Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Baltaci, Cemalettin(27)
- Uzun, Sevda(27)
- Yildiz, Salih(25)
- Kulakaç, Nurşen(24)
- Ayaydin, Hasan(22)
- Yilmaz, Ozgur(20)
- Bostan, Sedat(19)
- Doğan, Kadir Caner(19)
- Kenek, Gökhan(19)
- Tosunoğlu, Büşra(19)
- Akyol, Hikmet(18)
- Akyürek, Suat(18)
- Can, İbrahim(18)
- Doğru, Bülent(18)
- Hayaloğlu, Pınar(18)
- Keyifli, Nazlı(18)
- Peker, İskender(18)
- Sipahi, Ferkan(18)
- Çalışır, Gülsüm(18)
- Avcı, İbrahim(17)
- Gücer, Mehmet Ali(17)
- Pala, Fahrettin(17)
- Türkkan, Tuğba(17)
- Ulutaşdemir, Nilgün(17)
- Yildiz, Emel(17)
- Akyüz, Ahmet Mutlu(16)
- Cengiz, Ekrem(16)
- Demirağ, Hatice(16)
- Hintistan, Sevilay(16)
- Yeşilçayır, Celal(16)
- Akaryali, Enver(15)
- Kaygusuz, Abdullah(15)
- Merdan, Mehmet(15)
- Bayrakdaroğlu, Serdar(14)
- Demirbağ, Orkun(14)
- Evren, Savaş(14)
- Kahraman, Yakup(14)
- Yesilelebi, Gl(14)
- Yıldız, Barış(14)
- Ödemiş, Murat(14)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2024Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalıklarının Psikososyal Boyutu ve Manevi Başa Çıkma Stratejileri: Hasta Deneyimleri Üzerine Fenomenolojik Bir Çalışma
Uzun, Sevda; Toker, Sema; Ramazanoğlu, Seda
Amaç: Bu çalışmanın amacı; kronik obstrüktif akci ğer hastalığı (KOAH) hastalarının yaşantılarını psikososyal boyutu ile ele alarak, manevi başa çıkma stratejilerini ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntemler: Bu araş- tırmada, nitel araştırma deseni olan fenomenolojik araştırma tasarımı kulla- nılmıştır. Otuz üç KOAH hastası ile yürütülen nitel araştırmada görüşmeler, bireysel biçimde ve yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Çalışma verileri, Colaiz- zi’nin fenomenolojik analiz yöntemi ile analiz edilmi ştir. Bulgular: Veri- lerin analizinde 4 kategori (yaşanan zorluklar, hastalıkta semptom yönetimi ve baş etme, maneviyata yönelik dü şünceler ve sağlıklı yaşam biçimi için yapılanlar) 12 ana tema (bilgi, uygulama, semptomlar, destek kaynaklar ı, manevi ba şa ç ıkma yöntemleri, fiziksel ba şa ç ıkma yöntemleri, günlük yaşam ve baş etmede dinî unsurlar, yaşamın amacı, geleceğe dair beklenti- ler, öz kabullenme, fiziki uygulamalar ve psikolojik uygulamalar) saptan- mıştır. Sonuç: Bu çalışma sonucunda, KOAH hastalarında hastalık yükünün çok fazla olduğu ve bu durumun bireylerin ruh sağlığını olumsuz yönde et- kilediği belirlenmiştir. Bireyler KOAH’ın getirdiği bu yük nedeniyle fizik- sel, ruhsal ve sosyal sorunlar ya şamakta ve bu durum bireylerin ya şam kalitelerini olumsuz yönde etkilemektedir. Bireylerin KOAH’ın zorluğu ile baş etmede dinî unsurlardan yararland ığı özellikle yaşamın amacını dü- şünme, umudu destekleme, öz kabul gibi durumların bireylerin maneviyat- ları üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla, KOAH hastalarının manevi ihtiyaçlarının değerlendirilerek giderilmeye çalışılmasının bireyle- rin iyilik hâlleri üzerine etkili olabileceği düşünülmektedir.
