Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Baltaci, Cemalettin(27)
- Uzun, Sevda(27)
- Yildiz, Salih(25)
- Kulakaç, Nurşen(24)
- Ayaydin, Hasan(22)
- Yilmaz, Ozgur(20)
- Bostan, Sedat(19)
- Doğan, Kadir Caner(19)
- Kenek, Gökhan(19)
- Tosunoğlu, Büşra(19)
- Akyol, Hikmet(18)
- Akyürek, Suat(18)
- Can, İbrahim(18)
- Doğru, Bülent(18)
- Hayaloğlu, Pınar(18)
- Keyifli, Nazlı(18)
- Peker, İskender(18)
- Sipahi, Ferkan(18)
- Çalışır, Gülsüm(18)
- Avcı, İbrahim(17)
- Gücer, Mehmet Ali(17)
- Pala, Fahrettin(17)
- Türkkan, Tuğba(17)
- Ulutaşdemir, Nilgün(17)
- Yildiz, Emel(17)
- Akyüz, Ahmet Mutlu(16)
- Cengiz, Ekrem(16)
- Demirağ, Hatice(16)
- Hintistan, Sevilay(16)
- Yeşilçayır, Celal(16)
- Akaryali, Enver(15)
- Kaygusuz, Abdullah(15)
- Merdan, Mehmet(15)
- Bayrakdaroğlu, Serdar(14)
- Demirbağ, Orkun(14)
- Evren, Savaş(14)
- Kahraman, Yakup(14)
- Yesilelebi, Gl(14)
- Yıldız, Barış(14)
- Ödemiş, Murat(14)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2025The Bryophyte Flora of Demirkapı Plateau Glacial Lakes (Çaykara, Trabzon) and Its Surroundings
Batan, Nevzat; Erata, Hüseyin; Köroğlu, Zeynep Gizem
In this study, the moss flora of Demirkapı Plateau Glacial Lakes and its surroundings in the Çaykara region of Trabzon were investigated. Bryofloristic study was conducted at 24 different localities during various vegetation periods between 2024 and 2025, and a total of 1060 bryophyte specimens were collected. As a result of the identification of bryophyte specimens 291 bryophyte taxa (244 taxa mosses, 46 taxa liverworts, and 1 taxon hornworts) were identified from the study area. Among the results, Lophozia silvicola, Andreaea alpestris, Andreaea mutabilis, Niphotrichum canescens subsp. latifolium and Sphagnum russowii were recorded for the second time in the bryophyte flora of Türkiye. Furthermore, 43 bryophyte taxa are new for Trabzon Province and 119 bryophyte taxa are new for Çaykara District. Distribution and habitat information is provided for each identified bryophyte taxon.
- MakaleAçık Erişim2025Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma
Dinç, Artum
Amaç: Bu makale, sosyolojik bilginin kamu yararına dönüştürülmesini kuramsal bir çerçevede araştırmaktadır. Özellikle sürdürülebilir kalkınma ve eğitim alanlarına odaklanarak, sosyolojik bilginin toplumsal yarara nasıl hizmet edebileceği sorusuna yanıt aranmaktadır. Bu bağlamda sosyal inşacılık, kamu sosyolojisi, eleştirel pedagoji ve bilgi sosyolojisi gibi kuramsal yaklaşımlar incelenerek, sosyolojik bilgi ile toplumsal gereksinimler arasındaki ilişki eleştirel bir çerçevede araştırılmıştır. Yöntem: Makale, araştırma konusu ve sorunsalı nedeniyle kuramsal bir düzlemdedir. Konuya ilişkin kuramsal yaklaşımlar araştırılmış, mevcut kuramsal çerçeveler eleştirel bir yaklaşımla söylem analizine tabi tutulmuştur. İlgili literatüre dayalı çözümleyici ve eleştirel bir tartışma yürütmektir. Kavramsal analiz ve karşılaştırmalı kuramsal tartışma teknikleri benimsenmiştir. Bulgular: Kuramsal araştırma, sosyolojik bilginin kamu yararına dönüştürülmesi için dört temel yaklaşımın etkin olduğunu göstermektedir: (1) Sosyal inşacılık yaklaşımına göre bilgi ve gerçeklik toplumsal olarak inşa edilir; dolayısıyla sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda toplumsal bilinç ve algılar dönüştürülebilir. (2) Bilgi sosyolojisi perspektifi, bilginin toplumsal bağlamdan bağımsız olmadığına işaret ederek, hangi bilginin kimin yararına kullanıldığının sorgulanması gerektiğini ortaya koymaktadır. (3) Kamu sosyolojisi yaklaşımı, akademik bilginin halka ulaştırılması, politika yapımına ve kamusal tartışmalara katkı vermesi gerektiğini savunmakta; sosyologların sürdürülebilir kalkınma ve eğitim politikalarına etkin katılımının önemini vurgulamaktadır. (4) Eleştirel pedagoji kuramı, eğitimin yalnızca bilgi aktarmakla kalmayıp bireylerde eleştirel bilinç geliştirme ve toplumsal dönüşüme katkı sağlama misyonu olduğunu