Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

Yazarlar

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023
    The representation of intellectuals turning to Anatolia the first-term novels

    Ebru Talip

    20.century.II, which was also announced. Yusuf Akçura, Ahmed Ağaoğlu, Hüseyinzade Ali, etc. in the short-term freedom environment provided by the constitutional movement. Turkism and Populism movements have started to gain popularity through Turkish immigrants. In his follow-up, he participated in the II through the magazines Türk Yurdu and Halka Doğru. The basis for the intellectuals of the constitutional period to turn to the people, to get to know the people, to educate the people and to learn hars from the people was created with the conceptualization of Ziya Gökalp. Turkish intellectuals aimed to realize these ideals by turning to Anatolia. These goals are 21.century.and it has been continued. In this direction, idealistic intellectual figures have started to come to life in literary texts since the National literature movement. The planned study will focus on the fate of the intellectuals in the first period novels on the material and spiritual planes. By identifying the conflicts that intellectuals experienced with the impressions they put forward by staying foreign and foreign to Anatolia before going to Anatolia, the opportunities of literary sociology will be utilized. According to a chronological plane, text based on Ahmet Mithat Efendi's Bakhtiarlik (1885), Mizanci Murat's Turfanda or Turfa (1890), Abubekir Hazim Tepeyran's Kucuk Pasha (1910), Halide Edip Adivar's Shoot Kahpeye (1923), Resat Nuri Güntekin's Green Night (1928) and Yakup Kadri Karaosmanoglu's Yaban(1932) novels analysis will be performed. Scientific data will be presented to the literature through the planned analysis of literary texts created during the period from the Tanzimat years to the beginning of the National Struggle and the establishment stages of the Republican regime, which are the result of victories in its follow-up.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023
    Ziyaretçi memnuniyeti ve davranışsal niyet arasındaki ilişkide destinasyon kişiliğinin aracılık etkisi: Ankara örneği

    Mustafa Biler

    Araştırmada, Ankara ilini ziyaret eden yerli turistlerin destinasyona ilişkin kişilik algılarının belirlenmesi ve bu algıların memnuniyeti sonucunda ziyaretçilerin davranışsal niyetlerine aracılık etkisi incelenmiştir. Bu kapsamda Ankara ilinin turizm potansiyelinin ziyaretçi memnuniyeti ve destinasyon kişiliği temelinde incelenmesi ile ziyaretçinin, hissettiği kişilik özelliklerini bir sonraki ziyarete yönelik tutumu ve tavsiye etme durumu araştırılmıştır. Çalışma kapsamında Ankara ilini ziyaret eden yerli 459 turiste anket formu uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda ziyaretçi memnuniyetinin davranışsal niyet ve destinasyon kişiliği üzerinde, destinasyon kişiliğinin de davranışsal niyet üzerinde olumlu yönde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada aynı zamanda, ziyaretçi memnuniyeti ile davranışsal niyet arasındaki ilişkide, destinasyon kişiliğinin aracı etkiye sahip olduğu sonucu elde edilmiştir. Ortaya çıkarılan bu sonuçlar Ankara destinasyonunu ziyaret eden yerli turistlerin hizmet satım alım süreçlerinde olumlu edinimler elde ettiklerini göstermektedir. Bunun yanında Ankara ilinin destinasyon kişiliğinin, Ankara iline yönelik davranışsal niyetler üzerinde aracı etkiye sahip olduğu anlaşılmıştır. Bu durum destinasyon kişiliğinin önemli bir etki yarattığını göstermektedir. Buradan hareketle Ankara'yı ziyaret eden yerli turistlerin geleceğe yönelik tavsiye etme ve tekrar ziyaret etme yönelimlerinde destinasyonun kişiliğinin önemli bir etki yarattığı sonucuna ulaşılmıştır.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023
    Muhasebe eğitiminde kullanılan öğretim yöntemlerinin değerlendirilmesi: Ondokuz Mayıs Üniversitesi örneği

    Sultan Yılmaz

    Bu çalışmanın amacı, Muhasebe eğitiminde kullanılan öğretim yöntemlerinin değerlendirilmesidir. Bu doğrultuda Ondokuz Mayıs Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde öğrenim gören ve muhasebe dersi alan 372 öğrenciye anket uygulanmıştır. Araştırmada öğretim yöntemlerinin alt boyutlarını oluşturan anlatım, tartışma, soru-cevap, işbirlikli öğrenme, araştırma ve örnek olay yöntemlerine ilişkin ilgili literatürden yararlanılarak oluşturulan ölçek oluşturulmuştur. Elde edilen verilerin analizinde frekans, t-testi ve tek yönlü varyans (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğrencilerin cinsiyet, yaş, bölüm ve aldıkları muhasebe dersleri ile öğretim yöntemleri algıları, yöntemlere karşı memnuniyetleri arasında farklılık olup olmadığı istatistiki olarak test edilmiş ve bazılarında anlamlı farklılık bulunmuştur.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023
    COVID-19 sürecinde içsel pazarlamanın örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi: Bir üniversite hastanesi örneği

