• MakaleAçık Erişim2023
    Magmatic evolution of the Calc-alkaline Middle Jurassic igneous rocks in the eastern pontides, NE Turkey: insights from geochemistry, whole-rock Sr-Nd-Pb, in situ zircon Lu-Hf isotopes, and U-Pb geochronology

    Aydınçakır, Emre; Yücel, Cem; Kaygusuz, Abdullah; Bilici, Özgür; Yi, Keewook; Jeong, Youn-Joong; Güloğlu, Z. Samet

    The Eastern Pontides in NE Turkey hosts a very limited number of plutonic rocks from the Jurassic period. Here we submit new geochemical, Sr-Nd-Pb and zircon Lu-Hf isotope data, and zircon U-Pb ages for plutonic rocks in this region. Zircon U-Pb dating for the Alemdar and Işıkdere plutons yielded an age of 175–170 Ma (Middle Jurassic). The Alemdar and Işıkdere plutons have I-type, medium to high-K calc-alkaline series, and metaluminous to slightly peraluminous characteristics. On PM-normalized diagrams, the plutons are enriched in large-ion lithophile elements (LILEs) with pronounced depletion of high field strength elements (HFSEs, Ta, Nb, Ti). Chondrite-normalized plots for the plutons show variable enrichment in light rare earth elements (LREEs) with depletion of heavy rare earth elements (HREEs). The rocks of the Alemdar Pluton have homogeneous ISr values (0.70585 to 0.70673), low εNd(i) values (−3.9 to −1.6), pozitif εHf(i) values (+3.3 to +9.1), and Hf single-stage model ages (563–712 Ma), whereas those of Işıkdere have high ISr values (0.70666 to 0.70673), low εNd(i) values (−3.9 to −3.8), εHf(i) values (−3.1 to +1.1), and Hf single-stage model ages (791–969 Ma). These values imply that they have different sources. These results suggest that the magma of the Alemdar was formed by the partial melting of a relatively depleted lithospheric mantle wedge interaction of the OIB-like melts, while those of Işıkdere have derived from the partial melting of an enriched mantle metasomatized by slab-derived sediments and then modified by fractional crystallization and crustal contamination in crustal magma chambers. Considering the available data, we conclude that the studied plutons were related to extensional tectonic events during the Middle Jurassic in response to the roll-back of the Paleotethys oceanic slab in the final stage of oceanic closure. These rocks are an example of the formation of deep subduction products following Early Jurassic subduction.

  • MakaleAçık Erişim2021
    Eosen yaşlı Kışlaköy volkanitlerinin petrografisi, mineral kimyası ve kristallenme koşulları, Erzurum, KD Türkiye

    Aydınçakır, Emre; Yazar, Emel Abdioglu; Yücel, Cem; Güngör, Hande; Bilici, Özgür

    Bu çalışmada Eosen yaşlı Kışlaköy (Narman/Erzurum) volkanik kayaçlarının minerolojik, petrografik ve mineral kimyası analizleri incelenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda magmaların kristallenme esnasında etkili olan sıcaklık, basınç gibi fizikokimyasal özellikleri ile fizikokimyasal verileri jeolojik verilerle birleştirerek bu kayaçları oluşturan magmaların kabuktaki gelişimleri irdelenmiştir. Çalışma alanındaki başlıca birimler Eosen yaşlı Kışlaköy Volkaniti, Oligo-Miyosen yaşlı Oltu Formasyonu, Oligo-Miyosen yaşlı Alabalık Formasyonu ve Alüvyonlardan oluşmaktadır. Kışlaköy volkanik kayaçları volkanik fasiyes özelliklerine göre piroklastitler, dayklar ve lavlar olmak üzere üç başlıkta incelenmiş, genellikle bazalt bileşiminde ve başlıca plajiyoklaz (An₄₉₋₈₅), klinopiroksen (Wo₄₀₋₄₆ En₄₁₋₅₀ Fs₅₋₁₈), olivin (Fo₆₈₋₇₅) ve Fe-Ti oksit minerallerden oluşmaktadır. Bu kayaçlar genel olarak hyalo-mikrolitik porfirik, glomeroporfirik, glomerofirik, mikrolitik porfirik, poikilitik, intersertal doku sergilemektedirler. İncelenen volkanitler; plajiyoklaz fenokirstallerinde halkalı zonlanma, elek dokusu ve kemirilme; klinopiroksenlerdeki yenme, kemirilme ve kalıntı merkezler gibi dengesizlik dokuları gözlenmiştir. Termobarometre hesaplamalara göre volkaniklerin kristallenme sıcaklığı 489-1247 0C arasında, basınç 0.5-4.7 kbar arasında değişmekte olup, bütün bu verilere bakılarak incelenen volkanik kayaçların orta-sığ kıtasal kabuk (~4-12 km) içerisinde yerleştiği söylenebilir.