Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Duran, Celal(6)
- Ozdes, Duygu(5)
- Akar, Bülent(4)
- Vural, Alaaddin(4)
- Alemdag, Selcuk(3)
- Baltaci, Cemalettin(3)
- Bozbeyoglu, Pinar(3)
- Kaya, Selim(3)
- Akar, Zeynep(2)
- Akaryali, Enver(2)
- Gundogdu, Ali(2)
- Gücer, Mehmet Ali(2)
- Hatipoglu, Ilter Kutlu(2)
- Karabidak, Salih Mustafa(2)
- Karpuz, Omer(2)
- Kurnaz, Muammer(2)
- Ozeken, Sengul Tugba(2)
- Polat, Melike Atay(2)
- Recepoğlu, Mürşit(2)
- Sahin, Mehmet Kursat(2)
- Saribiyik, Oguz Yunus(2)
- Top, Yener(2)
- Uzun, Ali(2)
- Çam, Handan(2)
- Şan, Murat(2)
- Şibil, Rahim(2)
- Adanacioglu, Hakan(1)
- Adanur, Hakan(1)
- Akar, Sonay(1)
- Akgün, Çağrı(1)
- Aksoy, Metin(1)
- Aktaş, Furkan Kemal(1)
- Aktaş, Gülten(1)
- Aktug, Bahadir(1)
- Akyol, Mehmet(1)
- Alataş, Mevlüt(1)
- Alemdag, Selçuk(1)
- Altun, Musa(1)
- Atasever, Mustafa(1)
- Aygül, İmdat(1)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Removal of Pb(II) ions from aqueous solutions by Brevibacillus agri-loaded clay: Kinetic, isotherm, and artificial neural network modeling
Belduz, Ali Osman; Inan, Kadriye; Duran, Celal; Ozdes, Duygu; Ozeken, Sengul Tugba; Nalçaoğlu, Aleyna; Şeker, Serdal
In this study, a novel and efficient adsorbent was developed by immobilizing inactivated Brevibacillus agri biomass onto an abundant natural clay via a simple synthesis route for Pb(II) removal from aqueous media. The adsorption behavior of inactivated Brevibacillus agri-loaded clay (BLC) was evaluated using batch experiments by investigating the effects of initial solution pH (2.0–6.0), BLC dosage (0.5–4.0 g/L), contact time (1–180 min), initial Pb(II) concentration (10–420 mg/L), temperature (25–80°C), and the presence of foreign ions. The optimum conditions were determined to be an initial solution pH of 5.0 and a contact time of 120 min. Isotherm models were applied to elucidate the interactions between Pb(II) ions and BLC, while kinetic studies were conducted to evaluate the adsorption performance and underlying mechanisms. The maximum adsorption capacity of BLC was determined as 65.4 mg/g according to the Langmuir isotherm model. Thermodynamic parameters revealed that Pb(II) adsorption on BLC was exothermic, feasible, and spontaneous at 25ºC. Artificial neural network (ANN) studies provided highly accurate predictions by modeling and confirmed the reliability and applicability of the model for Pb(II) removal in industrial applications. This study presents an innovative and sustainable approach for heavy metal removal, offering an effective solution applicable to environmental remediation processes.
- MakaleAçık Erişim2026The Triple Relationship between Biofuel Production, Carbon Emissions and Economic Growth in Türkiye Using Time Series Analysis: A policy proposal based on algae in biofuel production
Akar, Bülent; Akar, Sonay
Purpose: Study aims to determine the causality relationship between production of biofuel, carbon emissions and economic growth between 2005 and 2022 in Türkiye. Findings: The findings show that there is a unidirectional causality relationship from biofuel production to carbon emissions in Turkey. Meanwhile, GDP was not found to be associated with any variable. Limitations: Access to regular and uninterrupted data on biofuel production in Turkey covers the period between 2005 and 2022. Therefore, this period was selected as the start and end years of the research, and the frequency range of the research was limited to 18 years. Originality/Value: Minimising the negative environmental impacts of production is becoming increasingly important. Because the decline in global reserves of fossil fuels and the greenhouse gas emissions indicate that is unsustainable of dependence on these energy sources. Consequently, it is coming to the agenda biofuels which are both renewable and carbon neutral among alternative energy sources. Biofuels based on plant oil, hydrogen, bioethanol or biodiesel can provide an improvement against fossil carbon emissions compared to fossil fuels such as petrol. Furthermore, the compatibility of biofuels with existing engine technology has increased interest in these resources both in scientific circles and in industrial investment areas. Study, the biofuels which are of economic and ecological importance considered to make a unique contribution to the field as a current study examining the interaction between carbon emissions and economic growth.
