Yazarlar
- Ahmet Bayraktar(2)
- Ahmet Özdemir(2)
- Burcu Aksoy(2)
- Cenk Çarkacı(2)
- Emrah Öztürk(2)
- Ertan Aktürk(2)
- Fatma Bostan(2)
- Gökhan Kaymak(2)
- Hikmet Akyol(2)
- Kübra Akyüz(2)
- Lokman Odabaş(2)
- Muhammet Kılıç(2)
- Rıza Akbaş(2)
- Selim Yalçın(2)
- Sinan Kurt(2)
- Abakar Ali Issakha(1)
- Abdoul Wahidou Mahamane Seydou(1)
- Abdoulaye Coulıbaly(1)
- Abdulkadir Daştan(1)
- Abdulkadir Gök(1)
- Abdulkadir Meydan(1)
- Abdulkadir Murat Güner(1)
- Abdulkerim Özkök(1)
- Abdullah Alperen Okumuş(1)
- Abdullah Birinci(1)
- Abdullah Danişmaz(1)
- Abdullah Danışmaz(1)
- Abdullah Egi(1)
- Abdullah Kolotoğlu(1)
- Abdullah Küçükaslan(1)
- Abdullah Memiş(1)
- Abdullah Necati Doğan(1)
- Abdullah Souda(1)
- Abdullah Turan(1)
- Abdullah Yılmaz(1)
- Abdulsamet Keleş(1)
- Abdulsamet Varan(1)
- Abdurrahman Atalay(1)
- Abdurrahman Oruç(1)
- Abdurrahman Saka(1)
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Geleneksel Gümüşhane evi tipindeki yapıların farklı taşıyıcı sistemler ile modellenerek maliyet analizlerinin gerçekleştirilmesi
Esin Gürbüz
Bu çalışma kapsamında geleneksel Gümüşhane evlerinin mimari planlarına benzer şekilde 5 farklı mimari model tasarlanmıştır. Taşıyıcı sistem türünün toplam maliyete etkisini belirlemek için, tasarlanan bu mimari projeler, yığma, çerçeve ve perde sistem olmak üzere 3 farklı taşıyıcı sistem türü seçilerek statik modellemesi tamamlanmıştır. Modeller STA4CAD programı ile Gümüşhane Merkez ve ilçelerinin belirli koordinatlarından alınan yerel zemin sınıfı ve deprem tasarım sınıfı değerleri kullanılarak statik analizleri yapılmıştır. Statik analizler gerçekleştirilirken 2019 yılında yürürlüğe giren Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY-2019) esas alınmıştır. Analizler tamamlandığında yapılan 15 modelin statik analiz sonuçlarının yeterli olduğu görülmüştür. Ayrıca analizleri tamamlanan modellerin metraj hesapları yapılmıştır. Tamamlanan tüm modellerin metraj hesaplarına göre toplam kaba inşaat maliyetleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın belirlediği 2021 ve 2022 yıllarına ait birim fiyat değerleri kullanılarak elde edilmiştir. Geleneksel Gümüşhane evlerinin kent kültürünün yaşatılabilmesi için günümüz yapım teknolojileri ve yapım malzemeleri kullanılarak modellenmesi ve toplam maliyetlerin hesaplanması sonucunda gelir düzeyine göre dar gelirli orta gelirli ve yüksek gelirli ekonomiye sahip ailelere hitap etmesi amaçlanmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Avrasya enerji güvenliğinde ve jeopoltiğinde merkez ülke Türkiye: Chimaera Doğal Gaz Boru Hattı Projesi
Halil Önder
ÖZET Enerji jeopolitiği, sadece kaynak coğrafyasını değil aynı zamanda arz-talep bağlarının çevrelediği tüm unsurları da kapsamaktadır. Bu nedenle enerji jeopolitiği, küresel jeopolitiğin tüm gelişmelerini de bünyesinde barındırmaktadır. Enerji politikaları ve arz güvenliğinin önemli olmasının nedeni fosil enerji kaynaklarının dünya coğrafyasında asimetrik dağılım göstermesidir. Özellikle doğal gaza olan talebin giderek artması uluslararası düzeyde yeni jeopolitik gelişmelerin oluşmasına neden olmaktadır. Enerji güvenliği, enerjinin üretim noktasından son tüketiciye ulaşmasına dek boru hatlarına ve tesislere yapılacak saldırılar, yeterli yatırımların yapılmayıp bunun sebep olacağı kesintiler, doğal afet ve iklim koşullarının neden olacağı hasarlar, işgal ve ilhak durumları, etnik veya dini gerekçelerle yaşanan iç savaşlar gibi birçok olasılığın birlikte değerlendirilerek özümsenmesini gerektirmektedir. Bu nedenle enerji politikaları ve arz güvenliği konularında yapılacak değerlendirmelerde enerji kaynaklarının coğrafi dağılımlarından maliyetlerine, iletim yollarından talep artış eğilimlerine, büyük tüketicilerin ithalat bağımlılıklarından bu kaynakları temin edebilmek için geliştirilen askeri doktrinlere kadar birçok konunun birlikte ele alınmasını gerektirmektedir. Önerilen bu tez çalışması ile Avrasya coğrafyası için ülkelerin geliştirdikleri enerji güvenliği politikaları incelenecek; Avrasya coğrafyasındaki doğal gaz rezervleri, ülkelerarası enerji arz-talep ilişkileri, enerji politikaları ve arz güvenliği konuları değerlendirilerek ülkemizin merkez konumda olduğu bir doğal gaz boru hattı projesi önerilecektir. Önerilen "Chimaera Doğal Gaz Boru Hattı Projesi", daha önce hayata geçirilen ve geçirilemeyen projelerin güçlü ve zayıf yönleri incelenerek şekillendirilecektir. Geliştirilecek boru hattı iletim güzergâhlarının güvenliği esas alınarak hazırlanacak bu proje ile Türkiye'nin enerji merkezi olmasına katkıda bulunulacaktır. Bu proje ile güzergâhların geçtiği ülkelerle sosyal ve eğitim alanlarında iş birliği faaliyetleri ile kültürel değerlerinin de öne çıkarılması sağlanacaktır. Anahtar Sözcükler: Chimaera, Doğal gaz, Enerji, Enerji güvenliği, Enerji jeopolitiği