göstermektedir. Bu kuramsal bulgular bağlamında, sosyolojik bilginin uygun yöntem ve yaklaşımlarla kamusallaştırıldığında sürdürülebilir kalkınma ve eğitim alanlarında toplumsal yenilikler ve iyileşmelerin mümkün hale getirebildiği söylenebilir. Sonuç: Araştırma sonucunda, sosyolojik bilginin kamu yararına dönüştürülebilmesi için akademi ile kamu arasındaki etkileşimin güçlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin başarısı, yalnızca teknik çözümlere değil, aynı zamanda toplumsal bilgi ve bilincin dönüşümüne bağlıdır. Bu dönüşüm, sosyologların eleştirel ve kamusal bir perspektifle bilgi üretmesini, eğitim süreçlerinin toplum odaklı ve güçlendirici bir anlayışla yeniden yapılandırılmasını gerektirir. Makale, kuramsal tartışmalar temelinde, sosyolojik bilginin toplumsal yarara yönlendirilmesinin mümkün ve gerekli olduğunu, bunun ise sosyal inşacılık, kamu sosyolojisi, eleştirel pedagoji ve bilgi sosyolojisi perspektiflerinin bütüncül uygulanmasıyla başarılabileceğini ortaya koymaktadır.
- MakaleYalnız künye2025Workaholism and Work-Family Conflict: The Role of Gender
Kenek, Gökhan; Sımsek, Tugçe
This study aims to examine the impact of workaholism on work-family conflict and whether employees’ gender moderates this relationship. The research was conducted with 401 academicians from all public universities (8 in total) in Ankara, selected through a snowball sampling method. Data were analyzed using MPLUS 7 and SPSS 26 statistical software. The findings revealed that workaholism has a significant positive effect on work-family conflict; however, gender did not moderate the relationship between the two variables. Additionally, the results indicated that attitudes toward both workaholism and work-family conflict differ significantly by gender, with women academics reporting higher levels than their male counterparts. These findings suggest that although female academics report higher levels of both workaholism and work-family conflict, gender does not alter the strength of the association between the two, indicating that workaholism contributes to work-family conflict in a similar way across genders.
- MakaleAçık Erişim2025OECD ülkelerinde yeşil büyüme, yönetişim ve yeşil teknoloji inovasyonunun sürdürülebilir kalkınma hedeflerine etkisi: Bir CS-ARDL analizi
Kekül, Okan
Küresel çapta sürdürülebilir bir yapının oluşturulması, ekonomik göstergelerin ötesine geçmekte ve yeşil kavramının etkin bir şekilde kullanılmasını zorunlu hale getirmektedir. Bu kapsamda hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeleri bünyesinde barındıran OECD ülkelerinin yeşil dönüşüm performansları analiz edilerek, mevcut durumlarının ortaya çıkartılması kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışmada OECD ülkelerinde yeşil büyümenin, yönetişimin ve yeşil teknoloji inovasyonunun, çevresel ve sosyal bağlamda belirlenen sürdürülebilir kalkınma hedeflerine etkisinin belirlenmesi hedeflenmiştir. CS-ARDL yönteminin kullanıldığı bu çalışmada analize ait varsayımlar dikkate alınarak; yatay kesit bağımlılığı testi sonrasında ise birim kök testleri, heterojenlik analizi ve eşbütünleşme testleri gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları, CS-ARDL yöntemi için gerekli koşulları sağlaması üzerine belirlenen modeller için kısa ve uzun vadeli sonuçlar elde edilmiştir. Sonuçlar incelendiğinde, sürdürülebilirliğin çevresel boyutunda, yeşil büyümenin karbon emisyonlarını kısa vadede azalttığı fakat uzun vadede anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca yeşil teknolojinin kısa vadede karbon emisyonlarını arttırdığı tespit edilmiştir. Sürdürülebilirliğin sosyal boyutuna ait elde edilen bulgular incelendiğinde ise ekonomik büyümenin, kısa ve uzun dönemde belirli bir yılda istihdam edilen toplam işgücünü pozitif yönde etkilediği gözlemlenmiş diğer değişkenlerin istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin bulunmadığı gerçekleştirilen analiz sonuçlarında ortaya konulmuştur. Bu çalışmada kullanılan değişkenler ile OECD kapsamında literatürde herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu bağlamda CS-ARDL yöntemi ile gerçekleştirilen bu çalışmanın literatüre önemli katkılar sunması beklenmektedir.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1
