Gümüşhane ÜniversitesiGümüşhane ÜniversitesiAçık Erişim Arşivi · RDL Open

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

Yazarlar

Yayınlar

Yeniden eskiyeEskiden yeniye
  • MakaleAçık Erişim2020
    Hassas Nokta Konumlama Yönteminin Kabuk Deformasyonu Belirleme Çalışmalarında Kullanılabilirliğinin Araştırılması

    Yalvac, Sefa

    Bu çalışmada, HNK (Hassas Nokta Konumlama) yönteminin kabuk deformasyonu belirleme çalışmalarındakullanılabilirliği, rölatif GNSS (Global Navigation Satellite System) analizleri eşliğinde araştırılmıştır. Bu amaçla,Kuzey Anadolu Fay (KAF) hattının kuzeyinde yer alan GIRS, SINP ve ZONG istasyonları ile söz konusu fay hattınıngüney kesiminde konumlanan RHIY, ANKR ve BILE TUSAGA-Aktif (Türkiye Ulusal Sabit GNSS Ağı-Aktif)istasyonlarının 2011-2018 (8 yıl) yılları arasındaki periyodik verileri elde edilerek analiz edilmiştir. Analizler, HNKyöntemi için CSRS PPP (Canadian Spatial Reference System Precise Point Positioning) çevrimiçi servisiyle, rölatifyöntem için ise GAMIT/GLOBK V10.7 akademik GNSS analiz yazılımı yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Koordinatdeğerleri Kalman filtreleme tekniği yardımıyla analiz edilerek, her istasyona ait hız değerleri Avrasya plakasındakonumlanan ORID IGS (International GNSS Service) istasyonu sabit olarak Kuzey, Doğu ve Yukarı bileşenler için ayrıayrı kestirilmiştir. Her iki yöntemden elde edilen hız kestirim değerleri arasındaki farklardan hesaplanan üç boyutlukonum hatası değerlerinin 0.1 mm ile 2.4 mm seviyeleri arasında olduğu ve HNK yönteminin bilimsel kabukdeformasyonu belirleme çalışmalarında kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

    İncele
  • MakaleAçık Erişim2020
    Geological and Mineralogical Investigation of Kılıçören (Gümüşhane) Pb-Zn-Cu±Au±Ag Mineralization

    Akaryali, Enver; Şal, Fatih

    The study area is located in Madenin Sırtı region of Kılıçören village of Gümüşhane. The mineralization found in the study area is developed within andesitic rocks of Early-Mid Jurassic Şenköy Formation. The ratios of Nb/Y and Zr/TiO2 of volcanic rocks in the area indicated these rocks are andesite and andesite/basalt according to the chemical analyzes. It is determined that the volcanics have calc-alkaline character based on the AFM, SiO2 versus K2O and SiO2 versus ThCo diagram. The mineralization is observed as a vein situated in the NW-SE trending fractures developed in andesites belonging to Early-Middle Jurassic Şenköy Formation. The veins observed in the field have the thicknesses ranging from a few centimeters to several meters and length continues for several meters. The silicified ridge pointing to an epithermal system is about 5 meters in thickness and 50 meters long, having a bearing of N25°W. In the field, besides to silicification, the alteration types such as hematitization, limonitization, chloritization and sulfurization have been identified in the rocks around the mine. The pyrite, chalcopyrite, galena, sphalerite, fahlerz and quartz form the paragenesis of mineralization. In the mineralization, which is developed in two different phases, the replacement, separation, inclusion and cataclastic textures are the most important texture types observed. Especially, the observation of space filling and comb textures in quartz-containing samples, suggests that the mineralization in the field may have developed in the epithermal system.

    İncele
  • MakaleAçık Erişim2020
    Geochemical differences between bed and terrace sediments of the Harşit Stream (NE Turkey): Implications for mixed source rocks, weathering and mass transfer

    Saydam Eker, Çiğdem

    There are minor geochemical differences between Harşit Stream bedandterrace sediments, and these can be owing to the impacts of climatic differences and chemical weathering rather than source rock composition. The bedsediments have lower average SiO2, Al2O3, Fe2O3, K2O, TiO2and MnO concentrations than terrace sediments, but higher concentrations of MgO, CaO and Na2O. The rare earth element (REE) distributions, Eu/Eu*, (Gd/Yb)N, La/Th and (La/Yb)N ratios of the bedand terrace sediments indicate that they derived from a mixture of 3% granodiorite + 50% gabbro + 47% felsic tuff and 5 %granodiorite + 37% gabbro + 58% felsic tuff, respectively. The CIA, PIA, WIP values and ICV, Rb/Sr ratios indicate that the bedsediments are lowly weathered and terrace sediments are lowly tomoderately weathered. The distribution of C-values and Sr/Cu ratios indicate an arid to semiarid climatic conditions for the bedsedimentsand an arid to semi-moist climatic conditions for terrace sediments. During weathering of the mixed source rocks, Na indicates the greatest loss for the bedand the terrace sediments, and P shows the lowest loss for both of sediments. The average of Si, Al, Na, K and Mn exhibits more loss in bedsediments than terrace sediments, the Fe, Mg, Ca and P exhibits less loss in bedsediments than terrace sediments.

