Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleYalnız künye2025Vergi Harcamaları Yönünden Seçilmiş Ülke Örnekleri Ve Türkiye
Günay, Hamdi Furkan
Vergiler mali yönüyle devletler açısından eşsiz bir öneme sahip olmakla birlikte ekonomik, sosyal, kültürel ve diğer türden birtakım amaçlar devletlerin vergi gelirlerinden vazgeçmesi tercihini yaratabilmektedir. Vergi harcaması olarak ifade edilen bu durum; günümüzde ülkelerin vergi politikalarının önemli bir unsuru niteliğindedir. Vergi harcama politikalarının dizaynında ülkelerin ekonomik, sosyal, politik vb. karakteristikleri etkili olmaktadır. Bu araştırmanın amacı Türkiye’de ve seçilmiş bazı ülkelerde (ABD, Almanya, Rusya, Brezilya, Hindistan ve Güney Afrika) vergi harcamalarını uygulama alanları ve belirli istatistikler ışığında incelemektir. Araştırma neticesinde söz konusu ülkelerde ve Türkiye’de vergi harcamalarının birçok ekonomik ve sosyal amaçlara hizmet ettiği görülmüştür. Türkiye’de sosyal amaçlı vergi harcamalarının daha ön planda olduğunu belirtmekle birlikte vergi harcamalarının yöneldiği politika hedefleri ve bu harcamaların yararlanıcıları bakımından dengeli bir görünüm arz ettiğini ifade etmek mümkündür.
- MakaleAçık Erişim2025What is the relationship between fairness and trust in terms of tax compliance?
Günay, Hamdi Furkan
Two frequently researched factors in the tax compliance literature are perceptions of fairness and trust. Nevertheless, what is known about the relationship between the two variables is limited. Different findings in the literature have encouraged further research. This study aims to examine the relationship between fairness and trust in tax compliance and the role of these variables with multivariate statistical tests. In this direction, survey data were collected from 540 self-employed taxpayers in Istanbul/Turkey. As a result of the multivariate statistical tests carried out by dividing the data in two, the following conclusions were reached: (1) in line with the findings in the literature, perceptions of tax fairness and trust in tax authorities are essential determinants of tax compliance intention; (2) tax fairness positively affects trust in authorities and trust in authorities positively affects tax fairness; (3) both the mediating and moderating role of trust in tax authorities in the relationship between perceptions of tax fairness and tax compliance intention are confirmed; and (4) although there is a mediating effect of perceptions of tax fairness in the relationship between trust in tax authorities and tax compliance intention, the existence of a moderating effect could not be detected.
- Derleme MakaleYalnız künye2024A general evaluation on tax policy in the fight against effects of natural disasters
Günay, Hamdi Furkan
As one of the realities that many countries frequently face, natural disasters have various social and economic effects. One of the policy tools used by countries to alleviate the negative socioeconomic consequences arising from natural disasters is taxes. Decisions regarding tax policies for natural disasters require many factors to be taken into consideration under limited information, time and cost pressure. This study aims to evaluate the role of tax policies in combating the effects of natural disasters in the context of country practice examples and literature research. When country practices are examined, it is seen that states generally provide tax deductions and facilities to citizens affected by disasters, while at the same time imposing additional taxes to meet the revenue needs created by the disaster. Based on the research, it is emphasized that tax policies regarding natural disasters have an important but limited role and that comprehensive policies, especially public expenditure policies, are necessary. In addition, the appropriate design of tax legislation is very important in creating a structure prepared for natural disasters.
- MakaleYalnız künye2024Vergi Denetim Etkinliğinin Artırılmasında Yenilikçi Güç Olarak Yapay Zekâ
Günay, Hamdi Furkan
Yapay zekâ teknolojileri işlevleriyle özellikle, daha etkin vergi denetimi faaliyetleri açısından sıklıkla gündeme gelmektedir. Çalışmanın amacı literatür ve ülke uygulamaları doğrultusunda vergi denetiminde yapay zekânın etkinliğini incelemektir. Araştırma ve değerlendirmelerden ha- reketle; vergi denetiminde yapay zekâ teknolojilerinin yaygınlaştırılmasının denetimde etkinlik kazandırması, risk analizleri, vergi uyum maliyetlerinin azaltılması ve personelin verimliliğinin artırılması gibi konularda faydalı olacağı düşünülmektedir. Yapay zekâ vergi yönetim ve denetimi bakımından dönüşüm yaratacak potansiyele sahip olmakla birlikte vergi sistem ve uygulamaları yönünden gerekli altyapının tesisine yönelik politikalara ihtiyaç bulunmaktadır.
