Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Financial literacy and psychological vulnerability to financial exploitation: the roles of financial anxiety, self-confidence, and behavior
Çam, Alper Veli; Soydaş, Şafak Sönmez; Özbek, Adem; Çam, Handan
Background: Financial exploitation constitutes a significant psychological vulnerability shaped by cognitive resources, emotional regulation, and financial decision-making behaviors. While financial literacy is widely recognized as a protective factor, limited empirical evidence disentangles the distinct psychological roles of financial knowledge, attitudes, and behaviors in reducing vulnerability to financial exploitation. Methods: This cross-sectional study analyzed survey data from 565 adults in Türkiye. Financial literacy was conceptualized as a multidimensional construct comprising financial knowledge, financial attitude, and financial behavior. Vulnerability to financial exploitation was assessed through three psychosocial indicators: self-confidence, financial anxiety, and financial satisfaction. Structural Equation Modeling (SEM) was employed to examine the relationships among cognitive, behavioral, and emotional components. Results: Financial knowledge was significantly associated with lower financial anxiety and higher financial satisfaction but showed no direct effect on self-confidence. Financial behavior emerged as the most robust protective factor, significantly enhancing self-confidence and financial satisfaction while substantially reducing financial anxiety. Financial attitude was positively related to financial satisfaction but did not significantly influence anxiety or self-confidence. Financial anxiety demonstrated a strong negative association with both self-confidence and financial satisfaction. Conclusions: Financial exploitation vulnerability is driven by interconnected psychological mechanisms rather than cognitive factors alone. The findings highlight the central role of behavior-based financial competencies and emotional regulation in strengthening financial resilience. Interventions aimed at preventing financial exploitation should prioritize behavioral skill development and psychological risk screening alongside traditional financial education approaches.
- MakaleAçık Erişim2025Investigation of Fluctuations in Cryptocurrency Transactions with Sentiment Analysis
Demírel, Ugur; Çam, Handan
This study investigates public sentiment about popular cryptocurrencies listed on crypto exchanges in Turkey, using comments shared on social media platforms and online forums. The research seeks to enhance the existing body of knowledge by overcoming the shortcomings of sentiment analysis studies focused on Turkish texts. Data collected from social media and online forums were examined with sentiment analysis techniques. A total of 607,592 comments were analyzed, of which 89,986 were classified as negative, 72,655 as positive, and 444,951 as neutral. For binary classification, 89,986 negative and 72,655 positive examples were selected and machine-learning models were trained and tested on 162,641 examples. The study's methodology includes an in-depth examination of sentiment analysis results obtained using machine learning classifiers. The findings show how various cryptocurrencies are perceived on different social media platforms. For instance, BTC (Bitcoin) is generally perceived negatively on Investing.com and Telegram, while ETH (Ethereum) generally displays more negative views. These results help investors understand their perceptions and market expectations towards cryptocurrencies. This study deepens the role of social media sentiment analysis in cryptocurrency markets, contributing to the development of new methods and approaches for future research.
- MakaleAçık Erişim2025Investigation of the impact of instagram access restriction on individuals' psychological well-being, social and cultural perceptions, and adaptation strategies
Özen, Üstün; Çam, Handan; İpkin, Metin; Kaldırımcı, Şahin Göktuğ
This study comprehensively examines the psychological impacts of the Instagram access ban implemented in Turkey between August 2, 2024, and August 10, 2024, how these impacts are reflected in social consequences and cultural perceptions, and also assesses the adaptation strategies that individuals develop in response to the ban. Data were collected from 80 participants residing in Erzurum through online surveys and analyzed using MAXQDA 24 software. The findings suggest that the access ban had various psychological effects, with some participants experiencing changes in their social relationships and difficulties in accessing information. The impacts on social bonds and solidarity varied among participants, with some cases showing intensified social interactions. In terms of cultural perceptions, changes were observed in individuals' views on freedom and expression rights. The study provides important insights into how social media access bans can influence individual perceptions and social structures, suggesting that these findings could contribute to shaping social media policies.