- MakaleAçık Erişim2024Pediatri Kliniklerinde Afgan Göçmeni Hastaların Ebeveynlerinin Yaşadıkları Güçlükler: Fenomenolojik Bir Çalışma
Top, Fadime Ustuner; Uzun, Sevda; Alver, Nazmiye Yıldız
Amaç: Bu çalışmanın amacı, pediatri kliniklerinde Afgan göç- meni hastaların ebeveynlerinin ya şadıkları güçlükleri fenomenolojik bir yaklaşımla değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Fenomeno- lojik araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışmada, Türkiye’nin ku- zeyinde bulunan bir ildeki hastanenin pediatri klini ğinde çocu ğu tedavi gören 12 Afgan göçmeni ebeveyn ile yar ı yapılandırılmış de- rinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Örneklem grubuna ulaş- mak için amaçlama örnekleme yöntemlerinden ölçüt örneklem yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri tematik analiz kullan ı- larak değerlendirilmiştir. Çalışma, Niteliksel Ara ştırmayı Raporla- mak İçin Birleştirilmiş Kriterleri kontrol listesine göre yap ılmış ve raporlanmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan ebeveynlerin yaş ortala- ması 31,66±8,27’dir. Katılımcıların 11’i kadın, tamamı Afganistanlıdır, ortalama çocuk say ısı 3,1±1,1 ve Türkiye’de kalma ortalama y ılı 3,3±1,7’dir. Verilerin analizinde 4 kategori (çocuğun hastalığının ebe- veyne olan etkileri, hastane ortamında yaşanan güçlükler, farklı bir ül- kede olmaktan kaynaklanan sorunlar ve sa ğlık hizmetleri konusunda beklentiler ve öneriler), 10 alt tema (ruhsal, fiziksel, sosyal etkiler ve durumlar, sosyokültürel sorunlar, dil ve ileti şim sorunları, sosyal des- tek algısı ve sağlık personelinden beklentiler) saptanmıştır. Sonuç: Dil ve iletişim probleminin ebeveynlerin ya şadığı en önemli sorunlardan biri olduğu saptanmıştır. Çocukların hastane sürecinde ebeveynlerin baş etmede zorlandıkları, aynı zamanda ruhsal, fiziksel ve sosyal aç ı- dan etkilendiği belirlendi. Benzer şekilde, göçmen nüfuslara yönelik bilgi boşluklarını doldurmaya yönelik stratejiler konusunda daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
- MakaleAçık Erişim202465 Yaş ve Üzeri Bireylerin Başarılı Yaşlanmalarını Etkileyen Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarının İncelenmesi: Tanımlayıcı Çalışma
Demirağ, Hatice; Hintistan, Sevilay; Cin, Aynur; Daştan, Buket
Amaç: Bu çalışma, 65 ya ş ve üzeri bireylerin sa ğlıklı yaşam biçimi davranışları ile başarılı yaşlanmaları arasındaki ilişkinin ince- lenmesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapılan bu çal ışma Şubat-Mayıs 2021 tarihleri aras ında dahiliye polikliniğine başvuran 65 ya ş ve üzeri 430 hasta ile gerçek- leştirildi. Veriler, “Hasta Bilgi Formu”, “Sa ğlıklı Yaşam Biçimi Dav- ranışları (SYBD)-II Ölçeği” ve “Ba şarılı Yaşlanma Ölçeği (BYÖ)” kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplandı. Verilerin değerlen- dirilmesinde sayı, yüzde, aritmetik ortalama, bağımsız t-testi, tek yönlü varyans analizi testi ile korelasyon testleri kullan ıldı. İstatistiksel an- lamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların yaş orta- laması 71,01±6,66 olarak tespit edildi. 65 yaş üzeri bireylerin SYBD-II Ölçek puan ortalamalar ı ile BYÖ puan ortalamalar ı arasında pozitif yönlü anlamlı düzeyde ilişki olduğu belirlendi (p<0,001). Geliri gide- rine eşit/fazla olan ve sigara içmeyen bireylerin SYBD Ölçek-II top- lam ve alt boyutları puan ortalamaları ile BYÖ toplam ve alt boyutları puan ortalamalarında anlamlı derecede farklılık olduğu tespit edildi (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmanın sonucunda, 65 yaş ve üzeri bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları arttıkça başarılı yaşlanmalarının da arttığı bulundu. Dünya genelinde başarılı yaşlanmanın sürdürülebilmesi için bireylere sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının kazandırılması, des- tekleyici ortamların oluşturulması, sağlık profesyonellerinin rehberli- ğinin sağlanması ve daha büyük örneklem gruplar ında çalışmaların yapılması önerilmektedir.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1
İncele - MakaleAçık Erişim2024Türkiye’de Ekolojik Ayak İzi ile Finansal Gelişme Arasındaki İlişki: Fourier Testinden Kanıtlar
Karaaslan, İbrahim
The impact of financial development on the ecological footprint and the relationship between them is of great importance for sustainable development and environmental protection. While financial development contributes to economic growth, it can also increase the consumption of natural resources and environmental pollution. For this reason, balancing financial development with environmental sustainability is critical to preserving the quality of life for future generations. Effective environmental policies and green financing tools can simultaneously promote economic growth and minimize the ecological footprint, thereby improving environmental quality. This study investigates the long-term relationship between financial development and ecological footprint in Türkiye. The dataset covers the period from 1980 to 2022 and consists of annual observations. The stationarity of the variables was tested using the Fourier KPSS unit root test and the KPSS unit root test. After determining that the variables were not stationary at their level values, the Fourier cointegration test was used to examine the long-term relationship between the variables. The results of the study revealed a cointegration relationship between ecological footprint and financial development in Türkiye. According to the long-term DOLS estimation results, there is a statistically significant positive relationship at the 1% significance level between financial development and ecological footprint, indicating that increases in financial development lead to increases in the ecological footprint. This finding underscores the need for more environmentally friendly policies and careful decision-making in the process of achieving financial development.
