerinin İncelenmesi olmak üzere üç bölümden oluşur. Çalışmanın Güven Adıgüzel Şiirlerinin İncelenmesi isimli üçüncü başlığı altında imge, dil ve üslup, temalar ve metinlerarasılık alt başlıklarına yer verilir. Modern yaşam eleştirisinin hâkim olduğu şiirlerinde; aşk, ayrılık, yalnızlık, ölüm, çocuk- çocukluk, anne, baba, inanç unsurları ve tarih unsurları olmak üzere on tema ön plana çıkmaktadır. Şiirlerinde epigraf, alıntı, gizli alıntı, gönderge ve pastiş gibi yöntemlerle birçok isme ve metne göndermede bulunan şairin; ilk şiirlerinde I. Yeni etkisi son şiirlerinde ise II. Yeni etkisi hissedilir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Pay piyasasında etkin piyasalar hipotezinin uzun hafıza modelleri ile analizi
Safure Günbay Yılmaz
Etkin piyasa hipotezi; fiyatların rassal oluştuğunu bu nedenle de ilgili hisse senetlerinin bugünkü fiyatlarına bakılarak gelecekte olması beklenen fiyatının tahmin edilemeyeceğini ifade eden bir kavramdır. Yatırımcılar açısından bir piyasanın etkin olup olmadığı büyük önem taşır.Neticede bir piyasa etkinse yatırımcılar ortalamanın üzerinde bir getiri elde edememektedir. Fama (1970), piyasadaki hisse senedi fiyatlarının oluşumu ile ilgili araştırmaları neticesinde etkin piyasa hipotezini literatüre kazandıran kişi olmuştur. Fama' ya göre etkin piyasa hipotezi ise; menkul kıymet fiyatlarının piyasada yer alan tüm bilgiyi içerecek şekilde daima tam olarak yansıttığı piyasadır.Etkin piyasa hipotezi menkul kıymetlerin fiyat değişimlerinde menkul kıymet ile ilgili tüm bilgilerin etkisini incelemektedir. Piyasanın etkin olabilmesi için; herhangi bir bilgi borsadaki bütün yatırımcılara aynı anda ulaşması ve tüm işletmeler hakkındaki bilgilerin piyasadaki tüm aktörler tarafından ulaşılabilir olması gerekir.Neticede bir piyasa etkin ise bilgi, her yatırımcıya aynı anda ulaşır, fiyatlara aynı anda yansır ve bunun sonucunda da hiçbir yatırımcı borsadan normalin üstünde bir kazanç elde edemez.Etkin piyasa hipotezinin geçerliliği birçok varsayıma bağlıdır ve bu varsayımlar piyasanın işleyişi ve yatırtımcının davranışları ile igilidir. Finansal varlıkların fiyatlarının bütün bilgileri yansıtması çok iyimser ve uç bir durumdur.Fama'da çalışmasında piyasanın etkinliğini üç başlık altında toplamıştır.Bunlar; zayıf formda etkinlik, yarı güçlü formda etkinlik, güçlü formda etkinlik. Bu çalışma BİST 100 endeksinin zayıf formda, yarı güçlü formda ve güçlü formda etkin olup olmadığını test etmeye yöneliktir.Literatürde bu konuda birçok çalışmaya rastlayabiliriz. Bu çalışmayı farklı kılan nokta ise güncel ekonometrik yöntemlerle teste tabi tutulmasıdır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Türkiye'de yönetişim ve bağımsız idari otorite ilişkisi: RTÜK örneği
Ahmet Muhammet Kurt