İncele - MakaleAçık Erişim2025The Effect of the Central Venous Catheter Care Bundle on Intensive Care Unit Infection Level: Prospective Control Group Cohort Study
Özkan, Esra; Kulakaç, Nurşen; Kasap, Reyhan İnce
Objective: This study aims to determine the effectiveness of a care bundle in preventing central venous catheter-associated bloodstream infections in patients treated in the intensive care unit. Material and Methods: A prospective control group cohort study design. Using 105 patients treated in the intensive care unit (ICU)of a state hospital located in northern Türkiye. Following the training provided to physicians and nurses working in the ICU regarding the care bundle, the intervention was implemented on the patients for 1 year, and daily follow-ups were conducted to monitor the development of catheter infections. Data were collected using patient information form and central venous catheter care bundle data. Results: No significant difference was found between the descriptive characteristics of the experimental and control group patients. Throughout the study period, 5 patients in the control group and only 1 patient in the experimental group developed a central venous catheter-associated bloodstream infection. A decrease in the rate of central venous catheter-associated bloodstream infection was identified in the experimental group (p<0.001). Conclusion: The implementation of the care package approach was found to be highly effective in preventing central venous catheter-associated bloodstream infections, so should be adopted as a routine protocol in patients hospitalized in the ICU with a catheter indication.
- MakaleAçık Erişim2025Adaptation of the Friedman Life Balance Scale in Nursing Students into Turkish: Methodological (Validity and Reliability) Study
Tuncer, Metin; Tuncer, Gülsüm Zekiye; Yigit, Tülay Tuğçe
Objective: The aim of this study is to adapt the Friedman Life Balance Scale (FLBS), originally developed in the USA, into Turkish and to examine its validity and reliability for assessing life balance among nursing students. Material and Methods: This methodological study was conducted with a sample of 688 nursing students enrolled in the faculty of nursing between November 2023-February 2024. The data were collected using the Satisfaction with Life Scale (SLS), the Warwick-Edinburgh Mental Well-Being Scale Short Form (WEMWBSF), and the FLBS. Initially developed in English, the 15-item scale comprising 3 sub-dimensions underwent Turkish language and content validity procedures. Results: The factor analysis results of the FLBS indicated that the construct validity was satisfactory. Exploratory factor analysis revealed a 3-factor structure accounting for 55.9% of the total variance. The goodness of fit values (χ2 /df=3.516; Comparative Fit Index=0.953; Normed Fit Index=0.936; Incremental Fit Index=0.954; Tucker-Lewis Index (TLI)=0.931; Root Mean Square Error of Approximation=0.060) of the model obtained with this 3-factor confirmatory factor analysis were good. The internal consistency Cronbach’s alpha score of the FLBS was 0.861. In parallel form reliability of the FLBS, there was a low-level positive relationship between the FLBS and SLS (r=0.348, p<0.001) and a moderate positive relationship between the FLBS and WEMWBS (r=0.594, p<0.001). Conclusion: In this study, the Turkish version of the FLBS is a reliable and valid measurement tool for measuring life balance in nursing students. FLBS is a short and practical scale to measure life balance. It is thought that the FLBS can be used to measure life balance in students and health professionals.