- MakaleAçık Erişim2024Çatışmanın Yankıları: Kanlı Madalya ile İç Savaş Sonrası Amerika'nın Sosyoekonomik Dinamikleri Arasındaki Benzerlikleri Keşfetmek
Koç, İbrahim; Çapoğlu, Kemal
Stephen Crane'in Kanlı Madalya (1895) adlı romanı, Amerika'nın en büyük göç ve kentleşme dönemlerinden biri olan İç Savaş sonrası dönemde yayımlanmıştır. Bu dönemi karakterize eden iki önemli faktör vardır: Birincisi, bilimsel gelişmelerin desteğiyle endüstriyel üretimin yükselişi ve bunu izleyen ekonomik genişleme; ikincisi ise Güney'deki ekonomik yıkım ve Kuzey'in sanayi kentlerinin vaat ettiği daha yüksek yaşam standartları nedeniyle artan göç. Bu dönemde üretim tekniklerinde yaşanan değişimler ücret rekabetinde işverenler lehine bir avantaj yaratmıştır. Dolayısıyla fabrika sahipleri vasıflı işçiler yerine vasıfsız göçmen işçileri tercih etmeye başlamış ve bu da kentleşmenin yoğunluğunu artırmıştır. Hızlı nüfus artışı şehirleri güçlünün zayıfı ezdiği endüstriyel cangıllara dönüştürürken, destekleyici sosyal ağlardan yoksun kırsal göçmen işçiler için hayat, sorunlarla dolu bir savaş alanından farksızdı. İşte roman böyle bir dönemde yazıldı. Bu durumu göz önünde bulunduran ve F. Jameson’ın edebi metinlerin yalnızca yaratıcılığın bireysel ifadeleri değil, kültürel, ekonomik ve politik anlamlarla örülü belirli sosyo-tarihsel anların ürünleri olduğu perspektifinden hareket eden bu makale, hikayedeki genç ve deneyimsiz askerlerden oluşan 304. piyade alayının birçok yönden İç Savaş sonrası dönemdeki genç Amerikan sanayi işçilerini anımsattığını savunmaktadır. Bu bağlamda, Kanlı Madalya anlattığı tarihsel olay kadar yazıldığı dönemin sosyo-tarihsel koşullarını da yansıtmaktadır.
- MakaleYalnız künye2024Vergi Denetim Etkinliğinin Artırılmasında Yenilikçi Güç Olarak Yapay Zekâ
Günay, Hamdi Furkan
Yapay zekâ teknolojileri işlevleriyle özellikle, daha etkin vergi denetimi faaliyetleri açısından sıklıkla gündeme gelmektedir. Çalışmanın amacı literatür ve ülke uygulamaları doğrultusunda vergi denetiminde yapay zekânın etkinliğini incelemektir. Araştırma ve değerlendirmelerden ha- reketle; vergi denetiminde yapay zekâ teknolojilerinin yaygınlaştırılmasının denetimde etkinlik kazandırması, risk analizleri, vergi uyum maliyetlerinin azaltılması ve personelin verimliliğinin artırılması gibi konularda faydalı olacağı düşünülmektedir. Yapay zekâ vergi yönetim ve denetimi bakımından dönüşüm yaratacak potansiyele sahip olmakla birlikte vergi sistem ve uygulamaları yönünden gerekli altyapının tesisine yönelik politikalara ihtiyaç bulunmaktadır.
- MakaleYalnız künye2024Neden düz oranlı vergi tarifesi? adalet ve etkinlik eksenli bir değerlendirme
Günay, Hamdi Furkan
Günümüz modern vergi sistemlerinde ada- let ve etkinlik iki temel değer olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu iki temel değerin inşasında ver- gi tarife tipinin özel bir yeri bulunmakta ve artan ile düz oranlı tarifelere yönelik tartışmalar uzun yıllardır devam etmektedir. Bu noktadan hare- ketle araştırmanın amacı artan ve düz tarifeleri adalet ve etkinlik yönünden değerlendirmektir. Literatür ve ülke uygulamaları doğrultusunda yapılan değerlendirmelere göre her iki tarifenin de birbirine kıyasla başarılı ve başarısız yönleri bulunmakla birlikte artan oranlı tarifenin adalet, düz oranlı tarifenin ise etkinlik yönünden öne çıktığı söylenebilir. Araştırmadan hareketle düz oranlı tarifenin sahip olduğu olumlu yönlerinin artan oranlı tarifeye göre daha fazla olduğu be-lirtilebilir. Ayrıca düz oranlı tarifeyle birlikte ob- jektif ölçütlere bağlı vergisel kolaylıkların hayata geçirilmesinin, bu tarifeye yönelik eleştirilerin de önemli ölçüde azalmasını sağlayabilecektir.
- MakaleYalnız künye2024İklim değişikliğiyle mücadelede karbon fiyatlandırması: karbon vergisi mi? emisyon ticareti mi?
Uğur, Candan Yılmaz
Son yüzyılda endüstriyel üretimin yaygınlaş- masıyla birlikte atmosferde iklim değişikliğine neden olan karbon emisyonları önemli ölçüde artmıştır. Bu artışın temelinde dünyada kulla- nılan enerji kaynakları olarak petrol, doğalgaz ve kömür gibi fosil yakıtların endüstriyel amaçlı kullanımının yaygınlaşması yatmaktadır. Karbon fiyatlandırması iklim değişikliğine neden olan sera gazı emisyonlarının azaltılması için önemli bir araçtır. Karbon fiyatlandırması politikası ile iklim değişikliği riski minimize edilebilir, karbon emisyonları azaltılabilir, düşük karbonlu tekno- lojiler teşvik edilebilir ve kamu gelirleri artırıla- bilir. Nitekim karbon fiyatlandırma politikası çok sayıda ülkenin ulusal politikasında yer almakta- dır. Ancak, karbon fiyatlandırma politikası aracı- nın ne olması gerektiği konusundaki tartışma-lar devam etmekte ve uygulanan araç ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, karbon fiyatlandırmasının iki ana unsuru olan karbon vergisi ve emisyon ticareti sistemi- ni, emisyonların azaltılması, gelir ve uluslararası rekabet üzerindeki etkileri açısından incelemek- tir. Çalışmada ayrıca Türkiye için öneriler de yer almaktadır.
