Lokman Odabaş

Hammaddenin işlenmesi sırasında uygulanan yöntemin bir sonucu olarak yan ürünler oluşur. Bu yan ürünlerden biri tozdur. Bir risk faktörü olan toz, mobilya imalatı sektöründe yaygın bir sorundur. Ayrıca, sektörde yer alan işletmelerin büyük çoğunluğu mikro ölçekli işletme kapsamına giren işletmelerden oluşmaktadır. Bu işletmeler, ekonomik ve sosyal yönlerden ülke ekonomisi için önemlidirler, ancak bu işletmeler iş sağlığı ve güvenliği açılarından bazı olumsuzluklara sahiptirler. Bu olumsuzluklardan biri, oluşan odun tozunu yönetme imkânlarının yetersizliğidir. İş atmosferine karışan odun tozu, çalışan sağlığına olduğu kadar işyeri güvenliği için de bir risktir. Toz, iş ortamındaki diğer faktörlerle birleştiğinde "toz patlamalarına" sebep olabilir. Toz patlamaları genellikle üretim yapılan alanlarda, işlem sürecinde, depolama aşamasında veya malzemelerin transferi sırasında meydana gelir. Ülkemizde, toz patlama riski farkındalık düzeyinin yüksek olmadığı söylenebilir. Bu nedenle bu çalışmada, Trabzon ilinde faaliyet gösteren ve mobilya imalatı yapan mikro ölçekli işletmelerde toz patlama risklerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Yöntem olarak, L Tipi (5x5) matris diyagram yöntemi kullanılmıştır. Materyal olarak mobilya sektöründe faaliyet gösteren üç mobilya atölyesi seçilmiş ve ziyaret edilerek; odun tozu oluşumu ile toz patlamasına yol açabilecek faktörler açısından incelenmiştir. Toplamda 64 risk unsuru belirlenmiştir. Bunların 30`u "yüksek risk," 28`i "orta risk" ve 6`si"düşük risk" olarak değerlendirilmiştir. Tespit edilen bu risklere bağlı olarak öneriler yapılmıştır.

Lokman Odabaş

Türkiye, konum itibariyle deprem kuşağında yer alan ülkelerden biridir. Bu nedenle kamu kurumlarında bulunan yöneticiler ve üst kademe kişiler toplumun yaşam alanlarını tasarlarken daha güvenli hale getirmek için çalışması gerekir. Bu yerlerin başında bireysel koruma sağlayamayan küçük yaş grubundaki çocukların bulunduğu eğitim kurumları gelmektedir. Okulların afetlere hazırlıklı olmalarında ve hızlı bir şekilde olaylara karşı cevap vermek için okul yöneticileri önemli rol oynar. Okul yöneticilerinin kriz anındaki yaklaşımlarını daha iyi bir konuma getirmek için risk yönetiminde yapılan planlama, tatbikat, koordinasyon ve alınan eğitimler önem arz etmektedir. Çalışmanın amacı da eğitim kurumlarında bulunan yöneticilerin afet ve acil durumlara hazırlık bilgisi ve afetin neden olduğu kriz durumunda, planlama, koordinasyon, iletişim yeterliliklerinin belirlenmesi ve bu yeterliklere ilişkin hazırlıkları bireysel değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğinin ortaya çıkarılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda ilgili literatür taranmış olup elde edilen bilgiler doğrultusunda anket formu oluşturulmuştur. Ankette demografik soruların yanı sıra yöneticilerin kişisel becerilerini ölçen 66 soru bulunmaktadır. Yapılmasına izin verilen bu anket formu eğitim kurumlarında bulunan çalışmaya katılmak isteyen yöneticiler tarafından doldurulmuştur. Elde edilen veriler SPSS 22 veri programı ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda okullarda yapısal olmayan tehlikeleri azaltmaya yönelik sabitleme çalışmaları değerlendirildiğinde yöneticilerin %8,9'unun böyle bir çalışma olup olmadığı konusunda kararsız oldukları belirlenmiştir. Yöneticilerin kriz yönetimi konusundaki çalışmalarının başarı ile sonuçlanması için eğitim kurumlarında yaşanabilecek krizler tanınmalıdır. Aynı zamanda yöneticilerin kriz yönetimi sürecine sistematik olarak yaklaşabilmesi için gerekli olan hizmet içi eğitim çalışmalarına önem verilmelidir.