    İncele
  • MakaleAçık Erişim2020
    Canca - Aktutan ve Leriköy (Yitirmez) – Dölek (Gümüşhane, KD Türkiye) Yöresi Eosen Yaşlı Volkanitlerin Hidrotermal Alterasyonu ve Kütle Değişim Hesaplamaları

    Akaryali, Enver; Aktaş, Furkan Kemal

    Canca – Aktutan ve Leriköy (Yitirmez) – Dölek (Gümüşhane, KD Türkiye) alterasyonsahaları, Doğu Pontid Tektonik Birliği’nin Güney Zonu içinde yer almaktadır. Canca –Aktutan alterasyon sahasında Geç Kretase yaşlı Kermutdere Formasyonu ve ErkenEosen yaşlı Alibaba Formasyonu bulunmaktadır. Leriköy (Yitirmez) – Dölekalterasyon sahasında ise Erken Eosen yaşlı Alibaba Formasyonu ve Geç Eosen yaşlıDölek Granitoyidi yüzeyleme vermektedir. Alibaba Formasyonu andezit, bazalt vepiroklastlarından oluşmaktadır. Eosen yaşlı Alibaba Formasyonu içinde gelişenalterasyonlar KB-GD ve yaklaşık D-B doğrultulu kırık zonları ile ilişkilidir.Limonitleşme, hematitleşme, kloritleşme, killeşme ve silisleşme en karakteristikalterasyon türlerini oluşturmaktadır. Kil mineral parajenezi olarak sahalarda; kaolenit,illit ve klorit tespit edilmiş, illit ve kaolenit miktarının alterasyon merkezine doğruyaklaştıkça arttığı belirlenmiştir. MINSQ yöntemine göre Canca – Aktutan cevherli alterasyon zonunda kuvars ± kaolenit ± Fe’li klorit, propilitik zonunda ise baskınalterasyon minerali albite ilaveten, Mg’lu klorit ± serizit tespit edilmiştir. Leriköy(Yitirmez) – Dölek cevherli alterasyon zonunda ise kuvars, ± kaolenit, propilitik zondaise baskın alterasyon minerali albite ilaveten, Mg’lu klorit ± epidot tespit edilmiştir.Nispi ve net kütle değişim hesaplamalarına göre Canca-Aktutan alterasyonsahasında cevherli zonda Au, As ve Pb elementlerinde; Leriköy (Yitirmez) - Dölekalterasyon sahasında cevherli zonda ise Au ve Mo elementlerinde zenginleşmegözlenmiştir. Sıvı kapanımlardan ölçülen homojenleşme sıcaklıkları, kuvarslarda 142ila 344°C arasındadır. Cevher oluşturan sıvıların NaCl±KCl±MgCl2-H2O sisteminde,0.2-1.9 % ağ. NaCl tuzluluğa ve 0.75-0.94 g/cm3 yoğunluğa sahip olmasıcevherleşmenin epitermal sistemde oluştuğuna işaret etmektedir. Elde edilen tümveriler beraber değerlendirildiğinde; alterasyon sahasındaki potansiyel altıncevherleşmelerinin epitermal tipte olduğu ve oluşumlarının granitik magma ile ilişkiliolduğu belirlenmiştir.

    İncele
  • MakaleAçık Erişim2019
    Sakarya Zonunun Güney Kesiminde Yüzeylenen Geç Kretase Alkalen Volkanitlerinin Jeokimyasal Özelliklerinin Karşılaştırılması

    Aydınçakır, Emre; Şen, Cüneyt; Bak, Tülay; Yağcıoğlu, Ufuk Celal

    Sakarya Zonunun güney kesiminde Bayburt, Amasya-Gümüşhacıköy ve Ankara-Kalecik lokasyonlarında ÜstKretase’nin son dönemlerinde benzer stratigrafik seviyelerde yüzeylenen alkalen volkanitler makroskobik olarak irianalsimleşmiş lösit porfirleri ve iri piroksen porfirleri içeren iki farklı litoloji sunarlar. Bu kayaçlar çarpışma öncesiyaşlı okyanus kabuğunun yitim açısının dikleşmesi sonucu, metasomatizmaya uğramış flogopitce zengin mantokayaçlarının düşük dereceli kısmi ergimesi sonucu oluşan kaynak magmalardan itibaren oluşmuşlardır. Oluşumlarınıizleyen süreçte alkalen magma, kabuk içerisindeki orta/sığ derinliklerdeki magma odalarında diferansiyasyonauğrayarak, iki farklı litolojide yeryüzüne ulaşmıştır.

    İncele
  • MakaleAçık Erişim2019
    Zigana Dağı (Gümüşhane, KD Türkiye) Dayklarının Jeokimyası ve Jeolojik Anlamı