- Derleme MakaleAçık Erişim2026Afet Direnci Kavramını Anlamak: Direnç Göstergeleri Üzerine PRISMA Yöntemiyle Sistematik Bir İnceleme
Peker, İskender; Ozbey, Sümeyye
Doğal ve beşerî faktörlerin bir araya gelmesiyle oluşan afetler, toplumların güvenliği, sürdürülebilir kalkınması ve yaşam kalitesi üzerinde ciddi tehditler oluşturmaktadır. Afetlerin önlenebilmesi veya etkilerinin azaltılabilmesi, toplumların ve kurumların afet direncinin artırılmasıyla doğrudan ilişkilidir. Afetlere dirençli toplumlar, afetlerle karşı karşıya kaldıklarında daha az kayıp yaşamakta, daha hızlı toparlanabilmekte ve yeniden işlevsel hale gelebilmektedir. Afetlerin etkilerinin azaltılması ve toplumsal hazırlığın artırılması amacıyla toplumsal afet direnci kavramına literatürde yer verilmiş olmasına rağmen bu kavrama ilişkin teorik çerçeve sınırlıdır. Kavramın tanımlanması, etkileyen faktörlerin belirlenmesi, hangi yöntemlerle değerlendirilebileceği açık değildir. Bu çalışma, söz konusu kavramsal boşluğu doldurmak amacıyla PRISMA yöntemi kullanılarak kapsamlı bir literatür analizi gerçekleştirmekte ve toplumsal afet direncine dair metodolojik bir çerçeve sunmaktadır. Analiz sonucunda, afetlere karşı kırılganlığın azaltılması için dirençlilikle ilişkili mevcut çalışmalar sistematik biçimde değerlendirilmiş, ayrıca bu kavramın ölçülebilmesi için kullanılabilecek bir dizi ilke ve gösterge sunulmuştur. Sonuç olarak çalışma, afetlere karşı kırılganlığı azaltmaya ve sürdürülebilir bir afet yönetimi yaklaşımı geliştirmeye katkı sunacak kavramsal ve pratik öneriler ortaya koymaktadır.
- DüzeltmeAçık Erişim202530 Ekim 2020 Mw:6.9 Sisam Depremi Sonrası İzmir ve Çevresinde Postsismik Deformasyonların İzlenmesi
Gezgin, Cemil; Solak, Halil Ibrahim; Tiryakioğlu, İbrahim; Ozener, Haluk; Aktug, Bahadir; Yalvac, Sefa; Eyübagil, Eda Esma; Yigit, Cemal Ozer; Demirelli, Ertuğrul; Çakanşimşek, Ece Bengünaz
Solak, H., Tiryakioğlu, İ., Yalvaç, S., Yiğit, C.Ö., Aktuğ, B., Özener, H., Dönmez, E., Demirelli, E., Eyübagil, E.E., Çakanşimşek, E.B., Gezgin, C., Şahiner, F., 2024. 30 Ekim 2020 Mw:6.9 Sisam Depremi Sonrası İzmir ve Çevresinde Postsismik Deformasyonların İzlenmesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 24 (6): 1442-1455. https://doi.org/10.35414/akufemubid.1465489 Yukarıda künye bilgileri verilen makale için yazar tarafından düzeltme talebinde bulunulmuştur. Makalenin kaynakça bölümünde yer alan “Çırmık, A., Pamukçu, O. and Gönenç, T., 2017. The Stress/Strain Analysis of Kinematic Structure at Gülbahce Fault and Uzunkuyu Intrusive (İzmir, Turkey). Pure and Applied Geophysics, 174, 1425- 1440. https://doi.org/10.1007/s00024-017-1474-5” kaynağının sehven hatalı olarak yazıldığı makale yayınından sonra tespit edilmiştir. Yazarın yazılı talebine istinaden ilgili kaynak aşağıda belirtilen şekliyle düzeltilmiştir. Okuyucuların ve kullanıcıların bilgisine sunarız.