- MakaleYalnız künye2024Neden düz oranlı vergi tarifesi? adalet ve etkinlik eksenli bir değerlendirme
Günay, Hamdi Furkan
Günümüz modern vergi sistemlerinde ada- let ve etkinlik iki temel değer olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu iki temel değerin inşasında ver- gi tarife tipinin özel bir yeri bulunmakta ve artan ile düz oranlı tarifelere yönelik tartışmalar uzun yıllardır devam etmektedir. Bu noktadan hare- ketle araştırmanın amacı artan ve düz tarifeleri adalet ve etkinlik yönünden değerlendirmektir. Literatür ve ülke uygulamaları doğrultusunda yapılan değerlendirmelere göre her iki tarifenin de birbirine kıyasla başarılı ve başarısız yönleri bulunmakla birlikte artan oranlı tarifenin adalet, düz oranlı tarifenin ise etkinlik yönünden öne çıktığı söylenebilir. Araştırmadan hareketle düz oranlı tarifenin sahip olduğu olumlu yönlerinin artan oranlı tarifeye göre daha fazla olduğu be-lirtilebilir. Ayrıca düz oranlı tarifeyle birlikte ob- jektif ölçütlere bağlı vergisel kolaylıkların hayata geçirilmesinin, bu tarifeye yönelik eleştirilerin de önemli ölçüde azalmasını sağlayabilecektir.
- Derleme MakaleAçık Erişim2024Taxation as a Policy Instrument For Social and Economic Effects of Gambling
Günay, Hamdi Furkan
The personal and social benefits and harms of gambling, which has been more accessible, diversified, and widespread thanks to global internet use, sometimes find their place in country agendas. Due to its characteristics, the gambling sector requires effective management through public policies. In this direction, governments determine sectoral policies in two ways: by choosing to ban gambling activities completely or by regulating the sector by legalizing certain types. In this context, taxes stand out as one of the policy tools adopted by many countries. This research aimed to evaluate the success of taxes–as a public policy tool–in controlling the social and economic effects of the gambling industry. Through a systematic review, the role and success of taxation against the social and economic influences of gambling have been evaluated in light of literature research and application examples. The present study revealed that taxes, as a policy tool, are insufficient and may lead to undesirable results in combating gambling, which has limited-positive contributions to the country's economies but harms society by creating severe addictions and other irreversible social costs.
- MakaleAçık Erişim2023Vergi Uyumu Konusundaki Makalelerin Web of Science Veri Tabanına Dayalı Bibliyometrik Analizi
Günay, Hamdi Furkan
Vergi uyumuna yönelik tartışmalar uzun süredir devam etmekte ve ilgili yazın farklı disiplinlerden araştırmacıların katkılarıyla zenginleştirilmeye devam etmektedir. Bu yönüyle vergi uyumu uzun yıllardır olduğu gibi gelecekte de araştırmacılar için ilgi çekici bir çalışma alanı olma özelliğini korumaktadır. Buna karşın literatür incelendiğinde vergi uyumu araştırmalarının genel eğilim ve özelliklerini ortaya koyan çalışma sayısı oldukça sınırlıdır. Bu araştırmanın amacı Web of Science veri tabanında indekslenen vergi uyumu çalışmalarının bibliyometrik analizini yapmaktır. Bu doğrultuda 1982-2023 yılları arasında yayınlanmış 829 makale, RStudio programında “biblioshiny” paketiyle analiz edilmiştir. Yapılan analiz kapsamında vergi uyumu çalışma alanında yayın yapan en etkili dergiler, yazarlar, ülkeler, iş birliği durumları, kelime analizleri, tematik harita ve evrim gibi çeşitli bibliyometrik göstergeler sunulmuştur. Alandaki en üretken derginin Journal of Economic Psychology olduğu ve en üretken, en çok atıf alan ve en çok iş birliği gerçekleştiren yazarın ise Erich Kirchler olduğu tespit edilmiştir. Yıllar itibarıyla vergi uyumuna ilişkin makale sayılarında önemli bir artış ivmesi görülmekle birlikte “tax law”, “e-government” ve “economics” konularına son yıllarda yaşanan tematik evrim çalışmayla ulaşılan bazı diğer bulgular arasındadır. Çalışmanın vergi uyumu araştırma alanının genel görünümünün ortaya koyulması ve gelecek araştırmalara yol göstermesi bakımından faydalı olacağı düşünülmektedir.
