Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Uzun, Sevda(34)
- Tuncer, Metin(11)
- Merdan, Mehmet(10)
- Emirza, Elif Güzide(9)
- Yilmaz, Coskun(9)
- Baltaci, Cemalettin(8)
- Baltacı, Cemalettin(8)
- Tuncer, Gülsüm Zekiye(8)
- Türkkan, Tuğba(8)
- Dinç, Artum(7)
- Araz, Onur(6)
- Bekar, Fevziye(6)
- Cakir, Mehmet Ali(6)
- Ceylan, Levent(6)
- Duran, Celal(6)
- Koçak, Tevfik(6)
- Ozdes, Duygu(6)
- Soydaş, Şafak Sönmez(6)
- Akmeşe, Osman(5)
- Akyol, Hikmet(5)
- Bayrak, Nurten Gülsüm(5)
- Bayrakdaroglu, Serdar(5)
- Bülbül, Kenan(5)
- Ceylan, Halil Ibrahim(5)
- Gücer, Mehmet Ali(5)
- Karimullah, Suud Sarim(5)
- Kavuran, Korhan(5)
- Kaygusuz, Abdullah(5)
- Kulakaç, Nurşen(5)
- Kurnaz, Muammer(5)
- Saydam Eker, Çiğdem(5)
- Turk, Veysel(5)
- Öztürk, Serkan(5)
- (Alieva), Vildane Özkan(4)
- Abada, A.(4)
- Abbrescia, M.(4)
- Abdolmaleki, H.(4)
- Abidi, S. H.(4)
- Abramov, A.(4)
- Adam, C.(4)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2025Determınıng onlıne prıvacy awareness of unıversıty students: a study on the sample of gümüşhane unıversıty faculty of communıcatıon
Diker, Ersin; Aksoy, Fatih; Kılıç, Tuğçe Aydoğan
Today, with the development of information and communication technologies, online platforms have become one of most important means of communication for individuals. The security and privacy of users' personal data in online platforms where users intensively share information is of paramount importance. In view of this, the current study seeks to examine online privacy awareness of university students. In line with this, this study aims to determine the level of awareness of students about this issue and to determine whether there is a significant difference in privacy awareness in terms of some demographic variables. With this aim in mind, the study data were collected from 282 students older than 18 studying at Gümüşhane University Faculty of Communication using the purposeful sampling method. The analysis of the data collected indicated that the online awareness levels of the participants are high.
AtıfOpenAlex3İncele - MakaleAçık Erişim2025Filistin-israil savaşının uluslararası medyada çerçevelenmesi
Günay, Mehmet Akif
Filistin-İsrail savaşı, on yıllardır devam eden, karmaşık ve çok boyutlu bir sorundur. 7 Ekim 2023’te yeniden alevlenen şiddet olayları, dünya genelinde büyük yankı uyandırmıştır. Bu çalışmada, savaşın ilk beş gününde manşet ve alt başlıklarda Filistin-İsrail savaşına dair hangi çerçevelerin kullanıldığı ve bu çerçevelerin gazetelerin yayın politikalarıyla nasıl ilişkili olduğu incelenmiştir. Bu bağlamda ABD, İngiltere, Türkiye ve Almanya'da yayın yapan The New York Times, The Guardian, Hürriyet ve Taz gazetelerinin bu döneme ait erişilebilen sayıları analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, Türkiye’yi temsil eden Hürriyet gazetesinin savaşın ilk günlerinde tarafsızlığı pekiştiren çerçeveler kullandığı tespit edilmiştir. Buna karşılık, The New York Times, The Guardian ve Taz gazetelerinin manşet ve alt başlıklarında genellikle İsrail’i destekleyen çerçeveler kullandığı gözlemlenmiştir. Genel anlamda, Hürriyet ve diğer örneklem dâhilindeki gazetelerin, gazetecilik ilkeleri çerçevesinde haberleri tam anlamıyla tarafsız ve nesnel bir şekilde sunmadıkları ortaya çıkmıştır.