- MakaleAçık Erişim2024Assessment of Traditional and Commercial Rosehip Marmalade Samples: Physicochemical, Antioxidant, and Antibacterial Properties in Gümüşhane Province
Yilmaz, Firat
In this study, the specific physicochemical, antioxidant, and antibacterial properties of 20 different rosehip marmalade samples, produced using traditional and commercial methods in the Gümüşhane province and its districts, were comprehensively analyzed. To detect the chemical composition of the rosehip marmalade samples, analyses were conducted for total dry matter, pH, ash, titratable acidity (malic acid %), soluble solids, water activity, and color (L*, a*, b*). Additionally, alongside the physicochemical analyses, the contents of hydroxymethylfurfural (HMF) and sugars (fructose, glucose, sucrose, and total sugar) were also determined. To assess the antioxidant properties, analyses for total flavonoid content, total phenolic content, DPPH (% inhibition), and ABTS (% inhibition) were performed. Furthermore, the antibacterial activities of the rosehip marmalade samples against pathogenic bacterial strains such as Proteus vulgaris ATCC 29212, Enterococcus faecalis ATCC 29212, Klebsiella pneumoniae ATCC 13883, Staphylococcus aureus ATCC 25923, Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853, Salmonella typhimurium ATCC 23566, and Escherichia coli O157:H7 35150 were investigated.
- MakaleAçık Erişim2024Intersections, Reflections, and Transformations in “Fashion as Material Culture”: A Conference Report
Kirca, Mustafa; Düzgün, Şebnem; Güneş, Mustafa
Introduced and hosted as a postgraduate conference in 2012 at Çankaya University, the International Conference on Language, Literature & Culture is an annual international conference, organised by a different university each year, to enable senior and emerging scholars to engage in innovative theoretical discussions and scholarly debates. In 2023, when we celebrated the centenary of the Republic of Türkiye, The 10th International Conference on Language, Literature & Culture was co-hosted by Gümüşhane University (Türkiye) Ankara Science University (Türkiye), and University of Évora (Portugal). The 10th LLC was held as an online conference on 15-16 September 2023. The international conference was a peer-reviewed academic forum for the exchange and communication of scholarship in the fields of language, literary studies, translation and cultural studies, aiming to provide a venue for scholars and graduate students working at the boundaries of these disciplines.
- MakaleYalnız künye2024Mâverdî’nin Edebü’d-Dünyâ Ve’d-Dîn Adlı Eserinde “Nefsin Edebi” Üzerine Bir Değerlendirme
Kerimoğlu, Özkan
Kutsal metinlerde insan, en güzel ve üstün şekilde yaratıldığı bildirilen bir varlıktır. Onu diğer varlıklardan farklı kılan bedensel ve ruhsal bazı vasıfları vardır. Onun varlık bütünlüğünü en doğru şekilde anlayıp tanımlayabilmek için biyolojik ve ruhsal her iki yönünü de bilmek gerekmektedir. İnsanın irade, sorumluluk gibi bilinen ve genel olarak kabul gören özelliklerinin yanında nefis, ruh ve akıl gibi insanı oluşturan temel gerçeklikler de söz konusudur. İnsanı gerek Yaratıcının huzurunda gerekse insanlar nazarında erdemli ya da değersiz kılan en güçlü etkenlerden birisi de nefistir. Nefis, “insanın özü, ruh, zat, öz varlık, zihin, hayat, şehvet, istek, kötü huyların kaynağı” gibi çok farklı anlamlara gelmektedir. Düşünce tarihinde farklı dönemlerde farklı felsefi fikirlere sahip filozof, mutasavvıf ve kelam bilgini nefis konusunu ele alıp değerlendirmiştir. Pisagor, nefsi bedenden ayrı bir cevher, Demokritos, ateş veya sıcaklık, Eflatun, bedene hareket veren bir cevher olarak kabul etmiştir. Aristo ise nefsin tanımını yapmanın zorluğuna dikkat çekerek nebati, hayvani ve insani olmak üzere nefsin üç çeşidinden söz etmiştir. Tanımı üzerinde düşünürlerin ittifak edemediği nefis kavramı dini literatürde iyi ve kötünün ayrışma noktası olarak kabul edildiği için stratejik bir öneme sahiptir. Çünkü insan nefsi, doğası gereği dünyevi hazlara, beşeri arzu, istek ve ihtiraslara eğilimli bir yapıya sahiptir. Aynı şekilde insan irade sahibi olan bir varlıktır ve bu özelliği sayesinde çevresindeki varlıklar ve olaylarla ilgili müspet-menfi ilişki kurup değerlendirme yapabilme kabiliyet ve özgürlüğü vardır. Bu özellikleri zatında barındıran insanın, hazlar, istekler ve ihtiraslar karşısındaki tutumu nasıl olmalıdır? Çalışmamızın ana temasını Mâverdî’nin bu soruya verdiği cevap ve tespit ettiği çözüm yolları oluşturmaktadır. İrade sahibi olmanın insanı diğer canlılardan farklı ve üstün kıldığı belirtilmişti. Bu bağlamda insandan beklenen nefsin arzuları konusunda hassas, bilinçli ve dirayetli bir tavır sergileyerek iradesini, nefsini kontrol etmek amacıyla kullanmasıdır. Nefsin kontrol edilememesinin bireysel ve toplumsal açıdan istenmeyen sonuçlar doğurduğu reel hayatta gözlemlenmektedir. Nefsin bilinçli bir şekilde kontrol edilememesi halinde, insan, dünya ve içindekilere karşı taşıdığı aşırı ihtirasın kurbanı olabilir. İnsanın kibir ve gurura