- MakaleAçık Erişim2025Astronomi Eğitimi Amacıyla Geliştirilen Fiziksel Modellerin Yeterliği Hakkındaki Öğretmen Görüşleri
Kalkan, Hüseyin; Semercioğlu, Melike Güzin
Bu makalede, bilim eğitimi alanındaki yeni yönelimlere odaklanılmakta ve Avrupa Birliği'nin bilim eğitimine yönelik tavsiyeleri, sorumlu araştırma ve yenilik vurgusuyla ele alınmaktadır. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri çerçevesinde eğitimin rolü vurgulanarak, etkileşimli, eyleme dayalı ve öğrenci odaklı pedagojiyle bütünsel öğrenme hedeflenmektedir. Bilim eğitiminde dönüştürücü bir yaklaşımın gerekliliğine odaklanan bu çalışma, geleneksel yöntemlerin eleştirilmesiyle birlikte, belirsizlikle başa çıkma ve sorumluluk alabilme becerilerini geliştirecek uygulanabilir bilim eğitimini vurgulanmaktadır. Çalışma kapsamında astronomi kavramlarının öğrenimi için geliştirilen ekonomik, ulaşılabilir ve anlaşılır fiziksel modellerin etkililiğini değerlendirmek amacıyla öğretmen görüşlerine odaklanmaktadır. Bu amaçla, temel astronomi kavramlarının öğretiminde kullanılması amacıyla geliştirilen fiziksel modeller, bu kavramların öğrenimindeki zorlukların temel nedenlerini inceleyerek olası çözümleri geliştirmeyi hedeflemektedir. “Birim Yüzeye Düşen Enerji Miktarının Değişimi ve dolayısıyla mevsimlerin oluşumu”, “Tutulmaların doğası, “Ay’ın evrelerinin fiziksel nedenleri” ayrı ayrı irdelenmiş, fiziksel modeller geliştirilerek katılımcılara uygulanmış ve veriler toplanmıştır. Araştırma TÜBİTAK projesi kapsamında Türkiye genelinden başvuran öğretmenler arasından seçilen 29 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Öğretmenlerden elde edilen verilerin NVIVO paket programı ile içerik analizi yapılmıştır. Verilerin analizi sonucunda anlamlı öğretiminde modellerin güçlü bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, literatür karşılaştırması yapılarak ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmiştir. Bu makale, bilim eğitimindeki yeni yönelimlere ve öğrenme süreçlerinde modellerin rolüne dair önemli bir katkı sunmaktadır.
- MakaleAçık Erişim2025Öğretmen Adaylarının Eğitim 4.0 Yeterliliklerinin Belirlenmesi ve Öğrenme Sürecindeki Kullanım Durumunun İncelenmesi
Güntepe, Ebru Turan; Aydın, Şenay
Bu araştırmada öğretmen adaylarının Eğitim 4.0’a yönelik yeterliliklerini belirlemek ve öğrenme sürecinde bilgi ve kullanım durumlarını ortaya koymak amaçlanmaktadır. Araştırma, yakınsayan paralel desen çerçevesinde gerçekleştirilmiş, nicel kısımda 270 ve nitel bölümde 17 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Veriler toplanırken Eğitim 4.0 yeterlilik belirleme ölçeği ve yarı yapılandırılmış mülakat formu kullanılmıştır. Eğitim 4.0 yeterlilik ölçeğinden elde edilen veriler ortalama ve standart sapma hesaplamaları ile, cinsiyet ve pedagojik pedagojik formasyon alma şekillerine ilişkin veriler bağımsız değişkenler t testi ile analiz edilmiştir. Mülakat formundan elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının ölçekten aldıkları ortalama puanlardan “dijital teknolojilere hakimiyet” ve “sürece aktif katılım” durumları daha yüksek bir ortalamaya sahipken, “bilgi yönetimi” faktörü düşük ortalamaya sahiptir. Bilgi yönetimi alt faktöründe erkek öğrencilerle kadın öğrenciler arasında erkek öğrencilerin lehinde anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının öğrenme sürecinde yapay zekâ ve mobil teknolojileri oldukça sık kullandığı belirlenmiştir.
- MakaleAçık Erişim2025Azerbaycan’da sovyet yönetiminin kurulması ve meydana gelen ayaklanmalar (1920)
Demirli, Eray
Azerbaycan’ın Nisan 1920’de Bolşevikler tarafından ele geçirilmesiyle Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’ne (ADC) son verildi. Bu tarihten itibaren Azerbaycan’da pek çok alanı kapsayan Sovyetleştirme politikalarını uygulamaya yönelik adımlar atıldı. İdari, askeri, yargı ve sosyo-ekonomik gibi farklı sahalarda önemli dönüşümler gerçekleşti. Özel mülkiyet kaldırıldı. Bir çok kurum kamulaştırıldı. Ulusal ordu tasfiye edildi. ADC döneminde varolan yargı kurumları ortadan kaldırılarak halk mahkemeleri kuruldu. Hatta bu mahkemelerde daha önce Azerbaycan’da iktidar olan yönetimlerin kanunlarına atıf yapılması dahi yasaklandı. Azerbaycan’ın pek çok yerinde Sovyet idari birimleri kuruldu. Dolayısıyla Azerbaycan’ın Sovyet hakimiyetine girmesiyle birlikte ülkede hızlı bir biçimde Sovyetleştirme politikaları uygulanmaya başlandı. Ancak bu politikaların hayata geçirilmesi halk üzerinde rahatsızlık yarattı. Çünkü Sovyetler tarafından alınan kararlarda ve hayata geçirilen uygulamalarda, toplumun yapısı dikkate alınmadı. Bununla birlikte Sovyet yönetiminin halka yönelik baskı uygulamaları ve Kızıl Ordu’nun sert ve keyfi davranışları da toplumun tepkisine yol açtı. Diğer yandan Sovyet yönetimi ve Ermenistan temsilcileri arasında Azerbaycan’daki