Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Baltaci, Cemalettin(27)
- Uzun, Sevda(27)
- Yildiz, Salih(25)
- Kulakaç, Nurşen(24)
- Ayaydin, Hasan(22)
- Yilmaz, Ozgur(20)
- Bostan, Sedat(19)
- Doğan, Kadir Caner(19)
- Kenek, Gökhan(19)
- Tosunoğlu, Büşra(19)
- Akyol, Hikmet(18)
- Akyürek, Suat(18)
- Can, İbrahim(18)
- Doğru, Bülent(18)
- Hayaloğlu, Pınar(18)
- Keyifli, Nazlı(18)
- Peker, İskender(18)
- Sipahi, Ferkan(18)
- Çalışır, Gülsüm(18)
- Avcı, İbrahim(17)
- Gücer, Mehmet Ali(17)
- Pala, Fahrettin(17)
- Türkkan, Tuğba(17)
- Ulutaşdemir, Nilgün(17)
- Yildiz, Emel(17)
- Akyüz, Ahmet Mutlu(16)
- Cengiz, Ekrem(16)
- Demirağ, Hatice(16)
- Hintistan, Sevilay(16)
- Yeşilçayır, Celal(16)
- Akaryali, Enver(15)
- Kaygusuz, Abdullah(15)
- Merdan, Mehmet(15)
- Bayrakdaroğlu, Serdar(14)
- Demirbağ, Orkun(14)
- Evren, Savaş(14)
- Kahraman, Yakup(14)
- Yesilelebi, Gl(14)
- Yıldız, Barış(14)
- Ödemiş, Murat(14)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2024Kızıl Tilkide (Vulpes vulpes) Sternum’un Morfolojik İncelenmesi
Onuk, Burcu; Selviler-Sizer, Sedef; Ağaç, Duygu Küçük
Sternum, göğüs iskeletinin ventral bölümünü oluşturmak üzere, cartilago costalis’ler aracılığıyla costa’lara bağlanan bir kemiktir. Hayvanlarda kemiklerin şekli ve yapısında türler arasında farklılıklar bulunmaktadır. Bu nedenle farklı hayvan türlerinde kemiklerin anatomik yapılarının makroskobik ve morfometrik olarak bilinmesi klinik uygulamalar ve hastalıkların teşhisi açısından önemlidir. Bu çalışma ile ilk kez kızıl tilki sternum’unun morfolojik ve morfometrik özelliklerinin belirlenmesi amaçlandı. Bu amaçla çalışmada 4 adet kızıl tilki sternum’u kullanıldı. Toplam 8 adet sternebradan oluşan sternum, manubrium sterni, corpus sterni ve proc. xiphoideus’tan oluşmaktaydı ve ortalama uzunluğu 16,2±05 cm idi. En cranial’deki parçayı oluşturan manubrium sterni kısa silindir görünümündeydi ve hafif yukarı doğru bir duruşa sahipti. Orta kısmına doğru costa’ların bağlanması için genişleme mevcuttu. Corpus sterni’yi oluşturan sternebra’ların şekli silindir biçimindeydi ve boyları birinciden altıncı srternebra’ya doğru kısalarak devam etmekteydi. Yatay olarak geniş, dikey olarak ince bir yapıya sahip olan proc. xiphoideus’un üzerinde costa bağlantısı mevcut değildi ve en ucunda yaprak şeklinde bir cartilago xiphoidea’nın olduğu görüldü. Sonuç olarak yapılan bu çalışma ile kızıl tilki sternum’una ait morfometrik veriler ilk kez elde edildi. Kızıl tilki sternum’unun makroanatomik yapısı genel itibariyle carnivor’lara benzer görüldü.
- Derleme MakaleAçık Erişim2024COVID-19’un QALY ve DALY Ölçütlerine Etkisi
Köse, Aslı
Amaç: Dünya’da COVID-19 salgını özellikle sağlık sistemleri olmak üzere birçok sistemi etkilemiştir. Sağlık harcamalarında artan talep maliyetlerin de artışına neden olmuştur. Dolayısıyla sağlık ölçütleri olarak kaliteye göre ayarlanmış yaşam yılları (Quality-Adjusted Life-Year; QALY) ve engelliliğe göre ayarlanmış yaşam yılları (Disability-Adjusted Life Year; DALY) başına düşen maliyetlerin değerlendirilmesi sağlık yöneticilerinin karar süreçlerini destekleyecektir. Bu sistematik derlemenin amacı, COVID-19’un QALY ve DALY ölçütlerine etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Sistematik derlemede PRISMA bildirgesi rehber alınmıştır. Araştırma stratejisinde üç elektronik veri tabanı kullanılmıştır: Scopus, Web of Science, PUBMED. Veri tabanları 01/01/2020-31/12/2022 tarihleri arasında taranmıştır. Taramalarda “COVID-19” and “QALY” ile “COVID-19” and “DALY” anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Bulgular: Veri tabanlarından ulaşılan araştırma sayısı 352’dir. Ayrıntılı incelenen araştırma sayısı 290’dır. Derlemeye 37 çalışma dahil edilmiştir. Gerçekleşen ve tahmini verilere dayalı araştırmalarda farklı QALY ve DALY ölçütlerine ulaşılmıştır. Aşı, ilaç ve PCR testlerinin uygulanması ile elde edilen sağlık kazanımları da değişmiştir. Sonuç: COVID-19 pandemi döneminde QALY ve DALY sağlık çıktılarının ülkelerin sağlığa ayırdıkları kaynaklar ve sağlık sistemlerinin özelliklerine göre değişkenlik gösterdiği belirlenmiştir.