    Sadıklar, Münür Burhan; Gücer, Mehmet Ali; Sipahi, Ferkan

    Eski bir magmatik yay olan Doğu Karadeniz Bölgesi (Pontidler) Sakarya Zonu içindeyer alan andezit ve porfirik dasit daykları Geç Kretase yaşlı volkanitleri kesmektedir.Andezit ve porfirik dasit daykları porfirik doku sergilemektedir. Andezitler başlıcaplajiyoklas ve ojit minerallerinden ibaret olup, plajiyoklaslar elek dokusu ve polisentetik ikizlenme göstermektedir. Ojit minerallerinin kenar kısımlarında opak mineral oluşumları yaygındır. Porfirik dasitler ise kuvars, plajiyoklas, amfibol ve biyotit minerallerinden oluşmakta olup, kuvars kristallerinin kenarları kısmen yenmiştir. Plajiyoklaslar yaygın olarak serizitleşmiş, daha az oranda kalsitleşmiştir. Amfiboller hidrotermal ayrışma sonucu klorit, karbonat (kalsit ve ankerit) ve opak minerallere, biyotitler ise genel olarak kloritlere dönüşmüştür. Ana oksit ve iz element değişim diyagramlarındaki düzgün yönsemeleri ve mineral ayrımlaşma diyagramlarındaki durumları, daykların gelişiminde fraksiyonel kristalleşmenin etkili olduğunu göstermektedir. Plajiyoklas ve ojit ayrımlaşmasının andezit daykların gelişiminde, hornblend ve plajiyoklas ayrımlaşmasının ise porfirik dasitlerin gelişiminde etkili olduğu belirlenmiştir. Zenginleşmiş okyanus ortası sırtı bazaltlara (Z-OOSB) göre normalleştirilmiş iz element diyagramında negatif Nb, P2O5 ve TiO2 anomalileri olup, büyük iyon çaplı elementler (BİYE) yüksek çekim alanlı elementlere (YÇAE) nazaran daha fazla zenginleşmiştir. Düşük Nb/U ile yüksek La/Nb ve Th/Nb oranları, andezit ve porfirik dasit dayklarının kıtasal kabuk kirlenmesinden etkilendiğini belirtmektedir. Sonuç olarak, daykların yay ortamında, Geç Kretase sonlarına doğru benzer kökenli ve yitim ilişkili metasomatize olmuş bir manto kaynağından türemiş oldukları düşünülmektedir.

    İncele
  • MakaleAçık Erişim2019
    Investigating Accuracy of Precise Point Positioning Method in a Micro-Geodetic Network

    Yalvac, Sefa

    In this study, the accuracy of Precise Point Positioning (PPP) method was investigated. For this purpose, a microgeodetic network containing 5 stations was established and 8-hour GNSS Global Navigation Satellite System (GNSS) sessions for three consecutive days were performed. At the same time, the baselines between the stations in this network were measured by Electronic Distance Meter (EDM) and the height differences are measured by the geometric leveling method. The results obtained from classical terrestrial measurements, which are considered to be highly accurate (3 mm in horizontal and few mm invertical), were compared with the results of PPP and the relative GNSS methods. As a result of the comparisons, it was seen that the values obtained from the relative GNSS analysis approximated with the classical method with the levels of 1-6 mm in the horizontal and 10-20 mm in the vertical direction. For the PPP method, it was seen that the same values varied between 1-28 mm in horizontal and 5-8 cm in the vertical component. The standard deviation values of these changes were determined as ± 2.20 mm in horizontal and ± 16.46 mm in vertical for the relative positioning technique and ± 11.43 mm in the horizontal and ± 59.48 mm in vertical component for PPP method.

    İncele
  • MakaleAçık Erişim2018
    Geochemical Properties of Pleistocene-aged Terrace Deposit of the Ankara Stream

    Eker Saydam, Çiğdem; Gümüş, Mustafa Kemal

    The study aims to investigate geochemical properties, chemical weathering, sedimentary-cycle history and sediment provenance of the Ankara Stream Pleistoceneaged terrace deposit. The CIA, PIA and ICV values of the examined samples have been determined as 58.6, 58.7 and 1.58, respectively. The terrace deposits are exposed to the simple sedimentary cycling history, which indicates that geochemical compositions of sediments were controlled by the composition of source materials. The Al2O3/TiO2, La/Sc, Co/Th and Th/Sc ratios of the investigated samples range from 8-21, 2.52-4.4, 1.50-2.19 and 0.70-1.03, respectively. Thus, the deposits have negative Eu anomaly and high LREE/HREE ratios. Finally, likely low-to-moderate degrees of chemical weathering of these deposits show an increase tectonic activity and erosion in the studied area. Terrace deposits are derived from particle to intermediate or felsic–mafic sources and the deposits are chemically immature.

    İncele
  • Proje2018
    Doğu Pontid Orojenik kuşağında yerleşen volkanik kayaçların Radyojenik ısı üretim (RHP) potansiyelinin belirlenmesi