AtıfOpenAlex4TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2025Investigation of Physical Performance of Young Elite Football Players: "Positional Comparison"
Gündüz, Kerem; Bektaş, Merve; İleri, Mehmet; Badur, Kadir İrem
This study aims to compare the positional physical performances of young elite A league football players. A total of 38 players from MKE Ankaragücü's U17 and U19 categories, competing in the young elite league during the 2023-2024 season, participated in the research. A Shapiro-Wilk normality test was applied to the data obtained in the study, and based on the results of the normality test, the Spearman test was used for correlation analysis. The Kruskal-Wallis test was used to determine the differences between groups, and the Mann-Whitney U test was used to define these differences. Additionally, Spearman correlation analysis was used to examine the relationship between the participants' physical performance data. When the vertical jump variable was examined, it was found that defenders performed better than goalkeepers in vertical jump (p<0.05), midfielders performed better than goalkeepers (p<0.01), and forwards also performed better than goalkeepers (p<0.05). Regarding the long jump variable, it was found that midfielders performed better in vertical jump than goalkeepers (p<0.01). When the 20-meter sprint variable was examined, it was found that defenders performed better than goalkeepers in the 20m sprint (p<0.01), midfielders performed better than goalkeepers (p<0.01), and forwards also performed better than goalkeepers (p<0.05). For the 40m sprint performance variable, it was found that defenders performed better than goalkeepers in the 40m sprint (p<0.05), midfielders performed better than goalkeepers (p<0.01), and forwards also performed better than goalkeepers (p<0.05). In conclusion, the findings of the study reveal that defenders, midfielders, and forwards exhibit significant superiority in vertical jump, long jump, and sprint performances compared to goalkeepers.
- MakaleAçık Erişim2025The effects of behavioral biases on investment decisions: Evidence from İstanbul stock exchange
Özbek, Adem
Every investment decision at the macro or micro scale carries with it the desire to profit. At this point, profit assumes the driving role and continuity of capital. Information assumes a crucial role in the realization of this role. The field of behavioral finance, which opens a different window to the finance literature, argues that investors do not act completely rationally in financial decisions. Behavioral finance argues that there are subconscious factors that affect information. This study aims to detect the factors of behavioral bias factors influencing the investment decisions of individuals trading in Istanbul stock exchange (BIST). The importance of this study stems from the scarcity of local studies focusing on behavioral finance within the scope of stock market investment. Accordingly, it is expected that the study will enrich this awareness in the field. Therefore, the effects of nonrational cognitive elements such as loss aversion, expectation, certainty, herding effect, intuitive factors, and anchoring on individuals' investment decisions were investigated in the study. As a result, the findings obtained from the research provide useful information to investors trading in BIST to adopt scientific foundations within the scope of behavioral finance in stock investments.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2025Examining the relationship between self-compassion and mental toughness in athletes
İpekoğlu, Gökhan; Şenel, Ebru; Karakuş, Kaan
The aim of this study is to examine the relationship between mental toughness and self-compassion levels in athletes. The study included a total of 315 athletes, 148 women and 167 men, selected using a random sampling method. In the study, the Sport Mental Toughness Questionnaire and Self-Compassion Scale-Athlete Version were used as data collection instruments. As statistical analyses, t-tests were used for pairwise comparisons, one-way analysis of variance (ANOVA) for multiple comparisons, the Tukey test for intergroup pairwise comparisons in the ANOVA test context, and Pearson correlation analysis was used for examination of the relationship between two scale scores. Upon examining the study results, statistically significant differences were found for the total mental toughness scores of participants based on gender, type of sport, level of sport, and years of participation in sports (p<0.05). However, no significant differences were found in mental toughness scores based on age (p>0.05). Additionally, no statistically significant differences were observed in selfcompassion scores based on gender, age, type of sport, level of sport, or years of participation in sports (p>0.05). Finally, a positive and moderate significant relationship was found between the total scores for the Sport Mental Toughness Questionnaire and the Self-Compassion Scale-Athlete Version (p<0.01). Based on these results, it is expected that an increase or decrease in self-compassion levels in athletes will be associated with an increase or KEYWORDS decrease in their mental toughness levels. Consequently, it is recommended that athletes engage in cognitive training in addition to physical training. This is anticipated to enhance both their mental toughness and selfcompassion levels.
- MakaleAçık Erişim2025Atık bertaraf tesis yer seçiminde etkili olan kriterlerin fucom yöntemiyle değerlendirilmesi
Gergin, Ramazan Eyüp
Artan nüfusun etkisiyle birlikte oluşan atık miktarlarındaki değişim nedeniyle toplumlar çevresel, sosyal ve ekonomik anlamda çeşitli etkilerle karşı karşıya kalmaktadır. Bu nedenle atık bertaraf tesis yerleri hem bireyler hem de ülkeler açısından daha önemli bir konumda yer almaktadır. Buna paralel olarak atıklarla mücadele konusunda karşılaşılacak zorluklarla mücadele edilebilmesi için atık bertaraf tesis yer seçimi çalışmalarının arttırılması önem arz etmektedir. Bu çalışmada temel amaç atık bertaraf tesis yer seçim probleminde etkili olan kriterlerin belirlenerek önem derecelerinin hesaplanmasıdır. Bu amaç doğrultusunda atık bertaraf tesis yer seçimini etkileyen kriterler detaylı bir literatür araştırması sonucunda belirlenmiştir. İlgili kriterlerin önem derecelerinin hesaplanmasında Full Consistency Method (FUCOM) yönteminden faydalanılmıştır. Gerçekleştirilen uygulama doğrultusunda elde edilen sonuçlara göre, atık bertaraf tesis yer seçiminde etkili olan kriterler içerisinde önem ağırlığı açısından en etkili kriterin 0,33527 önem ağırlığı ile Arazi Özellikleri (K1) olduğu belirlenmiştir.