- MakaleAçık Erişim2024Investigation of the Relationship Between Kinesiophobia and Pain, Quality of Life and Physical Functions in Osteoarthritis Patients
Yılmaz, Coşkun; Altinayak, Harun; Karatekin, Yavuz Selim; Genç, Ahmet Serhat; Akdemir, Enes; Anıl, Berna; Korkmaz, Esra
Aim: Osteoarthritis (OA) is a chronic, degenerative joint disease that is characterised by joint pain and stiffness. The development of kinesiophobia is common in OA patients, especially related to pain and loss of function. The aim of our study was to determine the relationship between kinesiophobia and pain, quality of life and physical functions in patients with knee OA. Material and Method: A total of 60 patients (30 females and 30 males, aged 40-65 years) diagnosed with Kellgren-Lawrence (KL) grade 2 and 3 OA participated in this cross-sectional study. Tampa Scale for Kinesiophobia (TSK), Short Form Health Survey (SF-12), Visual Analogue Scale (VAS), Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score Physical Function Short Form (KOOS-PS), Oxford Knee Score (OKS), Lower Extremity Functional Scale (LEFS), Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index (WOMAC), Berg Balance Scale (BBS) scales and Timed Up and Go (TUG), 6-Minute Walking Test (6MWT), The Five Repetition Sit to Stand Test (5STS) and Stair-Climbing Test (SCT) functional tests were performed. Results: A statistically significant difference was observed between the male and female groups in all scales and functional test results, with the exception of TSK (p<0.05). A positive correlation was found between kinesiophobia and SCT in the female group, while a negative correlation was found between TUG and SF-12 PCS in the male group (p<0.05). Conclusion: The findings indicated that, in general, kinesiophobia was not significantly correlated with pain, knee score, balance, quality of life and functional tests in male and female OA patients. However, some scales and tests showed positive and negative correlations with kinesiophobia in both groups, although limited.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1
İncele - MakaleAçık Erişim2024Sezgisel Bulanık Normlu Uzaylarda Sezgisel f ve ψ Bulanık Daralma Dönüşüm Sınıfları için Yaklaşık Sabit Nokta Özelliği
Cona, Lale; Tan, Gizem Güzel
Bu çalışmada, klasik analizde ve bulanık metrik uzaylarda tanımlı f ve ψ daralma dönüşüm sınıflarının sezgisel bulanık normlu uzaylar için yeni versiyonları tanımlanacaktır. Ayrıca, bu dönüşümlerin sezgisel bulanık normlu uzaylarda hangi şartlar altında yaklaşık sabit nokta özelliğini sağladığı gösterilecektir. Bulunan sonuç örneklerle desteklenecektir.
- MakaleYalnız künye2024İnternet Bağımlılığının Beslenme Alışkanlıkları ve BKİ/Z-Skor ile İlişkisinin Değerlendirilmesi: Adölesanlar Üzerinde Kesitsel Bir Araştırma
Türkkan, Tuğba; Bülbül, Kenan; Yılmaz, Hacı Ömer; Meriç, Çağdaş Salih
Giriş ve Amaç: İnternet bağımlılığı özellikle fizyolojik, psikolojik ve sosyal gelişimin hızlı olduğu, başta beslenme olmak üzere çoğu alışkanlıkların kazanıldığı çocukluk ve adölesan dönemi etkilemektedir. Bu araştırma, adölesanlarda internet bağımlılığının beslenme alışkanlıkları ve vücut ağırlığı-obezite (BKİ/Z-Skor) ile ilişkisini değerlendirmek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı-kesitsel tipte olan bu araştırmaya basit rastgele örneklem metodu ve yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak 679 adölesan dahil edilmiştir. Araştırmacılar tarafından güncel literatürün taranmasıyla hazırlanan anket formu adölesanların sosyo demografik özelliklerini, beslenme alışkanlıklarını, Türkiye Beslenme Rehberi’ne (TÜBER) göre günlük tüketilmesi gereken besin gruplarını, adölesanların fiziksel aktivite