    Yunus Baykın

    Örgütsel bağlılık, çalışanların örgütlerine karşı sahip oldukları psikolojik bağlılık ve sadakati ifade eder. Covid-19 salgını sırasında; krizin neden olduğu benzeri görülmemiş stres ve belirsizlik nedeniyle kurumsal bağlılığı sürdürmek işletmeler açısından zor bir süreçtir. Covid-19 salgını, dünyanın dört bir yanındaki çalışanları önemli ölçüde etkiledi. Pek çok insan işten çıkarıldı. Çoğu ücretsiz izne gönderildi ve birçok çalışanın görev tanımı veya çalışma düzeninde değişiklikler oldu. Kısaca Pandemi birçok işletme ve çalışanı için büyük bir belirsizlik ve strese neden oldu. Çalışanlar kendi sağlıkları ve sevdiklerinin sağlıkları, maddi kaygılar ve iş güvenliği konusunda endişe yaşadılar. Öte yandan tüm bu süreçte fedakârca her türlü zorluğa göğüs geren sağlık çalışanları ise dişini tırnağına takarak geri adım atmadan çalıştılar ve tüm insanlığın takdirini kazandılar. Bu süreçte sağlık çalışanlarının memnuniyetlerini ve örgütlerine bağlılıklarını maksimum düzeyde tutabilmek önemliydi. Amacı çalışan memnuniyetine yol açtığı düşünülen içsel pazarlama uygulamalarının sağlık çalışanlarının örgütlerine olan bağlılıkları üzerindeki olası etkilerini ortaya koyabilecek bir model önerisi sunmak olan bu çalışma 297 sağlık çalışanı üzerinde gerçekleştirildi. Sonuç olarak geliştirilen araştırma modelinde sağlık çalışanlarına yönelik gerçekleştirilen içsel pazarlama faaliyetlerinin onların çalışma memnuniyetleri üzerinde ve dolaylı olarak da organizasyonlarına olan duygusal, normatif ve devam bağlılıkları üzerinde pozitif yönde etki oluşturduğu gözlemlenmiştir.

  • Doktora TeziAçık Erişim2023
    Farklı indikatör kombinasyonlarının etkinlik analizi: Borsa İstanbulda teknik analiz uygulaması

    Erdal Demir

    Sermaye piyasaları, yatırımcılara kazanç fırsatı sunan, halka açık şirketlere finansman kaynağı sağlayan, uluslararası ticarette risk unsurlarını azaltan ve birçok farklı ürünü yatırımcıların kullanımına sunan piyasalardır. Yatırımcılar kar sağlamak için yaptıkları hisse senedi alım satım aşamalarında karar verirken çeşitli analizlerden faydalanmak durumundadır. Yatırımcılara bu aşamalarda karar verirken yardımcı olan teknik analiz geçmiş verilerden faydalanarak gelecekteki olası fiyat hareketlerinin yönünü tahmin etmek için kullanılan bir analiz yöntemidir. Teknik analiz indikatörler aracılığıyla yatırımcılara al-sat kararlarında yol göstermesi bakımından önemli bir analiz türüdür. Teknolojik gelişmelerle birlikte finansal verileri çok hızlı bir şekilde işleyerek analiz eden programların ortaya çıkmasıyla teknik analizin uygulanması da artık saniyelerle ifade edilmektedir. Bu çalışmanın temel amacı hisse senedi alım satımlarında teknik analiz indikatörlerinde oluşan farklı kombinasyonlarda portföy etkinliğinin ölçülmesidir. Bu bağlamda seçilen indikatörlerin farklı kombinasyonları Matriks Prime programının Sistem Tester bölümü ile analiz edilerek ortaya çıkan sonuçlar karşılaştırılmıştır.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023
    Zemin-yapı etkileşimi dikkate alınarak çok katlı bir yapının dinamik davranışı üzerinde zemin kat yüksekliğinin etkisi

    Ali Furkan Parlak

    Günümüzde konutlar, iş merkezleri, sağlık kurumları ve okullar gibi birçok mühendislik yapısı genellikle betonarme olarak inşa edilmektedir. Bu yapıların depremler nedeniyle ağır hasar görmesi veya çökmesi can ve mal güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye sokabilmektedir. Bu nedenle betonarme yapı sistemlerinin deprem yükleri altındaki davranışlarının çeşitli modelleme yaklaşımlarıyla ortaya konulması büyük önem arz etmektedir. Zemin-yapı etkileşim mekanizması dikkate alınarak gerçekleştirilen çözümlemelerde yapı doğal titreşim periyotlarının ve yapıda oluşacak iç kuvvetlerin zemin özelliklerine bağlı olarak değişebileceği bilinen bir husustur. Ayrıca zeminin karmaşık yapısından dolayı betonarme yapıların sismik davranışı üzerinde etkileşim etkilerinin araştırılması konusu halen güncelliğini korumaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, zemin-yapı etkileşimi dikkate alınarak zemin kat yüksekliği değişiminin 15 katlı bir yapının dinamik davranışı üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, üç farklı zemin kat yüksekliği ve dört farklı temel zemin sistemi dikkate alınarak ANSYS paket programı aracılığıyla sayısal modeller oluşturulmuş ve bu modeller farklı frekans içeriğine sahip üç farklı deprem yüklemesi altında çözümlenmiştir. Analiz sonuçları yer değiştirmeler, göreli kat ötelemeleri, ivmeler ve gerilmeler yönünden karşılaştırmalı olarak tartışılmıştır. Sonuçlar, bu tepkilerin zemin kat yüksekliğine, zemin-yapı etkileşimine ve deprem frekans içeriğine bağlı olarak değişebileceğini göstermiştir.

