Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Baltaci, Cemalettin(27)
- Uzun, Sevda(27)
- Yildiz, Salih(25)
- Kulakaç, Nurşen(24)
- Ayaydin, Hasan(22)
- Yilmaz, Ozgur(20)
- Bostan, Sedat(19)
- Doğan, Kadir Caner(19)
- Kenek, Gökhan(19)
- Tosunoğlu, Büşra(19)
- Akyol, Hikmet(18)
- Akyürek, Suat(18)
- Can, İbrahim(18)
- Doğru, Bülent(18)
- Hayaloğlu, Pınar(18)
- Keyifli, Nazlı(18)
- Peker, İskender(18)
- Sipahi, Ferkan(18)
- Çalışır, Gülsüm(18)
- Avcı, İbrahim(17)
- Gücer, Mehmet Ali(17)
- Pala, Fahrettin(17)
- Türkkan, Tuğba(17)
- Ulutaşdemir, Nilgün(17)
- Yildiz, Emel(17)
- Akyüz, Ahmet Mutlu(16)
- Cengiz, Ekrem(16)
- Demirağ, Hatice(16)
- Hintistan, Sevilay(16)
- Yeşilçayır, Celal(16)
- Akaryali, Enver(15)
- Kaygusuz, Abdullah(15)
- Merdan, Mehmet(15)
- Bayrakdaroğlu, Serdar(14)
- Demirbağ, Orkun(14)
- Evren, Savaş(14)
- Kahraman, Yakup(14)
- Yesilelebi, Gl(14)
- Yıldız, Barış(14)
- Ödemiş, Murat(14)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2023Determining Levels of Search and Rescue Team’s Knowledge on Avalanche Search and Rescue
Kaya, Nahsan; Atalay, Ezgi; Demir Doğan, Melike
Avalanches kill more than 150 people every year, although no one knows the exact figure. Additionally, the mortality rate in avalanche incidents may reach up to 70% due to factors such as the lack of knowledge, experience, and organization of search and rescue personnel. This cross-sectional study was conducted to determine the awareness on avalanche and the level of knowledge on search and rescue among personnel who respond to avalanche incidents and participate in search and rescue activities. The sample consisted of 304 individuals who agreed to participate in the study between June and July 2021. Data were collected using an information form on socio-demographic characteristics and a survey prepared by the researchers upon the relevant literature review. It was found that while 65.8% of the participants were female, 34.2% were male. Their mean age was 29.69±8.50 years. The rate of those participating in search and rescue activities in case of a disaster was 44.1 %. The participants had a moderate level of knowledge on avalanche search and rescue as well as on-site medical management of avalanche victims. Those who participated in search and rescue activities in case of a disaster had a higher level of knowledge on avalanche search and rescue than those who did not. Those who were trained on avalanche search and rescue (preparedness, response) had higher levels of knowledge on avalanche search and rescue and on-site medical management of avalanche victims when compared to those who were not. As a consequence, it was determined that participation in search and rescue activities in a disaster increased the personnel’s level knowledge. Also, the related training elevated the levels of knowledge on both avalanche search and rescue and on-site medical management of avalanche victims.
AtıfScopus1
İncele - MakaleAçık Erişim2023Investigation of the structural damage caused by blasting activities in tunnels to surrounding buildings: The case of Gümüşhane belt highway; [Tünellerde patlatma faaliyetlerinin çevre binalara verdiği yapısal hasarın incelenmesi: Gümüşhane çevre yolu örneği]
Seferoğlu, Mehmet Tevfik; Seferoğlu, Ayşegül Güneş; Akaryali, Enver
Tunnels are road transport structures that reduce traffic and expropriation problems, noise, and possible damage to animals and plants, and provide safer, more comfortable, and faster transportation for vehicles compared to highways. However, some environmental problems occur during tunnel construction. These problems such as vibration, noise, rock throwing, etc. caused by the blasting process used during tunnel excavation on buildings and people should be well investigated. In this study, two buildings located close to the exit and entrance of two tunnels (T2 and T3 tunnels) on the Gümüşhane belt road were chosen to investigate. Firstly, the existing damages in the first building, which is 7 m away from the T2 tunnel exit, and the second building, which is 60 m away from the T3 tunnel entrance, were analyzed by considering criteria such as the geological and ground condition of the land and the building materials used during the construction of those building. In addition, the negative effects on the buildings were evaluated by calculating the vibrations after the blasting process in the tunnel with the help of various empirical formulas. Investigation on site showed that building 1 was built of masonry and building 2 was built of reinforced concrete, and that deep cracks had formed in the bearing systems of both buildings, spills occurred in the walls, and fractures in the windows. Also, calculations with empirical formulas showed that the vibration rates caused by blasting process in the 1st and 2nd buildings were as 385.68 mm/sec and 6.91 mm/sec, respectively, and these vibration values were above the standard values. The data obtained through examination on-site and empirical approaches show that it would be dangerous for people to be resident in both buildings.