düzeylerini, internet ve akıllı telefon kullanım durumları ile “Young İnternet Bağımlılığı Ölçeği–Kısa Form (YİBÖ-KF)”unu içermektedir. Bulgular: Yaş ortalaması 14,06±2,06 yıl olan adölesanların BKİ ve Z-skor ortalamaları sırasıyla 20,67±3,7kg/m2 ve 1,24±1,10’dur. Z-skor’a göre adölesanların %77,0’ı zayıf/normal, %23,0’ı şişman/obez olarak kategorize edilmiştir. Şişman/obez adölesanların zayıf/normal olanlara kıyasla internet ve akıllı telefon kullanım sürelerinin anlamlı olarak yüksektir. Adölesanların YİBÖ-KF puanları 26,2±7,6 olup şişman/obez adölesanların puanları (27,8±7,0) zayıf/normal olanlara kıyasla (25,7±7,7) anlamlı olarak yüksektir. TÜBER’in günlük önerdiği düzeyde süt ve süt ürünleri, ekmek ve tahıl ürünleri ile sebze tüketen adölesanların internet bağımlılık düzeyleri bazen tüketen veya hiç tüketmeyenlere kıyasla anlamlı olarak düşüktür. Adölesanların Z-skorları ile internet bağımlılıkları arasında kuvvetli pozitif korelasyon belirlenmiş olup adölesanların internet bağımlılıkları arttıkça Z-skorları ve obezite riskleri de artmaktadır. Sonuç: Araştırma bulguları adölesanların önemli ölçüde sağlıksız beslenme alışkanlıklarına sahip olduklarını, sağlıklı besin gruplarını günlük önerilen düzeyde tüketmediklerini ve bu durumun internet bağımlılığı ile ilişkili olduğunu göstermiştir. İnternet bağımlılığı ve beslenme alışkanlıkları ile anormal vücut ağırlığı arasındaki ilişkinin objektif ölçümler ile detaylıca irdeleneceği, geniş ölçekli ileriye dönük çalışmalara ihtiyaç vardır.
AtıfOpenAlex2İncele - MakaleAçık Erişim2024Pain, quality of life, proprioception and physical function in patient with knee osteoarthritis: Comparison of different grades
Yilmaz, Ali Kerim; Kehribar, Lokman; Yılmaz, Coşkun; Genç, Ahmet Serhat; Akdemir, Enes; Anıl, Berna; Yoldaş, Burak; Korkmaz, Esra; Kumru, Dilara; Ermis, Egemen
This study aimed to determine the differences in pain, quality of life and functional status of individuals with Knee Osteoarthritis (KOA) between grades. The study included 90 patients with different grades (Grades 1, 2, and 3) of KOA. The Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index (WOMAC), Lower Extremity Functional Scale (LEFS), Berg Balance Scale (BBS), Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score-Physical Function Shortform (KOOS-PS), Short Form Health (SF-12), Oxford Knee Score (OKS) and Visual Analogue Scale (VAS) scales were applied. Timed Up and Go test (TUG), Five Times Sit to Stand Test (5STS), Stair Climb Test (SCT), 6-minute Walking Test (6MWT) and proprioception measurements were performed for functional assessments. Foot Posture Index (FPI-6), Navicular Drop Test (NDT) and Foot Function Index (FFI) tests were used for foot posture evaluations. In the functional tests performed in the study, a significant decrease in test performance was observed in the 6MWT and SCT tests as the grade level increased (P<0.05). In TUG and 5STS tests, a significant decrease in performance was detected only in Grade 3 compared to other grades (P<0.05). Similarly, there were significant differences between the grades in all scales applied (P<0.05). In proprioception evaluations, similar medians were found between sides (P>0.05). In FFI averages, significant differences were found especially in pain (P=0.036) and insufficiency (P=0.008) parameters compared to grade 3. This study revealed noticeable differences in knee scores, pain, quality of life scales and functional tests at different stages of KOA. These differences were generally negative as grade levels increased. However, consistent with previous research, conflicting results were identified, emphasizing the need for a nuanced understanding of KOA.