  • Doktora TeziAçık Erişim2023
    Dijital bankacılık uygulamalarına ilişkin müşteri yorumlarının metin madenciliği yöntemleri ile incelenmesi

    Burcu Sayın Okatan

    Son dönemlerde dijital bankacılık finans sektörünün odak noktası haline gelmiştir. Bankaların sektörde yer alması ve gelişimi dijitalleşme konusundaki entegrasyonu ile pararlellik göstermektedir. Dijital yaşamın en önemli rahatlıklarından biri her an kolay ulaşım sağlanan sanal hizmetlerdir. Dijital bankacılık da bu anlamda en çok kullanılan çevrimiçi finans hizmetlerindendir. Buna paralel olarak bu tez çalışmasının amacı; banka müşterilerinin bankanın dijital bankacılığı ile alakalı yapmış oldukları yorumlardan oluşan veri tabanını kullanarak metin madenciliği yöntemleri ile analiz etmektir. Analiz sonuçlarından faydalanarak ülkemizde bulunan bankaların dijital bankacılıkta müşterilerin taleplerini ne oranda karşıladığını tespit etmek ve bu yönde öneriler geliştirmektir. Çalışmanın anakütlesini, Türkiye Bankalar Birliği verileri ışığında en çok kullanılan 3 adet devlet bankası 10 adet özel banka olmak üzere toplamda 13 adet bankaya ait dijital bankacılık verileri oluşturmaktadır. 2020 yılının Ocak Ayı ile 2022 yılının Ağustos Ayı arası tarih aralığı olarak belirlenmiştir. Toplamda 1.200.000-1.250.000 arasında ham veri ilgili sosyal medya platformlarından elde edilmiştir. Veriye uygulanan ön işlemler sonucunda toplam veri 580.000 civarında belirlenmiştir. İncelenen bankaların tek tek kelime yoğunlukları hakkında analizler uygulanmış, wordcloud veri görselleri oluşturulmuş ve duygu analizi sonuçları ile elde edilen bulgular her banka için ayrı ayrı yorumlanmıştır. Çalışmanın sonucunda, banka müşterileri tarafından en çok; kullanışlılık, kolaylık, hizmet ücretleri, özellikle mobil bankacılıkta uygulamanın rahat erişimli ve hızlı olmasından söz edilmiştir. Bu anlamda dijital bankacılık hizmetlerinde, özel bankalar ile kamu bankaları arasında, aşırı farklar olmasa da ayrımın genellikle kullanıma dayalı farklara dayalı olduğu tespit edilmiştir. Bulgular sonucunda bankalara dijital bankacılık sürecinde kaliteli hizmet sunumu ve müşteri memnuniyeti kapsamında farklı önerilerde bulunulmuştur.

  • Doktora TeziAçık Erişim2023
    Dr. Muhammed İmâra'nın entelektüel projesinde Kur'an ve ilimleri

    Adel Eldesoky Abdelhannan Shatlh

    The research dealt with Muhammad Emara and his Quranic upbringing in his village and his religious formation beginning with his memorization of the Holy Qur'an, and his study of the Arabic language, so the impact of this appeared in his attempt to lift the injustice against the people of his village, taking the Holy Qur'an as a beacon, and he was influenced in the prime of his youth by some of what was widespread from Marxist thought, and tried to benefit from it to achieve social justice based on the governance of the Qur'an, so he prolificed his intellectual output written and audible, and the depth of his thought and the lack of understanding of many of his opponents - despite his effort to define terms Addressed in his books and edited - it has become the purpose of their arrows, and calculated each on the other, one of the two groups has thrown him to retire but Westernization, but infidelity despite his adherence to the heritage, and derived from it what suits the reality without throwing it with rigidity because it is heritage, it was again for the branches without assets, the change of the situation necessitates the change of fatwa, a reader of the transfer of reason, and on the contrary, others have accused him of radical fundamentalism, although he is a supporter of ijtihad, and did not leave the Western expatriate to his Western, he took from him what fit for reality and did not contradict with He retracted some of what he saw before when his mistake was found after the maturity of his scientific personality, and his life remained a defender of the Qur'an, refuting the suspicions raised around him, such as the issues of the abrogated, abrogated, arbitrator and similar, and the reasons for the revelation through the historicity of the Qur'an, and an employee of the concepts of jihad and ijtihad in addressing the issues of society, and he was granted many awards from some bodies, as many thinkers considered him One of the innovators and defenders of religion, as he did not see the Qur'an as an alternative to solving the problems of society as his opponents thought.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023
    Akıllı turizm kapsamında turistlerin destinasyon seçimlerinin değerlendirilmesi