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Kamu bankalarının katılım bankacılığına geçişi ve sektöre etkileri
Songül Güner
Dünyada İslami finans veya faizsiz bankacılık olarak bilinen katılım bankacılığı 1985 yılında Özel Finans Kurumları adıyla Türkiye'de faaliyet göstermeye başlamıştır. 2005 yılında banka statüsü kazanan Özel Finans Kurumları 2006 yılında Katılım Bankacılığı adı altında hizmetlerini sürdürmeye devam etmiştir. Türkiye'de 2015 yılına kadar sadece özel sektörde faaliyetlerini sürdüren katılım bankalarına kamu katılım bankaları eklenince sektörde büyüme yaşanmış ve katılım bankacılığı sektörü önem kazanmıştır. Bu çalışmanın amacı kamu bankası olan Ziraat Katılım, Vakıf Katılım ve Emlak Katılım bankalarının katılım bankacılığı sektörüne girişi ve sektörde meydana getirdikleri etkinin ortaya konulmasıdır. Kamu katılım bankalarının sektöre giriş amaçları arasında faize duyarlı bireylerin piyasaya kazandırılması ve sektörün piyasadaki payının arttırılmasıdır. Çalışmada kamu bankalarının sektöre dâhil olmadan önceki ve dâhil olduktan sonraki verileri incelenmiş ve veriler tablolarla gösterilmiştir. Veriler ışığında kamu bankalarının sektörde yer almalarının sonuçları incelenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Güney Avrupa refah modelinde bakım ve kadın göçmenler
Gülperi Aktaş
Artan yaşlı nüfus ve değişen toplumsal cinsiyet kalıpları ile birlikte refah sistemlerinin bakım konusuna yaklaşımı da değişmektedir. Türkiye, dâhil olduğu Güney Avrupa refah sistemi nedeniyle devlet-piyasa-aile içinde ele alınan bakım hizmetinde öncelikli olarak aileyi ön plana çıkarmaktadır. Bakım konusunda devletin üstlenmesi gereken sorumlulukları, değişen göç süreciyle birlikte daha ucuza bir şekilde kadın göçmenler sunmaktadır. Kadın göçmenler konusu; Türkiye, İspanya, İtalya ve Yunanistan Güney Avrupa refah rejimi içinde ele alınarak, toplumsal cinsiyetlendirilmiş bakım hizmeti özelinde değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, ülkelerin doğum ve doğurganlık oranları, nüfus artış hızları, yaşlı nüfus oranı ve ülkelerde bulunan göçmen stoğu verileri ele alınmaktadır. Devletlerin sosyal refahı sağlama konusunda maliyetleri en aza indirme arzusunun, göçmen kadınları sosyal refahın sağlayıcıları haline getirdiği gözlenmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Gümüşhane yöresi juniperus excelsa M. Bieb. (boylu ardıç) bitki kısımlarından elde edilen uçucu yağların kimyasal içeriği ve biyolojik aktiviteleri
Emrah Saruhan
Bu çalışma Juniperus excelsa M. Bieb. bitki kısımlarından elde edilen uçucu yağının kimyasal içeriği ile antioksidan, antifungal ve antimikrobiyal özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, Gümüşhane ilinde doğal olarak yetişen Juniperus excelsa M. Bieb. bitkisinin kozalak, yaprak ve dal odunlarının uçucu yağları elde edilerek ve uçucu yağların yüzde oranları ve kimyasal bileşenleri belirlenmiştir. Elde edilen uçucu yağların antioksidan aktivite tayinleri, DPPH serbest radikal temizleme aktivitesi tayini, Demir (III) iyonu indirgeyici antioksidan gücü (FRAP) tayini ve ABTS●+ radikal katyonu giderme aktivitesi yöntemine göre yapılmıştır. Ayrıca toplam antioksidan madde içeriği analizi, toplam flavonoid madde tayini ve toplam fenolik madde tayini analizleri yapılmıştır. Uçucu yağların antimikrobiyal aktivite testleri ise disk difüzyon yöntemi ile 23 farklı mikroorganizmaya karşı belirlenmiştir. Juniperus excelsa M. Bieb. türünün uçucu yağ analiz sonucunda yüzde olarak uçucu yağ verimi kozalak, yaprak ve dallardaki uçucu yağ oranları sırasıyla; % 5.88, % 2.00 ve % 0.62 olarak belirlenmiştir. Kozalak, yaprak ve dal uçucu yağlarında en fazla bulunan ana bileşik α-pinen ve yağ analizleri sonucunda % miktar olarak en fazla bulunan kimyasal sınıf, monoterpenler olmuştur. Juniperus excelsa M. Bieb. bitkisinin genel olarak uçucu yağların antioksidan aktivite tayini sonuçları değerlendirildiğinde antioksidan özelliklerinin oldukça yüksek olduğu tespit edilmiştir. Juniperus excelsa M. Bieb. türünün kozalak, yaprak ve dal uçucu yağları üzerinde yapılan antimikrobiyal aktivite testinde kozalakların, yaprakların ve dalların bakteri, maya ve küflere karşı önemli antimikrobiyal etki gösterdiği belirlenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Ultrason destekli vakum emdirme yöntemi ile alabalık filetolarının defne esansiyel yağı ile zenginleştirilmesi