AtıfOpenAlex4TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2024Petrol Fiyatları, Döviz Kuru ve İhracat Üzerine Ekonometrik Bir Araştırma: Rusya, Azerbaycan ve Endonezya Örneği
Hayaloğlu, Pınar; Recepoğlu, Mürşit; Cakir, Mehmet Ali
1970’lerdeki petrol krizinden sonra, petrol fiyatlarının ekonomi üzerine etkileri konusundaki tartışmalar hız kazandı. Petrol tükenebilir bir enerji kaynağı olmasının yanında ortaya çıkardığı çevre kirliliği birçok gelişmiş ülkeyi yenilenebilir enerji kaynaklarına yöneltmiştir. Ayrıca Petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar ve dışa bağımlılığı arttırması ülke ekonomileri için istikrar bozucu etkiler doğurmaktadır. Bütün bunlar petrol rezervi bulunan ve ekonomileri büyük ölçüde petrol sanayiine bağlı olan ülkeler için tehdit unsuru oluşturmaktadır. Bu çalışmada toplam petrol üretimi ve tüketimi Avrupa’dan daha fazla olan ve önceki çalışmalarda genellikle fazla odaklanmayan Rusya, Azerbaycan ve Endonezya’da petrol fiyatları, ihracat ve döviz kuru arasındaki ilişkiyi incelemiştir. Panel nedensellik testlerinin kullanıldığı çalışma 1996-2021 dönemini kapsamaktadır. Analiz sonuçları ilgili ülkelerde petrol fiyatlarından ihracat ve döviz kuruna tek yönlü bir nedensellik ilişkisinin olduğunu göstermektedir. Ayrıca, ihracattan döviz kuruna doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğunu tespit edilmiştir.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2024Yerli ve yabancı turistlerin bakış açısı ile trabzon'un gastronomik imajı
Taş, Sedat; Selcuk, Gokalp Nuri
Bu araştırmanın temel amacı, Trabzon ilini ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin bakış açısından Trabzon’un gastronomik imajını belirlemektedir. Bunun yanı sıra Trabzon ilinin ziyaretçiler gözündeki gastronomik imaj algısını, ilk akla gelen ve beğenilen yiyecek içeceklerini, yerli ve yabancı turist karşılaştırması ile Trabzon ilinin gastronomik imajının değerlendirmek araştırmanın alt amaçlarını oluşturmaktadır. Bu amaçla veriler hem araştırma sahası olan Trabzon ilinde yüz yüze hem de çevrimiçi olarak yerli (n=411) ve yabancı (n=424) turistlerden anket tekniği kullanılarak 835 kişilik bir örneklemden toplanmıştır. Araştırma bulgularına göre her iki turist grubu açısından yöresel mutfak ve gastronomik değerlerin Trabzon'u ziyaret etme motivasyonları açısından önemli bir çekicilik unsuru olduğu; yabancı turistlerin, yerli turistlere kıyasla Trabzon'u tercih etmelerinde yöresel mutfak ve gastronomik değerlerin daha etkili olduğu belirlenmiştir. Trabzon denilince ilk akla gelen ve deneyimlendikten sonra beğenilen gastronomik unsurlarının (yiyecek-içecek) listesi oluşturulmuştur. Trabzon denilince akla gelen ilk beş gastronomik unsur sırasıyla köfte/Akçaabat Köfte, kuymak/muhlama, pide, karalahana sarması (dolması) ve turşu kavurması (fasulye) olmuştur. Deneyim sonrası beğenilen yemekler ise sırasıyla (ilk beş) köfte/Akçaabat Köfte, sütlaç/Hamsiköy Sütlacı, kuymak/muhlama, pide ve karalahana sarması olarak tespit edilmiştir. Yapılan karşılaştırmada Trabzon denilince hem yerli hem de yabancı turistlerin aklına gelen yemekler arasında altıncı sırada yer alan sütlaç/Hamsiköy Sütlacı’nın, deneyimlendikten sonra beğenilen yemekler listesinde ikinci sıraya yükseldiği görülmüştür. Özellikle Akçaabat Köfte, Sürmene Pidesi, Hamsiköy Sütlacı gibi Trabzon iline ait coğrafi işaretli tescilli ürünlerin Trabzon mutfağında bilindik olduğunu ve ilçe, belde isimleriyle özdeşleşerek tanındığını anlaşılmıştır. Trabzon mutfağının ve Trabzon ilinin gastronomik imajının her iki turist grubu üzerinde de olumlu bir etki yarattığı sonucuna varılmıştır.
AtıfOpenAlex1TR Dizin4İncele - MakaleAçık Erişim2024Havacılık Sektöründe Marka Deneyimi Sadakatin Bir Öncülü Olabilir Mi?
Hüseyınlı, Tahıre; Vural, Selvi; Minaz, Zehra Sağlam
Bu araştırma, havacılık sektöründe marka deneyiminin marka sadakatinin bir öncülü olup olmadığını tespit etmek ve marka sadakatini sürdürülebilir kılmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Havacılık sektöründe marka deneyiminin marka sadakatinin bir öncülü olup olmadığını belirlemeye yönelik nitel araştırma yöntemiyle incelenen ilk çalışma olması nedeniyle önem arz etmektedir. Araştırma kapsamında, nitel araştırma yöntemi aracılığıyla veriler elde edilmiş ve Azerbaycan-Türkiye seferleri bulunan herhangi bir havayolu işletmesiyle seyahatini gerçekleştiren müşteriler ile görüşülmüştür. Özellikle Azerbaycan-Türkiye seyahati gerçekleştiren müşterilerin tercih edilmesinin nedeni iki hat arası seferleri bulunan havayolu işletmesi sayısının az olmasıdır. Bu bağlamda, gerçekleştirilen araştırma havacılık sektöründe marka deneyiminin marka sadakatinin bir öncülü olup olmadığını belirlemeye yönelik kapsamlı ve derinlemesine bilgi edinebilme olanağına sahiptir. Ayrıca, elde edilen bulguların hem gelecek araştırmalar açısından ufuk açıcı olabileceği hem de teoriye sağladığı katkı kadar pratikte de anlamlı bir karşılık bulacağı öngörülmektedir. Araştırma kapsamında, 22 katılımcı ile gerçekleştirilen görüşmeler neticesinde müşterilerin marka deneyimindeki belirleyiciler; hizmet kalitesi, fiyatlandırma politikası, dakiklik, müşteri ilişkileri ve güven olmak üzere beş tema altında toplanmaktadır. Elde edilen bulgulara göre; havayolu işletmesi müşterileri için hizmet kalitesi, dakiklik ve güven marka sadakatinin önemli öncüllerindendir. Müşteri ilişkilerini önemseyen bir kesimin varlığı söz konusu olsa da onun da marka sadakatinin öncülü noktasında getireceği açıklama yetersizdir.