    Özgür Güvercin

    Bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişmesi ve teknolojinin her geçen gün daha fazla kullanıcı tarafından kabul görmesi ile birlikte teknoloji temelli kullanım alışkanlığı ortaya çıkmıştır. Akıllı turizm kavramı, teknoloji ve turizmin birleşiminin bir sonucudur. Akıllı şehir kavramından türetilen akıllı turizm yaklaşımı, destinasyonların ve kaynakların verimli ve sürdürülebilir kullanımını, rekabet edebilirliğini, turizm deneyimlerinin zenginleştirilmesini ve birlikte yaratılmasını amaçlamaktadır. Akıllı turizm sisteminde, destinasyonun arz ve talep yönlerinin teknoloji çatısı altında birleştirilmesi ve kullanılabilir bilgilere sahip olması sağlanmaktadır. Destinasyon seçimi aşamasında sosyo-kültürel, demografik ve ekonomik birçok faktör turistler için belirleyici olmaktadır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte tüketicilerin yaşamlarına giren akıllı teknolojiler, turistlerin satın almalarında diğer faktörler kadar etkili olmaya başlamıştır. Turistler akıllı turizm teknolojilerini kullanarak destinasyonlar hakkında bilgi aramak için ne kadar az zaman harcarlarsa destinasyon imajına ilişkin algıları o kadar olumlu olur. Bu araştırmada, turistlerin akıllı teknolojileri kullanmalarının destinasyon seçimlerine ve turistler tarafından algılanan destinasyon imajına etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini, seyahatleri öncesinde, sırasında veya sonrasında akıllı teknolojileri kullanan turistler oluşturmaktadır. Bu araştırmanın amacı doğrultusunda katılımcılara 428 anket formu uygulanmış ve 403 anket analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre akıllı turizm uygulamalarının turistlerin destinasyon tercihleri ve algılanan destinasyon imajı üzerinde olumlu etkilerinin olduğu tespit edilmiştir.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023
    Hz. İbrâhim dönemi elçilerinde evlat-ebeveyn ilişkisi

    Yunus Emre Bülbül

    Bu çalışma, Hz. İbrâhim Dönemi Elçilerinde Evlat-Ebeveyn ilişkisini ele almıştır. Çalışma iki bölümden oluşturulmuştur. Birinci bölümde konuyla ilgili elçilerin aile fertleriyle yaşadıkları olaylar kısaca anlatılmıştır. Bu dönemde Hz. İbrâhim'in çevresinde birçok elçinin bulunduğu görülmüştür. Onların hayatları, kıssaları ve Kur'ân'da anlatılan durumlarına kısaca ve kronolojik olarak temas edilmiştir. İkinci bölümün ilk kısmında bu dönemdeki resullerin elçiler olarak ve babalar-eşleri olarak evlatlarıyla yaşadıkları olaylar anne-baba ve çocuk ilişkileri kapsamında incelenmiştir. Bu açıdan Kur'ân'da Hz. İbrâhim, Hz. Lût, Hz. İsmâil, Hz. İshâk, Hz. Yakûb ve Hz. Yûsuf kıssaları baba-anneler olarak çocuklarıyla münasebetleri irdelenmiştir. Yine ikinci bölümün ikinci kısmında ise evlatların, yani elçilerin çocuklarının anne ve babalarına yani elçi olan babalarına karşı davranışları ele alınmıştır. Aile fertleri arasındaki ilişkiler ele alınırken özellikle evlatların anne ve babayla olan münasebetlerindeki örnek oluşturacak münasebetlere temas edilmiştir. Bir başka temas edilen nokta ise anne ve babanın evlatlarıyla olan ilişkilerinde olmuştur. Bu bağlamda nebilerin aile bireyleri ile ilişkilerinde örnek birer şahsiyet oldukları vurgulanmıştır. Ayrıca burada incelenen aile içerisindeki ilişki biçimlerinin, geçmişten günümüze kadar her topluma hitap edebilecek özellikte oluşlarına dikkat çekilmiştir. Bu açıdan özellikle müslüman aile bireyleri için elçilerin aile fertleriyle olan ilişkileri, örnek olmalarıyla ilişkilendirilmiştir. Resullerin aile fertleriyle ilişkileri ele alınırken öncelikle Kur'ân'da yer alan ayetlerden, ardından tefsir, hadis ve tarih kitaplarından, tezlerden, makalelerden istifade edilmiştir.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023
    Borsa İstanbul'da kayıtlı teknoloji firmalarının finansal performans analizi: Entropi ve topsis yöntemleri ile bir çalışma

    Tuncay Mazlum

    Kalkınmada ve uluslararası rekabette önemli rolü olan teknoloji sektörünün gelişimini izlemede, sektörde yer alan firmaların finansal performans analizi anahtar bir araçtır. Bu çalışmada Borsa İstanbul'a kayıtlı teknoloji firmalarının 2019-2020 yılına ait finansal performansının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. BİST'e kayıtlı 28 teknoloji firmasının verileri FİNNET veri tabanından alınarak finansal oranlar hesaplanmıştır. Teknoloji firmalarının finansal performanslarını Entropi ve Topsis yöntemleri ile analiz etmek üzere 5 kriter ve toplam 15 alt kriter belirlenmiştir. Ardından kullanılacak olan yöntemlere uygun biçimde finansal oranlar düzenlenmiş, çok kriterli karar verme yöntemlerinden Entropi ile ağırlıklar belirlenmiş, Topsis yöntemiyle finansal performanslar sıralanmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda teknoloji firmaları arasında en yüksek finansal performansa sahip firma; 2019 yılı için birinci sırada PAPİL, ikinci sırada LİNK ve üçüncü sırada ARDYZ olarak; 2020 yılı için birinci sırada ESCOM, ikinci sırada LİNK ve üçüncü sırada PAPİL olarak belirlenmiştir.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023
    Yabancı seyyahların eserlerinde tasavvuf kültürü