AtıfScopus3OpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2023Shear strength estimations and shear designs on RC beams with limited ductility by FL and FIL methods; [BM ve BTM yöntemleri ile sınırlı sünekliğe sahip betonarme kirişlerde kesme dayanımı tahmini ve kesme tasarımı]
Öztekin, Ertekin
In this study, a fuzzy logic model was constituted by using the Fuzzy Logic (FL) method, which is one of the traditional artificial intelligence (AI) methods, in order to estimate the shear strength of reinforced concrete (RC) beams with limited ductility. In this model, beam width(bw), beam height(h), characteristic concrete compressive strength(fck), transverse reinforcement diameter(ØT), the number of arms bearing the shear force of the transverse reinforcement(n) and transverse reinforcement spacing(s) were taken into account as variable parameters. The model developed by using the problem data containing the solutions of shear force strength of 2640 beams with different cross-section properties were tested with 480 beam solutions different from these data. In the tests of the developed FL model, maximum percentage error, minimum percentage error, average percentage error and correlation coefficient values were obtained as 3.604,-0.091, 1.514 and R2=0.999678. By applying the fuzzy inverse logic method (FIL), which was recently developed by the author of this study, on the FL model, which is seen to have been developed quite sensitively from the test results, a total of 521 designs were obtained for 15 different RC beams with limited ductility subjected to shear. In order to check the accuracy of these designs, after shear strengths were obtained by conventional computations for these designs, % error and correlation coefficients were computed between the obtained strength values and the shear force values taken into account for the design. The promising results show that the FIL method can be used in the design of RC beams under shear force and even in other scientific studies such as design, optimization and control.
AtıfScopus1OpenAlex2İncele - MakaleAçık Erişim2023First report of qnr and blaVIM-4-like producing clinical Alcaligenes faecalis isolated in Türkiye; [Türkiye'den izole edilen qnr ve blaVIM-4-like üreten klinik Alcaligenes faecalis’in ilk raporu]
Akyildiz, Esma; Saral Sariyer, Ayşegül; Köse, Tuba; Arslan, Mikail; Beriş, Fatih Şaban; Özad Düzgün, Azer
The study set out to look at the clinical strain of A. faecalis's antibiotic susceptibility pattern. Both biochemical and molecular approaches were used to identify A.faecalis. The VITEK compact system was used to analyze the strain's antibiotic susceptibility profile. The use of PCR was evaluated to determine the presence of resistance genes. It was also determined whether resistance determinants could be transferred. It was determined that A. feacalis showed resistance to imipenem, cefepime, ceftazidime, gentamicin, amikacin, netilmicin, tobramicin, ciprofloxacin, and levofloxacin. The blaVIM-4-like gene was present in this strain, according to the results of the PCR and DNA sequencing studies. In contrast to VIM-4, this blaVIM-4-like gene showed one amino acid change (Ala265Val).Filter-mating experiments showed that the blaVIM-4-like gene cannot be transferred from A. faecalis to E. coli. In this study, This research, demonstrated the presence of the blaVIM-4-like gene for the first time in A. faecalis from Turkey.
- MakaleAçık Erişim2023Effect of aging time and temperature on properties of AA7075 alloy; [Yaşlandırma süresinin ve sıcaklığının AA7075 alaşımının özelliklerine etkisi]
Budak, Selahattin; Çolak, Harun; Yakut, Yusuf
In this study, the effect of aging at different temperatures and times on the properties of AA7075-T6 alloy was investigated. The samples prepared for the experimental studies were subjected to the solution, quenching, and then aging heat treatment at 100 °C and 200 °C for different periods (42-66-90 hours). The properties of the experimental samples were investigated by hardness, compression test, and scanning electron microscope (SEM). As a result of the studies, it was determined that the aging heat treatment had a positive effect on the microstructure and mechanical properties of the AA7075 alloy compared to the reference sample. Especially as a result of the heat treatments at 100 °C, higher results were obtained in hardness and compression strength compared to the initial values.