bazı toprakların tartışmalı olduğuna dair fikir birliği içinde bulunmaları da halkta memnuniyetsizlik yarattı. Bütün bu gelişmeler, 1920’li yıllarda Azerbaycan’ın bir çok yerinde Sovyet karşıtı ayaklanmaların çıkmasına sebep oldu. Meydana gelen bazı ayaklanmalarda isyancılar, yer yer başarı sağlasa da Kızıl Ordu birlikleri isyanları sert bir biçimde bastırdı. Ayaklanmalar sırasında ve daha sonra Sovyet askeri birlikleri ve ceza organları tarafından binlerce kişi öldürüldü. Dolayısıyla Azerbaycan’da Sovyet hakimiyetinin başlamasıyla birlikte hayata geçirilen uygulamalar sonrasında meydana gelen ayaklanmaların sonucu Azerbaycan için adeta bir yıkım oldu. Çalışmada; Sovyet yönetiminin Azerbaycan’da hayata geçirdiği önemli uygulamalar incelenmiş olup Azerbaycan’ın Sovyetleştirilme süreci açıklanmaya çalışılmıştır. Bunun yanında Azerbaycan’da Sovyet hakimiyetinin tesis edilmeye başlanmasıyla toplumun duyduğu rahatsızlık ifade edilmiş ve Sovyet karşıtı ayaklanmaların çıkış sebepleri üzerinde durulmuştur. Bunlarla birlikte 1920’de Azerbaycan’ın farklı bölgelerinde meydana gelen Sovyet karşıtı bazı önemli ayaklanmalar anlatılarak sonuçlarına değinilmiştir.
- MakaleAçık Erişim2025Evaluation of Adolescents’ Perceptions of Family in Child Sexual Abuse Cases Reported to Forensic Authorities: A Qualitative Study
Uzun, Sevda; Bayrak, Nurten Gülsüm
Objective: This study aimed to evaluate the family perceptions of adolescents in cases of child sexual abuse reported to judicial authorities. Material and Methods: In this qualitative investigation, semi-structured, in-depth interviews were conducted with 15 children who were exposed to qualified sexual abuse and lived in a northern Turkish city. The criterion sampling method, a purposive sampling technique, was used to select study participants. Interviews were carried out until data saturation was achieved. All interviews were meticulously recorded and subsequently transcribed verbatim. Thematic analysis was employed to interpret the data. The Consolidated Criteria for Reporting Qualitative Research checklist guidelines were adhered to throughout the study. Results: In the analysis of the data, three overarching categories (reflections on family relationships, sexual abuse and relationships with family, and situations in the family that are desired to change or improve) and eight sub-themes (mother, father, siblings, directly or indirectly, cognitive dimension, emotional dimension and behavioral dimension) were obtained. Conclusion: In this study, it was found that the outcomes related to family dynamics of adolescents who were victims of sexual abuse are very important for healthy mental development. In this context, early detection of negativities related to family dynamics and identification of risky families are very important.
- MakaleAçık Erişim2025Kardiyak Cerrahi Geçiren Hastaların Yaşadığı Psikososyal Sorunlar ve Yaşam Deneyimleri: Nitel Çalışma
Uzun, Sevda; Atasayar, Belgin Şen; Emirza, Elif Güzide
Amaç: Bu araştırmanın amacı, kardiyak cerrahi geçiren hastaların yaşadıkları psikososyal sorunlar ve yaşam deneyimlerini fenomenolojik bir yaklaşımla değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, Türkiye’nin kuzeyinde yer alan bir ildeki kardiyak cerrahi geçirmiş ve taburcu olmuş 15 hastayla yüz yüze yürütülmüştür. Veriler, yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelerle elde edilmiştir. Örneklem seçiminde, amaçlı örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Görüşmeler, veri doygunluğu sağlanana kadar sürdürülmüştür. Elde edilen veriler, tematik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma süreci ve raporlaması, Nitel Araştırma Raporlama için Konsolide Kriterler kontrol listesi doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Verilerin analizinde, “açık kalp cerrahisi operasyonunun etkileri” ve “açık kalp cerrahisi sonrası iş yaşamı ile günlük yaşam aktivitelerine adaptasyon” olmak üzere 2 ana tema bulunmuştur. Ayrıca 8 alt tema (duygusal, fiziksel, sosyal, beslenme, aile hayatı, sosyal yaşam, iş yaşamı ve hastalık/sağlık) saptanmıştır. Katılımcılardan alınan ifadelere göre belirlenen bu temalar doğrultusunda bulgular yorumlanmıştır. Sonuç: Bu çalışmada, kardiyak cerrahi sonrası hastaların yaşam tarzlarında meydana gelen değişimlerin anksiyete, stresle baş etmede zorluk, yorgunluk, uyku sorunları, beslenme problemleri, günlük yaşamda başkalarına bağımlı olma, aile içindeki rollerin değişmesi ile sosyal ve iş yaşamında çeşitli zorluklara yol açtığı görülmüştür. Bu durumların, hastaların günlük yaşamlarına geri dönmelerini geciktirdiği ve uyum süreçlerini zorlaştırdığı belirlenmiştir. Bu nedenle kardiyak cerrahi geçiren hastaların yalnızca fiziksel değil, psikososyal yönden de desteklenmeleri büyük önem taşımaktadır.