    Canan Çolak Karahan

    Seyahatnâmeler genel olarak bir seyyahın gezip gördüğü yerleri okuyucuda ilgi, merak ve iştiyak uyandıracak bir üslupla yani sözlerle resmettiği bir yazı türüdür. Seyahatnâmeler aynı zamanda tarihî, kültürel, sosyal, dinî, antropolojik ve coğrafî açıdan ait olduğu zamanın birer portresidir ve tarihin karanlık yanlarını aydınlatırlar. Tasavvuf Tarihindeki klasik sınıflandırmaya göre tasavvufu üç dönemde inceleriz. Hz. Peygamber (s.a.v), sahâbe, tâbiîn ve tebeu't tabiîn dönemlerinde fakr anlayışını temele alan Zühd Dönemi, yaklaşık olarak miladi 8. asırla başlayan Tasavvuf Dönemi ve son olarak 12. asır ve sonrasını kapsayan Tarikatlar Dönemi. İncelemiş olduğumuz seyahatnâmeler özellikle tarikatlar dönemine dair bilgiler içermektedir. Bu çalışmamızda, Şiblî Nu'mânî, İbn Battûta gibi müslüman seyyahlara ilave olarak Reinhold Lubenau, Jean Thévenot, Chardin, Tournefort, Nicolas de Nicolay, Heinrich Bart, Breüning gibi birçok gayrimüslim seyyah da incelendi, onların tasavvufa ve tasavvuf ehline bakış açıları yansıtıldı. Öncelikle yüzyıllara göre tasnif edilen seyahatnâmelerde, tasavvuf kültürüne ait ögeler incelenmeye çalışıldı. Bu bağlamda, eserlerde bahsedilen tekkeler, tarikatlar, sûfîler ve kerâmetleri seyyahın gezi güzergâhı dikkate alınarak derleyip sunulmaya çalışıldı. Ulaşabildiğimiz tasavvufî bilgiler içeren en eski seyahatnâme, 10. yüzyılda yaşamış ve gezmiş olan Ebu Dülef'e aittir. Sadece Ebû Yezîd Bistamî'nin kabrinden bahseder. Bu sebeple çalışmamızda müstakil bir yer vermedik. Tasavvuf kültürü açısından en zengin eser ise İbn Battuta Seyahatnâmesi'dir.

  • Doktora TeziAçık Erişim2023
    Marka sulandırmasının marka değeri ve satın alma niyeti üzerindeki etkisinin incelenmesi: Üniversite öğrencileri üzerine bir uygulama

    Ali Köroğlu

    Bu çalışmanın amacı marka sulandırmasının marka değeri ve satın alma niyeti üzerindeki etkisinde ürün kategorisine aşinalığın düzenleyici rolünü incelemektir. Bu amaçla Türkiye'deki bir üniversitede öğrenim gören 960 öğrenciden anket aracılığıyla veriler toplanmıştır. Sulandırmaya maruz kalmayanların marka farkındalığı/çağrışımı, algılanan kalite, marka sadakatine yönelik algıları ve satın alma niyetinin sulandırmaya maruz kalanlara kıyasla daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Lekeleyerek sulandırmaya maruz kalanların marka farkındalığı/çağrışımı algıları ve satın alma niyeti ise bulanıklaştırarak sulandırmaya maruz kalanlara kıyasla daha düşüktür. Marka sulandırmasının marka farkındalığı/çağrışımı, algılanan kalite, marka sadakati ve satın alma niyeti üzerinde negatif bir etkisi bulunmaktadır. Marka farkındalığı/çağrışımı, algılanan kalite ve marka sadakatinin satın alma niyeti üzerinde pozitif bir etkisi bulunmaktadır. Marka farkındalığı/çağrışımı ve marka sadakatinin marka sulandırması ve satın alma niyeti arasındaki ilişkide aracılık rolü bulunurken, algılanan kalitenin aracılık rolü bulunmamaktadır. Ürün kategorisine aşinalığın marka sulandırması ile marka farkındalığı/çağrışımı, marka sadakati ve satın alma niyeti arasındaki ilişkide düzenleyici rolü bulunurken, marka sulandırması ve algılanan kalite arasındaki ilişkide düzenleyici rolü bulunmamaktadır. Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların ürün kategorisi hakkındaki bilgi düzeyleri arttıkça marka sulandırmasının marka farkındalığı/çağrışımı üzerindeki etkisi azalmakta, marka sadakati ve satın alma niyeti üzerindeki etkisi ise artmaktadır.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023
    Farklı ekim zamanı ve normunun, gümüşhane şeker fasulyesinde verim ve teknolojik özelliklere etkisi