    Aydınçakır, Emre; Akaryali, Enver; Maden, Nafiz

    Bu çalısmada Dogu Pontid Orojenik kusagında (KD TÜRKIYE) yer alan Artvin-Borçka, Gümüshane ve Trabzon civarında yüzeyleyen Tersiyer yaslı volkanik kayaçların radyojenik ısı üretimi ve bunun jeolojik kaynakları ortaya konulması hedeflenmistir. Böylece yüzeydeki radyojenik ısı üretimi (RHP) ile kabugun derinliklerindeki ısı akısı arasında iliskinin kurulması saglanmıstır. Yüzeyde ölçülen ısı akısı üst kabuk içindeki radyoaktif elementlerin parçalanması sonucunda ortaya çıkan ısı (radyojenik ısı) ile alt kabuk-üst mantodan aktarılan ısı olmak üzere iki farklı kaynaktan olusmaktadır. RHP üst kabukta yer alan kayaçların bünyesinde bulunan Uranyum (U, ppm), Toryum (Th, ppm) ve Potasyum (K, %) gibi radyoaktif elementlerin bozunması sonucu olusmakta ve yüzeydeki ısı akısına katılmaktadır. Bu projede çalısmasında RHP degerlerini belirlemek için kayaçların bünyelerinde yer alan U, Th ve K degerleri Gamma Ray Spektrometre cihazı ile ölçülmüstür. Ortalama K degerleri Trabzon, Borçka ve Gümüshane yöreleri için sırasıyla 2,19±0,87%, 0.90±0.70% ve 0.59±0.53%, ortalama U degerleri Trabzon, Borçka ve Gümüshane yöreleri için sırasıyla 2,11±0,77ppm, 1.29±0.68ppm ve 0.90±0.32ppm, ortalama Th degerleri ise Trabzon, Borçka ve Gümüshane yöreleri için sırasıyla 6,55±2,32ppm, 2.49±1.93ppm ve 1.33±0.60ppm olarak hesaplanmıstır. Ortalama Th/U degerleri Trabzon için 4.21±1.0; Borçka yöresi için 2.81±0.8 ve Gümüshane yöresi için 4.01±1.0 olarak; ortalama U/Th degerleri Trabzon yöresinde 0.25±0.1, Borçka yöresinde 0.39±0.1 ve Gümüshane yöresinde 0.27±0.1 olarak hesap edilmistir. Proje kapsamında toplanan toplam 100 adet kayacın ortalama yogunluk degerleri Trabzon, Borçka ve Gümüshane yöreleri için sırasıyla 2.61±0.23 grcm-3, 2.64±0.18 grcm-3 ve 2.62±0.13 grcm-3 olarak tespit edilmistir. K, U, Th ve yogunluk verileriyle RHP degerleri üç farklı bölge için hesaplandıgında Trabzon için 1,16±0,35 ?Wm^(-3), Borçka için 0.58±0.33 ?Wm^(-3) ve Gümüshane için 0.37±0.11 ?Wm^(-3)olarak belirlenmistir. Bu proje kapsamında inceledigimiz Dogu Pontid orojenik kusagında yer alan Tersiyer yaslı kayaçların tüm bölgelere ait veriler degerlendirilerek üst manto kaynaklı magmadan yitim iliskili olarak türedikleri sonucuna ulasılmıstır. Magmanın yükselmesi asamasında yada magma odacıklarında alt kıtasal kabuk malzemelerince kirletildigi kanaatine varılmıstır.

    İncele
  • Proje2018
    Doğu Pontid Güney Zonu’ndaki (Bayburt) Tersiyer yaşlıintruzif kayaçların Petrokimyası, Jeokronolojisi ve İzotopSistematikleri

    Çakmak, Gökhan; Temizel, İrfan; Kaygusuz, Abdullah; Arslan, Mehmet; Sipahi, Ferkan

    Doğu Pontid güney zonunda (Bayburt) Eosen yaşlı intrüzif kayaçlar bulunmaktadır. Bu bölgede, bugüne kadar yaşları kesin olarak tanımlanamayan sokulumların ve içlerindeki mafik mikrogranüler anklavlar (MMA)?ın mineralojik bileşimleri, tüm kayaç jeokimyasal, Sr-Nd-Pb-O izotopik özellikleri ve radyometrik yaşları ortaya konulmuştur. İncelenen plütonik kayaçların U Pb SHRIMP zirkon yaşları 43.14 ± 0.54 ila 45.81 ± 0.48 My arasında değişir. Bu kayaçlar yaklaşık KD-GB uzanımlı olup, boyutları 3-22 km2 arasında değişir. Bileşimleri diyoritten granite kadar değişmekte olup, başlıca mineralleri plajiyoklas (An02-68), ortoklas (Or01-96), amfibol (Mg#=0.03-0.93), kuvars, biyotit (Mg#=0.49-0.62), piroksen (En37-57 Fs12-45 Wo2- 48), magnetit ve ilmenit oluşturur. Genel olarak I-tipi, düşük-yüksek K?lu kalk-alkali, genellikle metalümin az oranda da peralümin karakterlidirler. Kondirite göre normalleştirilmiş nadir toprak element dağılımları konkav şekilli (LaN/LuN=2.53?12.22) olup, negatif Eu anomalisi (Eu/Eu*=0.31?0.92) gösterirler. Ana ve iz element değişimleri, kayaçların gelişiminde plajiyoklas, amfibol, piroksen ve Fe-Ti oksit fraksiyonlaşmasının etkili olduğunu gösterir. Kayaçların ?Nd(i) değerleri ?1.34 ve 0.92, 87Sr/86Sr(i) değerleri 0.7049 ve 0.7056 arasındadır. 206Pb/204Pb(i), 207Pb/204Pb(i) ve 208Pb/204Pb(i) içerikleri sırasıyla 18.43?18.69, 15.59?15.63 ve 38.44?38.83 arasındadır. İncelenen örneklerdeki ?18O değerleri ? 4.8 ila ? 8.8 arasında olup, I-tipi granitoyidlere benzer bileşime sahiptirler. Tüm veriler, incelenen plütonik kayaçların ana magmasının litosferik mantodan türediğini, kabuksal kayaçların katkısının nisbeten az olduğunu gösterir. İncelenen plütonik kayaçların içindeki MMA?lar diyorit, gabrodiyorit ve tonalit bileşimli olup, orta-yüksek K?lu metalümin karakterde ve ana kayadan daha düşük A/CNK (0.77-0.97) ve SiO2 (% 55-64) ve daha yüksek Na2O/K2O (4.9-7.2) oranlarına sahiptirler. İzotopik özellikleri dikkate alındığında, MMA?lar ana kayaçlara benzer Sr-Nd-Pb-O izotopik bileşimlere sahip olup, onlara nazaran daha düşük 143Nd/144Nd(i) (0.51253-0.51263) ve ?18O (6.1-7.4) değerlerine sahiptirler. Tüm bu veriler dikkate alındığında, MMA?lar ana kaya içerisinde soğumuş olan eş yaşlı mafik magmanın küçük kütlelerini temsil eden magma karışım ürünleri olarak kabul edilebilirler. İncelenen plütonlar ve içlerindeki MMA?larda hesaplanan kristalizasyon basınçları birbirine yakın değerlerde olup, ana kayaçlarda 0.1?2.6 kbar, MMA?larda ise 0.1?2.9 kbar arasındadır. Kristallenme sıcaklıkları ise ana kayaçlarda 506-1172 °C, MMA?larda ise 467-1155 °C arasında değişmektedir. Tüm bu veriler Eosen yaşlı plütonik kayaçların nisbeten sığ derinliklere (~ 5 to 9 km) yerleşmiş olduklarını ifade eder.