Müşerref Günay
Ülkemizde Karadeniz Bölgesi'nde suyun sıcaklığının ve tuzluluğunun dağılımından dolayı yüzen kafeslerde yetiştirilen alabalık % 67-77 su, % 0.3-14.0 lipit ve % 21.5 protein, A vitamini, B ve B grubu vitaminleri, C vitamini, D vitamini, E vitamini, sodyum, potasyum, kalsiyum, selenyum, niasin, fosfor, magnezyum ve omega-3 yağ asitlerinden olan eikosapentaenoik asit , dekosahekzaenoik asit ve çoklu doymamış yağ asitlerini içermektedir. Bu çalışma da ultrason destekli vakum emdirme yöntemi ile gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) filetolarının defne yaprağı esansiyel yağı ile zenginleştirilerek raf ömrünün uzatılması amaçlanmıştır. pH, renk, verim ve damla kaybı, toplam uçucu bazik nitrojen analizi, toplam mezofil aerobik bakteri, toplam psikrofilik bakteri sayımı ve tiyobarbütirik asit reaktif maddeler tayini gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kullanılan gökkuşağı alabalıklarında defne yaprağı bitkisinden su buharı distilasyonu ile elde edilen uçucu yağ bileşenlerinden en çok monoterpen sınıfından eucalyptol (1,8-cineole) bulunmuştur. Depolama sırasında toplam mezofilik bakteri sayısı, TVB-N ve TBA değerleri bakımından U05 kodlu defne yaprağı esansiyel yağının olduğu grupta depolama süresince kabul edilebilir sınır aşılmamıştır. Renk, pH ve toplam psikrofilik bakteri analiz değerleri, kontrol grubuna farklı konsantrasyonlarda ve yöntemlerle defne yaprağı esanssiyel yağı emdirilen örnekler ile karşılaştırıldığında U05 kodlu defne yaprağı esansiyel yağının bulunduğu örnekte doğrusal bir artış görülmüştür. Sonuç olarak 16 günlük depolamanın defne yaprağı yağı esktraktı ile muamele edilmiş gökkuşağı alabalığı filetolarında raf ömrünü uzattığı görülmüştür.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Bölgesel kalkınmada turizmin rolü: Erzurum ili örneği
Edanur Üstün
Uygulanan birçok bölgesel kalkınma politikasının en temel amacı bölgeler arasındaki sosyo-ekonomik farklılıkların ortadan kaldırılmasıdır. Bu politikaların yanı sıra son yıllarda turizm sektörü, ekonomik kalkınmayı hızlandırmak ve tamamlamak açısından diğer sektörlerden ayrı bir konumda yer almaktadır. Bu bağlamda turizm, tarım ve sanayide yeterli gelişmeyi yakalayamamış ancak yüksek turizm potansiyeline sahip bölgelerin kalkınması için en önemli sektörler arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, genelde turizm sektörünün bölge ekonomileri üzerinde yarattığı etkileri ve bu etkilerin bölgesel kalkınma üzerindeki rolünü incelemek, özelde ise sektörel veriler yardımıyla Erzurum ilinin mevcut turizm potansiyelini ortaya koyarak bu potansiyelin ilin kalkınmasında yarattığı etkiyi teorik olarak incelemektir. Çalışma sonucunda, Erzurum ilinin bölgesel anlamda kalkınmasında turizm sektörünün tek başına yeterli olmadığı ancak bölge ekonomisine ciddi anlamda olumlu etkiler yarattığı ortaya konulmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Türk siyah ve yeşil çayı ekstraklarının ve bu ekstraklardan yeşil sentez yoluyla üretilen demir nano parçacıklarının bazı gıdalarda aflatoksinlerin azaltılması üzerine bir araştırma
Hasan Gedikli
Aflatoksinler, başlıca Aspergillus flavus ve Aspergillus parasiticus küfleri tarafından oluşturulan toksik maddelerdir. Aflatoksinlerin detoksifikasyonu fiziksel, kimyasal ve biyolojik yöntemler ile gerçekleştirilmektedir. Bu biyolojik yöntemlerde bitkisel ekstrakların kullanımı önemli bir rol oynamaktadır. Bu bitkisel ekstraklardan yeşil sentez yolu ile elde edilen nanoparçacıklar son zamanlarda araştırmacıların dikkatini çekmektedir. Bu araştırmada, Türk siyah ve yeşil çaylarından elde edilen ekstraklar kullanılarak aflatoksinlerin fındık ve fıstık püresindeki azalma seviyeleri incelenmiştir. Siyah ve yeşil çay ekstraklarından yeşil sentez yolu ile demir nanoparçacıklar üretilmiştir. Üretilen bu nanoparçacıklar kullanılarak fındık ve fıstık pürelerinin aflatoksin seviyelerinin azalması amaçlanmıştır. Bu çalışma için kullanılan fındık püresinin aflatoksin