    Gonca Soydaş

    Çalışma, farklı ekim zamanında (22 Mayıs, 6 Haziran ve 21 Haziran) ve farklı ekim aralıklarında (30×5 cm, 30×10 cm, 30×15 cm, 45×5 cm, 45×10 cm, 45×5 cm) ekilen Gümüşhane Şeker Fasulyesinin verimi ve bazı tekonolojik özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Denemeler, Gümüşhane Merkez'de 2020 yılı yetiştirme mevsiminde, bölünmüş parseller deneme desenine göre ekim zamanı ana parsellere ve ekim aralıkları alt parsellere yerleştirilmek suretiyle, üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Çalışma kapsamında, çiçeklenme süresi, fizyolojik olum, bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, bitkide bakla sayısı, baklada tane sayısı, 100 tane ağırlığı, tane verimi ile su alma kapasitesi, su alma indeksi, şişme kapasitesi, şişme indeksi, protein oranı ve pişme süresi gibi teknolojik özellikler incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına bakıldığında; en yüksek tane verimi ekim zamanına göre 7.43 t ha-1 ile 22 Mayıs tarihli ekimden, ekim aralıklarına göre ise 7.67 t ha-1 ile 30×5 cm ekim aralığından elde edilmiştir. Ekim zamanlarına göre, 22 Mayıs ekiminde bitki boyu (51.39 cm), bitkide bakla sayısı (9.72 adet) ve baklada tane sayısı (5.67 adet) en yüksek değerlere ulaşmıştır. İncelenen teknolojik özelliklerden; şişme kapasitesi en düşük 0.45 mL tane-1 (22 Mayıs ve 6 Haziran ekimi) en yüksek 0.47 mL tane-1 olarak 21 Haziran ekiminden elde edilmiştir. Gümüşhane Merkez'de Şeker Fasulyesi yetiştiriciliği için en uygun ekim zamanının Mayıs ayı sonları olduğu düşünülmektedir.

  • Doktora TeziAçık Erişim2023
    Gallik asidin dosetaksel ve mitoksantron kemoterapi ilaçları ile kombinasyonlarının insan akciğer kanser hücre hattı (A549) üzerinde ın vitro antikanser aktivitesinin belirlenmesi, hücre hattı ve kombinasyonlarda antioksidan ve enzim aktivitelerinin incelenmesi

    Burhan Budak

    Fenolik asitlerin antioksidan, antimutajenik ve antikanser gibi birçok olumlu etkisi bulunmaktadır. Kanser tedavisinde kullanılan kemoterapötik ajanların fayda-zarar ilişkisi tartışılmakta ve bu nedenle yeni etken maddelerin arayışları devam etmektedir. Çalışmamızda fenolik asit olan Gallik asidin Dosetaksel ve Mitoksantron gibi kemoterapötik ajanlarla kombinasyonları hazırlandı ve akciğer kanseri hücre hattı (A549) üzerinde in vitro antikanser aktivitesi incelenmiştir. En etkili konsantrasyonları belirlemek için CompuSyn programı kullanılmıştır. En etkin dozun uygulandığı hücre hattında antioksidan enzim aktiviteleri (CAT, SOD, GR ve GST) ve karbonik anhidraz enzim aktivitesi belirlenmiştir. Hücre dışında yapılan çalışmalarda madde ve kombinasyonların antioksidan ve antiradikal aktiviteleri ve CAI, II ve IX enzimleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Sonuç olarak Gallik asidin ve Mitoksantronun beraber kullanımında sinerjik etkinin gözlemlendiği, % 87.10 canlılık oranını 24 saat sonunda önemli derecede azaltarak (% 15.85) hücre apoptozunun sağlandığı ve antioksidan enzim aktivite sonuçlarının da destekleyici olduğu görülmüştür. Hücre dışında yapılan çalışmalarda ise kombinasyonların antioksidan ve antiradikal aktivitelerinin ve CAI, II ve IX enzimleri üzerinde inhibisyon etkilerinin bulunduğu görülmüştür. Sonuçlar değerlendirildiğinde Gallik asit ve Mitoksantron kombinasyonunun (25 µM + 0.5 µM) akciğer kanseri tedavisi için uygun olabileceği kanaatine varılmıştır. Dosetaksel ile hazırlanan kombinasyon çalışmalarında olumlu sonuçlar elde edilmesine rağmen sinerjik etki gözlemlenemediğinden tedaviye uygun olmadığı düşünülmektedir

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023
    Yağmurdere (Gümüşhane, KD Türkiye) ve yakın çevresinin cevherleşme potansiyelinin jeokimyasal ve jeoistatistiksel olarak irdelenmesi