- MakaleYalnız künye2022The Effect of Procedural Fairness on Voluntary Tax Compliance in the Administrative Resolution of Tax Disputes
Günay, Hamdi Furkan; Gürdal, Temel
This research aims to examine the effect of resolution methods of tax disputes at the administrative stage on voluntary tax compliance in terms of procedural justice. In this direction, 1020 survey data obtained from certified public accountants in Turkey were analyzed by multivariate statistical tests and structural equation modeling. The findings show that procedural fairness in the resolution methods of tax disputes at the administrative stage affects significantly and positively the perception of trust and legitimacy towards the tax administration, as well as voluntary tax compliance. Besides, a significant mediating effect of both trust in the administration and the legitimacy perception in the relationship between procedural justice, which is adapted to the resolution process of tax disputes at the administrative stage, and voluntary tax compliance, has been determined.
- MakaleYalnız künye2021COVID-19 salgını sürecinde türkiye’de bir vergi affı gerekli mi?
Günay, Hamdi Furkan; Gürdal, Temel
Vergi politikasının bir aracı olarak vergi aflarının özellikle olağanüstü dönemlerde kendisinden beklenilen önemli işlevleri olmasına karşın birçok ağır olumsuz etkisi de bulunmaktadır. Geçmişten bu yana pekçok vergi affının uygulandığı Türkiye’de son zamanlarda vergi aflarınıngerekliliğinin sorgulanmasına neden olan arka planı COVID-19 salgınıoluşturmaktadır. Bu çalışmayla Türkiye’de COVID-19 salgını sürecindebir vergi affının gerekli olup olmadığının tartışılması amaçlanmıştır.COVID-19 salgının uzun dönemdeki ekonomik etkilerinin belirsizliği,salgınla mücadelede seçilmiş ülkelerin aldığı önlemler ve vergi aflarınınuzun dönemde kendini gösteren olumsuz etkileri gözetildiğinde; mevcutdurumda sürdürülen vergisel teşvik politikaları yanında ilave bir tedbirolarak vergi aflarına başvurulma şartlarının oluşmadığı ve tercih edilebilir görülmediği kanaatine ulaşılmıştır.
- MakaleYalnız künye2021Yönetişim Kalitesi Sahra Altı Afrika Ülkelerinde Vergi Gayretini Etkiliyor mu?
Günay, Hamdi Furkan; Topal, Mehmet Hanefi
Bu çalışmanın amacı, Sahra Altı Afrika (SAA) ülkelerinde yönetişim kalitesinin vergi gayreti üzerindeki etkisini ampirik olarak incelemektir. Bu doğrultuda 37 SAA ülkesinin 2002-2015 dönemini kapsayan verileri geleneksel panel veri modelleri ve Sistem Genelleştirilmiş Momentler Metodu (Sys-GMM) tahmincisi ile araştırılmıştır. Daha önceki çalışmalardan farklı olarak bu çalışmada hem Dünya Bankası’nın altı yönetişim göstergesinin hem de bütünleştirilmiş yönetişim endeksinin vergi gayreti üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Ampirik bulgular SAA ülkelerinde bütünleşik yönetişimin ve her bir yönetişim göstergesinin vergi gayretini pozitif etkilediğini göstermektedir. Ayrıca güçlendirilmiş ampirik bulgular SAA ülkelerinde ifade özgürlüğü ve hesap verebilirlik ile hukukun üstünlüğü gibi demokrasi temsillerinin vergi gayretini daha önemli belirleyicileri olduğunu da ortaya koymaktadır.
- MakaleAçık Erişim2021Financial Stress and Buffer Effects of Trust in Policies in Business Life During the COVID-19 Pandemic
Günay, Hamdi Furkan
This study aimed to investigate the determinants of financial stress experienced in working life during the COVID-19 pandemic process in Turkey, and also the role of the confidence placed for the government pandemic action policies in reducing financial stress. For this purpose, online survey data obtained from 414 employees were analyzed with multivariate statistical methods. As a result of the analysis, the significant effect of job insecurity and pay satisfaction on financial stress was determined. Although it was found that trust in the policies against pandemics was effective in reducing financial stress, a significant moderating effect of trust in policies was not found in the relationship of other factors with financial stress. It is recommended to prevent practices that may cause revenue and employment losses in businesses and closely monitor the steps taken to inhibit abuse in this area accordingly.