- MakaleAçık Erişim2024Analysis of customer reviews for digital banking applications with text mining methods
Çam, Handan; Sayin Okatan, Burcu
Virtual services, which provide an important comfort area in today's digital world, are used by the majority of people. Accordingly, digital banking is one of the most used online financial services. In this research, it was aimed to analyze the digital banking services used by bank customers at a high rate and by using text mining methods using a data pool consisting of their comments. In the study, in the light of the data of the Banks Association of Turkey, the digital banking data of the 10 most used private banks and 3 state banks and a total of 13 banks constitute the population. The data covers the period from January 2020 to August 2022.In total, between 1,200,000-1,250,000 raw data were obtained from social media platforms where the relevant banks could be interpreted. Banks were examined one by one; Analyzes about word density were applied, wordcloud data visuals were created, and the perspective on banks was measured with individual sentiment analyses. As a result of the study, the most frequently cited by bank customers are The ease, usefulness, and service fees of digital applications are interpreted. Therefore, it has been understood that the digital services of private banks and public banks do not differ much, but the digital services of private banks are more efficient in terms of usefulness and self-renewal. As a result of the analysis, different suggestions were made to banks within the scope of customer satisfaction and quality service delivery in terms of digital banking services.
- MakaleYalnız künye2024Sağlık Çalışanlarının Ekolojik Ayak İzi Azaltılması Konusundaki Eğilimlerinin İncelenmesi
Çam, Handan; Menteşe, Fatma Gökçe
Dünya nüfusunun hızla artması ve teknolojik gelişmeler dünyadaki kaynakların bilinçsizce tüketilmesine neden olmaktadır. Öyle ki insanlar tarafından sonsuz kabul edilen kaynaklar maalesef insani faaliyetler sonucu yapılan tüketim kadar hızlı bir şekilde yenilenememektedir. Bu nedenle ortaya çıkan ekolojik ayak izi kavramı, insanların her türlü faaliyeti sonucunda ekosistemler üzerinde ortaya çıkan izleri ifade eden bir ölçüm yöntemidir. Son yıllarda ekolojik ayak izi kavramı, farkındalığın yaratılması ve ekolojik ayak izi azaltılması önem kazanmıştır. Literatürde ekolojik ayak izi hesaplanması ve farkındalığına dair pek çok çalışma bulunmasına rağmen, ekolojik ayak izinin azaltılmasına yönelik eğilimlerin incelenmesi konusunda sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Çalışmanın amacı sağlık sektöründe çalışan bireylerin ekolojik ayak izi konusundaki farkındalıkları ve ekolojik ayak izini azaltmaya yönelik eğilimlerinin değerlendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda Trabzon ilindeki 263 sağlık çalışanına “Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği” uygulanmıştır. Ekolojik ayak izi alt boyutları; yaş, cinsiyet, medeni durum, kurum içi konum ve eğitim değişkenleri için SPSS 23 paket programı ile analiz edilmiş ve yorumlanmıştır.
- MakaleYalnız künye2022Gümüşhane Üniversitesinin Dijital Dönüşüm ve Covid-19 Pandemisine İlişkin Çalışmalarının Değerlendirilmesi
Çam, Handan; Çakır, Günay; Zeybek, Halil İbrahim; Sipahi, Ferkan
Dünya, 2019 yılında ortaya çıkan ve 2020 yılı başında pandemiye dönüşen SARS-CoV virüs salgını ile mücadele etmeye başlamış ve salgın tüm yaşam biçimimizi etkilemiştir. Bu zorlu süreçte tüm insanlık bir arada savaş vermek zorunda kalmıştır. Salgından önce teknolojik gelişmeler ve çevresel kirlilikler hayatımızın her alanında etkili olmaya başlamışken, salgınla eğitimde de radikal değişiklikler olmuştur. Ülkemizde salgın öncesi az sayıda üniversite uzaktan eğitimde ön planda yer almıştır. Yükseköğretim Kurulu, pandemiden önce, üniversitelerde dijital teknoloji kullanımını yaygınlaştırma stratejisi ile geleceği görerek etkili bir adım atmış ve “Yükseköğrenimde Dijital Dönüşüm Projesi” başlatmıştır. Bilgi teknolojileri kullanımının yaygınlaşması, öğrenme tekniklerinin değişmesi, toplumsal istekler, öğrenen/öğreten profili ve son olarak pandemi, dijital dönüşümde etkili olmuştur. Dijital dönüşümün gerekliliği, pandemi döneminde daha belirgin şekilde anlaşılmıştır ve yaşanılan zorluklar, toplumlarda farklı eğilimlerin daha hızlı benimsenmesine neden olmuştur. Gümüşhane Üniversitesi de Yükseköğretim Kurulu’nun 2018 yılında başlattığı Dijital Dönüşüm Projesi’ne ikinci aşamada dahil olmuştur. Bu çalışmanın ana amacı da Gümüşhane Üniversitesinin COVID-19 pandemisi dönemindeki dijital dönüşüm ve pandemi odaklı çalışmaların bir kısmını değerlendirmektir. Sonuç olarak, Gümüşhane Üniversitesinin pandemi süreci boyunca oldukça başarılı faaliyetler yürütmüş ve dijitalleşmeyi eğitimin her alanına yaymak adına önemli çabalar sarf etmiştir.