- MakaleAçık Erişim2025Production of Pure PVC, Graphene and Carbon Nanotube-Doped PVC Electrospun Nanofiber Membranes: A Highly Effective Method for Removing Acid Blue 74 Dye from Wastewater
Bozbeyoglu, Pinar; Ozkan, Vildan
Dyeing wastewater is produced by various industries, including textiles, cosmetics, tanning, and plastics. Annually, about 1.6 million tons of dyes are manufactured, with 10-15% released into the environment as wastewater. Organic dyes are particularly harmful pollutants, even at low concentrations. The adsorption technique has proven effective for removing these pollutants from water, significantly relying on the properties and efficiency of the adsorbent. Nanofibers are emerging as promising adsorbents for dye removal due to their unique properties and high efficiency. This research focuses on polymeric nanofibers to address global dye pollution, as they effectively eliminate various dyes and contaminants. However, their mechanical properties can be a limitation under harsh conditions. To enhance their strength and hydrophilicity, incorporating nanofillers like carbon nanotubes and graphene oxide has shown significant benefits. This study examines the impact of different nanofibers on the adsorption of Acid Blue 74 (AB74) dye. Pure, carbon nanotube-doped, and graphene-doped PVC nanofibers were produced via electrospinning. Their properties were analyzed using FTIR and SEM, while key parameters such as contact time, adsorbent dosage, dye concentration, and pH were assessed to understand the adsorption behavior. Additionally, dye adsorption isotherms and kinetics were investigated.
- MakaleAçık Erişim2025Removal of anionic and cationic dyes from aqueous solutions using drinking water treatment plant sludge (DWTS): Equilibrium and kinetic evaluation
Duran, Celal; Ozdes, Duygu; Turfan, Fatma Asya; Kılıç, Neslihan; Yaltirik, Fatma
The present research investigates the removal of Brilliant Green (BG) and Remazol Brilliant Blue R (RBBR) dyes by an adsorption system utilizing drinking water treatment sludge (DWTS) as an adsorbent. It aims to contribute to sustainable treatment methods by evaluating waste sludge as a low-cost and environmentally friendly adsorbent. In the study, the significant parameters affecting the adsorption process were systematically investigated. During the experiments, the effects of factors such as initial pH of the solution, equilibrium time, adsorbent amount and initial dye concentration on the adsorption efficiency were evaluated. The obtained data were tested with Langmuir and Freundlich isotherm models and it was determined that adsorption occurred on both homogeneous and heterogeneous surfaces. The maximum adsorption capacity of DWTS was calculated as 100.0 mg g-1 and 38.9 mg g-1 for BG and RBBR, respectively. Kinetic analyses were performed to understand the dynamics of the adsorption process. Pseudo-first order and Pseudo-second order kinetic models were evaluated and it was noticed that the pseudo-second order model explained the adsorption data better. As a result, DWTS has been proven to be an effective adsorbent in the removal of BG and RBBR. The findings indicated that DWTS has significant potential for evaluation in advanced treatment processes in terms of environmental sustainability.
- MakaleAçık Erişim2025Seasonal Wilcoxon and Scatter Diagram Combination Trend Test
Şan, Murat
Climate change, one of the biggest problems of the last century, is of great concern. It is essential and common to examine the impacts of climate change as a holistic trend for different climatic and hydrological parameters with periodicity. However, considering the periodicity character of monthly, weekly, etc., is particularly important for analyzing and understanding seasonal trends. This is because seasonal trends help manage and regulate irrigation and agricultural activities and water resource systems. This study proposes the seasonal Wilcoxon and scatter diagram combination trend test (SWTT) method as an alternative to the seasonal Mann Kendall (SMK) method. This method is based on the combination Wilcoxon test and scatter diagram (CWTSD) trend test which assesses holistic trends. The data utilized for this study came from three sources: flow records from the Danube River, Romania, temperature records from Oxford, UK, and precipitation records from Kobe, Japan, to compare SWTT and SMK methods. The SWTT method shows very similar trends to the SMK, but the SWTT method takes a step forward because it is based on a graphical method providing a visual overview of seasonal trends. The SWTT can also be used as a regional trend test in the same way that the SMK method is used as a regional trend test by using station data instead of seasons The r-codes of the proposed method and the sample dataset are available at the related link.