AtıfScopus1İncele - MakaleAçık Erişim2023Scopus SJRQ4The Effect of a Musical Toy on Preschool Children’s Pain and Anxiety During Blood Collection; [Okul Öncesi Dönem Çocuklarında Kan Alma İşlemi Sırasında Işıklı Dönen Müzikli Oyuncağın Ağrı ve Anksiyeteye Etkisi]
Kurudirek, Fatma; Demir İmamoğlu, Zeynep; Ekici, Sümeyye
Objective: This study examined the effect of providing a lighted, rotating musical toy on preschool children’s pain and anxiety during a blood collection procedure. Methods: The randomized controlled study was conducted on a sample of children aged 4-6 years who applied to the blood collection unit of a state hospital in Turkey from July 1 through August 1, 2022. The data were obtained from 95 children who met the research criteria (48 in the control group and 47 in the intervention group). Stratification and block randomization methods were used to determine the experimental and control groups. The variables of gender and fear of interference were used in the stratification of the children. The Family and Child Information Form, Child Fear and Anxiety Inventory, and Wong–Baker Facial Expression Rating Scale were used to collect the data. Results: The pain scores of the children in the experimental group were found to be lower (1.42 ± 1.05) than those in the control group (2.81 ± 1.23), and the result was statistically significant (P < .001). During the procedure, the mean Child Fear and Anxiety Inventory score of the children in the experimental group (1.21 ± 0.97) was lower than that of the control group (2.72 ± 1.10), and the difference was statistically significant (P < .001). Conclusion: This study found that providing a lighted, rotating musical toy to children aged 4-6 during blood collection effectively reduced their pain and anxiety. In line with these results, it is recommended that nurses and parents use such a toy in blood collection units to reduce pain and anxiety in children.
AtıfScopus4WoS3OpenAlex2TR Dizin1
İncele - MakaleAçık Erişim2023Scopus SJRQ2Energy and economic assessments of waste heat recovery by designs of economizer, condensing economizer and air preheater; [Ekonomizer, yoğuşmalı ekonomizer ve hava ön ısıtıcı tasarımları ile atık ısı geri kazanımının enerji ve ekonomik değerlendirilmesi]
Terhan, Meryem; Özağdaş, Emre; Omar, Muhammed Arslan
In this study, the waste heat loss of flue gases from the boilers of Kafkas University district heating system has been calculated between 6-8% according to the combustion analysis and the annual cost of this heat loss has been found as $58,658.79. In terms of energy efficiency and the national economy, we think that this lost energy should be recovered as much as possible and fuel and energy savings should be achieved. In the paper, the effects of variants such as air excess coefficient, flue gas temperature, boiler capacity and fuel consumption on the heat recovery from flue gas have been presented in detail. The heat recovery scenarios have been presented for reusing this waste energy for space heating, domestic hot water, and preheating combustion air and the applicability of these scenarios has been investigated in terms of thermodynamics and economics. According to the results of the study, in the second scenario examined to cover the domestic hot water need of the guest house building, the energy savings of the scenario can be provided during 20 years of economic life is $122,820.83, and it has the highest savings income among the scenarios. In addition, it is possible to recover approximately 50% of the flue gas loss with thanks to the scenario. On the other hand, the third scenario of heating the boiler combustion air with waste heat is the easiest and most economical scenario because its payback period is only one year, and there are no extra excavation and pipe costs.
AtıfScopus2WoS2OpenAlex5TR Dizin3İncele - MakaleAçık Erişim2023The new numerical solutions of conformable time fractional generalized Burgers equation with proportional delay; [Oransal gecikmeli uyumlu zaman kesirli mertebeden genelleştirilmiş Burgers denkleminin yeni sayısal çözümleri]
Kartal, Abdullah; Anaç, Halil; Olgun, Ali
The conformable time-fractional partial differential equations with proportional delay are studied using two new methods: the conformable fractional q-homotopy analysis transform method and the conformable Shehu homotopy perturbation method. The numerical solutions to this equation are graphed. Numerical simulations show that the proposed techniques are effective and trustworthy.
