Yazarlar
- Ahmet Bayraktar(2)
- Ahmet Özdemir(2)
- Burcu Aksoy(2)
- Cenk Çarkacı(2)
- Emrah Öztürk(2)
- Ertan Aktürk(2)
- Fatma Bostan(2)
- Gökhan Kaymak(2)
- Hikmet Akyol(2)
- Kübra Akyüz(2)
- Lokman Odabaş(2)
- Muhammet Kılıç(2)
- Rıza Akbaş(2)
- Selim Yalçın(2)
- Sinan Kurt(2)
- Abakar Ali Issakha(1)
- Abdoul Wahidou Mahamane Seydou(1)
- Abdoulaye Coulıbaly(1)
- Abdulkadir Daştan(1)
- Abdulkadir Gök(1)
- Abdulkadir Meydan(1)
- Abdulkadir Murat Güner(1)
- Abdulkerim Özkök(1)
- Abdullah Alperen Okumuş(1)
- Abdullah Birinci(1)
- Abdullah Danişmaz(1)
- Abdullah Danışmaz(1)
- Abdullah Egi(1)
- Abdullah Kolotoğlu(1)
- Abdullah Küçükaslan(1)
- Abdullah Memiş(1)
- Abdullah Necati Doğan(1)
- Abdullah Souda(1)
- Abdullah Turan(1)
- Abdullah Yılmaz(1)
- Abdulsamet Keleş(1)
- Abdulsamet Varan(1)
- Abdurrahman Atalay(1)
- Abdurrahman Oruç(1)
- Abdurrahman Saka(1)
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Yerel yönetişim ve kalkınma ajansları: Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı örneği
Cengizhan Gazioğlu
Çalışmada yönetişim kavramı ele alınarak yerel yönetişimleri incelenmiştir. Yerel yönetişimin özelliklerinden bahsederek, yerel yönetişimde bulunan Kalkınma ajanslarının yapıları incelenmiştir. Yönetişim kavramı ve kalkınma kavramı çerçevesinde önemli bir rol oynayan Bölgesel Kalkınma ajanları (BKA) bulundukları bölgeye katkı sağlamaktadır. Bu çalışmada yönetişim kavramı tanımlanarak, yerel yönetişim kavramı çerçevesinde kalkınma ajansları irdelenmiştir. Bölgesel kalkınma ajanslarının önem ve gerekliliklerinden bahsedilmiştir. Bölgesel Kalkınma Ajanslarından olan Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansının faaliyetleri incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı Türkiye içerisinde yer alan yerel yönetişimde kalkınma ajanslarının rolü kavranarak, bölgesel kalkınma ajanslarının yapısı ve gereklilikleri incelenmiştir. TR90 bölgesinde faaliyet veren Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı'nın ise bölgeye yarar sağladığı görülmüştür.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Öğrenilmiş çaresizlik ve yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi: Üniversite mezunu kadın işsizler üzerine bir araştırma
Derya Mazı
Çalışmanın amacı, öğrenilmiş çaresizlik ve yaşam doyumu arasındaki ilişkiyi üniversite mezunu işsiz kadınlar bağlamında incelemektir. Ayrıca, bu değişkenleri demografik faktörlere göre incelemektir. Çalışmanın örneklemini Hatay ilindeki 260 üniversite mezunu işsiz kadın oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama yöntemlerinden anket yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada, Kişisel Bilgi Formu, Öğrenilmiş Çaresizlik Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde, frekans analizi, normallik testi, güvenilirlik analizi, t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Öğrenilmiş çaresizliğin eğitim düzeyleri açısından anlamlı bir fark göstermediği, ancak medeni durum açısından incelendiğinde evli ve bekar olma durumuna göre değişkenlik gösterdiği saptanmıştır. İşsizlik süresi ile arasında anlamsız ilişki, iş bulma umudu ile anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Yaşam doyumu ile eğitim düzeyi ve medeni durum açısından anlamlı farklılık bulunmuştur. Yaşam doyumunun işsizlik süresi ile arasında anlamsız ilişki olduğu saptanmıştır. Ancak iş bulma umudu açısından incelendiğinde yaşam doyumu ile anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Öğrenilmiş çaresizlik ile yaşam doyumu arasında anlamlı ilişki olduğu ve öğrenilmiş çaresizliğin yaşam doyumunu anlamlı düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kadın işsiz, Öğrenilmiş çaresizlik, Üniversite mezunu, Yaşam doyumu
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Kadın ve aile ilmihalleri
Ayşegül Bülbül
Bu tezde Müslüman bireylerin başucu kitabı niteliğinde olan, inanç, ibadet ve ahlak alanlarında ve hemen herkesin günlük hayatta karşılaşılması muhtemel meselelere yönelik bilgileri içeren ilmihal çalışmalarını bazı hususlara dikkat çekerek incelemeye çalıştık. İki bölümden oluşan çalışmanın, birinci bölümünde ilmihal kavramını açıklayarak bu çalışmaların bilgi kaynaklarından bahsettik. Sonrasında ilmihal çalışmalarının çeşitlerine yer verip bu çalışmaları hacimlerine ve konularına göre ayırarak inceledik. İlgili bölümdeki ilmihal çeşitlerinin içeriği ile ilgili öz cümleler ile bilgiler verdik. Bir kaçı çalışmada da incelenen, cumhuriyet öncesi ve sonrasında yazılmış olan kadın ve aile ilmihallerini tespit ederek yazılma nedenleri üzerine durduk. Bu bölümde, yazarların bu çalışmaları inşa ederken görüşleri de dikkate alınmıştır. Ayrıca günümüz şartları ve müminlerin ihtiyaçları da göz önüne alınarak çalışmaların yazılış nedenlerini incelemeye çalıştık. İkinci bölümde ise tezimizde incelemiş olduğumuz eserlerde yer alan temel konuların içeriklerine yer verdik. İlmihallerde konuların nasıl işlendiği, görüş farklılıkları, kullanılan kaynaklar, şekil ve üslupları, eserlerin hacimleri gibi birçok açıdan karşılaştırmalarda bulunduk. Son olarak kadın ve aile ilmihallerine yönelik yapılan değerlendirme ve tenkitlere değindik. Bu kısımda tezimizde ismen belirtmiş olduğumuz ilmihal çalışmalarından yola çıkarak kendi bulgularımıza ve tekliflerimize de dikkat çektik.