- MakaleAçık Erişim2025Uydu Görüntüleri Yardımıyla Burdur Gölü'nün Su Seviyesi Değişiminin Farklı Su İndeksleriyle Analizi ve Gelecek Yıllardaki Değişiminin Tahmini
Demir, Vahdettin; Tona, Aziz Ugur; Öztaş, Ayşe; Eren, Mehmet
Çalışmanın amacı, Burdur Gölü'nün su yüzey alanı üzerindeki mekânsal değişimleri analiz etmek ve Burdur Gölü Havzası'ndaki uzun yıllık iklim kayıtlarındaki eğilimleri inceleyerek göl yüzey alanının gelecekteki durumu hakkında tahminler yapmaktır. Bu doğrultuda, çalışma alanı için Landsat 4-5 ve Landsat 8 uydu görüntüleri kullanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Bu görüntülerin sınıflandırılması, Modifiye Normalleştirilmiş Fark Su İndeksi (mNDWI), Normalleştirilmiş Fark Su İndeksi (NDWI) ve Su İndeksi 2015 (WI2015) su indisleri kullanılarak yapılmıştır ve 1985-2021 yılları arasında her yıl için göl yüzey alanı verileri toplanmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, Burdur Gölü'nün su alanı 1985 yılı ile 2021 yılı arasında büyük oranda (81.7-92.3 km²) azalmıştır. Yapılan doğrusal regresyon analizlerine dayanarak, gölün 2070-2080 arasında kuruyacağı tahmin edilmektedir. WI2015 yöntemi, OMH (7.0554) ve GOMH (4.1711) gibi düşük hata değerleri ile 0.9923'lük yüksek korelasyon katsayısı ile en başarılı yöntem olarak değerlendirilebilir.
- MakaleAçık Erişim2025Taş Ocağında Patlatmalı Kazı Kaynaklı Zemin Titreşimleri, Hava Şoku ve Şev Duraylılığının İncelenmesi: Örnek Bir Uygulama
Alemdag, Selcuk; Çavuşoğlu, İbrahim
Bu çalışma kapsamında, Trabzon ili Araklı ilçesinde faaliyet gösteren bir taşocağında gerçekleştirilen patlatmalı kazıların çevresel etkileri, kazı sonrası ve sismik yük etkisindeki duraylılığı ve buna ek olarak özellikle en yakın yerleşim yerinde oluşturabileceği titreşim ve hava şoku değerlendirilmiştir. Arazi çalışmaları sürecinde, Instantel Micromate marka sismograf ile beş farklı patlatma sırasında ölçümler alınmış ve veriler analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, 2022 yılında yenilenen “Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği” (ÇGKY) kapsamında maden ve taş ocakları için belirlenen yeni sınır değerlerle karşılaştırılmış; ayrıca eski Türk standardı, USBM RI 8507 (USA) ve DIN 4150-3 (Alman) standartlarıyla karşılaştırmalı analizi gerçekleştirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, ölçülen yer sarsıntısı ve hava şoku düzeylerinin her bir patlatma için ilgili yönetmelik sınırlarının altında kaldığı, arazide yapılan gözlemler sonucunda da en yakın yerleşim alanlarındaki yapılarda yapısal hasara yol açmayacağı belirlenmiştir. Karşılaştırmalı analizler ise yeni Türk standardı ile DIN 4150-3 ve USBM standartlarının daha koruyucu yaklaşımlar sunduğunu göstermiştir. Taş ocağı işletmesi için tasarlanan şev geometrisi kazı sonrası mevcut durumda ve sismik yük etkisinde duraylılık değerlendirmesi yapılmış ve güvenlik sayısının SRF>1.5 olduğu belirlenmiştir. Böylece duraylılık değerlendirmesinde elde edilen güvenlik sayısı ve deformasyonlar, işletme sınırlarında yapılacak patlatmalı kazı işleminden etkilenmeyeceği öngörülmektedir. Bu çalışma, taşocaklarında gerçekleştirilen patlatmalı kazıların çevresel etkilerinin yasal sınırlar çerçevesinde sistematik ve karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi ve ocak duraylılığına yönelik örnek bir uygulama sunmakta olup, benzer projeler için “Çevresel Etki Değerlendirme” (ÇED) süreçlerinde kaynak olarak değerlendirilebilir.
- MakaleAçık Erişim2025Unusual Winter Activity of the Ottoman Viper (Montivipera xanthina) in Türkiye
Sahin, Mehmet Kursat; Kurnaz, Muammer; Bayram, Çağatay
The seasonal dynamics of reptile species and their responses to fluctuations in environmental temperature play a crucial role in their overall ecological functions. Reptiles are ectothermic organisms, meaning their activity levels are largely influenced by external temperatures. While most reptile species in temperate regions enter a state of hibernation during colder months, some exceptions may occur due to environmental changes. In this study, an unusual instance of winter activity was documented for Montivipera xanthina (Ottoman viper) in the Karalan-Eskişehir region of Turkey. A single individual was observed on November 2, 2024, at an ambient temperature of 18.6°C. This observation provides significant insights into the winter behaviors of reptiles, which are generally considered inactive during this period. A review of existing literature reveals no prior records of Montivipera xanthina exhibiting activity in November or any other winter months. Therefore, this study presents the first known documentation of winter activity in this species, raising questions about the potential effects of climate change on reptilian seasonal behaviors. Rising temperatures and shifting seasonal patterns may be altering the hibernation strategies of reptiles, leading to extended activity periods. Such changes could have ecological consequences, affecting predator-prey interactions, reproductive cycles, and overall species distributions.