AtıfScopus1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2022Effect of Brewing Conditions on Sensorial and Antioxidant Properties of Sage Tea
Ilyasoglu, Huri; Zemzemoglu, Tuba Eda Arpa
In this study, the effects of infusion time and temperature on the sensorial properties and antioxidant capacity of sage tea were evaluated by using the response surface methodology. The obtained quadratic models explained more than 90% variability in the responses. The infusion temperature showed significant negative effect on the sensorial properties whereas it had significant positive effect on the total phenolic content and antioxidant capacity (p<0.05). Moreover, the infusion time showed significant negative effects (p<0.05) on the responses. The best combination of brewing conditions was determined as 75-80 degrees C and 2-4 min.
AtıfWoS1OpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2022Investigation of collocational priming in tertiary level Turkish EFL learners’ mental lexicon
Özbay, Ali Şükrü; Aktürk, Ahmet; Cangir, Hakan
Much research in EFL context investigated language use of the learners in terms of lexical combinations but failed to recognize collocations in terms of psycholinguistic framework. Inspired by Lexical Priming Theory, the current study both emphasizes that collocations are not only textual but also psychological phenomena and underlines that non-native-like language use by EFL learners may stem from the fact that collocations are not mentally represented as a single unit in mental lexicon. Thus, a lexical decision task was designed where the participants were asked to classify the words flashing on their screens as words/ non-words. Reaction times concluded that verb-noun collocations are not primed in the learners’ mental lexicon.Mixed effects modelling analysis demonstrated the frequency of the prime words in collocations had a significant effect in the process. The findings were discussed in the light of vocabulary acquisition theories, and suggestions were provided for further research.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2022Çalışanların Güven Davranışlarının İşlevsiz Davranışları Üzerindeki Etkisinde Yönetimin Olumlu Davranışının Aracı Rolü: Değer Kuramı Analizi
Durmuş, İbrahim
Değerler kuramının evrensel ilkelerinin yanında çalışanların organizasyon içerisindeki faaliyetlerinde; güven, olumlu davranış ve işlevsiz davranışlar bir bütün olarak araştırılabilir. Daha evvel gerçekleştirilen çalışmalarda organizasyonlarda çalışma arkadaşlarının birbirlerine olan güvenleri (TYC), işlevsiz davranışları (EDB) ve yönetimin çalışanlara olumlu davranışları (PBM) kavramları ayrı ayrı farklı alanlarda incelenmiştir. Araştırmada önceki çalışmalardan farklı olarak bu kavramlar bir bütün halinde farklı organizasyonlarda çalışanlara uygulanmıştır. Araştırma sonuçları çalışanların birbirlerine olan güvenlerinin işlevsiz davranışlarını pozitif ve anlamlı olarak etkilediğini göstermiştir. Çalışanların birbirlerine olan güvenleri yönetimlerinin çalışanlara karşı olumlu davranışlarını pozitif ve anlamlı olarak etkilemiştir. Yönetimin çalışanlarına karşı olumlu davranışları ise çalışanların işlevsiz davranışlarını pozitif ve anlamlı bir şekilde etkilemiştir. Araştırmada ayrıca çalışanların iş yerlerinde birbirlerine olan güvenlerinin işlevsiz davranışları üzerindeki etkisinde yönetimin çalışanlarına karşı olumlu davranışları tam aracı etkiye sahip olmuştur.
AtıfOpenAlex3İncele - MakaleAçık Erişim2022Çift Eksen Güneş Takip Sistemi Geliştirilmesi
Basoglu, Mustafa Engin; Ünsal, Recep; Çağşırlıoğlu, Gökhan