- MakaleAçık Erişim2024AlSi10Mg alaşımının içyapı ve mekanik özellikleri üzerine sıcak presleme yönteminin etkisi
Beder, Murat
Bu çalışmada, sıcak presleme yöntemi kullanılarak üretilen ve farklı presleme sıcaklıklarında yoğunlaştırılan AlSi10Mg alaşımının mikroyapısı ve mekanik özelliklerinin incelenmesi araştırılmıştır. Bu amaçla AlSi10Mg alaşımı numunelerine soğuk presleme (N0) ve 450 oC (N1), 500 oC (N2), 550 oC (N3) sıcaklarında sıcak presleme işlemi uygulanmıştır. Soğuk presleme yapılan N0 numunesindeki porozite miktarının N1, N2 ve N3 numunelerine göre yüksek olduğu ve artan sıcaklıkla yoğunluk değerlerinin arttığı, porozite miktarının ise azaldığı belirlenmiştir. Ayrıca, içyapı incelemelerinde artan sıcaklıkla birlikte içyapıdaki silisyum (Si) parçacıklarının giderek küreselleştiği ve yapı içerişe homojen bir şekilde dağıldığı gözlenmiştir. Buna göre, N0, N1, N2 ve N3 kodlu numunelerde en yüksek sertlik değerini yaklaşık %45’lik artış sergileyen N3 numunesi göstermiştir. Buna ilaveten N0, N1, N2 ve N3 numunelerinin yoğunluk değerleri sırasıyla 2.3523, 2.6165, 2.6191 ve 2.6287 gr/cm3 olarak belirlenmiştir. Çekme dayanım değerlerinde ise en yüksek çekme dayanım değeri N3 numunesinde 186 MPa olarak, en düşük çekme dayanım değeri ise N1 numunesinde 156 MPa olarak belirlenmiştir. Buna göre N3 numunesi N1 numunesine göre %20 oranında daha yüksek çekme dayanımı performansı sergilemiştir. Numunelere uygulanan bütün pres sıcakları için çekme ve darbe kırılma yüzeylerinin yarılma düzlemlerinden ve yırtılma sırtlarından oluştuğu belirlenmiştir. Ayrıca, çekme ve darbe deneylerinden elde edilen kırılma yüzeylerinde, artan presleme sıcaklığı ile sertliğin artmasından dolayı yarılma düzlemlerinin genişliklerinin arttığı tespit edilmiştir.
AtıfOpenAlex1TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2024Analysis of Sector Based Energy Consumption Rates of OECD Countries with Louvain Clustering
Şimşek, Ahmet Bahadır
This study examines the shares of sectors (agriculture, services, industry, transportation and other sectors) in total energy consumption in OECD countries for the period 2011-2020 using Louvain cluster analysis. Energy consumption is an important development indicator and provides important information about the development of countries. In particular, the analysis of the shares of energy consumption of main sectors such as agriculture, services, industry and transport sectors can provide important information about a country's economic diversity, level of industrialization and economic focus. Cluster analysis can provide important insights by identifying countries with similar energy consumption patterns. Louvain cluster analysis was preferred in this study. Louvain clustering has the advantage of being fast and dealing with noise compared to K-means and Hierarchical clustering methods. The results of the study are evaluated from two perspectives. The first one is the inferences obtained from the descriptive statistics of the data set and the second one is the inferences obtained from the clustering analysis. The results of the cluster analysis emphasize the insights offered by the cluster changes in the temporal dimension and the formation of year-based clusters. In addition, the insights provided by the clustering results for Türkiye are evaluated.