kapılarak, arzularının peşinden sürüklenmesi sonucu çevreyi, toplumu ve dünyayı ifsat ederek yaşanmaz hale getirmesi imkân dâhilindedir. Bu yüzden nefsin söz konusu özelliği karşısında sürekli dinamik ve etkin bir bilince ihtiyaç vardır. Arzu ve ihtiraslarının esiri olmuş, kontrol edilemeyen, disiplinsiz bir nefsin sahibine kazandıracağı müspet bir durumdan söz edilemez. Disiplinsiz ve kontrol edilemeyen nefis, takiyyeye, samimiyetsiz söz ve eylemlere, şekli dinsel tutum ve davranışlara, basit, ilkel gerekçelerle başkasını ötekileştirme gibi bireysel, dini, ahlâki ve sosyal travmalara neden olmaktadır. Düşünürün de odaklandığı ve dikkat çektiği husus burasıdır. İnsan, iradesini kullanarak nefsinin ihtiraslarını, arzularını kontrol ve disipline etmeyi başarabilirse, kardeşlik, yardımlaşma, dayanışma, diğerkâmlık gibi bireysel ve toplumsal yaşama mutluluk getirecek erdemlere alan açılmış olur. Mâverdî, Edebü’d-Dünyâ ve’d-Dîn eserinin beşinci bölümünde bu konuyu değerlendirmiştir. Nefsin ıslah edilmesinde eğitimin önemli bir faktör olduğunu düşünen Mâverdî, Allah tarafından insana verilen aklın ve vahyi bilginin bu mücadelenin olmazsa olmaz unsurları olduğunu söylemektedir. Çünkü o, doğru ile yanlışın ayırt edilmesinde, nefsin zararlı ve kötü eğilimlerine sabredilmesinde akıl, vahiy ve bilgi ittifakının gerekli olduğu düşüncesindedir. Kendisine vahyi, aklı, bilgi ve hikmeti kılavuz edinmiş, duygu, düşünce ve davranışlarını bu kılavuzun şekillendirdiği kişi nefsine yenilmeyecektir. Bu yüzden Mâverdî, “Nefsin edebi” konusunu değerlendirirken insanın, çocuklukta olduğu gibi yetişkinliğinde de terbiyeye ihtiyaç duyduğunu özellikle vurgulamaktadır. Bu bağlamda bireysel ve sosyal hayatta erdem ve faziletin tekâmülüne engel olabileceğini düşündüğü kibir, gurur, yalan haset, gazap gibi hususları belirlemiş, bunların sebeplerini ve bunlarla nasıl mücadele edileceğini de göstermiştir. Çalışmamızın ana konusunu, mütefekkirin bu mücadele ile ilgili düşünceleri oluşturmaktadır.
- MakaleYalnız künye2024Kapalı Otoparklara Yerleştirilen Elektrikli Araç Şarj İstasyonlarında Bekleme Süresini En Aza İndirecek Bir Tasarım Yaklaşımı
Cakmak, Recep; Çiçek, Murat Han
Elektrikli araçlar çevreye duyarlı ve sürdürülebilir bir ulaşım alternatifi olarak öne çıkmaktadır. Ancak elektrikli araçların daha fazla yaygınlaşması için karşılaşılan temel zorluklardan biri, yeterli ve erişilebilir bir şarj altyapısının eksikliğidir. Bu nedenle, şarj istasyonlarının erişilebilirliği, bu alandaki önemli bir parametre olarak kabul edilmektedir. Otoparklar, bu erişilebilirliği sağlamak için ideal ve etkili kullanım alanları sunmaktadır. Otoparklara yerleştirilen şarj istasyonları sayesinde, elektrikli araç sahipleri günlük yaşamlarının bir parçası olarak araçlarını rahatlıkla şarj edebileceklerdir. Bu durum, elektrikli araçları daha çekici hale getirirken, aynı zamanda çevre dostu bir ulaşım çözümü sunmaktadır. Bu çalışmada kapalı otoparklara yerleştirilen elektrikli araç şarj istasyonlarında bekleme süresini en aza indirecek bir tasarım yaklaşımı önerilmektedir. Bu amaçla, Gümüşhane il merkezinde bulunan bir kapalı otoparkın bir yıllık araç giriş-çıkış verileri kullanılarak, otoparka en az bekleme süresi sağlayacak ve en düşük maliyetli olacak şekilde kaç adet şarj ünitesinin yerleştirilmesi gerektiği, kuyruk teoremi ve Nelder-Mead simplex optimizasyon algoritması kullanılarak hesaplanmıştır. Otopark verileri incelenerek, farklı araç giriş sayılarına göre AC ve DC şarj istasyonu durumları için senaryolar oluşturulmuştur. Oluşturulan senaryolar için en iyi bekleme süresini sağlayacak şarj istasyonu sayıları ve tipleri belirlenmiştir. Bu sonuçlar dikkate alınarak öneriler ve tavsiyeler sunulmuştur
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2024Geochemical and petrological features of Carboniferous granites from the Güneydere (Bayburt) area
Gücer, Mehmet Ali; Delimehmet, Zeynep; Çimen, Okay
Middle-Late Carboniferousgranitic rocks are widely observed in larger outcrops in the Eastern Pontide orogenic belt of the Eastern Sakarya Zone. This tectonic belt is an important part of the Anatolian plate in terms of containing igneous rocks with a wide age and composition range. This study presents new petrochemical-petrological data on Carboniferous granites in the G & uuml;neydere and surrounding area of Bayburt (NE Turkey). The granitic rocks, which include an area of approximately 5 km, represent the pre-Jurassic basement in the study area. Besides, they are unconformably overlain by Early- Middle Jurassic volcano-clastics units and Late Jurassic- Early Cretaceous limestones. They mainly consist ofgranite, granite porphyry and aplite, to a lesser extent granodiorite and quartz monzonite. Rocks have high SiO2 contents (60.43-75.51%) and high K calc-alkali to shoshonitic affinities and have been derived from an I-type source. The granitic rocks are metalumine-peralumine in character and are similar to postcollisional volcanic arc granitoids. Whole-rocks major and trace element trends show that plagioclase, hornblende, biotite, apatite, and Fe-Ti oxide mineral fractionations play an important role in the formation of the rocks. It has been revealed that fractional crystallization and assimilation+magma mixing processes play a role in the development of granites. Also, the saturation temperatures calculated from the whole-rock zircon values reflect lower initial magma temperatures. All results obtained indicate that parental magma of studied granitic rocks have evolved from lower/middle crust- derived melts as a result of partial melting and differentiated and emplaced in the continental magma chamber.