- MakaleAçık Erişim2022Analysing user resistance to distance learning systems by academics within the COVID-19 pandemic using the technology acceptance model
Çam, Handan; Bekar, Fevziye
The aim of this study is to determine academics’ user resistance to distance learning, their perceptions of the distance learning systems and factors affecting their perceptions of the changes in the education system during the COVID-19 pandemic. The study’s population consists of 440 academics working in 43 different universities in Turkey. The research sample were determined through convenience and snowball sampling methods. The data were collected using an online questionnaire form created within Google Forms. After validity and reliability analyses on the data, eight different hypotheses were tested using structural equation analysis. All eight hypotheses proposed within the study were accepted after receiving the results of this analysis. The results of the study show that user resistance has a significantly negative effect on the users that utilise distance learning. However, the perceived ease of use and usefulness have a significantly positive effect on attitude and behavior.
- MakaleAçık Erişim2022A Structural Model Proposal for Determining the Factors Affecting the Ecological Footprint
Çam, Handan; Çelik, Gamze
As the negative impact of people on the world as a result of production and consumption activities increases day by day, environmental problems have become inevitable. Reasons such as rapidly increasing population, developing technology and increasing urbanization rate cause ecological problems such as the unconscious consumption of natural resources, the proliferation of industrial and domestic wastes in nature, the extinction of agricultural lands, forests and living species together with the change in people's living standards. Ecological footprint is a methodology developed to determine these negative effects with numerical data, and the trend towards reducing the ecological footprint is gaining importance. In this study, it is aimed to determine the factors affecting the ecological footprint statistically with the structural equation model. The sample of the study consists of 425 people aged 18 and over in Gümüşhane. According to the results of the analysis, it was concluded that while the factors of food, energy and water consumption affect the ecological footprint factor negatively, the waste factor and the accommodation-transportation factor do not have an effect on the ecological footprint factor. This study, which includes the activities that should be implemented to reduce the ecological footprint by examining the factors, can be a source for future studies.
- MakaleAçık Erişim2022Determining the factors affecting the disaster resilience of countries by geographical weighted regression
Mızrak, Sefa; Çam, Handan
The effects of natural and technological disasters on human, the environment, economy and social life can be prevented via scientific and technological developments. Especially, international scientific studies provide a better understanding of the nature, characteristics and effects of disasters. Therefore, a more resilient community can be built after disasters by reducing the damages of disasters at national and international level. The aim of this study was to investigate the factors affecting the disaster resilience of countries. In this study, by analyzing the data of 181 countries in 2018 and 2019, the rate of total population affected by disasters was employed as dependent variable and the factors indicating the development level of countries as independent variables. The data were analyzed with the help of ArcGIS 10.7 program using ordinary least squares regression analysis that reveals general relationships and geographical weighted regression analysis that shows local relationships across study area. In conclusion, in the general model, compulsory education duration in 2018 was the only variable that positively and significantly predicted the rate of total population affected by disasters. While neonatal mortality rate and unemployment predicted positively and significantly the rate of total population affected by disasters in 2019, urban population rate predicted negatively and significantly. The effect of all the independent variables on the rate of total population affected by disasters differed depending on time and region. The result of this study is expected to contribute to the national and international organizations responsible for disaster risk reduction efforts to prepare more effective and efficient disaster plans. In addition, the method and approach of this study may give an idea to scientists investigating on disasters.
- MakaleAçık Erişim2021The Effect of the Skills Gained by Management Information Systems Education in Meeting the Human Resource Requırements of Technology Development Zones
Çam, Handan; Özen, Üstün; Aslay, Fulya
Within the scope of this study, it is tried to determine which qualifications the enterprises operating in Technology Development Zones seek in individuals who have MIS undergraduate degree. For this purpose, a survey has been conducted with enterprises in Technology Development Zones in Turkey. Descriptive statistical analysis, confirmatory factor analysis and multiple regression analysis were used to analyze the data in the survey. In personal abilities; analytical skills, which are defined as the ability to use logical and scientific approaches and techniques to solve problems, are the most sought after qualifications by companies; however, it is seen that the ability to establish written and verbal communication is especially important in special abilities. As a result of the analyses, it is revealed that the basic knowledge levels that the employees should have are important for the enterprises, especially general and professional English as a foreign language. In addition, it is seen that enterprises prefer employees with social personality who have good communication skills. In addition, 77.2% of the enterprises that participated in the study preferred to employ MIS graduates in their enterprises in future.