    İncele
  • MakaleYalnız künye2017
    Kaletaş (Gümüşhane) Au Madeninde Cevher Yerleşimine Bağlı Gelişen Alterasyon Zonlarının Gamma Işın Spekrometresi ile Belirlenmesi: Örnek Bir Çalışma

    Maden, Nafiz; Yiğit, Yılmaz

    Bu çalışmada Kaletaş (Gümüşhane, KD Türkiye) yöresinde toplam 198 noktada Potasyum (K), Uranyum (eU), Toryum (eTh) konsantrasyonu ve Doğal Doz Oranı değerleri Gamma Ray Spektrometre cihazı ile ölçülmüştür. Potasyum (K), Uranyum (eU), Toryum (eTh) ve Doğal Doz Oranı haritaları değerlendirildiğinde yüksek genlikli anomalilerin bozunmaya bağlı K zenginleşmesi gösteren kırık hatları boyunca yerleştiği görülmüştür. Yüksek genlikli K/eTh, K/eU ve efimov F-parametre (KeU/eTh) anomalileri hidrotermal çözeltilere bağlı bozunma zonlarına işaret etmektedir. Hızlı ve ekonomik bir yöntem olan gamma ray spektrometre yöntemi K bozunmasına bağlı cevher zonlarının belirlenmesinde kullanılabilir. Ayrıca, yüksek genlikli efimov F-parametre anomalileri potansiyel cevher sahalarını göstermekte olup sondaj noktaları olarak kullanılması mümkündür.

    İncele
  • MakaleYalnız künye2017
    Petrographical and Geochemical Features of Late Cretaceous Calcalkaline Volcanics Around Taşlıyayla (Çaykara, Trabzon, NE Turkey)

    Aydınçakır, Emre

    Late Cretaceous era is characterized by densely volcanic and granitic activities in the Eastern Pontides that is northeast part of the Sakarya Zone. In this era, thick pile of volcanic-volano-clastic rocks occurred during the activities of acidic and basic volcanic cycles. In this study, preliminary geochemical results of Late Cretaceous aged volcanic rocks that were cut by the plutons of Çaykara Intrusive Complex (Trabzon) are presented. Investigated rocks are cut by both Late Cretaceous and Eocene aged plutonic rocks; therefore, they are altered in some of the locations. They are yellowish- greenish-blackish in hand specimens and show aphanitic textures. They show microlithic porphphyric (including plagioclase porphyries) and intersertal textures under microscope. Euhedral and subhedral plagioclase crystals are anorthite 35 to 55 in composition. From the results of chemical analysis, the volcanic rocks are basalt, basaltic andesite, andesite and dacite in composition and their Mg# is ranging 30 to 65. In the primitive mantle normalized trace element diagram, the samples display negative Nb, P and Ti and positive Pb anomalies. In general, large ion lithophile (LIL) elements enriched compared to the high field strength (HFSE) elements in the same diagram. In chondrite normalized rare earth elements diagram, (La/Lu)N ratios are ranging from 4 to 15. While some samples are shown slightly negative Eu anomaly, some others show slightly positive anomaly. When the samples are plotted in tectonic discrimination diagrams, they fall in island arc volcanic fields. The main solidification processes involved in the evolution of the volcanics consist of fractional crystallization, crustal contamination ± magma mixing. In the light of all evidence supports the conclusion that the parental magma(s) of the Late Cretaceous volcanics probably derived from an enriched lithospheric mantle, previously metasomatized by subduction

    İncele
  • Proje2017
    Granitoidlere (Gümüşhane, Kd Türkiye) Bağlı Gelişen Skarn Cevherleşmelerinin Jeolojisi, Jeokimyası Ve Jeokronolojisinin Araştırılması