Yenilenebilir enerji kaynakların efektif kullanımı günümüzde çok önemlidir. Çünkü enerji kaynakları sınırlıdır ve yenilenebilir enerjiden maksimum düzeyde istifade etmek gereklidir. Bu çalışmada güneş enerjisinden olabilecek maksimum enerjiyi elde etmek için fotovoltaik sistemde çift eksenli güneş takip sistemi uygulaması gerçekleştirilmiştir. Güneş takip sisteminde mekanik düzende dikey tutucu olarak kestamit malzemesi, güneş paneli tutucu ise demir kullanılmıştır. Güneş panelinin 4 köşesinde toplam 4 adet LDR kullanılarak Arduino tabanlı dikey ve yatay eksende güneş takibi gerçekleştirilmiştir. Sistemde kullanılan güneş paneli gücü 45W olup, yatay eksende redüktörlü DC motor, dikey eksende lineer DC motor kullanılmıştır. Gerçekleştirilen uygulama sonucunda hassas güneş takibi yapan bir sistem gerçekleştirilmiş ve statik bir PV sisteme göre daha yüksek verim elde edilmiştir.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2022Atık Malzemelerin Çimentolu Macun Dolgunun Dayanım-Duraylılık Performansına ve Üretim Maliyetine Etkisi
Yilmaz, Tekin; Ercikdi, Bayram
Bu çalışma ile çimentolu macun dolgu (ÇMD) karışımında sülfürlü-maden atığı (S-MA) yerine %15 oranında ikame edilen atık malzemelerin (inşaat-yıkıntı atığı: İYA, kireçtaşı: KT, uçucu kül: UK ve yüksek fırın cürufu: YFC) ÇMD’nin dayanım/duraylılık performansına ve üretim maliyetine etkisi incelenmiştir. Bu amaçla, üretilen ÇMD numuneleri (kontrol: ve %15 atık malzeme ikameli) 7-360 gün boyunca dayanım testine tabi tutulmuştur. ÇMD üretim maliyetinin araştırılması için karışımlarda kullanılan çimento miktarları ve maliyetleri belirlenirken, atık malzemelerin öğütme sırasındaki enerji tüketimleri ve maliyetleri hesaplanmıştır. Tüm numuneler kısa ve uzun dönemde istenen 1,0 MPa dayanımı sağlamış ve %15 UK ve YFC ikameli ÇMD numuneleri kontrol numunelerine kıyasla 4 kata kadar daha yüksek dayanım üretmiştir. 1,0 m3 ÇMD üretimi için kontrol karışımında 130,0 kg çimento (%8,5) kullanılırken, atık malzeme ikameli karışımlarda bağlayıcı oranının %1,0 düşürülmesi yaklaşık %15 çimento tasarrufu sağlamıştır. Atık malzemelerin öğütme işlemlerinde 6,55-18,89 kW-saat/ton elektrik enerjisi tüketilmiş ve böylece 2,99 ₺ (UK)-8,85 ₺ (İYA) arasında para harcanmıştır. ÇMD üretimi için toplam maliyet değerlendirildiğinde, kontrol karışımı için 153,4 ₺ harcanırken, %15 atık malzeme ikameli karışımların maliyetinin 133,5 ₺’ye kadar (%12,98’e kadar tasarruf) düşürülebilmesi öngörülmüştür. Sonuçlar, ÇMD’nin dayanım/duraylılık performansı ve üretim maliyeti konusunda en uygun karışım tipinin %15 UK ikameli ÇMD karışımı olduğunu göstermiştir.
- MakaleAçık Erişim2022Covid-19 Pandemi Sürecinin Sağlık Sektörü Çalışanları Üzerindeki Psikososyal Yansımaları: Nitel Bir Araştırma
Gökçe, Ahmet
2019 yılının Aralık ayında başlayarak günümüze kadar geçen sürede Covid-19 salgını dünya çapında milyonlarca insanı etkilemiş, ekonomik ve sosyal problemleri de beraberinde getirmiştir. Covid-19 salgını ile mücadelede ön hatlarda yer alan sağlık çalışanları ise bu süreçte üzerine en fazla yük düşen kesim olmuş, fiziksel ve ruhsal açıdan önemli ölçüde yıpranmışlardır. Bu noktadan hareketle, bu çalışmanın amacı, Covid-19 Pandemi sürecinin sağlık çalışanları üzerinde oluşturduğu psikososyal etkileri tespit etmektir. Bu amaçla, yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılarak 25 sağlık çalışanı ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Bu sağlık çalışanlarının 9’u doktor, 5’i hemşire, 5’i paramedik ,2’si ebe, 2’si tıbbi sekreter ve 2’si ise temizlik personeldir ebedir. Araştırma sonuçlarına göre psikososyal etkiler stres/depresyon/kaygı, tükenmişlik ve dışlanma olarak belirginlik kazanırken, çalışma ortamı ve koşullarının bu süreçte önemli bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Bu doğrultuda, Covid-19 döneminde çalışma ortamı ve koşullarının araştırmaya katılan sağlık çalışanlarını olumsuz etkileyerek onlarda stres ve kaygı bozukluklarına yol açtığı, depresyon belirtilerinin oluşmasına neden olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca sadece mesleklerinden dolayı araştırmaya katılan sağlık çalışanlarına yönelik olarak yoğun bir sosyal dışlanmanın olduğu tespit edilirken, tüm bu etkenlerin ise bireylerde tükenmişlik duygusuna yol açtığı belirlenmiştir.