AtıfOpenAlex1
İncele - MakaleAçık Erişim2024GREEN MANAGEMENT AND GREEN TECHNOLOGY IN ORGANIZATIONS: A BIBLIOMETRIC RESEARCH
Durmus, Ibrahim; Akyüz, Ahmet Mutlu
Green approaches, whose importance is constantly increasing for organizations and society, can be evaluated within the framework of management and technological developments. It is aimed to reveal the results regarding the intensity of green management and green technology studies in organizations, keywords emphasized by the authors, relationship strength of the words, trending times, and thematic maps. This study aims to evaluate green management and green technology research in organizations with the help of literature. The research consisted of green management and green technology research in the organizations included in the WoS database. A bibliometric analysis method was applied. The scope of the research consisted of 341 studies. The keywords most emphasized by the authors in the research are sustainability, innovation, supply chain management, sustainable development, management, environmental management, greening, green, information management, supply chain, performance, environmental, industry, corporate social responsibility, green production, sustainable, technology, and environmental sustainability concepts.
AtıfWoS1İncele - MakaleAçık Erişim2024The Development of The Self Efficacy Belief Scale for Teaching the Holy Qur'an
Birinci, Ali; Akyildiz, Salih
The teaching of the Qur'an can be defined as the process of planning, implementing, and evaluating external activities that support and enable the learning of the Qur'an. This process is carried out according to different age groups and levels in both formal and informal education institutions. The professional self-efficacy of the teachers/tutors plays an important role in the achievement of the goals set for the reading and teaching of the the Holy Qur'an. In this context, this research, which aims to develop a valid and reliable scale that can be used to measure self-efficacy beliefs in teaching the Holy Qur'an, was conducted using a survey design. The target population of the study consists of 570 teachers of religious culture and ethics working in formal education institutions in Trabzon. The study group was divided into two groups in order to conduct exploratory and confirmatory factor analyses, and the normality assumptions of both groups were satisfied. As a result of exploratory factor analysis (EFA) conducted on the first group data, a two-factor structure emerged. These factors were designated Reading the Holy Qur'an and Teaching the Holy Qur'an. The item load values exhibited a range of 0.642 to 0.889. It was observed that the first factor explained 36.239% of the variance, the second factor explained 33.857% of the variance, and the entire scale explained 70.096% of the variance, respectively. In the confirmatory factor analysis (CFA) conducted on the second group data, chi 2/df: 2.635, RMSEA: 0.08, SRMR: 0.04, AGFI: 0.83, GFI: 0.88, CFI: 0.95, TLI: 0.94, NFI: 0.93 and IFI: 0.95 fit indices were obtained. The item-total correlations of the scale vary between 0.533 and 0.832. It was observed that the item discrimination analyses obtained as a result of the mean scores of the 27% lower and 27% upper groups of the scale were significant (p<.001) The internal consistency coefficient of the scale was found to be .91 in the Reading the Holy Qur'an dimension, .94 in the Teaching the Holy Qur'an dimension, and .95 for the entire scale. the scale is a valid and reliable instrument for measuring teachers' and Qur'an course instructors' self-efficacy beliefs in teaching the Qur'an.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2024Analysis of Negative Attitudes and Behaviours Mentioned in the Parable of Prophet Lot in the Qur'an in terms of Values Education
Balik, Emrah