Yapılan bu çalışma da global dünya düzeninde meydana gelen değişimler doğrultusunda kamu yönetim anlayışının yaşadığı değişim sonucu yönetişim kavramının doğuşu ve içeriği ile bunun yanında bağımsız idari otoritelerin bu bağlamda değerlendirilmesi yapılmış, nihai olarak Radyo ve Televizyon Üst kurulu bu doğrultuda ele alınmıştır. Bu çerçevede çalışmanın birinci bölümü yönetişim kavramının ortaya çıkışı ile içeriği ele alınmıştır. Ayrıca yönetişim kavramının ilkleri ve sınırları bu bölümde ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, bağımsız idari otoriteler tanımlanmış ve açıklanmıştır. Bu bağlamda Bağımsız İdari Otoritelerin (BİO) ortaya çıkış nedenleri, gelişimi ve özellikleri anlatılmıştır. Ayrıca bu bölümde bağımsız idari otoritelerin yetkiler ile olumlu ve olumsuz yönlerine değinilmiştir. Bu çalışmanın üçüncü bölümünde, bağımsız idari otoritelerin yönetişim açısından değerlendirmesi yapılmış olup yönetişim ve BİO arasındaki ilişki ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu bölümde yönetişim ile BİO'ların kesiştiği ve yönetişimin en temel örneğinin bağımsız idari otoriteler olduğu anlatılmıştır. Bu noktada belirtilen bir diğer husus BİO'ların çalışması noktasında bağımsız olmaları ve müdahalenin olmaması belirtilmiştir. Yapılan bu çalışmanın dördüncü bölümünde, yönetişim bağlamında Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) ele alınmış ve bu doğrultuda bağımsız idari otoritelerin analizi yapılmıştır. Bu doğrultuda, BİO'ların hukuki statü içerisindeki yeri, yaygınlaşma nedenleri ile yapısal özellikleri ele alınmıştır. Ayrıca yönetişim bağlamında RTÜK ele alınmış olup içeriği hakkında bilgiler verilmiştir. Bu çerçevede son beş yılın (2018-2022) RTÜK faaliyet raporları incelenmiş olup bu raporlarda yönetişimin izleri aktarılmıştır. Çalışmanın sonuç bölümünde, Türkiye'de ki yönetişim izleri ve uygulanabilirliği anlatılmış, bağımsız idari otoritelerin genel özellikleri kapsamında, yönetişime dair uygulamaları ile RTÜK faaliyet raporları sonucunda yönetişimin genel değerlendirmesi yapılarak aktarılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bağımsız idari otoriteler, Kamu yönetimi, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, Yönetişim
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024İbrahim Tenekeci'nin şiirleri üzerine tematik bir inceleme
Seher Pirinç
Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının önemli isimlerinden birisi olarak karşımıza çıkan İbrahim Tenekeci'nin (1970 - ) günlük ve deneme türlerinde de eserleri olsa da edebiyat sahasında daha çok şair kimliğiyle dikkat çeker. Hazırladığımız "İbrahim Tenekeci'nin Şiirleri Üzerine Tematik Bir İnceleme" adlı çalışmada; Üç Köpük (1997), Peltek Vaiz (1998), Güzellik Uykusu (2000), Giderken Söylenmiştir (2004), Ağır Misafir (2008), Kimsenin Kalbi (2012), Görmeden Ölmek (2016), Belki Başka Zaman (2020, 2016-2020 Yılları Arasında Yazdığı Tüm Şiirler), Sözü Yormadan (2020, Seçme Şiirler) ve Tüm Zamanlar (2022) isimli şiir kitaplarından hareketle Tenekeci'nin şiirleri ve şair kimliği üzerinde durulmuştur. Çalışmamızın amacı; şiirleri aşk, ölüm, tabiat, yaşama sevinci, geçmişe özlem, yoksulluk ve insan sevgisi temaları etrafında sistematik bir şekilde analiz ederek İbrahim Tenekeci'nin poetikasını ortaya koymaktır. Diğer bir ifadeyle "Giriş" ve "Sonuç" dışında toplam dört bölümden oluşan çalışmamızda başat amaç; bahsi geçen bireysel, metafizik ve toplumsal temaların şiirlerde nasıl işlendiğini ortaya çıkarmak olmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Bazı integral denklemlerin iterasyon yöntemleri ile çözümü
Tuğba Tuna