AtıfOpenAlex4TR Dizin4İncele - MakaleAçık Erişim2022Akademisyenin iş anlamlılığı, kişiler arası güven ve örgütsel bağlılık ilişkisinin iş özellikleri kuramı kapsamında incelenmesi
Durmuş, İbrahim
Araştırmanın amacı iş özellikleri kuramı açısından akademisyenlerin faaliyetlerinde işlerinin anlamlılığına etki edebileceği düşünülen güven ve örgütsel bağlılık değişkenlerini bir model çerçevesinde ortaya koymaktadır. Günümüz üniversitelerde faaliyette bulunan akademisyenlerin çalışma arkadaşlarına karşı güven davranışları hem örgütsel bağlılıkları hem de işlerinin anlamlılığı üzerinde etkili olabilir. Bu açıdan araştırma Türkiye’de Doğu Karadeniz Bölgesinde farklı üniversitelerde faaliyette bulunan ayrı statülere sahip 406 akademisyen üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarında akademisyenlerin birbirlerine olan güven davranışlarının işlerinin anlamlılığı üzerinde pozitif ve anlamlı etkilerinin olduğu görülmüştür. Akademisyenlerin birbirlerine olan güven davranışlarının örgütsel bağlılıkları üzerinde de pozitif ve anlamlı etkileri olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca akademisyenlerin örgütsel bağlılıklarının da işlerinin anlamlılığı üzerinde pozitif ve anlamlı etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada akademisyenlerin birbirlerine olan güvenlerinin işlerinin anlamlılığı üzerindeki etkisinde örgütsel bağlılıklarının tam aracı etkiye sahip olduğu sonucuna erişilmiştir.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleYalnız künye2022The Concept of Mahall Al-K̲h̲abar According to the Hanafiyya Methodologists: Issues that form the Subject of the Notice
Gönan, Yavuz; Yilmaz, Fetullah
There are many issues related to the Sunnah, which is one of the main sources of Shariah knowledge and rulings. K̲h̲abar al-wāḥid, which constitute an important part of fiqh rules, is one of them. Although the information and source value of the k̲h̲abar al-wāḥid had been extensively studied, its evidence in terms of the subject it is related to has not attracted much attention today. K̲h̲abar al-wāḥid has been accepted as evidence by fuḳahāʾ/jurisconsults and usûliyyûn and has been processed from different aspects. In fact the k̲h̲abar, it is composed of three elements: the one who conveys the k̲h̲abar, the one to whom the k̲h̲abar is conveyed, and the subject of the k̲h̲abar. Unlike other mad̲h̲āhib, the Ḥanafī mad̲h̲hab had put forward some conditions, especially regarding the subject of the k̲h̲abar, in addition to the conditions related to the conveyor of the k̲h̲abar in order to be a proof/ hujjat for the khabar. The person to whom the news is conveyed may be a judge or a muftī or a mukallaf. In this case, with regard to the current k̲h̲abar, the judge or muftī will be able to rule for or against someone, while the mukallaf will be able to make a judgment for or against himself. Therefore, the k̲h̲abar al-wāḥid will be legally and conscientiously binding. In the theory of Islamic law, rights are basically divided into two as “ḥuḳūḳ Allāh/the rights of God” and “ḥuḳūḳ al-ādamiyyīn/the rights of the servants”. The Ḥanafī mad̲h̲hab who deal with the subject of the k̲h̲abar in the light of this division; they had tied the legal validity of the k̲h̲abar al-wāḥid covering any of the relevant rights to certain conditions. Ḥanafiyya has considered that it necessary for the rāwī to have the characteristics of mind, restraint, justice and Islam for the k̲h̲abar about worship, which is one of the rights of God, to be a source of judgment. At this point, the quantity of rāwī is not a must for them. In the field of ʿuḳūba, which is another right of God, Ḥanafiyya have shown two different approaches in terms of being a source of judgment of khabar al-wahid, especially in the subject of crimes that require the punishment of ḥadd. According to the first of these approaches, it is permissible to prove the ḥadd punishments with the k̲h̲abar al-wāḥid. At this point, those who hold this view have compared