- MakaleAçık Erişim2024Traditional and Geographical Indication Labelled Dry Beans Prices Received By Farmers: An Evaluation According to Product Quality and Spatial Properties
Adanacioglu, Hakan; Doğan, Nilgün
It has become common to increase the market power of commodities by protecting the features of the products specific to the region with the GI label. There are many gastronomic products registered with GI in the province of Gümüşhane and one of them is Kelkit Dry Beans, which was registered by the Turkish Patent Institute (TPE) in 2020. This seedis registered with its white colour and pink spots on it, with its distinctive features compared to other dry bean seeds. In recent years, local farmers have been producing with impure dry bean seeds, which they obtained from the surrounding regions and have higher yield characteristics, the dried beans produced with this seed differ from the beans produced with the local seed with its pinkish coloration and elliptical grain feature. In order to turn the product value of Kelkit Dry Beans produced with local seeds into an advantage, examining the prices received by the farmers according to their quality characteristics and comparing them according to spatial characteristics constituted the focus of this study. For both farmer groups, dry bean sales amount, prices and distance to the sales point were examined according to the product grade, which is the factor determining the quality in 2020 and 2021. According to the findings of this study, there is no expected difference between the prices received by the farmers. However, the results of the analysis show that there is a positive and strong relationship between the product quality and the average sales price obtained.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2024Biogenic Iron Oxide Nanoparticles Based on Algal Biofilm Formed in the Wastewater Treatment Plant and Their Dye Removal Performance
Baltaci, Cemalettin; Akar, Bülent; Karpuz, Omer; Demirel, İlyas Taner; Gülbahar, Esma
In the field of environmental pollution removal, bioremediation plays a crucial role in removing or converting toxic substances from the environment. Bacteria, yeasts, molds, algae, and plants are widely used in bioremediation events. Recently, green-synthesized nanoparticles have also been employed in bioremediation applications. In this study, iron oxide nanoparticles (FeONPs) were synthesized from algal biofilms that are naturally formed in the settling ponds of the Gümüşhane Municipality Wastewater Treatment Plant. These biological nanoparticles were utilized to investigate their adsorption efficiency for water-polluting dyes such as methylene blue (MB), malachite green (MG), and phenol red (PR). The synthesized FeONPs were characterized using Fourier transform infrared spectroscopy (FTIR) scanning electron microscopy (SEM), energy-dispersive X-ray spectrometry (EDX), and X-ray diffraction (XRD). To test their efficacy, MB, MG, and PR dye solutions were treated with 5.0, 10.0, and 20 g/L FeONP concentrations. The remaining dye concentrations were quantified with a UV-VIS spectrophotometer after filtration. The results showed that FeONPs obtained from algal biofilms effectively removed MB, MG, and PR, with the highest efficiency observed for PR.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2024Sakkarozun Enzimatik Olarak Hidrolizinin Optimizasyonu
Gül, A.Kadir; Tanyıldızı, Muhammet Şaban
Nişasta kaynaklı glukoz şurupları endüstriyel uygulamalarda geniş bir paya sahip olmasına rağmen temelde sağlıkla ilgili tartışmalar tüketicilerde sakkarozun kullanımını öne çıkarmaktadır. Sakkaroz, asitleştirme veya enzimatik yöntemlerle invert şekerler adı verilen glukoz ve fruktoz monomerlerine hidroliz edilebilirler. Bu yöntemlerden enzimatik hidroliz işlemi geleneksel kimyasal proseslere göre daha düşük sıcaklıklarda gerçekleşmesi ve daha az toksik atık üretmesinden dolayı endüstride tercih edilen bir yöntemdir. Bununla birlikte, hidroliz işleminde kullanılan enzimler genellikle yeniden kullanımı zor ve stabilitesi düşük moleküller olup, üretim maliyetlerinin yüksek olması endüstriyel ölçekte uygulanmasını zorlaştırmaktadır. Bu çalışmanın amacı sakkarozun invertaz enzimi yardımıyla hidrolizinde önemli olan bağımsız değişkenlerin sakkaroz dönüşüm oranı, hidrolizi verimi ve toplam indirgen şeker konsantrasyonu üzerine etkisinin Merkez Kompozit Dizayn (MKD) deneysel tasarım yöntemi kullanılarak detaylı olarak belirlenmesidir. MKD ile gerçekleştirilen deneylerde incelenen bağımsız değişkenler ve cevap değişkenleri arasında enzim aktivitesini de içeren model bir denklem oluşturulmuştur. Bağımsız değişkenlerin incelenen aralıkları içerisinde, matematiksel model ifadenin hem indirgen şeker konsantrasyonu hem de dönüşümün maksimum olduğu şartlar için yapılan optimizasyon işlemi sonucunda; sakkaroz konsantrasyonu 190,16 g/L, enzim aktivitesi 55,36 U/mL, sıcaklık 33,46 oC, reaksiyon süresi 131,10 dk ve karıştırma hızı 120,86 rpm olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, sakkarozun enzimatik hidrolizi için verimli çalışma koşulları belirlenmiştir.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2024Sağlık Bilimleri Fakültesinde Öğrenim Gören Öğrencilerin İşsizlik Kaygısı Düzeylerini Belirlemesi: Kesitsel Araştırma
Aslan, Ramazan; Göktekin, Zekiye; Yıldız, Eyyüp
Bu araştırmanın amacı, kamuda istihdamı olan bölümler ile istihdamı olmayan bölümlerde okuyan öğrencilerin iş bulma kaygısı ve bu kaygıyı etkileyen faktörlerin tespit edilmesidir. Araştırmanın evrenini Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Acil Yardım ve Afet Yönetimi (AYAY), Sağlık Yönetimi (SY) ve Hemşirelik bölümlerinde öğrenim gören tüm öğrenciler oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında anket yöntemi kullanılmış, kolayda örnekleme yöntemi seçilmiştir. 294 (%70,3)’ü kadın, 194 (%29,6)’ü erkek olmak üzere toplam 418 kişiye ulaşılmıştır. Katılımcıların %,84,6’sı KPSS’ye girmeyi düşündüğünü belirtmiştir. İkili ve çoklu karşılaştırmalar sonucunda, kaygı düzeyi en yüksek olan öğrencilerin kamu istihdamı olmayan Sağlık Yönetimi bölümünde olduğu, Aile gelir düzeyi iyi olan veya yabancı dil bilen öğrencilerin daha az kaygılı oldukları, AYAY bölümünde kadınların daha kaygılı olduğu tespit edilmiştir.