    Saydam Eker, Çiğdem; Kaygusuz, Abdullah; Vural, Alaaddin; Sipahi, Ferkan

    Kopuz Fe ve Karadağ Fe-Cu skarn cevherleşmeleri Gümüşhane'nin (KD Türkiye) kuzeybatısında bulunmaktadır. Kopuz ve Karadağ (Torul, Gümüşhane) çevresinde granitoyid, tortul ve volkanik kayaçlar yer almaktadır. Kopuz Granitoyidi 79.9 My, Karadağ Granitoyidi 44 My yaşlı olarak belirlenmiştir. Kopuz?da kireçtaşı ile volkanitlere 79.9 My yaşlı granitoyidin sokulumu ile dokanak metamorfizması ve skarn zonu gelişmiştir. Kopuz Fe skarn cevherleşmesine sebep olan granitoyid yüksek K?lu kalk-alkali karakterde ve metalimünyum özellikte olup yay granitlerine benzerlik göstermektedir. Granodiyoritten kireçtaşına doğru endo- ve ekzoskarn zonları gelişmiştir. Skarn zonunda piroksen, granat, biyotit-flogopit, amfibol, epidot, kuvars, kalsit ve aktinolit mineralleri oluşmuştur. Skarn zonunda piroksen türü diyopsitik hedenberjit ve diyopsit, granat türü andradit ile grossular andradittir. Kopuz Fe skarn cevherleşmesinde cevher minerallerinin parajenezi manyetit, pirit ve hematit şeklinde belirlenmiştir. Karadağ?da 44 My yaşlı granitoyidlerin Geç Kretase yaşlı kireçtaşı ve volkanitlere sokulumu sonucu skarn cevherleşmesi oluşmuştur. Karadağ Fe-Cu skarn cevherleşmesine sebep olan granitoyid yüksek-orta K?lu kalk-alkali karakterde olup kuvars monzonit, granodiyorit ve kuvars porfirler peralimünyum; diyoritler metalimünyum özellikte ve genelikle yay granitlerine benzerlik göstermektedir. Karadağ Fe-Cu skarn cevherleşmesinin ekzoskarn zonundaki skarn mineralleri piroksen, granat, epidot, kuvars ve kalsittir. Karadağ Fe-Cu skarn cevherleşmesinde piroksenler diyopsit olup çok az hedenberjit, vollastonit veya johansinit bileşiminde, granatlar ise andradit ile grossular andradittir. Cevher minerallerinin parajenezi manyetit, pirit, hematit ve kalkopiritten oluşmaktadır. Kopuz Fe skarn cevherleşmesindeki granitoyidlerdeki apatit ve zirkon termometre hesaplamalarında yerleşim sıcaklığı 758-907 ºC arasındadır. Kopuz Fe skarn cevherleşmesinin ekzoskarn zonunda andradit-diyopsit çiftinin mineral kimyasından 344-434 oC arasında sıcaklık değerleri belirlenmiştir. Karadağ Fe-Cu skarn cevherleşmesi çevresindeki granitoyidlerde apatit ve zirkon termometresi yerleşim sıcaklığı 668-1021 ºC arasında hesaplanmıştır. Karadağ Fe-Cu skarn cevherleşmesinde ekzoskarn zonunda andradit-hedenberjitik diyopsit ve grossular andradit-diyopsit çiftinin mineral kimyasından 412- 503 oC arasında sıcaklık değerleri belirlenmiştir. Kopuz Fe ve Karadağ Fe-Cu skarn cevherleşmelerinde ekzoskarn zonu kuvars ve kalsit mineralleri sıvı kapanımları birincil ve Tip I kapanımlardır. Kopuz?da homojenleşme sıcaklığı 224-349 °C ve tuzluluk % 4.18 (NaCl eşdeğeri tuzluluk); Karadağ?da ise sırasıyla 175-430 oC ve % 0.2-14.8 (NaCl eşdeğeri tuzluluk) arasında belirlenmiştir. Sıvı kapanım verileri skarn kökeni desteklemekle birlikte nispeten farklı iki sıvının izotermal karışımı ile soğumanın mineral çökeliminde etkili olduğunu belirtmektedir. Kopuz Fe ve Karadağ Fe-Cu skarn cevherleşmelerinde piritin manyetit ve hematitle birlikte az miktarda olması, Kopuz Fe skarn cevherleşmesindeki piritin S-izotop değerinin dar bir aralıkta değişmesi ve magmatik kaynağı göstermesi her iki cevherleşmeyi oluşturan sıvıların başlangıçta kükürt içeriğini desteklemekte olup düşük ?S ve yüksek ?O2 ortam şartlarında oluştuğunu belirtmektedir. Kopuz Fe skarn cevherleşmesinde skarn mineralleri olarak diyopsitik hedenberjit ve diyopsit, andradit ve grossular andradit, epidot, bol manyetit, hematit ve çok az piritin olması; Karadağ Fe-Cu skarn cevherleşmesinde ise diyopsit, andradit ve grossular andradit, epidotun, manyetit ve hematitce zengin, çok az kalkopirit ve piritin varlığı; sıcaklıkların 200-500oC arasında olması; her iki cevherleşmeyi oluşturduğu düşünülen sıvıların tuzluluğunun magmatik sıvıları belirtmesi; oksijen ve karbon izotop verilerinin magmatik kökeni desteklemesi, cevherleşmelerin magmatik yayda, başlangıçta kükürtlü daha sonra oksitli şartların egemen olduğu sığ sokulum oluşumunu işaret etmektedir.

    İncele
  • MakaleYalnız künye2017
    Akçaabat (Trabzon) Güneyi ve Çevresindeki Kampaniyen Yaşlı Volkanik Kayaçların Petrografisi, Jeokimyası, Jeokronolojisi ve Petrojenezi

