Fatma Bostan

Tersane işletmeleri, farklı iş kollarını bir arada barındıran geniş ve karmaşık sistemlerdir. Gemi üretimi büyük ölçüde birleştirme işlemlerine dayandığından, kaynak işlemleri tersane sahasının hemen her noktasında yaygın olarak uygulanmaktadır. Bu işlemler, uygulanacak alana, kullanılan malzemenin türüne ve yapısına bağlı olarak farklılık göstermektedir. Bu nedenle, çalışanlar işlem sırasında çeşitli risklerle karşı karşıya kalmaktadır. Kaynak makinelerinden yayılan gürültü, titreşim, termal radyasyon, elektrik akımı ve yetersiz aydınlatma gibi fiziksel risk etmenleri; işitme kaybı, göz rahatsızlıkları, elektrik çarpması ve iş kazaları gibi sağlık ve güvenlik sorunlarına yol açabilmektedir. Kimyasal risk etmenleri ise kaynak işlemleri sırasında ortama yayılan zehirli gazlar, tozlar ve buharlar ile kaynak yapılan bölgede bulunan boya, yağ gibi yanıcı maddelerin varlığı nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Ayrıca, gaz tüplerinin açık bırakılması gibi ihmal durumları patlama ve yangın riskini artırmaktadır. Bu fiziksel ve kimyasal riskler, çalışanların sağlık ve güvenliğini doğrudan tehdit etmektedir. Kaynak işlemlerinin yürütüldüğü ortamda çalışanların yanı sıra çevrede bulunan üçüncül kişilerin sağlık ve güvenliklerini en üst düzeyde korumak amacıyla iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu tez çalışması, kaynak işlemleri sırasında çalışanların ve çevrede bulunan üçüncül kişilerin karşılaşabilecekleri fiziksel ve kimyasal riskleri belirlemeyi ve bu riskleri Fine-Kinney ile L Tipi Matris risk değerlendirme metotlarıyla analiz etmeyi amaçlamaktadır.

RDL DOI10.71008/gumushane.thesis.2025.249indekslendi

Fatma Bostan

Bankacılık sektörü finansal sistem içerisinde üstlendiği aracılık rolü ile reel sektörün gelişmesine katkı sağlamakla birlikte ülke ekonomisinin önemli yapı taşlarından birisini oluşturmaktadır. Katılım bankaları mevduat bankaları gibi bankacılık sektöründeki yoğun rekabet ortamında müşterilerine en iyi hizmeti sunmaya çalışırken maliyetlerini azaltmayı ve kârlarını yükseltmeyi amaçlamaktadırlar. Katılım bankalarının sürdürülebilir büyüme hedeflerini gerçekleştirebilmeleri için finansal performans yönetiminin başarı ile yürütülmesi önemlidir. Bu çalışmamızın amacı, Türk bankacılık sektöründe faaliyet gösteren katılım bankalarının 22 adet kârlılık ve maliyet rasyoları kullanılarak finansal performanslarının çok kriterli karar verme tekniklerinden ENTROPİ, TOPSIS ve VIKOR yöntemleriyle analiz edilmesidir. Uygulama aşamasında 6 ana kriter literatür araştırması sonucu en çok kullanılan aktif rasyosu, sermaye yeterliliği, likidite, bilanço yapısı, gelir-gider yapısı ve kârlılık rasyolarından belirlenmiş olup ana kriter ve alt kriter ağırlıkları ENTROPİ yöntemiyle belirlenmiştir. Kriter ağırlıkları belirlendikten sonra katılım bankalarının yıllar itibariyle performans değerlendirmeleri TOPSİS ve VİKOR yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. Çalışmamızda 2017-2019 yılları arasında faaliyet gösteren 2 kamu sermayeli ve 3 özel sermayeli katılım bankalarının performansları değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bankacılık, ENTROPİ, Katılım Bankaları, TOPSİS ve VİKOR