Ahmet Özdemir

Devlet örgütlerinde personel yönetiminde belli başlı ilkeler çerçevesinde göreve alma ve yükselme işlemleri yürütülmektedir. Kamu personel sistemi içerisinde farklı toplumsal kesimlerden, bağımsız, tarafsız davranan çalışanlar sisteme alınmalıdır. İyi bir yönetim ancak bu şekilde sağlanabilir. Kamu yönetiminde göreve alma sistemlerinde liyakatin yeri ve önemi tartışmasız büyük önem taşımaktadır. Liyakat ilkesi çağdaş kamu yönetiminin vazgeçilmez ana unsurudur ve onun yerini dolduracak başka bir prensip ortaya konulmamıştır. Liyakat sistemi işletilmediği durumlarda kayırmacı uygulamalar sonucu kamu personel sisteminin bir yanı eksik olarak kalacaktır. Modern dönemde kamu personel sistemleri, liyakat ilkesi üzerine temellendirilmiştir. Sistemin işlerliğini sağlamak üzere başta sınav olmak üzere farklı göreve alma usulleri geliştirilmeye çalışılmaktadır. Bu çalışmada liyakat, tarihsel koşulların gereği ya da ulaşılmak istenen bir amaç olarak ortaya konulduğunda, göreve alma usulleri bunu sağlamaya yeterli araçlar mıdır? Sorusuna yanıt aranmaktadır. Bununla birlikte kamuda göreve almada hangi araçların kullanıldığı, Türkiye ve başka ülkelerde kullanılan göreve alma araçlarının liyakat esaslarını karşılama hedeflerini gerçekleştirmede tam anlamıyla başarıya ulaşıp ulaşmadığı soruları da literatür taraması, yasal mevzuat, tarihi romanlar ve örnek uygulamalar yardımıyla ortaya konulmaktadır. Bu çalışmada, kamuda liyakat ilkesinin hayata geçirilmesi için sınav ve benzeri araçların gerekli ancak tek başına yeterli olmadığı, ancak bu araçlardan daha etkili bir araç bulunmadığından sınavın vazgeçilmez bir araç olarak kullanılması gerektiği, sınav araçlarının da liyakat hedefine hizmet edecek şekilde tasarlanarak uygulanması için yasal ve düzenleyici unsurlarla liyakat kültürü oluşturularak gerekli tedbirler alındığında yazılı sınav uygulamalarının araç olarak uygulanmasının liyakati sağlamak için gerekli ve yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

RDL DOI10.71008/gumushane.thesis.2025.180indekslendi

Ahmet Özdemir

Afet yönetimi, kamu kurum ve kuruluşlarının, yerel yönetimlerin, özel sektörün, STK'ların ve halkın işbirliği içerisinde önceden belirlenen yetki ve sorumlulukları yerine getirebilmesi ile başarıya ulaşabilmektedir. Dünyada afet yönetimi politikaları yerelleşme eğilimine girmiş durumdadır. Bu doğrultuda yerel yönetimlerin en önemli parçası olan büyükşehir belediyelerine çok sayıda sorumluluklar düşmektedir. Bu sorumlulukları yerine getirebilmek için büyükşehir belediyelerinin mali, personel ve teknik açıdan değerlendirilmesi ve gerekli konularda desteklenmesi gerekmektedir. Ayrıca büyükşehir belediyelerine afet yönetimi ile ilgili daha fazla yetki ve sorumluluk verilerek rolleri net bir şekilde belirlenmelidir. Bu çalışmanın amacı Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nin afetlere yönelik hizmetlerinin Kocaeli ilinde görev yapan ve afet konusunda çalışan profesyoneller gözünden değerlendirmektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik yaklaşım benimsenmiştir. Ölçüt örneklem yöntemi kullanılarak Kocaeli ilinde görev yapan, afet konusunda çalışan ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile ilişkisi olan profesyoneller katılımcı olarak belirlenmiştir. Belirlenen on iki katılımcı ile yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilip ses kaydı alınmıştır. Elde edilen verilere MAXQDA 2020 nitel veri analiz programı kullanılarak içerik analizi uygulanmıştır. İçerik analizinden 33 kategori elde edilmiş olup, bu kategoriler 7 tema altında toplanmıştır. Sonuç olarak genel algı, risk yönetimi, kriz yönetimi, iletişim ve iş birliği, eğitim, halkın katılımı ve güveni, afet hizmetlerine yönelik kurumsal yapılanma temaları altında değerlendirmeler yapılmıştır. Değerlendirme neticesinde Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nin afetlere yönelik hizmetlerinin kısmen başarılı olduğu fakat bu hizmetleri geliştirilmesi gerektiği görülmüştür.

Ahmet Özdemir

Afetler tarih boyunca dünyanın her yerinde çok yüksek oranda can ve mal kayıplarının yaşanmasına neden olmuşlardır. Afetleri en az zararla atlatmanın en etkili yolu hazırlık ve zarar azaltma çalışmalarının düzenli ve planlı uygulanmasından geçmektedir. Afet risk algısının bireyler tarafından anlaşılması hazırlık çalışmalarının ilk adımıdır. Risk algısının yükseltilmesi, toplumu afetlere karşı hazırlık yapmaya itecektir. Bu çalışmanın amacı; Kocaeli ilinde yaşayan bireylerin afet risk algısı ve hazırlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Araştırmada genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya katılanlar Kocaeli ilinde yaşayan 18 yaş ve üstü 483 bireyden oluşmaktadır. Örneklem basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak yeni bir ölçek geliştirilmiştir. Verileri analiz etmek için istatistik paket programı kullanılmıştır. Aritmetik ortalama, Frekans dağılımı ve yüzde değerleri verilmiştir. Ortalamaları karşılaştırmak amacıyla tek yönlü varyans analizi ve bağımsız örneklem t-testi kullanılmıştır. İlişkilerin incelenmesi için ise basit doğrusal korelasyon analizi kullanılmıştır. Bu araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; katılımcıların afet risk algı düzeyinin (3,97) yüksek düzey olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların hazırlık düzeyinin (2,74) orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların afet risk algı düzeyleri ile hazırlık düzeyleri arasında, anlamlı düzeyde pozitif yönde doğrusal bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Afet, Afet Risk Algısı, Afetlere Hazırlık