Bu tez çalışmasında, Picard'ın üç adımlı iterasyon yöntemi kullanılarak lineer Fredholm integral denklemlerin ve üç adımlı iterasyon yöntemi kullanılarak ise ikinci tip lineer olmayan Volterra integral denklemlerin çözümlerinin güçlü yakınsaklığı ve veri bağlılığı araştırılmıştır. Tez çalışması üç bölüm olarak hazırlanmıştır. Birinci bölümde tez çalışma konusu hakkında bir literatür özeti sunulmuştur. İkinci bölümde tezin bulgular kısmında sık kullanılan bazı temel kavramlara yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise hipotezler doğrultusunda elde edilen bulgulara yer verilmiştir. Son olarak ise elde edilen sonuçlar özetlenerek, yeni çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Yerel halkın yaşadığı şehirdeki kayak merkezinden yararlanmasını kısıtlayan faktörler: Erzurum örneği
Muhammet Zeki Bozan
Kış turizmi, dünya genelinde destinasyonlara önemli ekonomik getirileri olan turizm çeşitlerinden biridir. Yerel halk, kış turizminin getirilerinden faydalanmaktadır. Kayak merkezlerinin yerel halk için önemi sadece ekonomik getiri ile sınırlı değildir. Bu destinasyonlar birer rekreasyon alanı olarak yerel halkın sağlıklı yaşamı açısından da önem arz etmektedir. Ancak Türkiye'de yerel halkın kış sporlarına katılımının %1 düzeyinde olduğu düşünüldüğünde kayak merkezlerinden yeterince faydalandıklarını ifade etmek güçtür. Bu noktadan hareketle çalışmada Türkiye'nin ulusal ve uluslararası kış turizmi pazarında en önemli destinasyonlarından biri olan Erzurum'da yerel halkın kış sporlarına katılım kısıtlarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Veri toplama aracı olarak anketin kullanıldığı çalışmada kolayda örnekleme tekniği ile 326 kişilik bir yerel halk örneklemine ulaşılmıştır. Çalışmada tanımlayıcı analizler, açımlayıcı faktör analizi, farklılık analizleri ve ilişkisel-nedensel analizlerden yararlanılmıştır. Kış Sporlarına Katılım Kısıtları Ölçeğine uygulanan açımlayıcı faktör analizinde altı boyutlu yapı elde edilmiştir. Maddeler ve faktörler kapsamında yürütülen tanımlayıcı analizler yerel halk için en önemli kısıtların pahalılıkla ilgili olduğunu göstermiştir. Çoklu doğrusal regresyon analizi bulguları, Korku ve Tehlike Algısının memnuniyet ve kayak amaçlı ziyaret eğilimi üzerinde negatif etkiye sahip olduğunu; Pahalılık ve Cazibe Eksikliğinin memnuniyet ile kayak yapma amaçlı ve gezip görme amaçlı tekrar ziyaret eğilimi üzerinde pozitif etkisinin olduğunu göstermektedir. Destinasyon ve Tercih Kaynaklı Kısıtlar ise memnuniyet üzerinde anlamsız, kayak yapma amaçlı ve gezip görme amaçlı tekrar ziyaret eğilimi üzerinde pozitif anlamlı etkiye sahiptir. Farklılık analizlerinin bulguları genel olarak yaş, gelir, cinsiyet vb. demografik örneklem grupları arasında kısıtlara ilişkin algılar açısından anlamlı farklılıklar olduğunu göstermiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Elastic stack ve makine öğrenmesi ile IoT güvenliği: Dos saldırılarına karşı akıllı savunma sistemi
Tuğrul Yağbasan