    Yücel, Cem

    Doğu Pontid Orojenik Kuşağında Akçaabat (Trabzon) güneyi ve çevresinde yüzeyleme veren Kampaniyen yaşlı volkanik kayaçlar; bazalt, bazaltik andezit ve andezit bileşiminde olup, petrografik olarak klinopiroksen , plajiyoklas (An80-84), olivin ve opak minerallerden oluşurlar. Tüm kayaç hamurunda uygulanan 40Ar-39Ar yaşlandırma metoduyla volkanitlerin yaşları 82.61±0.34 My (Üst Kretase, Kampaniyen) olarak belirlenmiştir. Volkanitler kalk-alkalen karaktere sahiptirler. İlksel manto (İM)'ya normalize edilmiş iz element değişim diyagramlarında büyük iyon yarıçaplı litofil element (BİLE; Sr, K2O, Rb, Ba), Th ve Ce bakımından zenginleşme, Zr, Y, Nb, Ta ve TiO bakımından fakirleşme ile karakterize edilen yitim imzasına sahiptirler. Ayrıca, kondrite normalize edilmiş nadir toprak element (NTE) dağılımları, kayaçların düşük-orta derecede zenginleştirklerini göstermiştir (LaN/LuN=2-3.4). Volkanitlerin ana magmasının gelişiminde fraksiyonel kristallenmenin rolü magma karışımı ve asimilasyonfraksiyonel kristalleşmeye (AFC) göre daha etkindir. Tüm bu veriler ışığında Kampaniyen yaşlı volkanitlerin ana magmasının yitim etkisiyle, daha çok akışkanlar tarafından metazomatizmaya uğratılmış spinel lerzolitik bileşimdeki zenginleşmiş bir kaynaktan türediği ve daha sonra kabuk içerisinde özellikle fraksiyonel kristallenme ve daha az oranda da magma karışımı gibi magmatik olayların etkisiyle geliştiği düşünülmektedir

    İncele
  • MakaleYalnız künye2016
    Gümüşhane Merkez ve Merkeze Bağlı Bahçecik Köyü Su Kaynaklarının Radyoaktivitesinin Tayini

    Kaya, Selim; Karabidak, Salih Mustafa; Kaya, Ali

    Bu araştırmada, Gümüşhane ili Bahçecik köyü yayla bölgesi, Gümüşhane merkez ve merkeze bağlı Bahçecik köyü şebeke sularının radyoaktivitesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma, içme suyu olarak kullanılan kaynak suların insan sağlığına zararlı miktarda radyoaktivite taşıyıp taşımadığının belirlenmesi ve Bahçecik köyü yayla bölgesine yapılacak içme suyu barajından Gümüşhane ili içme suyunun karşılanmasının planlanması bakımından önemlidir. Çalışmada, bölgedeki kaynak sularından alınan numunelerin toplam Alfa-Beta analizleri Türkiye Atom Enerjisi Kurumu İstanbul Küçükçekmece'deki araştırma merkezine gönderilerek orada yapılmıştır. Gama analizleri ise Üniversitemiz laboratuvarlarında yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar toplam Alfa Bahçecik yayla bölgesinde en düşük ve en yüksek; <10 mBq/L ve <20 mBq/L toplam Beta da 13 ±1 mBq/L ve 50±10 mBq/L belirlenmiştir. Bahçecik köyünde çeşmede toplam Alfa 40±10 mBq/L ve şebeke suyunda <10 mBq/L toplam Beta çeşmede 70±10 mBq/L ve şebeke suyunda 50±10 mBq/L olarak belirlenmiştir. Gümüşhane merkez şebeke suyunda ise iki noktadan alınan numuneler için toplam Alfa değerleri sırasıyla 30±10 mBq/L ve 40±10 mBq/L ve toplam Beta değerleri 112±10 mBq/L ve 118±10 mBq/L olarak belirlenmiştir. Analiz sonuçlarında belirlene toplam Alfa-Beta değerlerinin üç bölgede de insan sağlığına zarar verecek değerler olan toplam Alfa'da 0.5 Bq/L, toplam Beta'da 1 Bq/L'nin altında olduğu görülmektedir. Gama analizinden elde edilen sonuçlara göre, 226Ra için 4.6 mBq/L ile 5.5 mBq/L, 232Th için 2.1 mBq/L ile 3.6 mBq/L; 40K içinde 91.25 mBq/L ile 117.9 mBq/L aralığında olduğu belirlenmiştir. Bu değerler için hesaplanan yıllık etkin doz eşdeğerleri, Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) içme suları için belirlediği yıllık etkin doz eşdeğerinin üst sınırı olan 0.100 mSv/y'in çok altındadır. Gümüşhane ili şebeke suyu, Bahçecik köyü şebeke suyu ve Bahçecik köyü yayla bölgesindeki doğal su kaynaklarının insan sağlığına zarar verecek derecede radyoaktivite taşımadığı tespit edilmiştir

    İncele
  • MakaleYalnız künye2016
    Mescitli (Torul/Gümüşhane) ve Çevresindeki Eosen Yaşlı Volkanik Kayaçların Petrografik, Jeokimyasal ve Petrolojik Özellikleri

    Kaygusuz, Abdullah; Şahin, Kübra

    Doğu Pontid'lerin Güney Zonunda Mescitli (Torul/Gümüşhane) ve çevresinde yüzeylenen Eosen yaşlı volkanik kayaçlar mineralojik, petrografik ve jeokimyasal olarak incelenmiştir. Mescitli volkanitleri bazaltik andezit, bazaltik traki andezit, traki andezit, andezit, dasit ve riyolit bileşiminde olup, başlıca plajiyoklas, alkali feldispat, kuvars, hornblend, ojit ve biyotit minerallerinden oluşurlar. Volkanitler kalk-alkali karakterli olup, orta-yüksek K içeriğine sahiptirler. Büyük iyon yarıçaplı litofil elementler ve hafif nadir toprak elementlerce zenginleşmiş, yüksek çekim alanlı elementler bakımından tüketilmişlerdir. Kondrite normalize edilmiş nadir toprak element dağılımları, düşük-orta derecede zenginleşmeyle konkav şekilli olup (LaN/LuN=514), volkanitleri oluşturan kayaçların benzer kaynaktan itibaren oluştuklarını gösterirler. Volkanitlerin gelişiminde başlıca ayrımlaşma, daha az oranda da özümleme ± magma karışımı rol oynamıştır. Tüm bu veriler, volkanitlerin köken magmasının muhtemelen daha önce yitimle ilişkili olaylardan türeyen sıvıların metazomatizması yoluyla zenginleşmiş, yarı kıtasal litosferik manto kaynağı olabileceğini gösterir