- MakaleAçık Erişim2025Öğretmen Adaylarının Elektrik Alanın Vektörel Gösterimine Yönelik Zihinsel Modelleri
Başkan Takaoğlu, Zeynep; Şahinoğlu, Alpaslan
Elektrik ve manyetizma konusu soyut bir içeriğe sahip olmasından dolayı anlaşılması zor bir alan olarak görülmektedir. Bu soyut yapının anlaşılamamasının nedenlerini ortaya çıkarabilecek yöntemlerden biri de mesleğin başında yer alan ve konuyu derinlemesine öğrenen öğretmen adaylarının zihinsel modelleri üzerinden araştırma yapmaktır. Bu nedenle çalışmanın amacı öğretmen adaylarının elektrik alanın vektörel gösterimine ilişkin sahip oldukları zihinsel modelleri belirlemektir. Örnek olay yönteminin kullanıldığı araştırma 181 ilköğretim matematik ve fen bilgisi öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Katılımcılara elektrik alanın vektörel gösterimine ilişkin 6 soru içeren elektrik alan bilgi ölçeği uygulanmış ve gönüllü olan 14 öğretmen adayı ile verdikleri cevapların nedenlerine yönelik yapılandırılmamış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Analizler sonunda öğretmen adaylarının nokta yüke ait elektrik alanı çizmede sorun yaşamadığı ve bilimsel modele sahip oldukları tespit edilmiştir. Fakat yük çeşidi, miktarı ya da uygulama şekli değiştikçe elektrik alan çizgilerini oluşturmada zorlandıkları saptanmıştır. Çalışma sonucunda öğretmen adaylarında var olan eksik, yanlış ve yanılgılı bilgilerin bir nedeninin vektörel özellikler ile elektriksel alan bilgisinin ilişkilendirilememesine bağlı olduğu düşünülmektedir.
- MakaleAçık Erişim2025Şehir, Şehirlilik ve Türkiye: Taşralılıktan Şehirliliğe Dönüşüm Süreci
Ak, Muammer
Bu çalışma, şehir, şehirleşme ve şehirlilik kavramlarını sosyolojik ve tarihsel bir çerçevede ele alarak, özellikle Türkiye bağlamında bu süreçlerin birey ve toplum üzerindeki etkilerini incelemektedir. Şehirler tarih boyunca kültürel, ekonomik ve sosyal merkezler olarak önemli roller üstlenmiş; şehirleşme, kırsal alanlardan kentlere göçle birlikte mekânsal büyümeyi, şehirlileşme ise bireyin zihinsel ve kültürel dönüşümünü ifade etmiştir. Batı’da sanayi devrimi ve Aydınlanma düşüncesi, şehirleşme ve kentli birey kimliğinin oluşumunda belirleyici olurken; Türkiye’de bu süreç, daha çok iç göç, gecekondu ve plansız yapılaşma ile şekillenmiştir. Türkiye’de şehirli değerlerin gelişimi, burjuva sınıfının oluşamaması nedeniyle sınırlı kalmış, şehir kültürü büyük ölçüde esnaf kültürüyle temsil edilmiştir. Çalışmada, şehir ile köyün sosyolojik özellikleri karşılaştırılmış; şehirli olmanın yalnızca mekânsal bir konum değil, aynı zamanda rasyonel düşünce, hoşgörü, kültürel çeşitliliğe açıklık ve toplumsal bilinçle ilişkili olduğu vurgulanmıştır. Bu bağlamda, Türkiye'de taşralılıktan şehirliliğe geçiş süreci ayrıntılı biçimde analiz edilmiştir.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim20251845 Tarihli Temettuat Defterine Göre Kütahya Sancağı Gediz Kazası Pazar Köyünün Sosyo-Ekonomik Yapısı
Türkal, Merve Karaçay; Acar, İlknur
Bu çalışma, 1845 tarihli Temettuat Defteri verileri ışığında, Osmanlı taşrasında yer alan Kütahya Sancağı, Gediz Kazası’na bağlı Pazar köyünün sosyo-ekonomik yapısını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Mikro tarihsel bir yaklaşımla yürütülen araştırma, köydeki hane reislerinin meslek gruplarını, üretim faaliyetlerini, gelir kalemlerini ve uygulanan vergilendirme sistemini detaylı biçimde incelemektedir. Tarım, hayvancılık ve zanaatkârlık faaliyetleri ekonomik yapının temel bileşenleri olarak öne çıkarken; bireylerin lakap ve ünvanları üzerinden toplumsal statü ve sosyal rol dağılımları