- MakaleAçık Erişim2025Producing Geographical Indication Products from the Farmers' Perspective: Kelkit Dry Beans
Adanacioglu, Hakan; Doğan, Nilgün
A locally sourced, high-quality food supply is seen as both viable and desirable. Geographical indications (GIs) help consumers identify products linked to specific regions, creating intellectual property rights that strengthen rural economies and support sustainable agriculture. Despite this potential, adoption among smallholders remains limited, and its effectiveness depends heavily on farmers’ experiences, perceptions, and motivations. This study examines the production and marketing of GI products from the perspective of farmers, focusing on Kelkit Dry Beans, a geographically indicated product in Türkiye. Primary data were collected in 2021 through face-to-face interviews with 100 dry bean farmers in the Kelkit, Şiran, and Köse districts of Gümüşhane province—50 using GI-registered seeds and 50 not. Findings indicate that farmers adopting GI production expected higher prices based on quality improvements but were unable to achieve these outcomes. Access to alternative markets did not improve, and buyer-related problems persisted. Compared to non-GI farmers, those producing GI beans attached greater importance to factors such as easier marketing, higher expected prices, financial support from unions, and the assurance of long-term demand from contract buyers. Nevertheless, their largely negative experiences - particularly unmet price expectations and limited market access—undermine confidence in GI production and discourage wider adoption. In conclusion, while GIs offer opportunities for rural development, competitiveness, and sustainability, their broader adoption requires addressing farmers’ concerns regarding profitability, reliable markets, and institutional support. Without such improvements, the potential benefits of GIs are unlikely to be fully realized.
- MakaleAçık Erişim2025Edge Detection Analysis Using EMAG2 Magnetic Data in Lake Van and Its Surroundings, Türkiye
Aktaş, Gülten
The aim of this study is to use EMAG2 magnetic data to analyze and interpret the boundaries of important structural features in and around Lake Van using various advanced edge detection techniques. The reduction pole was applied to the magnetic data. Edge detection is an important step to interpret the boundaries of geological structural elements with higher precision. A comprehensive lineament analysis was conducted by applying traditional and advanced edge-detection filtering techniques, including the Tilt angle (TA), the Tilt Angle of the Total Horizontal Gradient Amplitude (TAHG), and Total Horizontal Gradient-Based Edge Detection (THGED). With these methods, the boundaries of magnetic anomaly sources were tried to be interpreted more clearly. In these comparative results, lineations were obtained in the south of the lake and it was shown that it was affected by faults in the N-S, E-W main directions. In the north of the lake, NE-SW trending lineations were obtained.
- MakaleAçık Erişim2025Örümcek ormanlarının topraküstü karbon depolama miktarlarının bazı ekolojik faktörler açısından değerlendirilmesi (Gümüşhane-Kürtün)
Güvendı, Engın; Kahyaoğlu, Nuray; Ertuğrul, Murat Han
Giriş ve Hedefler Ülkemizdeki farklı orman ekosistemlerinin karbon bağlama potansiyelinin belirlenmesine ve tahmin edilmesine yönelik çalışmalar incelendiğinde sadece ağaçlar üzerinde çalışmalar yapılmış olduğu görülmektedir. Ancak “Orman” deyimini sadece ağaç topluluğu olarak algılamak doğru değildir. Ormanı ağaçlarla birlikte aralarında karşılıklı etki ve ilişkiler bulunan diğer bitkiler, hayvanlar, mikroorganizma, toprak, hava, su ve iklim gibi diğer doğa faktörlerinin birlikte oluşturdukları bir sistem olarak kabul etmek gerekir. İşte bu nedenledir ki; söz konusu çalışmada, Gümüşhane-Kürtün yöresi için çok büyük öneme sahip olan Örümcek Ormanları, klimatik, edafik (toprak özellikleri), fizyografik (denizden yükseklik, bakı, eğim) ve biyotik (arazi kullanım sınıfı, bonitet) özellikler bakımından incelenerek yükselti, eğim ve bakı etmenlerine göre karbon depolama miktarlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntemler Araştırmanın gerçekleştirilmesine yönelik gerekli veriler amenajman planlarından elde edilmiştir. Topraküstü biyokütle ve buna bağlı olarak topraküstü karbonun hesaplanması için literatür verilerinden yararlanılmıştır. Çalışmada yapılan hesaplama ve haritalama çalışmaları Coğrafi Bilgi Sistemleri ortamında gerçekleştirilmiştir. Bulgular Toplamda 30332,48 ha alanda depolanan topraküstü karbon değerleri toplamının 485249,30 ton/ha olduğu belirlenmiştir. Çalışma sonucunda; en fazla topraküstü karbon, yükselti basamaklarına göre 288247,77 ton ile 1501-2000m aralığında, eğim sınıflarına göre 464121,69 ton ile pek sarp alanlarda, bakı gruplarına göre 340870,72 ton ile kuzeyli bakılarda, bonitet sınıflarına göre 332907,65 ton ile IV. bonitet sınıfında, arazi kullanım sınıflarına göre ise 477058,26 ton ile verimli orman alanlarında olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar Böylesine büyük bir öneme sahip olan Örümcek Tabiatı Koruma Alanı’nda yetişme ortamı koşulları ve ormanın yapısı çok iyi etüt edilmelidir.