- MakaleYalnız künye2020Türkiye’den Dışarıya Yapılan DYY’ların Giriş Stratejilerinin Belirleyicileri Üzerine Bir Araştırma: Uluslararasılaşma Kuramları Bakış Açısı
Çam, Handan; Okan, Tarhan; Nas, Tulay Ilhan; Düzgün, Aysegül
Bu araştırmanın amacı, Dunning’in OLI Modeli, Uppsala Modeli ve Mathews’in LLL Modelinin temel varsayımlarından hareket ederekve Türkiye bağlamını dikkate alarak Türkiye kökenli çokuluslu işletmelerin yabancı pazarlara giriş stratejilerinin belirleyicilerini ortayakoymaktır. BİST’de işlem gören işletmelerden oluşan evrenden, kasıtlı örnekleme yöntemi ile seçilen örneklem, 72 ana işletmeye dair53 farklı ev sahibi ülkede faaliyet gösteren 388 bağlı kuruluştan oluşmaktadır. Regresyon analizi bulgularına göre genel olarak, sözkonusu kuramlar çerçevesinde tanımlanan değişkenlerin birçoğunun Türkiye kökenli çokuluslu işletmelerin giriş stratejileri üzerindeçeşitli düzeylerde etkili olduğu görülmektedir.
- MakaleYalnız künye2020Mobil Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanımını Etkileyen Faktörlerin Teknoloji Kabul Modeli Çerçevesinde İncelenmesi
Çam, Handan; Zeybek, Halil İbrahim
Yeni teknolojiler kapsamında değerlendirilen mobil coğrafi sistemlerinin tartışıldığı bu çalışmanın amacı; mobil olarak kullanımasunulan CBS uygulamalarının mobil kullanıcılar tarafından nasıl algılandığı ve kullanıcıların kullanım yönündeki algılarını etkileyenfaktörleri belirlemektir. Araştırmanın amacı doğrultusunda çalışmanın anakütlesi TR90 bölgesinde yer alan 6 ilden (Gümüşhane,Giresun, Trabzon, Artvin, Ordu, Rize) oluşmaktadır. Çalışmanın Örneklem kütlesinin belirlenmesinde tabakalama örnekleme yöntemikullanılmıştır. İl bazında %95 güven aralığında e=%5 hata payı ile yapılan tabakalama örnekleme yöntemi sonucunda 200 katılımcıdanoluşan örneklem sayısına ulaşılmıştır. Çalışmanın kapsadığı illerden elde edilen veri seti yapısal eşitlik analiz yöntemi kapsamında vetanımsal istatiksel yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Amaç kapsamında değişkenleri modele dahil etmeden önce güvenilirlikgeçerlilik analizleri uygulanmıştır. Analizler sonucunda değişkenler 9 faktöre ayrılmıştır. Elde edilen faktörler yapısal eşitlik analizisonucunda 14 farklı hipotezle sınanmıştır. Çalışmada önerilen 14 hipotezin 6 tanesi reddedilmiş 8 tanesi kabul edilmiştir. Mobil coğrafisistemlerin kullanıcılar tarafından benimsenmesi dikkate alındığında, teknolojiden kullanım kolaylığı, fayda, uyum, zaman tasarrufugibi avantajları algılayan kullanıcıların bu teknolojiyi kullanma yönünde eyleme geçebilecekleri tespit edilmiştir.
- MakaleYalnız künye2018Turizm sektöründe bilişim teknolojileri kullanımının finansal performansa etkisi
Çam, Handan; Çam, Alper Veli; Ayaydin, Hasan
Hizmet sektörü içinde büyük bir paya sahip olan turizm işletmeleri günümüz piyasa koşullarında ayaktakalabilmek için bütün bilişim teknolojileri alanındaki gelişimleri yakından takip etmek zorunda ve gelecekplanlarını bu gelişimler doğrultusunda yapmalıdır. Bu bağlamda çalışmanın amacı; Turizm işletmelerininkullandıkları bilişim teknolojilerinin finansal performansı nasıl ve ne yönde etkilediğini tespit etmektir. Buamaçla Akdeniz Bölgesinde yer alan Antalya ilindeki turizm işletmeleri araştırmanın anakütlesinioluşturmaktadır. Toplamda anakütleden 420 veriden oluşan bir örneklem oluşturulmuştur. Elde edilen verilere;tanımsal istatistiksel analizlerin yanında güvenilirlik ve geçerlik analizleri kapsamında açımlayıcı faktör analizive doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda, turizm işletmelerinin bilişim teknolojilerinietkin kullanım düzeyi ve turizm işletmelerinin bilişim teknolojileri kullanmalarından dolayı elde edilen bilgipaylaşımı faktörlerinin turizm işletmelerinin bilişim teknolojileri ile elde ettikleri pazarlama performansı vefinansal performansı üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir.