değerlendirilmiştir. Ayrıca Temettuat defterinde yer alan hane bazlı kayıtlar, grafik ve tablolar aracılığıyla görselleştirilmiş; köydeki üretim çeşitliliği ve gelir kaynakları niteliksel olarak analiz edilmiştir. Çalışma, benzer özellikler taşıyan Şaphane ve Muhipler köylerine ait Temettuat verileriyle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş; bu sayede Pazar köyünün üretim ve gelir yapısı bakımından farklılıklar barındırdığı ortaya konulmuştur. Sonuç olarak çalışma Pazar köyü örneği üzerinden, 19. yüzyıl Osmanlı taşrasına ilişkin ekonomik ve toplumsal organizasyonun çözümlenmesine katkı sunmakta ve mikro düzeyde yapılan arşiv temelli araştırmaların tarih yazımındaki önemini bir kez daha vurgulamaktadır.
AtıfOpenAlex2İncele - MakaleAçık Erişim2025Hz. Peygamber’in “Arkamdan da Görüyorum” İfadesinin Yer Aldığı Rivayetler (Kütüb-i Sitte Öncesi Kaynaklar Özelinde Bir İsnad-Metin Analizi)
Futsi, Ali Fuat
Bu makalede, “Ben sizi arkamdan da görüyorum.” anlamını taşıyan ve farklı hadis kaynaklarında çeşitli varyantları bulunan bir hadis grubu, isnad ve metin analizi yöntemiyle incelenmektedir. Hadisin seçilme nedeni, birden fazla isnad ve metin içermesiyle isnad-metin analizine elverişli olması ve Hz. Peygamber’in (s.a.v) bir mucizesine işaret etmesidir. Çalışmada hadisin sıhhati, erken dönem kaynaklar olan Kütüb-i Sitte öncesi metinler temel alınarak değerlendirilmiştir. İlgili rivayet, Hz. Peygamber’in namazda arka saflardaki kişileri gördüğünü bildirmekte ve İbn Ebî Şeybe’nin Musannef’inden başlayarak birçok kaynakta yer almaktadır. Çalışmanın amacı, bu hadise isnad-metin analizini uygulayarak yöntemin işlevselliğini ilgili rivayet çerçevesinde ortaya koymaktır. Benzer yöntemler, daha önce Herald Motzki (ö. 2019) ve Fatma Kızıl gibi araştırmacılar tarafından da kullanılmıştır. Çalışma, rivayetin makalenin sınırlarını aşacak şekilde çok fazla kaynakta yer almasından dolayı Kütüb-i Sitte öncesi eserlerle sınırlandırılmış, ilgili eserlerdeki tarikler incelenmiş, râvilerin güvenilirlik durumu tespit edilmiş, farklı metin varyantları karşılaştırılarak anlam üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. İlgili rivayetin bütün varyantları aktarılan konuyu ifade edecek nitelikte anlamını koruyarak temel hadis külliyatında ve şerh literatüründe yer almıştır.
- MakaleAçık Erişim2025Sustainability of Air Logistics: A Bibliometric Analysis
Vural, Selvi
The aim of this study is to identify the gap in the literature based on past research on the sustainability of air logistics and to guide new research in this context. In this research, bibliometric analysis method was used. In this context, firstly the studies were extracted from the WOS (Web of Science) database. Later, it was analysed with the Vosviewer program and studies on the sustainability of air logistics were examined in detail to direct future research. As a result of the bibliometric analysis on the sustainability of air logistics, it was determined that there were 146 studies between 1985-2024. The vast majority of these were in English and in the Proceeding Paper type. Most studies belong to the field of science, and the share of research in the social sciences in the total is quite low. In terms of research categories, research specific to the fields of engineering and management is common. This research which aims to provide a comprehensive perspective on the sustainability of air logistics by capturing the relationship between its past and future, is a first in the literature and is believed to contribute theoretically and practically.