- MakaleAçık Erişim2025The Hafsa Sultan Waqf in the Early Seventeenth Century According to Accounting Books (1603-1635)
Karademir, Aysenur
This study focuses on the Manisa waqf of Hafsa Sultan, the mother of Sultan Süleyman the Magnificent. The waqf included charitable institutions and revenue sources from various locations, particularly Urla and Manisa. The aim of this study is to evaluate the economic and financial aspects of the waqf based on accounting registers from the years 1603–1635, a period marked by various rebellions in the region. According to the accounting data, the waqf paid salaries to approximately 200 personnel, making it a prominent employment institution in Manisa. Additionally, the expenditures of the imaret (soup kitchen), which exceeded half a million akçes in the early 17th century, can be interpreted as indirectly supporting the regional economy. The study concludes that the waqf experienced cash shortages and navigated the period through financial measures. Following the sudden rise in food prices in 1604, kitchen expenses were significantly reduced. Nonetheless, the waqf managed to maintain its operations and, for the most part, made salaries and various payments on time.
- MakaleYalnız künye2025Parasal politikaların türk bankacılık sektörünün sistemik riskleri ile olan ilişkisi: gmm-pvar yöntemi
Akyol, Hikmet; Ağırkaya, Melahat Batu
Bu araştırma parasal politikaların bankacılık sektörü sistemik riskleri üzerindeki etkilerini ele almıştır. Bu kapsamda Türk bankacılık sektöründe faaliyet gösteren on bankanın 2012:01-2023:06 arasını kapsayan dönemi Genelleştirilmiş Momentler panel vektör oto-regresyon (GMM-PVAR) modeli kullanılarak tahmin edilmiştir. GMM-PVAR tahmini sonuçları, bankacılık sektöründeki sistemik risklerin kendi gecikme değerlerinden ve para arzının bir gecikmeli değerinden pozitif yönlü etkilendiğini göstermiştir. Ayrıca sanayi üretim endeksinin iki gecikmeli değerinin sistemik riskler üzerindeki etkisi pozitiftir. Buna karşın para arzının iki gecikmeli, sanayi üretim endeksi ve döviz kurlarının bir gecikmeli değerlerinin sistemik risk endeksi üzerindeki etkileri negatif yönlü bulunmuştur. Araştırmada değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi PVAR-Granger nedensellik testi kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçları sistemik risk endeksiyle açıklayıcı değişkenler arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi bulunduğunu ortaya koymuştur. Bunun yanında parasal genişleme ile sanayi üretim endeksi ve döviz kurları arasında çift yönlü nedensellik tespit edilmiştir. Bulgular döviz kurlarından sanayi üretim endeksine doğru tek yönlü nedensellik olduğunu göstermiştir.