One of the educational methods emphasized and applied by the Qur'an is the use of parables. In this context, there are many stories of prophets, individuals and communities in the Qur'an. The inclusion of parables in the Qur'an serves a number of purposes. In this regard, there is a strong similarity between the purposes of parables and the purpose of the Quran's revelation, primarily to ensure that people take lessons. This is because the Qur'an includes the historical experiences of past prophets and nations through parables when it talks about individual issues and social events that concern human life. Qur'an emphasizes that within the stories of past prophets and communities, there are numerous lessons for people of understanding, and these are not fabrications but sources of mercy and guidance for believers. As a source of guidance for believers, the Qur'an aims to give people a new faith through parables, to lead them away from superstitious beliefs, in short, to change their lives. Based on this feature, Qur'anic parables have an important position in terms of values education. Undoubtedly, one of the methods that can be utilized in values education is the method of education through storytelling/narratives. Indeed, the Qur'anic parables are witnesses to the existence of values such as good, right, beautiful, lawful, etc. since Adam. Because narratives are as ancient as human history itself. In this respect, the many different role models and examples of positive and negative behaviors interspersed in the Qur'anic parables allow people at all levels to draw their own conclusions. The dramatic narratives about the roles represented by the different characters mentioned in the parables and the consequences of the behaviors arising from these roles lead to permanent changes in attitudes and behaviors in the addressees. In this context, each parable in the Qur'an is important in terms of values education. In this context, the parable of Lot is a parable that should be meticulously emphasized and analyzed in terms of its aim to impart a set of moral principles and virtues to today's individuals and societies. Indeed, the fact that the scope of the impact of Quranic parables is not limited to the societies in which they occurred historically, but also encompasses dimensions relevant to today's individuals and societies, underscores the necessity of examining the story of Prophet Lot from the perspective of values education. In this context, the subject of the article was determined as Analysis of Negative Attitudes and Behaviours Mentioned in the Parable of Prophet Lot in the Qur'an in terms of Values Education. Prophet Lot, during his forty years of prophethood, forbade his people, who were sinful and committed many evils, especially homosexual intercourse between men, from disobeying Allah Almighty, and invited them to the consciousness of servitude and obedience to Allah. In this context, the parable of Prophet Lot in the Holy Qur'an is a parablethat deals with individual and social morality and presents the related issue in a perfect style. According to the account narrated in this parable, the vile behaviors exhibited by the people of Prophet Lot (peace be upon him) illustrate how the mentioned society trampled upon individual and societal ethics. Even today, some individuals and societies abuse similar moral principles and virtues. In such cases, it is a social responsibility to remind people of the experiences of individuals and societies in the past who have disregarded these moral principles and virtues, and to help them draw a series of instructive conclusions. In this regard, fulfilling sexual needs within the framework of halal, as in every human need, is one of the issues that Islam insists on. In this context, it is also important to identify the negative attitudes and behaviors mentioned in the parable of Lot in order to inculcate a world life based on faith and ethics in today's individuals and societies. Only in this way can people learn the necessary lessons from the past and be protected from the same or similar immoralities.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2024MEASURING THE ICT DEVELOPMENT LEVEL IN EUROPEAN AND CENTRAL ASIAN COUNTRIES USING THE INTEGRATED MPSI-RAPS METHOD
Sahin Macit, Nazife
This study was carried out to provide basic information for future policies and strategies by objectively considering the Information and Communication Technologies (ICT) development levels of 14 countries selected for Europe and Central Asia with the MPSI-RAPS integrated method, based on the 10 indicators included in the 2023 ICT development index report. The weight values of indicators considered as criteria were determined by the MPSI method; The RAPS method was used to determine and compare the development levels of countries according to criteria. As a result of the analysis, the most important criterion is fixed broadband internet basket price (% GNP/k.); It turns out that the most important criterion is the population (%) covered by at least 3G mobile network. While Austria ranked highest in ICT development level, Azerbaijan was determined as the country with the lowest level. Additionally, it was revealed as a result of the Spearman Rho Correlation test that there is a significant and strong positive relationship between the rankings obtained by the MPSI-RAPS integrated method analysis and the rankings in the ICT (Information Technologies) development index report. This finding showed that the MPSIRAPS integrated method can be used to evaluate the ICT development levels of countries.