- MakaleYalnız künye2020Role of obesıty-rısk knowledge ın unı-versity students ‘ adoptıon of obesıty ta
Günay, Hamdi Furkan; Topal, Mehmet Hanefi
Obesity taxes are one of the prominent pub-lic solutions in the fight against obesity. Although not yet implemented in Turkey, it is important to investigate the perceptions and thoughts of so-ciety towards these taxes, given that it is some-times considered to be on the agenda. The aim of this study is to empirically examine the factors that influence the adoption of the obesity tax and the role of obesity-risk knowledge in the adoption of the obesity tax. Although various factors affec-ting the acceptability of obesity taxes are high-lighted in the literature, no study has been found to examine the impact of obesity-risk knowledge on the adoption of this tax. In this context, the data obtained from 430 students of Gümüşhane University were analyzed by multivariate statisti-cal methods. As a result of the analysis, it was fo-und that the level of acceptance of obesity taxes and the level of obesity-risk knowledge were qu-ite low. It has also been concluded that obesity-risk knowledge does not have a significant effect on the acceptability of obesity taxes, nor does it have a significant regulatory effect on other fac-tors. Significant effects of socio-psychological, economic and health factors have been identifi-ed in the adoption of the obesity tax. Among the recommendations highlighted in the study is that other solution policies such as education and in-formation activities should be implemented in the fight against obesity.
- Derleme MakaleYalnız künye2019Assessment of The Financial And Social Effects of Taxes Proposed on A Global Scale
Günay, Hamdi Furkan; Altun, Nurullah
The globalization process has created a number of problems that countries cannot produce solutions alone. Global financial instability, environmental pollution, global warming and poverty are some of these problems. The idea of taxation at the global level is one of the issues that come to the fore to solve problems. Thus taxes at the global level are expected to serve as a good policy tool as well as being an important source of funding. There are varieties of global tax propasals for many purposes, especially for the solution of environmental and financial problems. The aim of this study is to evaluate the taxation on the global scale from financial and social perspectives. The results of the study show that global taxes may have important functions in the financial and social aspects but that the expected success from taxation depends on global co-operation above all else. It should also be noted that these taxes are currently a proposal and that there are significant obstacles to the implementation of these taxes.
- BildiriAçık Erişim2019THE COURSE OF SOCIAL SECURITY SPENDING WITHIN THE PROCESS OF SOCIETY 5.0
Sahin, Muhammet; Günay, Hamdi Furkan; Oktar, SA; Taskin, Y
Technological developments have left indelible impacts on the economy all along the line. Every novel invention realized changes production processes rapidly, which concomitantly transforms social life. One of the most apparent examples of this is the First Industrial Revolution emerged in the 18th Century. Subsequent to this development which was considered as the beginning of production in the factory environment, the second industrial revolution based on automation (First half of 20th Century) and the third Industrial Revolution based on electronics (last quarter of the 20th century) were realized. Finally, the Fourth Industrial Revolution (Industry 4.0) process was initiated by Germany in 2011. In line with this process in which cyber-physical systems and robotic technologies are expected to prevail, Super-Smart Society (Society 5.0) model was developed by Japan in 2017. Both Industry 4.0 and Society 5.0 implementations are expected to have a significant impact on economic and social life and to change both labor and Welfare State practices fundamentally. It is also possible that these aforementioned developments may have an impact on social security system of the government. Likewise, the emergence of extensive unemployment condition due to robotic technologies and training for adaptation of available labor force to the new technologies may lead to redesign of the social security system. The aim of this study is to demonstrate the possible impacts of the Industry 4.0 and Society 5.0 processes on social security expenditures. The basic result obtained from the study; unemployment increase and training activities for the labor-force increases social security expenditures, but however digitalization process in Welfare State implementations may be expected to decrease social security expenditures in the long-run depending on efficiency and effectiveness increases in the government.
- MakaleYalnız künye2018Asgari Geçim İndirimi Uygulamasında Çalışmayan Eş Kavramı Niteliğinin Vergilendirmede Adalet İlkesi Yönünden Değerlendirilmesi
Günay, Hamdi Furkan; Sanver, Cahit
Sosyal devlet anlayışı temelinde, ödeme gücü, vergilemede eşitlik ve adalet gibi kavramlarmodern vergi sistemlerinin vazgeçilmez unsurlarındandır. Bu kavramlara yönelik politika arayışlarının bir ürünü olarak doğan asgari geçim indirimi uygulamasının, yasal dayanağını 193sayılı Gelir Vergisi Kanunu oluşturmaktadır. Asgari geçim indirimi gerçek usulde ücret gelirielde eden mükelleflerin kişisel ve ailevi özelliklerine göre vergilendirilmesi esasına dayanmaktadır. Bu çalışma, asgari geçim indirimi kapsamında dikkate alınan çalışmayan eş tabirini vergilemede adalet yönünden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın sonuçları; konuya ilişkinasgari geçim indirimi uygulamasında farklı gelir unsurlarında farklı uygulamaların olmasınınyanı sıra, adalet yönünden de tartışmalı bir durumun varlığına işaret etmektedir.