- MakaleAçık Erişim2025Mineral chemistry, thermodynamic evolution, and crystallization history of late miocene volcanic rocks around posof (Ardahan, Turkiye)
Cicerali, Derya; Yücel, Cem; Aydinçakir, Emre; Kaygusuz, Abdullah
This study aimed to constrain the crystallization and emplacement conditions of magmas that produced the Late Miocene volcanic rocks exposed at the junction of the Erzurum-Kars Plateau and the Eastern Pontides in the Northeastern Anatolia Region through a series of thermobarometric analyses. The volcanic succession unconformably overlies Oligocene mudstone, siltstone, and sandstone alternations, with limestone and cherty limestone at higher levels. Petrographically, they consist offine-to coarse-grained basalt, basaltic andesite, and andesite. Mineral compositions include plagioclase (An(16-77)), clinopyroxene (Wo(39-45)En(43-50)Fs(11-12)), orthopyroxene (Wo(3-4)En(73-82)Fs(14-24)), olivine (Fo(63-86)), hornblende (Mg#=0.62-0.79), and Fe-Ti oxides (Usp(0.05-1.44), Ilm(94.10-95.53)). The groundmass comprises microlites of these minerals and volcanic glass. The dominant textures are microlitic porphyritic, hyalomicrolitic, and microlitic porphyritic, while glomeroporphyritic, intergranular, pilotaxitic, subophitic, flow, and vesicular textures are also observed. Widely present disequilibrium features, such as zoning, sieve, and resorption, are common in plagioclase and clinopyroxene. Thermobarometric calculations indicate crystallization temperatures of 880-1230 degrees C, pressures of 0.73-8.71 kbar, oxygen fugacities between (-10.94) and (-8.92), and water contents of4.60-6.32 wt.%. These results suggest that the volcanic rocks crystallized under volatile-rich, oxidizing conditions across a broad depth range (similar to 2-32 km), at relatively high temperatures.
- MakaleAçık Erişim2025Investigation of Fluctuations in Cryptocurrency Transactions with Sentiment Analysis
Demírel, Ugur; Çam, Handan
This study investigates public sentiment about popular cryptocurrencies listed on crypto exchanges in Turkey, using comments shared on social media platforms and online forums. The research seeks to enhance the existing body of knowledge by overcoming the shortcomings of sentiment analysis studies focused on Turkish texts. Data collected from social media and online forums were examined with sentiment analysis techniques. A total of 607,592 comments were analyzed, of which 89,986 were classified as negative, 72,655 as positive, and 444,951 as neutral. For binary classification, 89,986 negative and 72,655 positive examples were selected and machine-learning models were trained and tested on 162,641 examples. The study's methodology includes an in-depth examination of sentiment analysis results obtained using machine learning classifiers. The findings show how various cryptocurrencies are perceived on different social media platforms. For instance, BTC (Bitcoin) is generally perceived negatively on Investing.com and Telegram, while ETH (Ethereum) generally displays more negative views. These results help investors understand their perceptions and market expectations towards cryptocurrencies. This study deepens the role of social media sentiment analysis in cryptocurrency markets, contributing to the development of new methods and approaches for future research.
AtıfWoS1OpenAlex3
İncele - MakaleAçık Erişim2025An Integrated Evaluation of Climate Change and Environmental Sustainability in G20 Countries Using Advanced MCDM Methods
Sahin Macit, Nazife
This study analytically assesses the climate change and environmental sustainability performance of G20 countries using data from the 2024 Climate Change Performance Index (CCPI) and Environmental Performance Index (EPI) reports. The analysis employs Sum-Weighted Information (SWI) and Ranking Alternatives with Weights of Criterion (RAWEC), which are Logarithmic Decomposition of Criteria Importance (LODECI)-based multi-criteria decision-making (MCDM) methods. The study created three separate decision matrices, taking into account the CCPI and EPI criteria individually, as well as their combination. The criterion weights were determined using the LODECI method; greenhouse gas emissions, climate policy, and air quality were the most significant criteria. The results show that China and Saudi Arabia demonstrate strong environmental performance in CCPI-based rankings, while Germany, the United Kingdom and France demonstrate strong performance in EPIbased evaluations. In the integrated analysis, Germany ranked first using both methods. The consistency of the rankings obtained using the SWI and RAWEC methods was high, which supports the reliability of the analyses. However, some differences in ranking were observed depending on the method used, the distribution of criteria and the country sample. Overall, the study emphasizes the pivotal role of methodological diversity and data-driven approaches in multidimensional environmental assessments for policy-making, while demonstrating the robustness of the findings through sensitivity and comparative analyses.
