Avrasya enerji güvenliğinde ve jeopoltiğinde merkez ülke Türkiye: Chimaera Doğal Gaz Boru Hattı Projesi

ÖZET Enerji jeopolitiği, sadece kaynak coğrafyasını değil aynı zamanda arz-talep bağlarının çevrelediği tüm unsurları da kapsamaktadır. Bu nedenle enerji jeopolitiği, küresel jeopolitiğin tüm gelişmelerini de bünyesinde barındırmaktadır. Enerji politikaları ve arz güvenliğinin önemli olmasının nedeni fosil enerji kaynaklarının dünya coğrafyasında asimetrik dağılım göstermesidir. Özellikle doğal gaza olan talebin giderek artması uluslararası düzeyde yeni jeopolitik gelişmelerin oluşmasına neden olmaktadır. Enerji güvenliği, enerjinin üretim noktasından son tüketiciye ulaşmasına dek boru hatlarına ve tesislere yapılacak saldırılar, yeterli yatırımların yapılmayıp bunun sebep olacağı kesintiler, doğal afet ve iklim koşullarının neden olacağı hasarlar, işgal ve ilhak durumları, etnik veya dini gerekçelerle yaşanan iç savaşlar gibi birçok olasılığın birlikte değerlendirilerek özümsenmesini gerektirmektedir. Bu nedenle enerji politikaları ve arz güvenliği konularında yapılacak değerlendirmelerde enerji kaynaklarının coğrafi dağılımlarından maliyetlerine, iletim yollarından talep artış eğilimlerine, büyük tüketicilerin ithalat bağımlılıklarından bu kaynakları temin edebilmek için geliştirilen askeri doktrinlere kadar birçok konunun birlikte ele alınmasını gerektirmektedir. Önerilen bu tez çalışması ile Avrasya coğrafyası için ülkelerin geliştirdikleri enerji güvenliği politikaları incelenecek; Avrasya coğrafyasındaki doğal gaz rezervleri, ülkelerarası enerji arz-talep ilişkileri, enerji politikaları ve arz güvenliği konuları değerlendirilerek ülkemizin merkez konumda olduğu bir doğal gaz boru hattı projesi önerilecektir. Önerilen "Chimaera Doğal Gaz Boru Hattı Projesi", daha önce hayata geçirilen ve geçirilemeyen projelerin güçlü ve zayıf yönleri incelenerek şekillendirilecektir. Geliştirilecek boru hattı iletim güzergâhlarının güvenliği esas alınarak hazırlanacak bu proje ile Türkiye'nin enerji merkezi olmasına katkıda bulunulacaktır. Bu proje ile güzergâhların geçtiği ülkelerle sosyal ve eğitim alanlarında iş birliği faaliyetleri ile kültürel değerlerinin de öne çıkarılması sağlanacaktır. Anahtar Sözcükler: Chimaera, Doğal gaz, Enerji, Enerji güvenliği, Enerji jeopolitiği

SUMMARY Energy geopolitics includes not only resource geography but also all aspects of supply and demand in general. This growing energy geopolitics includes all developments of global geopolitics. A valid estimation of the energy system and supply is applicable to a worldwide benchmark. The increasing demand for natural gas, in particular, causes new geopolitical developments at the international level. Energy security requires the evaluation of many possibilities together such as possible terrorist attacks on the infrastructure of energy production, transmission and distribution systems, interruptions caused by investment deficiencies, obstacles caused by hurricanes to embargoes, civil war to occupation. For this reason, the geographical distribution of energy resources with their costs, transmission routes with demand increase trends, import dependence of large consumers with developed military doctrines should be considered in the energy policy and supply security evaluations. The energy security policies developed by the countries for the Eurasian geography will be examined in this thesis. Natural gas reserves, inter-country energy supply-demand relations, energy policies and supply security issues will be evaluated for the Eurasian geography. A new natural gas pipeline project that will pass through Turkey will be proposed. The Chimaera Natural Gas Pipeline Project will be planned by examining the strengths and weaknesses of the previous pipeline projects. The project based on the security of the pipeline route will contribute to Turkey's becoming an energy center. It will be ensured that cooperation activities with the countries on the project route in the fields of socio-cultural and education will be highlighted. Keywords: Chimaera, Natural gas, Energy, Energy security, Energy geopolitics