AtıfOpenAlex4İncele - MakaleAçık Erişim2024Tuhfe Literatürüne Ek: Şerîfî-zâde Âlî ve Resm-i Âlî Adlı Türkçe-Arapça Manzum Sözlüğü
Doğan, Hasan
Genelde İslam medeniyetinin, özelde ise Osmanlı kültür ve edebiyatınının gelişip şekillenmesinde Arapça ve Farsça gibi dillerin önemli etkisi olmuştur. Bu öneme binaen Osmanlı medreselerinde öğretilen ve öğrenilen dillerin başında Arapça ve Farsça başta gelmektedir. Söz konusu dillerin daha kolay öğrenilmesini ve yeni öğrenilen dildeki kelime hazinesinin geliştirilmesini amaçlayan şiire meraklı bazı âlimler şiir dilinin imkânlarından faydalanarak bazı eserler vücuda getirmişlerdir. Manzum sözlük veya tuhfe adı verilen manzum eserler de bu gayretin neticesinde ortaya çıkmıştır. Bir dili Türkçe olan bu eserler Arapça, Farsça, Hintçe, Urduca, Kürtçe, Sanskritçe, Peştunca, Taberice, İngilizce, Almanca, Fransızca, Bulgarca, Rumca, Ermenice, Boşnakça ve Arnavutça gibi dilleri ihtiva etmektedir. Öte yandan Osmanlı sahasında en fazla manzum sözlüğün Arapça ve Farsça ile ilgili olduğu görülmektedir. Bu çalışmanın konusu olan Resm-i Âlî adlı manzum sözlük de Türkçe-Arapça tuhfeler arasındadır. XVIII. yüzyıl şairlerinden Kulalı Şerîfî-zâde Âlî tarafından kaleme alınan Resm-i Âlî, 1177/1763 yılında tamamlanmıştır. 498 beyitten müteşekkil olan sözlükte 1790 civarında Arapça kelimenin anlamına yer verilmiştir. Bu makalede, tespit edilebilen iki nüshasından hareketle söz konusu manzum sözlük şekil ve muhteva açısından incelenmiş ve müellifinin biyografisi ortaya konmaya çalışılmıştır. Ekte ise Resm-i Âlî’nin transkripsiyonlu metni verilmiştir.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2024Participation of urea application stages on flour quality in bread wheat
Barut, Hatun; Aykanat, Sait; Bahar, Bilge; Baltaci, Cemalettin; Köseoğlu, Berra
Laboratory studies, which field trial was conducted in the 2020-2021 growing season at the Eastern Mediterranean Agricultural Research Institute, were conducted at Gümüşhane University. In this study, the findings showed that urea was used as the top fertilizer in different growth stages of the 'Yakamoz' bread wheat cultivar used as material, and the effects of urea application periods and flour type, on the quality traits, such as dry matter, ash, protein, acidity, fresh and dry gluten, gluten index, sedimentation, and falling number were investigated. For this purpose, in addition to the control application, tillering, stem elongation, milky and dough stages were chosen as urea application periods. Laboratory studies were carried out in randomized plots using the split-plot design with three replications. In the present study, all quality traits showed statistically significant differences for urea application periods; these values were ranged as follows: Dry matter: 90.20-90.77%, ash: 1.037-1.213%, protein: 14.01-15.15%, acidity: 0.037-0.056%, wet gluten: 41.49-43.67%, dry gluten: 14.75%-15.46, gluten index: 69.28-80.38%, sedimentation: 20.0-21.0 mL, late sedimentation: 23.5-29.8 mL and falling number: 753.8-881.7 s. In addition, other quality parameters except dry matter, protein and sedimentation changed statistically for flour type. Accordingly, whole wheat flour for ash (1.443%), acidity (0.051%) and gluten index (82.53%); white flour showed high values for wet (44.90%) and dry (15.96%) gluten, late sedimentation (35.60 mL) and falling number (836.4 s). As a result, while applying urea as a top fertilizer, it is recommended to choose the stem elongation stage for high gluten index, delayed sedimentation and protein, and the dough maturity stage for high dry matter. It would be appropriate to represent more genotypes and different nitrogen sources in further studies to be more inclusive.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2024Güven ve vergi uyumu ilişkisinde gücün düzenleyicilik etkisi: gümüşhane vergi mükellefleri üzerine bir araştırma
Uğur, Candan Yılmaz