düzeyleri aflatoksin B1 için 6.57±0.06 µg/kg ve toplam aflatoksin için 13.03±0.16 µg/kg'dır. Fıstık püresinin aflatoksin düzeyleri aflatoksin B1 için 7.79±0.15 µg/kg ve toplam aflatoksin için 15.21±0.12 µg/kg'dır. Bu çalışma sonucunda, siyah çayın çözünebilir ekstraktı ile muamele edilmiş fındık ve fıstık pürelerinin aflatoksin düzeylerinde %40-50 azalma, yeşil çayın çözünebilir ekstraktı ile muamele edilmiş fındık ve fıstık pürelerinin aflatoksin düzeylerinde %30-45 azalma, siyah çay demiroksit nanoparçacıklar ile muamele edilmiş fındık ve fıstık pürelerinin aflatoksin düzeylerinde %33-48 azalma, yeşil çay demiroksit nanoparçacıklar ile muamele edilmiş fındık ve fıstık pürelerinin aflatoksin düzeylerinde %40-50 azalma gözlenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022İş yeri hekimlerinin tükenmişliğinin araştırılması, Mersin ili örneği
Meltem İşler
Bu araştırmada Mersin ilinde çalışan işyeri hekimlerinin tükenmişlik ve iş tatmin düzeylerine ilişkin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Nicel araştırma türünde betimsel tarama çalışması olan araştırmanın amacı doğrultusunda; 2021 yılında Mersin ilinden hizmet veren işyeri hekimlerinden seçkisiz örnekleme yöntemi ile seçilen 60 iş yeri hekimi araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Veriler, alanyazında yapılan araştırmalar doğrultusunda araştırmanın amacına uygun olarak iş yeri hekimlerinin tükenmişlik ve iş tatmin düzeylerinin belirlenmesine yönelik "Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Minnesota İş Tatmin Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Maslach Tükenmişlik Ölçeği 22 madde, 3 boyuttan, Minnesota İş Tatmin Ölçeği ise 20 madde, 2 boyuttan oluşmaktadır. Elde edilen veriler SPSS istatistiki paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde; iş yeri hekimlerinin tükenmişlik ve iş tatmin düzeyleri değerlendirilirken; t- testi, Kruskal Wallis, Mann Wihtney U ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Yapılan araştırma sonuçlarına göre; tükenmişlik düzeyi, duygusal tükenme ve duyarsızlaşma alt boyutları ile iş tatmini düzeyi ve alt boyutları arasında negatif yönlü anlamlı ilişki, kişisel başarı alt boyutu ile tatmini düzeyi ve alt boyutları arasında pozitif yönlü ilişki olduğu belirtilmiştir. Anahtar Kelimeler: İş tatmini, İşyeri hekimi, Tükenmişlik
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022İş sağlığı ve güvenliği açısından elle taşıma işlerinde snook tabloları ile reba yöntemlerini kullanarak risk analizlerinin karşılaştırılması ve çalışanların iş sağlığı ve güvenliği algısının belirlenmesi: Şeker fabrikası örneği
Abdulsamet Varan
Günümüzde hızla büyüyen üretim ve hizmet sektörlerinde teknolojinin yeteri kadar kullanılamaması, ürünlerin taşınması, istiflenmesi ve depolanması gibi işlerin insan gücüne dayalı, el ile manuel olarak yapılmasını beraberinde getirmektedir. Bu işlemler sırasında uygun olmayan çalışma pozisyonları Mesleki Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıklarına (MKİSR) sebep olmaktadır. Bu çalışmada ise Türkiye'de Şeker fabrikalarında şekerin üretim prosesi içerisinde çalışanların el ile yaptıkları taşıma, depolama ve istifleme işlemleri sırasında meydana gelebilecek mesleki kas iskelet sistemi rahatsızlıklarını önlemek ve düzenleyici tedbirler getirebilmek amaçlanmıştır. Çalışma sırasında ergonomik sorunların tespiti ve bu sorunlara düzenleyici yaklaşımlar getirmek için bu çalışma doğrultusunda şeker fabrikası örneği kullanılarak çalışanların Elle taşıma sırasında üzerlerinde fiziksel yüklenmeye neden olan faktörlerin tespiti için elle taşıma işine özel kullanılan risk değerlendirme yöntemlerinden olan Snook tabloları ile REBA yöntemlerini kullanılarak risk değerlendirmesi uygulanmış elde edilen veriler birbirleriyle karşılaştırılarak çözüm ve öneriler sunulmuştur. Bunun yanında risk analizi uygulanan bölümlerdeki çalışanların iş sağlığı ve güvenliği algısını ölçebilmek için anket uygulaması yapılmıştır. Faaliyet alanlarında uygulanan risk analizlerinden elde edilen bulgular yapılan çalışmaların neredeyse tamamının kas ve iskelet sistemi rahatsızlıkları ile karşılaşılmasının yüksek riskli olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu doğrultuda çalışanın hem çalışma yaşamının hem de günlük yaşamının refahı için uygulanması zaruri olan ergonomik düzeltici önlemler tartışılarak, belirlenen iş faaliyetleri için iyileştirme önerileri yapılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Mobil reklamların kabulü: X, Y ve Z kuşakları üzerine bir araştırma