- MakaleAçık Erişim2024Orman Ekosisteminin Su Üretim Değerinin Galyan Su Üretim Havzasında Değerlendirilmesi (Atasu Barajı)
Çakir, Günay; Sivrikaya, Fatih; Bozali, Nuri
Orman ekosistem hizmetleri; tedarik, düzenleyici, destekleyici ve kültürel hizmetleri bünyesinde barındırmaktadır. İnsanlar ve canlıların ekosistemden doğrudan veya dolaylı olarak elde ettiği faydalar çok çeşitlidir. Ekosistemin sunduğu düzenleyici hizmetler sürdürülebilir kalkınma ve insan yaşamı açısından önem arz etmektedir. Aynı zamanda ekosistem hizmetleri insan refahı ile yakından ilişkilidir. Yaşamın en temel taşlarından birisi de su kaynaklarıdır. Dünya yüzeyinde kullanılabilir suyun çok az olması ve su kaynaklarının insanlara sunduğu hizmetlerin artması bu önemi daha da artırmıştır. Su döngüsünün faydalı bir biçimde kullanılması için evapotranspirasyon süreçlerinin de belirlenmesine ihtiyaç duyulmuştur. Faydalı suyun depolanmasında barajlar inşa edilmektedir. Baraj havzaları içerisinde mevcut arazi örtüsünün korunması ya da geliştirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, bazı ülkelerdeki içme suyu havzalarındaki ormancılık çalışmaları ile ekosistem hizmetleri arasındaki ilişkiler ele alınarak Trabzon ilinin içme suyu ihtiyacının yaklaşık %70’ini sağlayan Galyan (Atasu Baraj) havzasındaki orman ekosisteminin sürekliliği açısından değerlendirmelerde bulunulmuştur. Orman ekosistemi ile su üretiminin karşılıklı etkileşimlerine değinilmiştir.
- MakaleAçık Erişim2024Nokta bulutu verisi ile su kütlesi tespitinde geometrik özniteliklerin etkisi
Özdemir, Samed; Karsli, Fevzi
Yüksek çözünürlüklü uzaktan algılama görüntülerinden su kütlelerinin hızlı ve doğru bir şekilde tespit edilmesi ve çıkarılması, su kaynakları yönetimi, su kalitesi izleme, doğal afet acil müdahaleleri gibi kritik uygulama alanlarında stratejik bir öneme sahiptir. Bununla birlikte, geleneksel su kütle çıkarma yöntemleri, özellikle görüntü dokusu ve karakteristik özelliklerin seçilmesi konusunda çeşitli zorluklar sunmaktadır. Bu çalışmada, nokta bulutu verilerinden çıkarılan geometrik öznitelikler ve hava fotoğraflarından alınan spektral bilgileri bir araya getirerek, su kütlelerinin sınırlarının daha etkin bir şekilde tanımlanmasını ve çıkarılmasını sağlayan bir metodoloji önerilmektedir. Üç boyutlu (3B) yapı tensöründen yararlanılarak nokta bulutlarından üretilen geometrik öznitelikler algılayıcı sistemin ürettiği spektral bilgiler ile birleştirilerek, yüksek boyutlu verilere uygunluğu, hızı ve aşırı uyuma direnci ile bilinen Rastgele Orman (RO) sınıflandırıcısı su kütlelerinin tespiti için eğitimde kullanılmıştır. Matlab ortamında geliştirilen metodolojinin etkinliği, Türkiye’de topografik ve bitkisel özellikleri farklı dört farklı lokasyon üzerinde test edilmiştir. Sınıflandırma işlemi ile tespit edilen su kütlesi sınırlarının doğruluk analizi F-Skoru üzerinden değerlendirildiğinde, Çalışma Alanı-1 için: %85.7, Çalışma Alanı-1 Akarsu için %76.6, Çalışma Alanı-2 için %93.7, Çalışma Alanı-3 için %94.9, ve Çalışma Alanı-4 için %73.6, olarak elde edilmiştir. Çalışma, sunulan metodolojinin farklı mekânsal ölçekler ve sensör türleri için uygulanabilir olduğunu ve çevresel ve hidrolojik araştırmalarda geniş kapsamlı kullanımlar için potansiyel taşıdığını ortaya koymaktadır.