Teknolojinin gelişmesiyle IoT cihazların kullanımı artmaktadır. Bu cihazlar, iletişim kurma ve veri toplama gibi yeteneklerle endüstriyel, sağlık, ulaşım gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Ancak, bu cihazların artan kullanımı, siber saldırıların da artmasına neden olmaktadır. Geçmişte Mirai botnet saldırıları gibi örnekler, IoT cihazlarının güvenliğinin ne kadar kritik olduğunu göstermiştir. Bu nedenle, çalışmada Elastic Stack, makine öğrenmesi ve derin öğrenme teknolojilerinin kullanımıyla IoT cihazlarının güvenliğini artırmaya yönelik akıllı savunma sistemi geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Bot-IoT ve Unsw-IoT-B datasetleri kullanılarak atakların belirlenmesi üzerine yoğunlaşılmıştır. Çalışmada makine öğrenmesi yöntemlerinden random forest, Decision Tree (Information Gain), Decision Tree (Gini Index), Naive Bayes teknikleri kullanılmıştır. Derin öğrenme yöntemlerinden Lstm, Rnn ve Svm kullanılarak datasetleri üzerinde atak ve atak tipleri tespiti gerçekleştirilmiştir. Tasarlanan modelde makine öğrenmesi yöntemleriyle %0.9998 lik başarım oranları yakalanmış olup derin öğrenme yöntemleriyle %0.98 lik doğruluk oranı elde edilmiştir. Bu modelle birlikte yapay zeka destekli saldırı tespit sistemlerinin IoT cihazlarının güvenliklerinde faydalı olacağını göstermektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024COVID-19 pandemisinin küreselleşme üzerindeki etkisi
Mehmet Ali Münas
Covid-19, dünya tarihindeki en büyük sağlık krizlerinden biridir. Yüksek morbidite ve mortalite oranları nedeniyle getirilen kısıtlamalar, küresel tedarik zincirinde bozulmalara neden olarak önemli üretim ve gelir kayıplarının yaşanmasına neden olmuştur. Nitekim, 2019 yılında küresel ekonomik büyüme hızı %2.6 iken, 2020 yılında dünya ekonomisi %3.1 daralma ile tarihindeki en büyük küçülmelerden birini yaşamıştır. Özellikle enerji piyasalarında meydana gelen arz ve talep şoklarının enerji maliyetlerinde meydana getirdiği değişmeler ve enerji piyasalarında yüksek dışa bağımlılığın varlığı nedeniyle, küresel ekonomide resesyon beklentileri devam etmektedir. Pandemi sürecinde meydana gelen ekonomik kayıpların büyüklüğünün belirlenmesi, gelecekte karşılaşılması muhtemel salgınların neden olabileceği ekonomik kayıpların azaltılması ve kaynak dağılımında etkinliğin sağlanması bakımından önemlidir. Bu çerçevede, bu çalışmanın amacı, hastalıkların ekonomik maliyetleri literatüründen yola çıkarak, Covid-19'un küreselleşme üzerindeki etkilerini ampirik olarak analiz etmektir. Çalışmada 2019 ve 2020 yılı KOF küreselleşme endeksi verileri kullanılarak, Covid-19'un küreselleşme ve küreselleşme bileşenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yaratıp yaratmadığı, Paired t Testi ve Wilcoxon Testi ile analiz edilmiştir. Literatürde, Covid-19'un ekonomik ve sosyal yaşam üzerindeki etkilerini analiz eden ve Covid-19'un küreselleşme üzerindeki etkilerini teorik düzeyde ele alan çalışmalar yer almaktadır. Bu çalışma, Covid-19'un küreselleşme üzerindeki etkilerini ampirik olarak analiz eden ve etkilerin büyüklüğü ölçen ilk çalışma olması bakımından önemlidir. Çalışmanın özellikle beklenmedik bir dışsal şokun kısa dönemli etkilerini analiz etmek isteyen araştırmacılara da ışık tutması beklenmektedir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar, Covid-19'un, pandemi öncesi ve sonrası ortalama küreselleşme bileşenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturabilecek büyüklükte bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.