AtıfOpenAlex4TR Dizin4İncele - MakaleAçık Erişim2024Portfolio Construction with Market Multipliers: An Application in BIST
Yalçin, Selcuk
In the portfolio construction process, it is an important process to correctly identify the stocks to be included in the portfolio. There are different studies in the literature that use different valuation methods to determine the right stocks. This study uses the market multipliers method to determine the stocks to be included in the portfolio. In the study, it is investigated whether a return above the return of the Borsa Istanbul (BIST) 100 Index can be obtained with the portfolios to be formed using the market multipliers method. For this purpose, portfolios were formed by using 3 different market multipliers (P/E, FV/EBITDA, and M/B) among the companies in 12 different sectors in the BIST. 15 different portfolios were formed for 5 years and the performance of each portfolio was analyzed. Return and risk calculations of these portfolios were made and compared with the BIST 100 Index. In the study, all of the portfolios created using market multiples provided lower risk and higher returns compared to the BIST 100 Index. In particular, the portfolios constructed with F/K and PD/DD multipliers provided better results. AAsAa result of the study, it was concluded that it would be beneficial for investors to create portfolios by using F/K and PD/DD multipliers in portfolio construction processes.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2024Decoding Inflation: Role of Institutional Quality in Türkiye Using Advanced Econometric Techniques
Çiçen, Yildirim Beyazit
Persistent inflation remains a significant economic challenge in T & uuml;rkiye. The causes of high inflation have been examined through various factors, including supply and demand, as well as monetary and fiscal policies. However, few studies have included institutional factors in their analyses. The objective of this study is to determine whether institutional quality affects inflation in T & uuml;rkiye. A novel and robust econometric analysis method is employed in this study. Between 2005 and 2019, the inflation rate, the International Country Risk Guide's (ICRG) Political Risk Rating index, which measures the quality of institutional structure, and the changes in currency exchange rate basket variables in T & uuml;rkiye were examined using the Fourier KPSS stationarity test and the Fourier Shin cointegration test. The results of the analysis indicate that inflation rate is co-integrated with institutional quality. The deterioration of institutional quality in T & uuml;rkiye between 2005 and 2019 has been associated with an increase in inflation. While the implicit inflation targeting period in the inflation targeting regime implemented in T & uuml;rkiye after 2002 was relatively successful, the explicit inflation targeting period failed to reduce inflation. The primary reason for the inability to achieve the specified inflation targets during these periods is the deterioration in the quality of institutions. It is also important to note that central bank independence is not immune to political influence and is one of the most important factors affecting inflation targeting.
AtıfOpenAlex2TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2024Babanzada's Methodological Critique of Mansurizada on the Subject of Polygamy
Gönan, Yavuz
Usul al-Fikh is a branch of science that aims to analyze the subjects within the scope of Islamic law according to a certain method and hierarchy. According to general and traditional acceptance, this hierarchy consists of the kitab, sunna, idjma. and kiyas, which are called al-adilla al-shar'iyya / al-adilla al-arb'.a. According to those who hold this view, this hierarchy should be taken into account when finding a solution to a legal problem. The above hierarchy also reflects the epistemological understanding of Islamic law, i.e., the source of knowledge and the method of its application. Accordingly, the source of knowledge is revelation, and reason functions as a method for understanding the verses and hadiths that reflect revelation. Since revelation is static and social demands and needs are variable or dynamic, people who will use reason, i.e. mudjtahids or jurists, have important tasks to perform in order to find solutions to these new situations. If we look at the history of Islamic jurisprudence, we will see many examples of the solutions that the mudjtahids developed for the new situations, demands, and needs that arose, as well as the quality of the method they used to develop these solutions. Throughout Islamic history, Muslim societies have experienced many events, such as the Crusades and the Mongol invasion, which have affected their social institutions and dynamics. These events have led to changes and transformations in Muslim societies, and Islamic law has tried to find solutions to the problems arising from these events. One of the greatest transformative (traumatic) forces facing Islamic societies is the phenomenon of Westernization and the social demands and needs it brings with it. During the final decades of the Ottoman Empire, particularly during the First and Second Constitutional Periods, the topics of 'family' and 'women' constituted some of the most pressing social concerns of the era. These issues, which were shaped by the process of Westernization, prompted considerable debate within the social sphere. The issue of polygamy, which has a legal dimension as well, is the most debated issue of this problem and has been the subject of a considerable number of articles both for and against it. Given the absence of legal regulation on family law in the Medjelle, which was regarded as the Civil Code of the period, there was a clear expectation and demand for the elimination of this deficiency. In response to these expectations, the Hukuk-i 'A'ile Karar-namesi was prepared in 1917 and entered into force. Prior to the decree's enactment, there were significant discussions among Ottoman intellectuals, including Babanzada Ahmad Na'im (1872-1934) and Mansurizada Sa'id Bey (1848-1921), particularly regarding polygamy. In these debates, there were those who argued that a law could be enacted to make monogamous marriage compulsory and prohibit polygamy. Conversely, there were also those who opposed this. Mansurizada, who considers polygamy to be an impediment to societal advancement as Babanzada asserts, posits that the legislative authority has the prerogative to prohibit polygamy by making monogamous marriage obligatory through legal regulation. He posits that the issue of polygamy falls within the purview of dja'iz, and that the legislator is thus empowered to enact legal regulations pertaining to a subject that falls within the scope of dja'iz. On the contrary, Babanzada posits that this matter is not within the purview of dja'iz, and thus the legislator is unable to enact legislation to restrict polygamy. In essence, the debate between them is a debate of method. It is evident that both intellectuals sought to persuade the public while presenting their views and employed certain methods to substantiate their views in the articles they wrote for this purpose. Mansurizada employs the syllogism method in the science of logic as a means of regulating polygamy through legal means. According to Babanzada, the use of such a method is to reverse the hierarchy of the al-adilla al-shar'iyya. Therefore, the assertion put forth by Mansurizada, namely that marriage with one spouse would be legally mandated, is problematic. He maintains that polygamy is subject to regulation through the kitab, sunna, idjma., and that it cannot be subjected to a new regulation using the method employed by Mansurizada. Otherwise, the legislator would be exceeding his authority and intervening in an area that is legally regulated by the Shari'ah. This is an untenable state of affairs. The present study will elucidate Babanzada's critiques of Mansurizada's methodology, which was predicated on the premise that polygamy could be constrained by legal regulation on the basis of Usul al-Fikh.
AtıfWoS1OpenAlex2TR Dizin2İncele