- MakaleYalnız künye2024Assesment in the context of climate migration: hurricane katrina
Ugur, Omer; Aksoy, Metin; Efşan, Nur Çelik
Environmental problems, which have increased since the 1960s due to the impact of the Industrial Revolution, invite anthropogenic global warming. Dehydration, drought, deforestation, rising ocean and sea water levels due to the melting of glaciers, increased evaporation due to warming, and severe hurricanes resulting from the temperature- pressure difference resulting from the circulation of evaporated water masses in the atmosphere are among the disasters caused by global warming. While the devastations experienced after disasters resulting from global warming reach a level that a single country cannot combat, it creates a need for international cooperation. Thousand of people are displaced in the crisis environment that occurs after disasters, and this displacement brings environmental security threats. In the devastation caused by Hurricane Katrina in the USA in 2005, which is the subject of the study, the impact area of the disaster was wide as a result of the Bush Government and FEMA’s failure to make pre-disaster preparations at an optimal level and the dams and breakwaters built during the preliminary preparation process for the possible disaster failed. It has been revealed through information obtained from the US press that the disaster was described as man-made. Qualitative research techniques were used in the study and a literature review was conducted.
- MakaleAçık Erişim2024Hesaplamalı akışkanlar dinamiği ile açık kanal akımında bitki örtüsünün akım özelliklerine etkisinin analizi
Şibil, Rahim
Bu çalışmada bitki örtüsünün, dikdörtgen bir açık kanal üzerindeki akım özelliklerine olan etkisi, Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği analizi kullanılarak incelenmiştir. Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği (HAD) için ANSYS Fluent yazılımı kullanılmıştır. Akımın üç boyutlu, sıkışmayan, türbülanslı ve kararlı olduğu kabul edilmiştir. Sayısal çalışma literatürde yapılan deneysel bir çalışma ile doğrulanmıştır. Sayısal çalışmanın deney sonuçlarını başarılı bir şekilde tahmin ettiği gözlemlenmiştir. Sayısal çalışma ve ölçüm sonuçları arasındaki bağıl hata %10’un altında bulunmuştur. Yapılan sayısal çalışmalar sonucunda, bitki örtüsünün kanalın akım ve türbülans özelliklerini önemli ölçüde değiştirdiği gözlemlenmiştir. Bitki örtüsü olan bölgelerde, su yüzeyinde hızların çok düşük olduğu, yaprak örtüsünün altında kökler arasında ise hızların yüksek olduğu ve maksimum hızın 0,1177 m/s ile bu bölgede gerçekleştiği tespit edilmiştir. Ayrıca türbülans viskozitesinin serbest alanlarda fazla olduğu gözlemlenirken türbülans enerji kırılımının katı-sıvı temas bölgelerinde fazla olduğu görülmüştür. Bu çalışma, açık kanal akışının bitki örtüsüyle etkileşimini anlamak ve açık kanal sistemlerinin hidrolik açıdan performansını geliştirmek için önemli bilgiler sağlamaktadır.
