Yürüdür, Eren; Zeybek, Halil İbrahim; Aylar, Faruk; Alemdag, Selcuk; Bayram, İsmail; Altun, Musa

Bu çalışmada, Giresun ili Alucra ilçesi Aktepe köyüne bağlı Belençayırı mahallesi sınırları içerisindeki traverten köprüsü incelenmiştir. Çalışmanın amacı, Aktepe Traverten köprüsünün oluşumu, jeomorfolojik özellikleri ve jeoturizm potansiyelini ortaya koymaktır. Çalışma arazi ölçüm, gözlem ve laboratuvar analizlerine dayanmaktadır. Traverten köprüsü, Alucra Çayı’nın yan kollarından Hayran Deresi vadisi üzerinde oluşmuştur. Traverten köprüsünün oluşumunda sahanın tektonik, litolojik ve jeomorfolojik gelişiminin önemli etkisi vardır. Çalışma sahasında farklı dönemlere ait kayaç toplulukları bulunmaktadır. Ancak traverten köprüsünün oluşumunda Jura-Alt Kretase yaşlı volkanikler ile kireçtaşının önemli etkisi vardır. Bu yapı içerisinde vadisini açan Hayran deresi, ilerleyen süreçte morfolojik taban düzeyini belirlemiştir. Bu duruma bağlı olarak üstteki kireçtaşı tabakasından yağışlar sonucu sızan sular vadiye doğru akmış ve yamaç kaynaklarının oluşmasına neden olmuştur. Bu kaynaklardan çıkan ve kalsiyum bikorbonat bakımından zengin bu sulardaki karbondioksit yüzeye çıktıktan sonra ortam şartlarına bağlı olarak sudan ayrılmış ve kalsiyum karbonat birikerek Aktepe travertenlerini oluşturmuştur. Süreç içerisinde traverten kütlesi vadinin tamamını batı yönünde ilerleyerek kapatmış ve traverten köprüsünü oluşturmuştur. Laboratuvar analizleri sonucunda yüzeyden alınan travertenin %59.31 CaCO3 ve %40.69 kil içerirken, köprü altında oluşan sarkıtın %95.96 CaCO3 ve %04.04 kil içerdiği tespit edilmiştir. Jeoturizm potansiyelini belirlemek amacıyla GAM Modeli ve Sayısallaştırılmış SWOT analizi uygulanmıştır. Bu analizler sonucunda sahanın yüksek jeoturizm potansiyeline sahip olduğu tespit edilmiştir.

Uzun, Ali; Aylar, Faruk; Zeybek, Halil İbrahim; Alemdağ, Selçuk

Tors are mound-like rock landforms, resistant to erosion, that may sometimes reach the size of several storeys of house by volume. They may develop in different climate regions and different rock types, led by granitic rocks. In this study, tors developed in granitic rocks around Yaylalı village linked to Kürtün county in Gümüşhane were investigated. The study area is located in the eastern part of the Giresun mountain range in northeastern Turkey, 2000–2300 m above sea level. The aim of the study is to determine the natural environmental characteristics in tor formation and to reveal the effect of bedrock on tor formation. During field studies, 18 tors were selected by noting location, size and structural features, and dimensions were measured. Thin sections were first made from the rock samples taken from the tors and then the mineralogical composition was investigated by modal analysis method. As a result of this analysis, it was determined that the bedrock forming the tors is granite. During the field observations, it was determined that the intersecting vertical joints supported the formation of castle-like tors, while the horizontal joints supported the formation of pita pile-shaped tors. There are also pseudokarstic shapes resembling kamenitza and karst pavement. In conclusion, joint sets causing local resistance differences directed the formation of tors, while excess slope affected surface erosion and suitability of climate conditions-controlled weathering rate.

Uzun, Ali; Aylar, Faruk; Zeybek, Halil İbrahim; Gürgöze, Serkan; Bahadir, Muhammet; Alemdağ, Selçuk

The Diş Kayalıkları is one of the largest and most striking examples of crests in the world and is located between Eskidere and Boğazören villages of the İmranlı district of the Sivas province in Türkiye. The crests, which resemble castle walls when viewed from afar, have a real wall pattern due to the right-angled crack system of the bedrock when viewed closely. This study aims at investigating the geomorphological features of the Diş Kayalıkları and determining how the geological and geomorphological evolution of the Diş Kayalıkları took place and how the current formation mechanism continues. In the region, the mid-latitude continental climate prevails with cold humid winters and warm dry summers. The bedrock consists of Miocene bedded deposits of different resistance, folded by young tectonic movements. Diş Kayalıkları was formed by selective erosion of less resistant terrain around a pack of resistant rock on the steeper southern slope of an asymmetrical anticline. It has a length of 4750 m in the approximately northwest-southeast direction, a maximum height of 30 m, and a width varying between 5 and 8 m. In the present morphological appearance of the Diş Kayalıkları, it can be stated that the structure formed after the tectonic formation process was eroded under the control of the local climate and crest formation was realized. In the following process, the crest experienced a polycyclic process where different landforms were formed. There are smaller landforms such as karren, cave and rock window on Diş Kayalıkları, and macrofossil beds in some places. This highly attractive geomorphosite, unknown to wider public, should be investigated from various scientific aspects and should be brought to regional tourism by making the necessary infrastructure and promotion studies.