    Celaleddin Bayraktar

    Bu tez çalışmasında Yağmurdere (Gümüşhane, KD Türkiye) ve yakın çevresindeki değerli ve baz metal elementlerin aranmasına yönelik belirlenen sahalarda, sediman jeokimyası verileri kullanılarak jeoistatistiksel yöntemlerle hedef prospeksiyon alanlarının tespit edilmesi, toprak ve kayaç jeokimyası verileri yardımıyla anomali alanlarının daraltılması, sahanın element dağılım haritalarının oluşturulması ve tüm bu veriler dikkate alınarak uygun sondaj yerlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda 2014-2021 yılları arasında arazi çalışmaları gerçekleştirilerek sahanın jeolojik ve jeokimyasal özellikleri belirlenmiştir. Sahadaki cevherleşme/element zenginleşmelerinin belirlenmesine yönelik olarak 191 adet sediman, 869 adet toprak ve 379 adet kayaç örneği alınarak, analizleri Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) Maden Analizleri Teknolojisi Dairesi Başkanlığında Cu, Pb, Zn, Mo, As, Sb, Ag, Au, Co, Ni, Bi, V elementleri için gerçekleştirilmiştir. Elde edilen element konsantrasyonları değişik istatistiksel metotlarla değerlendirilmiş olup, her bir element için bölgesel ve yerel eşik değerler tespit edilmiştir. Ayrıca her bir element dikkate alınarak Ters Mesafe Ağırlıklandırma (TMA) metodu ile element dağılımı (anomali) haritaları oluşturulmuş ve bu haritalardan yararlanılarak MTA tarafından Doğu Karadeniz Metalik Maden Aramaları Projesi kapsamında 4 farklı lokasyonda 14 adet karotlu maden arama sondajı gerçekleştirilmiştir. Sondajlara ait karot örneklerinden yapılan XRD çalışmaları ile sahada gelişmiş serizitik-fillik alterasyon zonları tespit edilmiş, cevher mikroskobisi çalışmaları ile de pirit, rutil ve fahlerz gibi cevher minerallerinin zenginleştiği alanlar tespit edilmiştir. Tüm bulgular birlikte değerlendirildiğinde hedef bölgelerdeki jeokimyasal veriler kullanılarak elde edilen ve jeoistatistik metotlarla oluşturulan element dağılım haritalarındaki anomali bölgelerinin, inceleme alanındaki cevherleşme ile ilişkili olduğu bu tez çalışması kapsamında ortaya konulmuştur

  • Doktora TeziAçık Erişim2023
    Şeyh Muhammed Yahyâ Efendi ve Mir'âtü'l-Mübtedî adlı eseri (İnceleme-metin)

    Zehra Serter Gökçek

    Tezin konusunu 19. yüzyıl Nakşibendî tarikatının Müceddidî kolu şeyhlerinden Seyyid Muhammed Yahya Efendi ve Mir'âtü'l-mübtedî isimli eseri oluşturmaktadır. Muhammed Yahya Efendi, 1822-1880 yılları arasında İstanbul'da yaşamıştır. Kendisi Otakçılar mevkiinde bulunan Mustafa Paşa Tekkesi'nde yaklaşık 32 sene şeyhlik görevini yürütmüştür. Muhammed Yahya Efendi'nin tam olarak nasıl bir eğitim aldığı bilinmemekle birlikte kaleme aldığı eserinden, Mustafa Paşa Tekkesi'nde tefsir, hadis ve fıkıh dersi vermesinden ve dönemin ilim muhitleriyle olan yakın ilişkisinden hareketle İslamî ilimler tahsil etmiş olduğu söylenebilir. Muhammed Yahya Efendi irşad faaliyetlerine ilaveten Mustafa Paşa Tekkesi'nde bir matbaa kurarak çok sayıda eserin basılmasına öncülük etmiştir. Bu yönü ile de Osmanlı ilim ve kültür hayatının gelişmesine katkı sağlamış bir kişidir. Muhammed Yahya Efendi, ihvanının kendisinden tarikat âdâbını anlatan bir eser yazmasını istemeleri üzerine Mir'âtü'l-mübtedî isimli eserini kaleme almıştır. Eserinin yazımını 16 Ocak 1876'da tamamlamıştır. Muhammed Yahya Efendi, Mir'âtü'l-mübtedî isimli eserinde âdâb konusunu sûrî âdâb ve mânevî âdâb olmak üzere iki kısma ayırarak anlatmıştır. Sûrî âdâba kısaca değindikten sonra eserinin geri kalan kısmında mânevî âdâba genişçe yer vermiştir. Eser, tarikata yeni giren kişilere seyr ü sülûklerinde yol gösterecek ve onların mânevî gelişimlerine katkı sağlayacak önemli bilgiler içermektedir. Muhammed Yahya Efendi, Mir'âtü'l-mübtedî isimli eserini klasik tasavvuf kaynaklarından elde ettiği bilgilerle ve kendi görüşleriyle yazmıştır.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023
    Afet sahası çalışanlarının stres düzeyi ve motivasyon verimliliği ile ilişkili bir araştırma: Ankara ili itfaiyesi örneği