Kemal Can Türk
Tüketiciler her geçen yıl daha fazla mobil reklamlara maruz kalmaktadır. X, Y ve Z kuşağındaki tüketicilerin mobil reklamları kabul davranışlarında farklılıklar olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışma X, Y ve Z kuşağındaki tüketicilerin, mobil reklamları kabullenmelerini etkileyen tutumlar arasında farklılıkların var olup olmadığını bulmayı amaçlamaktadır. Mobil reklamlarla ilgili literatürde mevcut çalışmalar olsa da mobil reklamların kabulü: X, Y ve Z kuşakları üzerine yeterli düzeyde bir araştırmaya ulaşılamaması nedeniyle bu araştırmanın literatüre katkı sağlaması beklenmektedir. Ayrıca araştırmadan elde edilen verilerin reklam verenlerin hedef kitleye uygun mobil reklam stratejileri geliştirmeleri için yarar sağlayacak olması araştırmanın özgün değerini oluşturmaktadır. Araştırma evrenini Türkiye'de yaşayan mobil cihaz (cep telefonu, tablet vb.) kullanan X, Y ve Z kuşaklarındaki tüketiciler oluşturmaktadır. Araştırma örneklemini ise Trabzon'da yaşayan mobil cihaz (cep telefonu, tablet vb.) kullanan X, Y ve Z kuşaklarındaki tüketiciler oluşturmaktadır. X Kuşağı 1965-1979, Y Kuşağı 1980-1999 yılları arasında doğan bireylerden oluşurken, Z Kuşağı 2000 yılından sonra doğan bireylerden oluşmaktadır. Hedeflenen amaca ulaşabilmek için kolayda örneklem yöntemi kullanılmıştır. X Kuşağı (43-57), Y Kuşağı (23-42), Z Kuşağı (18-22) yaş aralığını ifade etmektedir. Araştırmada elde edilen veriler yüz yüze anket tekniği ile elde edilmiştir. Trabzon il merkezinde (Ortahisar) 200 X Kuşağı, 200 Y Kuşağı, 200 Z Kuşağı üyelerine olmak üzere toplamda araştırmaya katılmaya gönüllü 600 tüketiciye yüz yüze anket uygulanmıştır. 600 anketten katılımcıların hatalı doldurduğu anketler elenerek 528 anketin analizi gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen analiz sonucunda mobil reklamları onaylama/kabullenme üzerinde etkili faktörlerden algılanan yarar, içeriksel bilgi, algılanan özveri ve güven faktörleri üzerinde kuşaklara göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Hisse senedi yatırımlarında formasyon analizi:Borsa İstanbul'da bir uygulama
Kudret Duru
Daha sonra doldurulacaktırBu çalışmanın amacı, borsada hisse senetlerine yatırım yapmak isteyen yatırımcıların yatırım kararı almalarında başvurdukları teknik analiz formasyonlarının BİST100 endeksine dâhil olan firmalar üzerindeki etkinliğini ve performanslarını analiz etmektir. Bu amaçla 15.11.2021 ile 10.03.2022 dönemleri arasında BİST100 endeksine dâhil olan firmaların hisse senetleri için onaylanmış durumdaki 14 adet teknik analiz formasyonları esas alınarak günlük bazda fiyat hareketleri incelenmiştir. Uygulamada Matriks Prime Programı kullanılarak günlük bazda BİST100 endeksine dâhil olan firmalar üzerinde başarılı ve başarısız olarak sonlanan formasyonların kârda ya da zararda olmalarına bakarak alınan yatırım kararlarının sağlamış oldukları getiri oranları hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda, BİST100 endeksine dâhil olan firmalar üzerinde günlük bazda artış ve düşüş gösteren formasyon türlerinde başarılı olarak sonlanan formasyonların fiyat hedefine ulaşarak sağladıkları kârın, başarısızlıkla sonlanan formasyonlara göre daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir ve teknik analiz formasyonlarla Borsa İstanbul' da yüksek bir getiri oranı elde edilerek kâr sağlanacağı gibi zararla da karşılaşılabilir sonucuna varılmıştır. Bu bulgular sonucunda, BİST100 endeksine dâhil olan firmaların hisse senetlerinde teknik analiz formasyonlarının doğru bir şekilde kullanılması durumunda, yatırım kararı verecek yatırımcı çalışma sonuçlarını değerlendirerek daha yararlı ve güvenilir bilgiler elde edebilmekte, kısa vadede daha yüksek bir kazanç oranı yakalayabilmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Teknik analiz indikatörleri ile etkinlik analizi: Borsa İstanbul'da bir uygulama
Emre Çetindemir