Vergi mükellefleri ile vergi idaresi arasındaki etkileşimin vergi uyumu üzerindeki etkisi Kirchler, Hoelzl ve Wahl (2008) tarafından geliştirilen Kaygan Zemin Yaklaşımı (Slippery Slope Framework) çerçevesinde tartışılmaktadır. Kaygan Zemin Yaklaşımı’nın temel varsayımı, idarenin gücü ve idareye duyulan güven arasındaki dengenin vergi uyum düzeyinin temel belirleyicisi olduğudur. Bu araştırmada Kaygan Zemin Yaklaşımı çerçevesinde güven duygusunun vergi uyumu üzerindeki etkisinin güç tarafından düzenlenip düzenlenmediği incelenmiştir. Veriler anket yöntemi aracılığıyla Gümüşhane’de faaliyet gösteren 148 gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinden elde edilmiştir. PROCESS Makro Model 1 aracılığıyla ulaşılan analiz sonuçları, güvenin vergi uyumu üzerindeki etkisinde gücün düzenleyicilik etkisinin olmadığını göstermiştir. Ancak güç algısının düşük olduğu bireylerde; düşük düzey güven algısı ile yüksek düzey güven algısı arasındaki farkın vergi uyumu üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamlıdır. Bu bağlamda vergi uyumluluğunu artırmak isteyen vergi otoritelerinin güç ile ilgili yaptırımlarından ziyade, diğer faktörlere odaklanması gerekmektedir. Nitekim Kaygan Zemin Yaklaşımı’nda vergi kayıp ve kaçaklarının en aza indirilmesi ve kamusal ihtiyaçlarının karşılanması için vergi gelirlerinin artırılması, mükelleflerin güven ve adalet algılarının yükseltilmesine de bağlıdır.
AtıfOpenAlex1TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2024Avrupa Birliği İklim Değişikliği Politikası: Politik Fırsatlar İçin İtici ve Destekleyici Faktörler
Ugur, Omer; Efşan, Nur Çelik
Kuruluşundan bugüne entegrasyon amaçlarını ekonomik alanla sınırlı bırakmayarak genişleten AB’nin çevreci adımları 1987 Avrupa Tek Senedi’yle ete kemiğe bürünmüş ve çevre konusu resmen AB’nin ortak politikası haline gelmiştir. AB’nin çevre politikası oluşturma arzusu normatif amaçlar taşımakla kalmayıp bir Birlik stratejisi olarak yerini almıştır. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı AB çevre politikasının gelişim sürecinin AB bütünleşme sürecindeki önemini ortaya koymaktır. Çalışmada çevre politikalarının yalnızca normatif bir amaca hizmet etmediği, AB’nin ekonomik ve siyasi bütünleşme sürecine de katkılar sunan stratejik bir alan olduğu açıklanmaktadır. Çalışmanın evreni AB olup, örneklemi iklim değişikliğinde politik fırsatlar için itici ve destekleyici faktörlerdir. Ele alınan itici faktör parametreleri; normatif ve sivil güç, önlem ilkesi, bilimsellik ilkesi, uluslararası işbirliği ve etkili çok taraflılık, sürdürülebilir kalkınma ve iklim göçünün güvenliği ilkeleridir. Çalışmada nitel araştırma tekniklerinden yararlanılmış ve literatür taraması yapılmıştır.
AtıfOpenAlex2İncele - MakaleAçık Erişim2024Kentleşme, Enerji Tüketimi, Ekonomik Büyüme ve Dış Ticaret Açığının Türkiye’de Ekolojik Ayak İzi Üzerine Etkisi
Kekül, Okan
Küresel ısınma, iklim değişikliği, karbon salınımı vb. çevresel sorunlara ek olarak ekolojik ayak izine yönelik gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar son yıllarda ivme kazanmıştır. Türkiye’ye ait verilerin kullanıldığı bu çalışmada, 1980 – 2021 dönemi esas alınmış ve ekolojik ayak izi üzerinde kentleşme, ekonomik büyüme, dış ticaret açığı ile enerji tüketiminin etkilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. A-ARDL sınır testi yaklaşımının benimsendiği araştırmada ilk olarak eş bütünleşmenin varlığı ortaya konulmuştur. Analizin bulgularına bakıldığında, ekonomik büyümenin ve enerji tüketiminin hem uzun hem de kısa dönemde çevreyi olumsuz etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Modele yönelik hata terimleri katsayısı elde edilmiş ve bu katsayı ile gerçekleşen hesaplamalarda kısa dönemde oluşabilecek sapmaların yaklaşık %80’lik bir bölümü sonraki dönemde düzeleceği tespit edilmiştir. Bu çalışmaya ait sonuçların çevre politikaları ve stratejilerine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
AtıfOpenAlex3TR Dizin2İncele