    Merve Vuslat Semanur Görgen

    Travmatik etkilenimlere çalışma sürecinde daha sık maruz kalınabilecek olağanüstü ve afet sahası gibi meslek gruplarında strese bağlı sıkıntı koşullarının etkilerinin araştırılması önemlidir. Bu çalışmanın amacı; acil durumlar, kazalar veya afet gibi yüksek stresli çalışma koşullarında çalışabilen İtfaiye Teşkilatı çalışanlarının; algılanan stres, motivasyon verimlik düzeyleri ve ilişkilerini değerlendirmekti. Çalışma yönteminde; 10 sorudan oluşan algılanan stres ve 25 sorudan oluşan motivasyon verimlilik ile ilişkili 5'li Likert tip anket soruları Ankara Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Teşkilatı'nda çalışan 292 gönüllü katılımcıya uygulandı. Elde edilen veri sonuçlarına ait ortalama±standart sapma değerleri ve gruplar arasındaki karşılaştırmalar SPSS istatistik programı kullanılarak hesaplandı. Çalışanların stres, motivasyon verimlilik düzeyleri ve ilişkilerinin olup olmadığı gruplar arasında karşılaştırıldı. Algılanan stres ve motivasyon verimlilik ölçeklerinin Cronbach alfa güvenirlik katsayıları sırasıyla:0.634 ve 0.669 idi. Çalışmada yer alan örneklemin algılanan stres (15.47±4.41) ve motivasyon verimlilik (76.29±7.74) düzeyleri orta seviyedeydi. Diğer yandan, çalışanların algılanan stres ile motivasyon verimlilik ortalamaları ve diğer değişkenler arası herhangi bir anlamlı farklılık gözlenmedi (p>0.05). Bu çalışma sonucunda, travmatik olaylara müdahale eden afet sahası çalışanlarının psikolojik yönden olumsuz etkilenme durumlarına karşı periyodik olarak stres düzeylerinin tespiti ve araştırılmasının süreç yönetiminin başarısı açısından yararlı olabileceği düşünülmektedir.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023
    Bilim kurgu sinemasında dünya dışı yaşam tasvirleri

    Mehmet Ali Çınar

    Dünya birçok gizemi barındırmaktadır. Bu gizemler insanın merakını ve araştırma arzusunu kabartmaktadır. Şüphesiz ki Dünya gizemlerinin yanı sıra Dünya dışının gizemleri de insanı cezbetmektedir. Bu durumda insan yüzünü göğe çevirmiştir. İnsanlık tarihi boyunca bir merak konusu olan atmosfer ötesinin gizemi, bilim kurgu sinemasının da odağındadır. Gelinen tarihsel dönemeç itibarıyla bilim kurgu sinemasının Dünya dışına dair tasvirleri yapımcısının kolektif zihninde oluşan imgelemler bütünü olmaktan çıkarak bilim insanlarının hummalı çalışmaları neticesinde herkesçe duyumsanabilen kavramlara dönüşmüştür/dönüşmektedir. Bu doğrultuda sinemanın Dünya dışı yaşama dair tasvirleri bilimin gelişmesiyle ütopik kalıbından çıkmakta ve bilimsel arka plan kazanmaktadır. Bu çalışmada, bilim kurgu sineması bir gelecek projektörü olarak görülmekte ve Dünya dışı yaşama dair önemli tasvirler içerdiği düşünülen filmler bu minvalde analiz edilerek değerlendirilmektedir. Filmlerdeki tasvirlerin bugünün dünyasında ne şekilde belirdiği tespit edilmekte ve gelecekte ne şekilde belireceğine dair çıkarımlarda bulunulmaktadır. Bu çıkarımlar sonucunda insanın gelecekteki yaşamının Dünya dışında olabileceği konusu üzerinde durulmakta ve bu konu bilim kurgu sineması üzerinden ele alınmaktadır.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023
    Mesleki ve teknik anadolu lisesi öğrencilerinin alan uygulamalarındaki iş güvenliğinin değerlendirilmesi (Gümüşhane ili örneği)

    Ali İhsan Demir

    Bu çalışmada mesleki ve teknik anadolu lisesi öğrencilerinin alan uygulamalarındaki iş güvenliğinin değerlendirilmesi ve çözüm önerileri sunmak amaçlanmıştır. Kesitsel ve tanımlayıcı tipte olan çalışmanın evrenini Mayıs-Haziran 2021 tarihlerinde Gümüşhane Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 9., 10., 11. ve 12. sınıf öğrencileri (n=318 kişi) oluşturmaktadır. Herhangi bir örneklem yöntemi seçilmeden evrenin tamamına ulaşılması planlanmış, çalışmaya katılmaya gönüllü olan ve izinli-reddedenler dışında 261 kişiye ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri; araştırmacılar tarafından literatür incelenerek oluşturulan bilgilendirilmiş onam formu ile öğrencilerin sosyodemografik özellikleri, çalışma ortam faktörleri, alan uygulamalarında karşılaştığı riskleri, iş güvenliği, iş sağlığını değerlendirmeye yönelik sorular ve İş Güvenliği Ölçeği sorularından oluşan anket, öğrencilerin dinlenme saatlerinde yaklaşık 20 dakika süre içinde pandemi dolayısıyla google form aracılığı ile uygulanmıştır. Verilerin analizinde frekans, ortalama, standart sapma, t testi, Mann Whitney U testi, ANOVA, Kruskal Wallis ve korelasyon testleri kullanılmıştır. Elektrik ve makina alanında öğrenim gören öğrencilerin diğer alandaki öğrencilere göre iş güvenliği ölçeği puan ortalamaları daha yüksek bulunmuştur. İş kazası geçirmeyen öğrencilerin, iş kazası geçiren öğrencilere göre iş güvenliği ölçeği puan ortalamaları daha yüksek bulunmuştur. Alan uygulama sorumluları ile olan ilişkisi kötü ve çok kötü olan öğrencilerin diğer öğrencilere göre iş güvenliği ölçeği puan ortalamaları daha düşük bulunmuştur. Bu çalışma kapsamında öğrencilerinin iş güvenliği orta düzeyde saptanmıştır. Alanı mobilya ve tesisat olan öğrencilerin iş güvenliğini artırmaya yönelik eğitimler artırılmalıdır.