AtıfOpenAlex2TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2025Trends and current topics in child and family-centered care research: A bibliometric analysis and visual mapping
Özdemir, Hamide Nur Çevik; Ural, Mustafa Nuri
This study aimed to examine the developmental trends and research focus of the child and family-centered care literature through a bibliometric analysis of articles published between 1990 and 2023. The bibliometric analysis method was used in the study. Data were obtained from the Web of Science Core Collection and Scopus databases. Bibliometric analysis and visualization were conducted using the R language, along with the bibliometrix and openxlsx libraries and the biblioshiny interface. The study included citation, co-occurrence, co-authorship, co-word analysis, and trend topic analysis. Between 1990 and 2023, a total of 1.613 publications related to child and family-centered care were published. Of these publications, 1.598 were original research articles, and the majority (%95) were written in English. The United States was the country with the highest number of publications and the most co-authorship collaborations. Collaborating countries included Canada, Brazil, Iran. Journal of Pediatric Nursing was the most prolific journal (n=149). The author with the highest number of publications on the topic was Shields (n=23). The most cited works related to child and family-centered care were by Gorski (2021), Kerr (2002), and Snow (2009). The institution producing the most publications on the topic was McGill University. In trend topic analysis, key terms such as ‘‘family-centered care’’, ‘‘nursing’’, ‘‘parents’’, ‘‘child’’, and ‘‘child-centered care’’ emerged. Child- and family-centered care research is widespread in developed countries but lacks interdisciplinary collaboration, particularly outside pediatric intensive care units. Future studies should promote co-authorship and international cooperation, providing healthcare professionals and researchers with insights into unexplored areas and opportunities for collaboration.
- MakaleAçık Erişim2025Seasonal Wilcoxon and Scatter Diagram Combination Trend Test
Şan, Murat
Climate change, one of the biggest problems of the last century, is of great concern. It is essential and common to examine the impacts of climate change as a holistic trend for different climatic and hydrological parameters with periodicity. However, considering the periodicity character of monthly, weekly, etc., is particularly important for analyzing and understanding seasonal trends. This is because seasonal trends help manage and regulate irrigation and agricultural activities and water resource systems. This study proposes the seasonal Wilcoxon and scatter diagram combination trend test (SWTT) method as an alternative to the seasonal Mann Kendall (SMK) method. This method is based on the combination Wilcoxon test and scatter diagram (CWTSD) trend test which assesses holistic trends. The data utilized for this study came from three sources: flow records from the Danube River, Romania, temperature records from Oxford, UK, and precipitation records from Kobe, Japan, to compare SWTT and SMK methods. The SWTT method shows very similar trends to the SMK, but the SWTT method takes a step forward because it is based on a graphical method providing a visual overview of seasonal trends. The SWTT can also be used as a regional trend test in the same way that the SMK method is used as a regional trend test by using station data instead of seasons The r-codes of the proposed method and the sample dataset are available at the related link.
- MakaleYalnız künye2025Spor bilimleri öğrencilerinin bilimsel araştırmaya yönelik tutumlarının eleştirel düşünme becerileri üzerine etkisinin incelenmesi
Yılmaz, Coşkun; Yıldırım, Hatice Nur; Şahin, Oktay
Bu araştırmanın amacı, spor bilimleri alanında öğrenim gören öğrencilerin bilimsel araştırmaya yönelik tutumlarının, eleştirel düşünme becerileri üzerine etkisinin bazı sosyo-demografik özellikler açısından incelemektir. Araştırma, tarama modelinde olup ilişkisel tarama yöntemi kapsamında değerlendirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim/öğretim döneminde Erciyes Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 452 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilere bilimsel araştırmaya yönelik tutum ölçeği ve eleştirel düşünme becerileri ölçeği uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılında Erciyes Üniversitesi Spor Bilimleri alanında öğrenim gören, kolayda örnekleme yöntemiyle seçilmiş 225 erkek ve 227 kadın olmak üzere toplam 452 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın bulgularına göre spor bilimleri alanı öğrencilerinin eleştirel düşünmenin, bilimsel araştırmaya yönelik olumlu tutumlarla ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Araştırmalara yönelik olumlu tutum alt boyut skorunda”, “Bölüme göre” istatistik olarak anlamlı bir farklılık gözlenmiştir (p=0,049). Çalışmada eleştirel düşünme becerilerinin bilimsel araştırmaya yönelik tutumun %25,2 sini açıkladığı tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmalara yönelik olumlu tutumu ise %27, ise % yönelik olumlu tutumu ise %30,2 oranında açıkladığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerinin artmasıyla bilimsel araştırmaya yönelik tutum düzeylerinde olumlu yönde arttığı belirlenmiştir. Bu sonuçlar, eleştirel düşünme becerisinin bilimsel araştırmaya yönelik tutum üzerindeki optimizasyonundaki kritik rolünün altını çizmektedir. Eleştirel düşünme becerisinin artması ile bilimsel araştırmaya yönelik olumlu tutumlarda gözlenen iyileşmeler alana değerli bir katkı sağladığını göstermektedir.