- MakaleAçık Erişim2024Çevresel Tehlikelerin Belirlenmesi ve Sağlık Etkilerinin İncelenmesi: Gümüşhane Katı Atık Tesisi Örneği
Güvendi, Aslıhan; Külekçi, Gökhan
Bu çalışmada, Gümüşhane ilindeki katı atık tesisinin iş sağlığı ve güvenliği Elmeri yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Katı atık yönetim süreci, atık toplama, taşıma, ayrıştırma, geri dönüşüm ve bertaraf gibi adımları içermektedir. Bu süreçlerde potansiyel olarak ortaya çıkabilecek; atık toplama sürecinde, keskin kenarlı ve delici maddelerin bulunmasıyla oluşabilecek kesilmeler ve delinmeler, atıkların taşınması sırasında ağır yüklerin kaldırılmasıyla ilgili bel ve sırt yaralanmaları, ayrıştırma işlemi sırasında kimyasal maddelerin sızması veya bu maddelerin solunmasıyla ilgili zehirlenme veya solunum yolu rahatsızlıkları, geri dönüşüm sürecinde kullanılan makinelerin veya ekipmanların yanlış kullanımıyla ilgili kırılma, ezilme veya yakma gibi kazalar, atıkların bertaraf edilmesi sırasında oluşabilecek patlama veya yangın riskleri gibi tehlikeler mevcuttur. Bu tehlikeler, Elmeri yöntemi kullanılarak tanımlanmış, çalışanların ve çevrenin bu tehlikelere maruz kalma düzeyi değerlendirilmiş ve ortaya çıkan riskler belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, tesis yöneticileri ve ilgili paydaşlar için önemli bir kaynak olabilir ve katı atık yönetiminde daha etkili önlemlerin alınmasına yardımcı olabilir. Bu çalışma kapsamında Elmeri yönteminde belirtilen 7 ana başlık altında toplanan metotlara göre çalışma alanlarında toplam 494 adet gözlem yapılmıştır. Yapılan gözlemlerden 239 tanesi doğru güvenlik davranışı ve durumları belirtirken 255 tanesi yanlış güvenlik davranış ve durumlarını belirtmektedir. Gözlem sonuçlarına göre çalışma alanlarındaki en yüksek mevcut güvenlik endeksi % 57,2 ile atık toplama gündüz vardiyası, en düşük indeks ise % 29,3 ile atık ayrıştırma kısmında hesaplanmıştır.
- MakaleAçık Erişim2024Analysis of Sector Based Energy Consumption Rates of OECD Countries with Louvain Clustering
Şimşek, Ahmet Bahadır
This study examines the shares of sectors (agriculture, services, industry, transportation and other sectors) in total energy consumption in OECD countries for the period 2011-2020 using Louvain cluster analysis. Energy consumption is an important development indicator and provides important information about the development of countries. In particular, the analysis of the shares of energy consumption of main sectors such as agriculture, services, industry and transport sectors can provide important information about a country's economic diversity, level of industrialization and economic focus. Cluster analysis can provide important insights by identifying countries with similar energy consumption patterns. Louvain cluster analysis was preferred in this study. Louvain clustering has the advantage of being fast and dealing with noise compared to K-means and Hierarchical clustering methods. The results of the study are evaluated from two perspectives. The first one is the inferences obtained from the descriptive statistics of the data set and the second one is the inferences obtained from the clustering analysis. The results of the cluster analysis emphasize the insights offered by the cluster changes in the temporal dimension and the formation of year-based clusters. In addition, the insights provided by the clustering results for Türkiye are evaluated.
- MakaleAçık Erişim2024Biogenic Iron Oxide Nanoparticles Based on Algal Biofilm Formed in the Wastewater Treatment Plant and Their Dye Removal Performance
Baltaci, Cemalettin; Akar, Bülent; Karpuz, Omer; Demirel, İlyas Taner; Gülbahar, Esma
In the field of environmental pollution removal, bioremediation plays a crucial role in removing or converting toxic substances from the environment. Bacteria, yeasts, molds, algae, and plants are widely used in bioremediation events. Recently, green-synthesized nanoparticles have also been employed in bioremediation applications. In this study, iron oxide nanoparticles (FeONPs) were synthesized from algal biofilms that are naturally formed in the settling ponds of the Gümüşhane Municipality Wastewater Treatment Plant. These biological nanoparticles were utilized to investigate their adsorption efficiency for water-polluting dyes such as methylene blue (MB), malachite green (MG), and phenol red (PR). The synthesized FeONPs were characterized using Fourier transform infrared spectroscopy (FTIR) scanning electron microscopy (SEM), energy-dispersive X-ray spectrometry (EDX), and X-ray diffraction (XRD). To test their efficacy, MB, MG, and PR dye solutions were treated with 5.0, 10.0, and 20 g/L FeONP concentrations. The remaining dye concentrations were quantified with a UV-VIS spectrophotometer after filtration. The results showed that FeONPs obtained from algal biofilms effectively removed MB, MG, and PR, with the highest efficiency observed for PR.