the k̲h̲abar al-wāḥid with the bayyina, which is one of the definitive proofs, and finally, they have found it permissible. According to the second approach, it is not permissible. Because, according to them, it is not possible to compare the k̲h̲abar al-wāḥid with the bayyina. Ḥanafiyya has considered human rights in three parts, which are strictly binding, non-binding and binding in one way. In addition to the conditions they have adopted some circumstances related to the rāwī, as only binding k̲h̲abar al-wāḥid about human rights to be a source of judgment, they have required the rāwī to have the capacity to acquire rights, to use testimony expression while giving testimony, and to have the necessary amount of witnesses if it is necessary. They have considered that it sufficient for the rāwī to be mumayyiz to be a source of judgment for k̲h̲abar al-wāḥid which is not merely obligatory. For the k̲h̲abar al-wāḥid that obliges in a way to be a source of judgment, Abū Ḥanīfa has stipulated the quantity of witnesses and the qualification of justice, as well as the conditions that must be present in the rāwī. On the other hand, Abū Yūsuf and Imām Muḥammad have deemed it sufficient for the rāwī to be mumayyiz. When the concept of k̲h̲abar al-wāḥid is taken into account, especially in the first three periods; that is, the akhbār narrated in the periods of the Ṣaḥāba, Tābiʿūn and atbâʿ at-Tābiʿūn periods have been understood. When it is considered in general terms, in addition to the first three periods, the akhbār transmitted by at least one person in the following periods are understood. It can be said that while the ahl al-ḥadīt̲h̲ and the methodologists of mutakallimūn develop a theory of khabar al-wahid in line with the meaning of the term, Ḥanafiyya try to develop a theory by taking into account the general meaning of the concept. The theory of k̲h̲abar al-wāḥid, developed in line with the meaning of the term, is based only on the rāwī, and the proof value of the k̲h̲abar has been tied to the conditions specified about the rāwī. Therefore, the k̲h̲abar -as of the subject- has not been taken into consideration in terms of being a proof. On the other hand, Ḥanafiyya had not dealt with the evidence of the k̲h̲abar only in terms of the rāwī, but also had evaluated it from the perspective of the subject of k̲h̲abar. We had tried to deal with this subject in our study too.
AtıfTR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2022Avrupa birliği emisyon ticaret sistemi çerçevesinde kirleten öder ilkesi
Uğur, Candan Yılmaz
1970'li yıllarda tüketimin ön planda tutulduğu, çevre ile ekonomik kalkınma arasındaki doğal bağın göz ardı edildiği kontrolsüz bir kalkınma sürecinin farkına varılması, AB'de çevreye ve iklime duyarlı bir kalkınma planı arayışına yol açmıştır. BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi süreci ile başlayan ve daha sonra AB temel mevzuatına dahil edilen kirleten öder ilkesi, bu kapsamda uygulanmaya başlanmıştır. Bu çalışmada, AB iklim değişikliği politikaları kapsamında uygulanan kirleten öder ilkesi ele alınmaktadır. Kirleten öder ilkesi; AB'nin iklim değişikliği ile mücadelesi kapsamında ele alınacak ve karbon (CO2) emisyonlarının neden olduğu negatif dışsallıkların içselleştirilmesindeki rolü tartışılacaktır.
AtıfOpenAlex5TR Dizin3İncele - MakaleAçık Erişim2022Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Girişimcilik Düzeylerinin ve Bu Düzeyleri Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi
Aslan, Ramazan; Göktekin, Zekiye; Yıldız, Eyyüp