- MakaleAçık Erişim2025Uydu Görüntüleri Yardımıyla Burdur Gölü'nün Su Seviyesi Değişiminin Farklı Su İndeksleriyle Analizi ve Gelecek Yıllardaki Değişiminin Tahmini
Demir, Vahdettin; Tona, Aziz Ugur; Öztaş, Ayşe; Eren, Mehmet
Çalışmanın amacı, Burdur Gölü'nün su yüzey alanı üzerindeki mekânsal değişimleri analiz etmek ve Burdur Gölü Havzası'ndaki uzun yıllık iklim kayıtlarındaki eğilimleri inceleyerek göl yüzey alanının gelecekteki durumu hakkında tahminler yapmaktır. Bu doğrultuda, çalışma alanı için Landsat 4-5 ve Landsat 8 uydu görüntüleri kullanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Bu görüntülerin sınıflandırılması, Modifiye Normalleştirilmiş Fark Su İndeksi (mNDWI), Normalleştirilmiş Fark Su İndeksi (NDWI) ve Su İndeksi 2015 (WI2015) su indisleri kullanılarak yapılmıştır ve 1985-2021 yılları arasında her yıl için göl yüzey alanı verileri toplanmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, Burdur Gölü'nün su alanı 1985 yılı ile 2021 yılı arasında büyük oranda (81.7-92.3 km²) azalmıştır. Yapılan doğrusal regresyon analizlerine dayanarak, gölün 2070-2080 arasında kuruyacağı tahmin edilmektedir. WI2015 yöntemi, OMH (7.0554) ve GOMH (4.1711) gibi düşük hata değerleri ile 0.9923'lük yüksek korelasyon katsayısı ile en başarılı yöntem olarak değerlendirilebilir.
AtıfOpenAlex3İncele - MakaleYalnız künye2025Hemşirelik Öğrencilerinin Afete Müdahalede Öz-yeterlilik ve Stres Düzeyleri ile Afet Risk Algısı Arasındaki İlişki
Aydin Sayilan, Aylin; Kulakaç, Nurşen
Amaç: Bu çalışma, hemşirelik bölümü öğrencilerinin afete müdahalede öz-yeterlilik ve stres düzeyleri ile afet risk algısı arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. Yöntem: Bu araştırma kesitsel ve ilişki arayıcı olarak planlandı. Araştırmanın örneklemini 15-30 Haziran 2023 tarihleri arasında Türkiye’nin batısında bulunan bir üniversitenin hemşirelik bölümünde öğrenim gören 342 öğrenci oluşturdu. Araştırmada veriler sosyo-demografik soru formu, Görsel Kıyaslama Ölçeği, Afete Müdahale Öz-yeterlilik Ölçeği ve Üniversite Öğrencileri Afet Risk Algısı Ölçeği kullanılarak online veri toplama yöntemiyle toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde Mann-Whitney U, Student t-testi, One-Way ANOVA test ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanıldı. Bulgular: Öğrencilerin Afete müdahale öz-yeterlilik puan ortalaması 48,49±0,12, Afet Risk Algısı Ölçeği puan ortalaması 48,11±9,77 olarak bulundu. Kadın öğrencilerin Afete Müdahale Öz-yeterlilik Ölçeği ve Afet Risk Algısı Ölçeği puanlarının erkeklere göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu görüldü (sırasıyla p=0,042, p=0,008). Sonuç: Öğrencilerin afet risk algısını etkileyen faktörlerin, afete müdahale öz-yeterlilik ve stres düzeyleri olduğu belirlendi. Öğrencilerin stres düzeyleri arttıkça, risk algılarının da arttığı, afet yönetiminde öz-yeterlilik düzeyleri arttıkça risk algılarının azaldığı görüldü.