Bu çalışmanın amacı; borsada yatırım yapmak isteyen tasarruf sahibi yatırımcıların yatırım kararları alırken kullandıkları teknik analiz indikatörlerinin BİST30 ve BİST100 endeksi üzerinde etkinliklerini karşılaştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda BİST30 ve BİST100 endeksi üzerinde son 500 bar esas alınarak günlük, haftalık ve aylık bazda teknik analiz indikatörleri kullanılarak fiyat hareketleri incelenmiştir. Çalışmada teknik analiz indikatörlerden MACD, Momentum, Hareketli Ortalama, Fiyat Osilatörü ve Trix Göstergesi kullanılmıştır. İndikatörler günlük, haftalık ve aylık bazda BİST30 ve BİST100 endeksinde tek tek analiz edilerek ve alım satım kararları dikkate alınarak, kârlı işlem sayıları, zararlı işlem sayıları, sağladığı getiri oranları hesaplanmıştır. Günlük, haftalık ve aylık olarak hesaplanan getiri oranları ile geleneksel yatırım getirileri karşılaştırmıştır. Çalışma sonucunda, BİST30 endeksinde Hareketli Ortalamaların günlük bazda en iyi getiri yüzdesine ulaştığı gözlemlenirken, haftalık ve aylık bazda Momentum göstergesinin en iyi getiri yüzdesine ulaştığı gözlemlenmiştir. BİST100 endeksinde incelendiği zamanda ise hareketli ortalamaların günlük bazda en iyi sonucu ulaştığı gözlenmiştir. Haftalık ve aylık bazda BİST30'da olduğu gibi BİST100 endeksinde de Momentum göstergesinin en iyi getiri yüzdesine ulaştığı gözlemlenmiştir. Borsada, teknik analiz kullanarak yatırım kararı verecek olan tasarruf sahibi yatırımcılar, finansal piyasalar ve hisse senetlerinde uygulama sonuçlarını değerlendirerek daha yüksek getirili yatırım fırsatı yakalayabilmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Pandemi sürecinde sağlık çalışanlarının mesleki risklerinin iş stresine etkisi (Gümüşhane ili örneği)
Levent Odacı
Bu çalışmanın amacı pandemi sürecinde sağlık çalışanlarının mesleki risklerinin iş stresine etkisini belirlemektir. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan çalışmanın evrenini Eylül-Kasım 2020 tarihlerinde Gümüşhane Devlet Hastanesinde görev yapan sağlık çalışanları (n=150 kişi) oluşturmuştur. Araştırmanın herhangi bir örneklem yöntemi seçilmeden tüm sağlık çalışanlarına yapılması planlanmış ve tümüne ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri; araştırmacılar tarafından literatür incelenerek oluşturulan bilgilendirilmiş onam formu ile sosyodemografik özellikler, iş ortamında karşılaşılan mesleki risk ve tehlikeler, iş stresini etkileyen faktörleri içeren sorular, " Sağlık Çalışanları Güvenliği Ölçeği" ve "Beck Anksiyeti Ölçeği" sorularından oluşan anket bireylerin dinlenme saatlerinde yaklaşık 20 dakika süre içinde direkt gözlem altında uygulanmıştır. Verilerin analizinde frekans, ortalama, standart sapma, t testi, Mann Whitney U testi, ANOVA, Kruskal Wallis ve korelasyon testleri kullanılmıştır. Tüm testlerde istatistiksel önem düzeyi 0.05 olarak alınmıştır. Bu araştırma kapsamında pandemi sürecinde görev yapan sağlık çalışanlarında SÇGÖ puan ortalaması 140.21±40.76, BAÖ puan ortalaması 37.36±13.48 olarak bulunmuştur. İSG eğitimi alan sağlık çalışanlarının iş güvenliği, İSG eğitimi almayan sağlık çalışanlarının ise anksiyetesi daha yüksektir. Sağlık çalışanlarının sağlık durumu iyiden kötüye doğru gittikçe, iş güvenliği azalırken ansiyeteleri artmaktadır. Düzenli beslenen sağlık çalışanlarının iş güvenliği yüksek bulunurken, düzensiz beslenenlerin anksiyetesi yüksek bulunmuştur. Uyku sorunu yaşayan sağlık çalışanlarının iş güvenliği yüksek bulunmuştur. Pandemi sürecinde araştırmanın yapıldığı hastanede iş güvenliğinin sağlandığı ancak sağlık çalışanlarının şiddetli düzeyde anksiyete yaşadıkları bulunmuştur. Sağlık çalışanlarının iş güvenliği arttıkça anksiyeteleri azalmaktadır. Sağlık çalışanlarına yönelik iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin sayısını ve farkındalıklarını arttırıcı çalışmalar yapılmalıdır. Anahtar Kelimeler: İş stresi, Mesleki risk, Sağlık çalışanları
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim202220.yüzyılda hilafet tartışmaları Hoca İsmail Şükrü örneği
Onur Şanlı
Türkiye'de modernleşme serüvenine bakıldığında hayata geçirilen inkılaplar neticesinde yaşanan kültürel ve kurumsal değişimlerin başında şüphesiz hilafetin kaldırılması gelmektedir. Hilafet, 19. ve 20. yüzyılda Müslümanların ve Müslüman ülkeler üzerinde emperyal hedefleri olan ülkelerin en çok üzerinde durduğu dinî ve siyasi konu olmuştur. Osmanlı Devleti'nin son döneminde başlayan modernleşme hareketleri ve bu duruma paralel olarak yaşanan siyasi olaylar, hilafet merkezli tartışmalara hız kazandırmıştır. Büyük Millet Meclisi'nin ilk dönem Afyonkarahisar milletvekili olan Hoca İsmail Şükrü Efendi'nin kaleme aldığı, Hilafet-i İslâmiye ve Büyük Millet Meclisi adlı risale bize dönemin siyasi