AtıfOpenAlex2İncele - MakaleYayıncıda açık erişim2025The Interactional Role of Dysfunctional Attitudes in the Relationship Between Religiosity and Existential
Ericek Maraslioglu, Serife
According to the findings of the Turkish General Social Survey (TGSS), feelings of loneliness are more prevalent among young people. Due to the frequent changes in values, emotions and thoughts that characterise individuals during this period of life, it can be said that they are particularly vulnerable to loneliness. Existential loneliness, a deeper form of loneliness, is also referred to as ultimate loneliness. Potential triggers for young individuals to experience existential loneliness include meaninglessness and the inability to make oneself understood or express one's feelings. However, loneliness has been associated with various mental and physical health problems, there is insufficient research on individuals experiencing existential loneliness during adolescence. Against this backdrop, the present study aims to examine the mediating role of dysfunctional attitudes in the relationship between religiosity and existential loneliness in individuals in early adulthood. Ethical approval for the study was granted by the G & uuml;m & uuml;& scedil;hane University Scientific Research and Publication Ethics Committee on 28/05/2025 (approval number 2025/5). The study included 408 participants (294 women and 114 men) aged between 18 and 29. Data were obtained using the Religiosity Scale, the Existential Loneliness Scale , and the Dysfunctional Attitudes Scale. These were analysed using IBM SPSS AMOS and the PROCESS add-on module for SPSS. Correlation analysis revealed that religiosity was negatively associated with existential loneliness and dysfunctional attitudes, while existential loneliness and dysfunctional attitudes were positively associated with each other. Additionally, the analyses revealed that dysfunctional attitudes played a mediating role in the relationship between religiosity and existential loneliness. The mediation analysis conducted within the scope of the study was performed using the PROCESS macro (Model 4). Interventions targeting dysfunctional attitudes and promoting a healthier self-concept/self-image could be crucial in safeguarding young adults against existential loneliness. These results shed light on potential psychological mechanisms that explain the effect of religiosity on loneliness experienced by young people.
- MakaleAçık Erişim2025Fragile Routes: The Impact of Israel's Confrontational Policies on Trade Routes
Sancak, Kadir
The geopolitical position of the Middle East has a strategic value in the functioning of Eurasian trade routes. Accordingly, security issues in the region directly affect the realization and sustainability of trade projects. Israels Palestinian policies disrupt the security balance in the Middle East, posing risks to major trade projects such as the Belt and Road Initiative, the IMEC Project and the Development Road. Recognizing that trade and security are inextricably linked, this study examines the current state and future of these projects from a security perspective. Based on a comprehensive literature review using qualitative analysis, this study evaluates the effects of instability in the Middle East on trade routes. The study reveals that trade projects in the region will be at risk of instability unless security issues are resolved. The first part of the study discusses the relationship between trade and security in a conceptual framework. Then, Israel's Palestinian policies are briefly touched upon and it is stated that these policies negatively affect the security of the Middle East. In the last part, major trade projects are discussed and how these projects are affected by Israel's policies. The findings show that the Southern Corridor of the Belt and Road Initiative has a fragile structure, the IMEC Project cannot be realized due to security problems, and the Development Road offers a more reliable alternative under current conditions. If security and stability cannot be ensured in the Middle East, it is anticipated that it will be difficult for trade projects to operate permanently and effectively.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ3Electricity in Ottoman Commercial Enterprises as a New Power Source
Damlibag, Fatih
Until the last quarter of 19th century, steam power was the only available source of power for commercial enterprises. But this power required large amounts of investment. This requirement limited the spread of mechanization. But the invention of electrical motors changed the situation. With its practical usage opportunities, electricity took attention of several commercial enterprises in the Ottoman Empire. According to former steam power, electricity provides both usage easiness and lesser cost opportunity to commercial enterprises. Thanks to electrical engines, relatively small businesses were also able to take decision of mechanization. In this article, there were shown examples from six sectors, who wanted to benefit from electricity in their activities. Entrepreneurs made investments in mining, logistics, jewelry, transportation, ginning and milling, for this new technology. With electricity investments, entrepreneurs wanted to reach seven advantages that there were communication possibility, safer working environment, energy efficiency, better lighting, easy utilization, reduced cost and increased productivity. As to the Ottoman government's approach to these entrepreneurs, the officials did not always eagerly meet their demands. Most of the custom officials were reluctant to accept electrical appliances into the country. But in the end, demands of entrepreneurs were mostly accepted by the government. For the control of these demands, the Ottoman Empire wanted both the purpose of each request and the person responsible for that request to be clearly determined.
- MakaleYalnız künye2025Determinants of Tax Compliance: Ethical and Economic Values, Social Norms and Perception of Corruption
Yelboga, Alim; Özdemir, Hakan
Using data from the World Values Survey (2017-2021), this study examines the impact of factors such as ethical values, social norms, and perceived corruption on tax compliance, employing an ordered logistic regression analysis. The findings indicate that individuals' ethical values are the strongest determinant of tax compliance, whereas perceived corruption has a statistically significant but comparatively weaker effect. While a significant portion of the findings are consistent with existing literature, the study's clearer demonstration of the relative impact of ethical values compared to other factors constitutes a complementary contribution to the literature. Overall, the results confirm that tax compliance is shaped not only by economic incentives but also by individuals' values and perceptions. The findings demonstrate the importance of strengthening ethical values and social trust in enhancing voluntary tax compliance.
AtıfTR Dizin1İncele