AtıfOpenAlex2İncele - Derleme MakaleAçık Erişim2025Orta Asya'dan Anadolu'ya Uzanan Bir Yolculuk: Yörük Mutfak Kültürü
Akyürek, Suat; Özdemir, Özcan; Genç, Gökhan
Yeme-içme alışkanlıkları, insanlık tarihinin başlangıcından bu yana toplumların vazgeçilmez unsurlarından biri olmuştur. Toplumların ihtiyaçlarına göre şekillenen yiyecekler, kültürel birer öge haline gelmiş ve farklı toplumların etkileşimleri sonucunda çeşitlenerek bölgesel farklılıklar göstermiştir. Bu kültürel çeşitliliğin önemli temsilcilerinden biri de Yörüklerdir. Yörükler, binlerce yıldır hayvanlarına daha iyi otlaklar bulabilmek amacıyla göçebe bir yaşam tarzını benimseyen ve genellikle yerleşik hayata geçmeyen topluluklardır. Göçebe yaşam tarzları, farklı toplumlarla kültürel ve sosyal etkileşimler kurmalarına olanak sağlayarak özgün mutfak kültürlerinin gelişimine katkıda bulunmuştur. Bu özgün kültürler arasında Yörük mutfağı, kendine has yiyecek ve içecekleriyle öne çıkmaktadır. Yörükler, doğal yaşam ortamında ürettikleri yiyecek ve içecekleri nesiller boyunca aktarmışlardır. Et, süt ve tahıl ağırlıklı olan bu mutfak kültürünün sağlık açısından faydalı olduğu düşünülmektedir. Yörükler, uzun ve sağlıklı yaşamlarının sırrını doğayla iç içe olan yaşam tarzlarına borçlu olduklarını belirtmektedir. Yapılan bu çalışmada Yörük mutfağının tarihsel, sosyo-ekonomik ve gastronomik özelliklerini incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, konu hakkında yapılmış mevcut araştırmalar incelenmiş, ikincil veri kaynaklarından elde edilen bulgular doğrultusunda Yörük mutfağının mevcut durumu ortaya konulmuş ve ileride gerçekleştirilebilecek bilimsel çalışmalar için öneriler sunulmuştur.
AtıfOpenAlex5TR Dizin4İncele - MakaleAçık Erişim2025Kurumsal Kimliğin Kent Kimliğine Dönüşümü: Şehir Merkezlerinde Mağaza Tabela Tasarımlarının Aynılaşması
Günay, Mehmet Akif
Kentlerin hızla büyümesi, artan rekabet ve benzer ürün ve hizmetleri sunan mağazaların çoğalması, tüketicilerin zaman kısıtlarını artırmış ve hızlı iletişimi zorunlu hale getirmiştir. Bu doğrultuda, görsel kimliğiyle tüketicileri etkileyen ve seçim süreçlerini kolaylaştıran tabelalar önemli bir ihtiyaç haline gelmiştir. Son dönemlerde markalaşma sürecinde kent kimliği oluşturma çabası içerisine giren kent yöneticileri kentin en uğrak yerleri olan ana caddeler üzerindeki mağazaların tabelalarını bir farklılık oluşturmak adına yeniden tasarlamaktadır. Bu çalışmada, Gümüşhane’nin en dinamik caddelerinden biri olan Cumhuriyet Caddesi üzerindeki 66 mağaza tabelası incelenmiştir. Araştırma, mağaza tabelalarının kurumsal kimlik bağlamında içerdiği sorunları tespit etmeyi amaçlamaktadır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. İçerik analizi, sosyal bilimler alanında sıklıkla kullanılan ve nitel araştırmalarda başvurulan bir yöntemdir. Bu yöntem; verileri sistematik, tarafsız ve sayısal bir şekilde analiz ederek, bir durum içindeki değişkenleri ölçmeyi ve toplanan verileri açıklayabilecek kavramlar ile ilişkiler bulmayı amaçlamaktadır. Örneklem olarak seçilen Gümüşhane ilinde yer alan dükkân/mağaza tabelaları, görsel tasarım ilkelerinden yola çıkılarak altı temel kategori altında analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda kolektif olarak tasarlanan tabelalardan dolayı mağazaların aynılaştığı, birçok mağazanın kurumsal logoya sahip olmadığı, kurumsal kimlik unsurları dikkate alınmadan tasarlandığı, mağaza tabelalarının estetik kaygıyla tasarlanmasına rağmen estetik olmadığı, Gümüşhane belediyesi kimliğiyle bir bütünlük oluşturmadığı ortaya çıkmıştır.