tartışmaları hakkında bilgi sunmaktadır. Saltanat ve hilafet makamının kaldırılmasına giden süreçte Mecliste ve kamuoyunda çıkan tartışmalar Hoca İsmail Şükrü özelinde değerlendirilmiştir. İsmail Şükrü'nün yazmış olduğu Hilafet-i İslâmiye ve Büyük Millet Meclisi adlı risale dönem itibarıyla siyasetin gündemini hayli meşgul etmiştir. Hoca İlyas, Hoca Halil Hulki ve Hoca Rasih Efendiler, İsmail Şükrü'nün yazmış olduğu risaleye karşı Hakimiyet-i Milliye ve Hilafet-i İslâmiye adlı karşı risaleyi yayınlamışlardır. Kaleme alınan risale, İsmail Şükrü'nün hilafet makamına dair ileri sürdüğü fikirlere, siyasi ve dinî itirazları içermektedir. Çalışmamızda söz konusu risaleler ışığında dönemin siyaset anlayışında hilafetin konumu değerlendirilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Zümer Sûresinin tefsiri
Birol Karasakal
Allah Teala Kur'ân'ı Ker'îm'i insanları doğru yola iletmek için göndermiştir. Fakat Kur'ân âyetleri kendinden önce indirilen ilahi kitaplar gibi toptan değil; kısım kısım indirildi. Yirmi üç seneyi bulan inzâl sürecinde Allah Teala farklı isimlerde ve farklı konularda sûreler indirmiştir. Mekkî ve Medenî olarak iki kısma ayrılan sûrelerin genel özelliklerine bakıldığında, Mekke döneminde indirilen âyetlerin daha çok inanç konularına temas ettiği, Medine döneminde indirilen âyetlerin ise daha çok ibadet ve muamelet konularına temas ettiği görülmektedir. Zümer Sûresinin Tefsiri isimli bu çalışmamızda ise Mekkî surelerden olan zümer sûresini ele aldık. Zümer sûresinin Mekkî sûrelerin genel özelliklerini yansıttığını gördük. Sûrede genel olarak insanları Allah'a şirk koşmaktan uzak tutmaya, Allah'ın birliğine imana, ihlâslı ve samimi olmaya, ahiretin varlığına imana, cennet ve cehennem ehlini bekleyen sona ve ahlaki konulara vurgu yapıldığını gördük. Çalışmamızın ilk kısmında sûrenin genel bir tanıtımını yaptık. Esas bölüm olan ikinci kısımda ise sûrenin metni ve mealini verdikten sonra klasik ve modern tefsirlere müracat ederek âyetleri tek tek ele aldık. Âyetleri tek tek ele alırken klasik ve modern tefsirlerde konu ile alakalı farklı bir görüş varsa onları da zikrettik. Anahtar Kelimeler: İhlâs, Kur'ân, Tefsir, Tevhid, Zümer sûresi
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Kentsel dönüşümde korunan tarih, dönüşen şehir Erzurum modeli: Mumcu Mahallesi kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı incelemesi
Elif Şimşek
Geçmişten bu yana bütün kentler sahip oldukları ideolojiler etrafında anlamlandırılmaya çalışırken birçok değişime maruz kalmıştır. Kentlere yapılan tüm müdahaleler sonucunda plansız, imarsız gelişme, sorunlu ulaşım, sağlıksız çevre, afet zarar riski yüksek yerleşimler, eksik altyapı, ruhsatsız, projesiz, kontrolsüz inşaat gibi kent planını bozan etkenler ortaya çıkmıştır. Tüm bunlar sonucunda kentin estetiğini ve zaman içinde kaybolan yaşam kalitesinin artırılması için kentsel dönüşüme ihtiyaç duyulmuştur. Kentsel dönüşüm; kentlerdeki sorunlara çözümler üreten ve değişime uğramış bir bölgenin fiziksel, ekonomik ve sosyal koşullarına kalıcı çözümler getirmeye çalışan kapsamlı bir eylem olarak tanımlanabilir. Bu çalışmanın amacı, kentlerin dönüşerek gelişmesine sebebiyet veren kentsel dönüşümün kavramsal altyapısı incelenerek Erzurum'daki Yukarı Mumcu Mahallesi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı'nın incelenmesidir. Korunan tarih açısından da Erzurum Çifte Minareli Medrese ve Erzurum Kalesi ve çevresinin restore projesine de yer verilerek tarihi yapıların korunması ele alınacaktır. Kentsel dönüşüm çalışmalarının sadece bir mekansal dönüşüm olmadığı, beraberinde birçok kültürel ve sosyo-ekonomik değişim neticesinde kentsel yaşam kalitesinin olumlu yönde etkilenmesi çalışmanın amacını ortaya koymaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Bireysel emeklilik sistemi ve makroekonomik istikrar
Ayşe Koç