    İncele
  • MakaleYalnız künye2016
    Investigation of the Ünlüpınar, Eylence Yayla (Kelkit-Gümüşhane) Epithermal Pb-Zn±Au Mineralization with Gamma Ray Spectrometer Measurements

    Maden, Nafiz; Kahveci, Nezaket

    In this study, the values of Potassium (K40), Uranium (eU), Thorium (eTh) and total dose rates in 320 stations were acquired through a high-sensitivity gamma-ray spectrometer. The maps of the Potassium (K40), Uranium (eU), Thorium (eTh) and total dose rates with theirs computed ratio maps are plotted. It is seen that the high magnitude of the anomalies are located through the fault lines related to the enrichment of K by evaluating these ratio maps. High K/eTh, K/eU and Efimov F-Parameter (KeU/eTh) anomalies point out the alteration zones with transmitting hydrothermal ore solutions. It is seen that the ore zones associated with the alteration could be determined with the gamma ray spectrometry, which is fast and economics method. Also, the high amplitude areas in the Efimov F-Parameter map demonstrate the potential ore zones and might be the mine drilling points.

    İncele
  • Proje2016
    Ankara Çayı (Ankara, Türkiye) Dere Yatağı Sedimanları ve Eski Alüvyonlarının Jeokimyasal ve İzotopik Farklılıkları

    Eker Saydam, Çiğdem; Özkan, Özay; Sipahi, Ferkan

    -

    İncele
  • Proje2016
    Eosen Yaşlı Volkaniklerde (Gümüşhane, KD Türkiye) Gözlenen Hidrotermal Alterasyonlar ile Cevherleşmelerin, Jeolojik, Jeokimyasal, Kökensel ve Altın Potansiyeli Açısından İncelenmesi

    Aydınçakır, Emre; Akaryali, Enver; Gücer, Mehmet Ali

    -

    İncele
  • Proje2016
    Avliyana (Torul-Gümüşhane) Antimonit Cevherleşmesinin Jeolojisi-Mineralojisi ve Kökeninin Araştırılması

    Kaygusuz, Abdullah; Vural, Alaaddin

    Projenin amacı, Gümüshane Torul Ilçesi sınırları içinde bulunan Avliyana antimonit cevherlesmesinin; jeolojisi, mineralojik özellikleri ve kökeninin arastırılmasıdır. Avliyana antimonit cevherlesme sahasında, Üst Kretase yaslı sedimanter kayaç arakatkılı andezit lav ve piroklastlar ve bu kayaçlara sokulum yapmıs Eosen yaslı diyorit, kuvars diyorit, kuvars monzodiyorit bilesimli intrüzif kayaçlar yüzeylenmektedir. Sahada, granitik genç intrüzif kayaçlar ve bu kayaçların sokulum yaptıgı yankayaçlarda hidrotermal damar tipte gelismis antimonit cevherlesmesi mevcuttur. Cevherlesmenin oldugu bölgede yaygın olmamakla birlikte, silislesme, killesme, hematitlesme, limonitlesme, yer yer epidotlasma ve kloritlesmeler seklinde hidrotermal alterasyonlar gözlenmistir. Antimonit cevherlesmelerinin 20?100 cm arasında degisen kalınlıklardaki silislesmelerin gelistigi hematize-limonitize zon içinde 2-10 cm arasında degisen kalınlıklarda olustugu tespit edilmistir. Sb cevherlesmesi ile Ag ve Au elementi arasında çok güçlü olmamakla birlikte dogru orantılı bir iliski görülmüs, Sb cevherlesmesinin yogunlastıgı kesimde Clark degerlerine göre bir miktar yüksek Ag ve Au degerlerinin oldugu tespit edilmistir. Sıvı kapanım çalısmalarında homojenlesme sıcaklıkları 150-380 oC arasında, ortalama 234 oC bulunmustur. Cevherlesmeyle iliskili sıvıların tuzlulugun ise düsük oldugu tespit edilmistir (% 0.16- 3.67 NaCl esdegeri). Cevherlesme ile iliskili oksijen ve kükürt izotop verileri dikkate alındıgında, cevherlesmeyi olusturan akıskanların magmatik kökenli oldugu, meteorik suların da cevherlesmede katkı verdigi anlasılmıstır (?18O, silikatlarda, süfatlarda ise ? 8.0 ile 11.0 arasında; ?34S antimonit minerallerinde ? -0.2 ile 1.47 arasında; sülfatlarda ? 2.3 ile 14.1 arasındadır). Alterasyon ürünü serizit ve illitlerden yapılan K-Ar ve granitik kayaçlardan yapılan U-Pb analizlerinde 44.17±0.49 Ma ile 45.60 ±0.55 Ma arasında degisen yaslar tespit edilmis olup, sahadaki cevherlesmenin Avliyana granitoyidinin sokulumu ile iliskili oldugu sonucuna varılmıstır.

    İncele