- MakaleAçık Erişim2025Kültürlerarası İletişim Bağlamında Suriyeli Sığınmacıların Türk Kültürü ile Etkileşimi
Yilmaz, Dursun; Günay, Mehmet Akif
Bu çalışma, 2011 yılından itibaren Türkiye’ye yoğun şekilde göç eden Suriyeli sığınmacıların yerel kültürle kaynaşma süreçlerini kültürlerarası iletişim bağlamında incelemektedir. Araştırmanın amacı, İzmir ili örneğinde, sığınmacıların Türk kültürüne hangi unsurlar üzerinden etkide bulunduğunu, hangi unsurlardan etkilendiğini ve bu etkileşimlerin hangi faktörler çerçevesinde yoğunlaştığını belirlemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak veriler toplanmıştır. İzmir’in muhtelif merkez ilçelerinde yaşayan ve Suriyeli sığınmacıların Türk kültürüyle etkileşimine dair deneyimleri bulunan 14 Türk vatandaşı (7 kadın, 7 erkek) ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma, yetkili kurumlardan alınan etik onay doğrultusunda yürütülmüştür. Katılımcılara, Suriyeli sığınmacıların Türk toplumuna uyum sürecinde yaşanan sorunlar ve kültürel etkilerini anlamaya yönelik 10 açık uçlu soru yöneltilmiş ve görüşmeler ortalama 45 dakika sürmüştür. Elde edilen bulgular, kültürlerarası iletişimde dil, din, medya, millet, mekân ve tarihsel bağların belirgin kodlar olduğunu ortaya koymuştur. Katılımcıların olumlu değerlendirmeleri, özellikle İslam birlikteliği bağlamında dil, din ve medya faktörlerinin kültürel uyumu kolaylaştırdığına vurgu yapmış ve Ensar-Muhacir kavramlarının önemini belirtmiştir. Bununla birlikte, bazı katılımcılar sığınmacıların yerel kültüre uyum sağlayamadığını, dil farklılıkları, medya temsillerinin olumsuz etkisi ve yaşam tarzı uyuşmazlıklarının kültürel çatışmalara yol açtığını ifade etmiştir. Çalışma, toplumsal uyumu artırmak adına dil eğitimi, medya temsillerinde farkındalık oluşturulması, kültürel farkındalık çalışmaları ve karşılıklı anlayışı teşvik edecek politikaların geliştirilmesi gerektiğini önermektedir. Bu bağlamda, kültürel karşılaşmaların olumlu ve olumsuz yönlerini anlamak, uyum süreçlerinin geliştirilmesi, çatışmaların önlenmesi ve medyanın yapıcı rolünün sağlanması açısından kritik öneme sahiptir.
AtıfOpenAlex2TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2025Dijital Vergi Dairesi Sisteminin Kalitesi ve Vergi Uyum Niyeti: Kullanıcı Memnuniyetinin Aracılık Rolü
Saruc, Naci Tolga; Uğur, Candan Yılmaz
Kamu hizmetlerinde yaşanan dijital dönüşümün vergi ile ilgili alanlara yansıması ile dijital uygulamaların ön plana çıktığı, söz konusu uygulamaların vergi mükelleflerine hızlı erişim ve bireyselleştirilmiş hizmetler sunarak vergi uyumunu artırdığı görülmektedir. Türkiye’de 7 Ekim 2023 tarihinde yürürlüğe giren Dijital Vergi Dairesi ile mükelleflerin tüm uygulamalara kolay, hızlı ve güvenli bir şekilde erişim sağlaması, vergi ile ilgili tüm işlemlere ve bu işlemlerin sonuçlarının ilgililerine elektronik ortamda sunulması amaçlanmıştır. Bu bağlamda vergi mükelleflerin Dijital Vergi Dairesinin kalitesine ilişkin algısı ve bu algının vergi uyumu üzerindeki etkisinin belirlenmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı Gümüşhane/Merkez’de faaliyet gösteren ve Dijital Vergi Dairesi sistemini kullanan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinden elde edilen verileri kullanarak Dijital Vergi Dairesi Sisteminin kalitesi ile vergi uyumu arasındaki ilişkide Dijital Vergi Dairesi kullanıcılarının memnuniyetinin aracılık etkisi olup olmadığını incelemektir. Araştırmaya, Dijital Vergi Dairesi sistemini kullanan 171 gelir ve kurumlar vergisi mükellefi katılmış olup, veriler aracılık etki analizi ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular, Dijital Vergi Dairesi sisteminin kalitesi ile algılanan kullanım kolaylığının, sistemi kullanan vergi mükelleflerinin memnuniyet düzeylerini artırarak vergi uyumunu olumlu yönde etkilediğini ortaya koymaktadır.
AtıfOpenAlex2İncele