Günümüz dünya ekonomisinde emeklilik sistemleri, ulusların ekonomik istikrarı sağlamalarında en önemli güvenceleri olmuştur. Nüfusun yaşlanması, aktif-pasif dengesinin bozulması, sağlık hizmetlerinin maliyetlerindeki artış, siyasi müdahaleler, ekonomik dalgalanmalar, enflasyon, işsizlik gibi nedenler, hemen her ülkede sosyal güvenlik sistemlerini sıkıntıya sokmuştur. Oluşan bu krizler neticesinde sosyal güvenliği tamamlayıcı bir unsur olan bireysel emeklilik sistemi, krizlerin çözümü için uygun bir araç olarak görülmüş ve uygulamaya konulmuştur. BES, bireylerin çalışırken yaşadığı refahın emeklilik döneminde de sürdürülmesini amaçlamaktadır. Bu çalışmanın amacı bireysel emeklilik fon büyüklüğü ile makroekonomik istikrar arasındaki nedensellik ilişkisini Türkiye için analiz etmektir. Analiz iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada, GSYH (büyüme), enflasyon, işsizlik, bütçe açığı ve cari işlemler açığı değişkenleri kullanılarak, Temel Bileşenler Analizi ile Türkiye için bir makroekonomik istikrar endeksi oluşturulmuştur. İkinci aşamada Makroekonomik İstikrar Endeksi ile BES fon büyüklüğü arasındaki nedensellik ilişkileri Toda-Yamamoto ve Fourier Toda Yamamoto Nedensellik Testi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma sonuçları, bireysel emeklilik fon büyüklüğü ile makroekonomik göstergeler arasında nedensellik ilişkisi olmadığını göstermektedir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar, geçmiş dönem bireysel emeklilik sistemi fon tutarlarının, makroekonomik istikrar öngörülerinde kullanılamayacağını göstermektedir. Kur oynaklığı ve enerji maliyetlerinde meydana gelen artışlar, COVID 19 nedeniyle küresel tedarik zincirinde meydana gelen bozulmalar, dünya genelinde enflasyon oranlarının artmasına neden olmuş, gelişmiş ülkelerde yüksek enflasyon nedeniyle alınan faiz artırım kararları, diğer gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi Türkiye ekonomisini de olumsuz etkilemiştir. Finansman olanaklarının kısıtlı olması ve yükselen kurlar ülke genelinde kırılganlığı artırmaktadır. Bu bağlamda, makroekonomik istikrarın sağlanabilmesi için, finansal kırılganlıkların azaltılması ve istikrarlı bir büyümenin sağlanması önemlidir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Osmanlı sosyalist iktisat düşünürlerinden Parvus Efendi ile Rasim Haşmet Bey'in karşılaştırılması
Gülşah Duru Doğan
Bu tez sosyalist yazarlardan Parvus Efendi ve Rasim Haşmet Bey hakkında bilgi vermeyi ve yazarların fikirlerinin ne ölçüde sosyalist düşünce kapsamına girdiğini incelemeyi aynı zamanda yaşanılan dönem üzerinden iktisadi meseleler ele alınarak yazarların Osmanlı iktisadi uygulamaları ile örtüşen veya ayrışan fikirler ileri sürüp sürmediğini tespit etmeyi amaçlamıştır. Bu amaçla öncelikle Parvus Efendi ve Rasim Haşmet Bey gibi düşünür ve devlet adamlarının yaklaşımlarından bahsedilmiştir. Daha sonrasında Sosyalizm, Sosyalizmden Komünizme Geçiş ve Osmanlı'da Sosyalist İktisat Düşüncesi başlıklarına değinilmiştir. İncelenen yazarların sosyalizmle etkileşimleri üzerinde durulmuştur. Akabinde 1910-1914 yılları arasında, Osmanlı Devleti'nin iktisadi modernleşme ve kalkınma sorunları ele alınarak Borçlanma, Düyun-u Umumiye İdaresi, Demiryolu, Kapitülasyonlar, Tarım ve Köylülük, Sanayileşme, Kaime, başlıklarına değinilmiştir. Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu iktisadi durum ele alınarak Parvus Efendi'nin konular üzerindeki iktisadi fikirlerinden bahsedilmiştir. Parvus Efendi'nin iktisadi düşüncesine zenginlik katmak adına Rasim Haşmet Bey'in görüşlerinden yararlanılması düşünülmüştür. Netice yazarların fikirlerinin ne ölçüde sosyalist düşünce kapsamına girdiği, Osmanlı Devleti'nin iktisat politikaları ile yazarların iktisadi fikirlerinin hangi noktalarda örtüştüğü veya ayrıştığı hususları değerlendirilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Banka karlılığının belirleyicileri: Türk bankacılık sektörü üzerine bir uygulama
Yusuf Yılmaz
Bu tezin amacı, Türk bankacılık sektöründe faaliyet gösteren ticari bankaların kârlılığını belirleyen faktörlerin tespit edilip incelenmesidir. Türk bankacılık sektöründe yer alan 9 ticari bankaya ilişkin 2004- 2021 arası yıllık verilerin kullanıldığı çalışmanın analizi statik panel veri yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında, bağımlı değişken olarak aktif kârlılığı (ROA) bağımsız değişken olarak ise takibe dönüşüm oranı (NPL), faaliyet kâr marjı (OPM), faiz gelirleri (INTINCOME), hisse başına düşen defter değeri (BVpS), üç ay vadeli mevduata ödenen faiz oranı (DEP) kullanılmıştır. Bankacılık sektörünün kârlılığını etkileyen faktörlerin incelendiği çalışmanın sonucunda, aktif kârlılığı ile faaliyet kâr marjı, üç ay vadeli mevduata ödenen faiz oranı ve faiz gelirleri arasında istatistiki olarak anlamlı pozitif ilişki, hisse başına düşen defter değeri ve takibe dönüşüm oranı arasında ise istatistiki olarak anlamlı negatif ilişki tespit edilmiştir.