Girişimcilik, istihdam yaratmanın merkezinde olması sebebiyle ekonomik büyüme sürecinin hayati bir unsurudur. Bu araştırmanın amacı, Sağlık Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin girişimcilik düzeylerinin ve bu düzeyleri etkileyen faktörlerin tespit edilmesidir. Araştırma, kesitsel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Acil Yardım ve Afet Yönetimi (AYAY), Sağlık Yönetimi (SY) ve Hemşirelik (Hem) bölümlerinde öğrenim gören tüm öğrenciler oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında anket yöntemi kullanılmış, kolayda örnekleme yöntemi seçilmiştir. Araştırmaya 294 (%70,3)’ü kadın, 194 (%29,6)’ü erkek olmak üzere toplam 418 kişi katılmıştır. Verilerin analizinde non-parametrik testler kullanılmıştır. Kamu istihdamı düşük olan bölümlerdeki öğrencilerin girişimcilik düzeylerinin daha yüksek olduğu, cinsiyetler arasında fark olmadığı, il ve ilçe merkezinde yetişen bireylerin girişimcilik düzeylerinin kırsalda yetişenlere göre daha yüksek olduğu, çalışma deneyimi olan bireylerin girişimcilik düzeylerinin daha yüksek olduğu, okuduğu bölümü seven katılımcıların girişimcilik düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bu bulgular doğrultusunda girişimcilik düzeyi düşük olan öğrencilerin bu düzeylerini arttırmaya yönelik eğitimsel ve teşvik edici faaliyetler yapılması önerilmektedir.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleYalnız künye2022Kamu kesimi büyüklüğü ve kapsayıcı büyüme ilişkisi: yükselen piyasa ekonomileri üzerine ekonometrik bir çalışma
Keyifli, Nazlı; Karakurt, Birol; Şentürk, Suat Hayri
Yaşanan her ekonomik büyümenin gelir eşitsizliği, işsizlik ve yoksulluğu azaltmada yeterli olamayışı ve büyümenin ortaya çıkardığı fayda ve fırsatlardan her hanenin fayda sağlayamaması ilgiyi ekonomik büyümeden kapsayıcı büyümeye çevirmiştir. Kapsayıcı büyüme, ekonomik büyümenin yanı sıra sürdürülebilir büyüme ve kalkınma, eğitim ve sağlık hizmetlerinin niteliği ve bu hizmetlere erişilebilirliği, gelir ve cinsiyet eşitsizlikleri,yoksulluk ve işsizlik sorunlarıyla mücadele, altyapı, çevre gibi alanlarla ilgilenen çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Ekonomik büyümenin hızı ve dağılımını ifade eden ve ekonomik büyümenin yarattığı fırsatlardan toplumun tüm kesimlerinin faydalanmasını amaçlayan kapsayıcı büyümeye yönelik politika uygulamaları tüm dünyada artmaktadır. Bu çalışmada, yükselen piyasa ekonomileri olarak adlandırılan sekiz büyük gelişmekte olan piyasa ekonomisi (Arjantin, Çin, Brezilya, Hindistan, Meksika, Endonezya, Türkiye ve Güney Afrika) özelinde kapsayıcı büyüme ve kamu kesimi büyüklüğü ilişkisi 1985-2019 dönemi için yeni bir metodoloji olan Bootstrap Panel Rolling Window nedensellik yaklaşımı kullanılarak araştırılmıştır. Analiz sonuçları, Hindistan, Endonezya, Meksika ve Güney Afrika’da kapsayıcı büyümenin kamu kesimi büyüklüğüne, Türkiye’de ise kamu kesimi büyüklüğünün kapsayıcı büyümeye neden olduğunu göstermektedir.
AtıfOpenAlex6TR Dizin4İncele - Derleme MakaleAçık Erişim2022Söylemek Mi Gizlemek Mi? Çocuk Mağdurların Cinsel İstismarı Açıklamalarını Etkileyen Faktörler
Türkkan, Tuğba; Odaci, Hatice
Çocuklukta cinsel istismar, büyük bir topluluk endişesi konusu olan ve birçok yasal ve profesyonel girişimin odağı haline gelen karmaşık bir yaşam deneyimidir. Küresel bir halk sağlığı sorunu olan çocuk cinsel istismarının, ruh sağlığı ve psikososyal işleyiş üzerinde olumsuz ve uzun süreli etkileri olduğu ve bu istismar türüne maruz kalanların yaşamları için travmatik sonuçları bulunduğu literatürde çeşitli çalışmalarda vurgulanmaktadır. Bu nedenle çocuğun maruz kaldığı istismarı açıklaması; koruma ve adalet sisteminin çocuk koruma prosedürlerini uygulamasını sağlamak ve terapötik müdahaleyi başlatmak üzere kritik bir rol oynamaktadır. Ancak çocuklar ve gençler maruz kaldıkları cinsel istismarı çoğunlukla gizlemeyi tercih eder, bu da istismarın devam etmesine neden olur ve çocuğun destek sistemlerine erişimini engeller. Bu sebeple açıklamanın önündeki engellerin ve kolaylaştırıcıların ayrıntılı bir şekilde anlaşılması, alanda çalışan profesyoneller ve araştırmacılar için büyük önem taşımaktadır. Bu literatür incelemesi çocukların cinsel istismarı ifşa etmesine yönelik bilgilere, kuramsal yaklaşımlara ve araştırma bulgularına odaklanmaktadır. Ayrıca çalışmada alanda çalışan uzmanlar ve araştırmacılar için pratik çıkarımlar ve öneriler sunulmaktadır.
AtıfOpenAlex3TR Dizin3İncele