- MakaleYalnız künye2016Finansal Bilgi Sisteminin Sağladığı Faydaların Mülkiyet Yapısına
Çam, Handan; Tosunoğlu, Büşra; Yetim, Ferda
Bu çalışmanın amacı; finansal bilgi sisteminin işletmelere sağladığı faydaların mülkiyet yapılarına göre ayrımının ortaya koyulmasıdır. Bu bağlamda Trabzon ilinde yer alan özel şirketler ve kamu işletmeleri anakütle olarak belirlenmiştir. Çalışma kapsamında 220 değişkene ulaşılmıştır. Elde edilen veri setine tanımlayıcı istatistiksel analizler, açımlayıcı faktör analizi ve diskriminant (ayırma) analizi uygulanmıştır. Analizler sonucunda iki farklı mülkiyet yapısına sahip olan işletmeler finansal bilgi sisteminin sağladığı faydalardan oluşan 5 faktöre ayrılmış ve en güçlü ayrımı faktör 2 sağlamıştır. İşletmeler temelde finansal bilgi sisteminden belli düzeyde fayda algılarken performans ve verimliliğe dayanan faydalar konusunda %68,1 oranında ayrışmıştır.
- MakaleYalnız künye2016Identifying the factors which is affecting the outsourcing of businesses with structural equation modeling
Çam, Handan
Outsourcing has been an important management strategy lately in parallel with fast changes in management and production processes. This fast change has caused important changes on structure and operations of companies. Companies want to focus on basic abilities; they transfer the produced good and services that are produced without basic talents to the expert suppliers of that field in order to produce more value creating goods and services and to meet the expectations of the clients. Thus companies can meet the needs of clients fast in accordance with the market conditions and they raise the customer satisfaction. The aim of this study is to draw a framework aimed at the implementation of outsourcing in healthcare institutions. This study made with the aim of this framework consists of three parts. In the first part of the study conceptional information about the definition and importance of the outsourcing took part. In the second part conceptional framework that aims at the advantages, disadvantages of outsourcing process was drawn. In the third part effects of outsourcing implementation on healthcare institutions in competition and cost manners according to the 218 surveys that healthcare institutions made in 18 provinces in Black Sea Regions was examined
- MakaleYalnız künye2016Yapay sinir ağı yöntemiyle deprem tahmini: türkiye batı anadolu fay hattı uygulaması
Duman, Osman; Çam, Handan
Gerçekleşecek depremleri önceden kesin bilen, genelleştirilebilecek bir yöntem günümüze kadar geliştirilememiştir. Fakat birçok yöntemle deprem tahmini yapılmaya çalışılmaktadır. Bu yöntemlerden birisi olan Yapay Sinir Ağları, belirlenen girişler ve çıkışlar arasındaki ilişkiyi öğrenerek faklı örüntülere karşı uygun çıkışlar vermektedir. Yapılan bu çalışmada Gutenberg-Richter ilişkisine bağlı ve deprem tahminlerinde kullanılan b değerini temel alan bir ileri beslemeli geri yayılımlı yapay sinir ağı geliştirilmiştir. Türkiye'nin batısında yoğun sismik aktiviteye sahip dört faklı bölgeye ait deprem verileri kullanılarak yapay sinir ağı eğitilmiştir. Eğitim aşamasından sonra aynı bölgeler için daha sonraki tarihlere ait deprem verileri test için kullanılmış ve ağın başarımı ortaya konmuştur. Çalışmada geliştirilen ağın tahmin sonuçları incelendiğinde; ağın gerçekleşmeyecek dediği deprem tahmin sonuçları tüm bölgelerde oldukça yüksek çıkmıştır. Bunun yanında ağın gerçekleşecek dediği deprem tahmin sonuçları, çalışılan bölgeler için belli bir oranda farklı sonuçlar vermiştir