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Elektronik para kullanımını etkileyen faktörlerin Utaut 2 modeli ile incelenmesi
Süleyman Tokuç
Çalışmanın amacı: Araştırmanın amacı elektronik para kullanımını etkileyen faktörlerin belirlenip kullanıcılara sağladığı faydaları analiz edip, kullanıcıların bilgi seviyelerinin ölçülmesidir. Çalışmada utaut 2 modeli değişkenleri ile elektronik para test edilmiştir. Çalışma kapsamında verilerimiz online ortamda anketle 600 katılımcı ile elde edilmiştir. Ölçeklerin güvenirliği için ise Cronbach Alfa Katsayısı analizinden faydalanılmıştır. Ölçeklerin geçerliliğinde ise birinci düzey doğrulayıcı faktör analizinden yararlanılmıştır. Hipotezler ise yapısal eşitlik analizi ile test edilmişlerdir. Çalışmamın sonucunda ise, elektronik para kullanıcılarının performans, Hedonik motivasyon, fiyat değeri, alışkanlık, güven değişkenlerinin davranışsal niyet üzerinde olumlu etkisinin olduğu. Sosyal etki ile kaygı değişkeninin olumlu ancak negatif yönde etkisinin olduğu. Sosyal etki, kolaylaştırıcı koşulların davranışsal niyet üzerinde ve kolaylaştırıcı koşullar ile alışkanlığın kullanım davranışına etki etmediği sonucuna varılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Hizmetkar liderliğin işten ayrılma niyetine etkisinde lider-üye etkileşiminin aracı rolü - konaklama işletmelerinde bir araştırma
Fatih Köse
Araştırmanın amacı, hizmetkâr liderliğin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde lider-üye etkileşiminin aracı rolünün belirlenmesidir. Araştırma kapsamında veriler, 4 ve 5 yıldızlı otellerde çalışanlardan yüz-yüze görüşme ve online anket yoluyla elde edilmiştir. Çalışmada hizmetkâr liderlik davranışı, işten ayrılma niyeti ve lider-üye etkileşimini ölçen ölçekler kullanılmıştır. Yapılan Pearson korelasyon analizi sonuçlarına göre 4 ve 5 yıldızlı otellerde çalışanların işten ayrılma niyeti ile hizmetkâr liderlik algıları arasında orta düzey ve negatif, lider üye etkileşimi algılarında yüksek düzey ve pozitif, işten ayrılma niyeti ile lider-üye etkileşimi algıları arasında ise orta düzey ve negatif bir korelasyon olduğu saptanmıştır. İlgili otellerde çalışan personellerin hizmetkâr liderlik algılarının işten ayrılma niyetinde azalma sağladığı ve yine hizmetkâr liderlik algılarının lider-üye etkileşimini önemli ölçüde açıkladığı, lider-üye etkileşimi algılarının ise işten ayrılma niyetini pozitif yönde açıkladığı görülmektedir. Hizmetkâr liderlik ile lider-üye etkileşiminin işten ayrılma niyeti değişkeninin varyansını önemli bire derecede açıkladığı, hizmetkâr liderliğe ilişkin düşüncelerin ise işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinin anlamlılık gösterdiği ve az da olsa etkiyi arttırdığı belirlenmiştir. Araştırmanın bulguları ışığında lider-üye etkileşiminin, hizmetkâr liderlik ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide değişim aracı olduğu görülmüştür.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023The representation of intellectuals turning to Anatolia the first-term novels
Ebru Talip
20.century.II, which was also announced. Yusuf Akçura, Ahmed Ağaoğlu, Hüseyinzade Ali, etc. in the short-term freedom environment provided by the constitutional movement. Turkism and Populism movements have started to gain popularity through Turkish immigrants. In his follow-up, he participated in the II through the magazines Türk Yurdu and Halka Doğru. The basis for the intellectuals of the constitutional period to turn to the people, to get to know the people, to educate the people and to learn hars from the people was created with the conceptualization of Ziya Gökalp. Turkish intellectuals aimed to realize these ideals by turning to Anatolia. These goals are 21.century.and it has been continued. In this direction, idealistic intellectual figures have started to come to life in literary texts since the National literature movement. The planned study will focus on the fate of the intellectuals in the first period novels on the material and spiritual planes. By identifying the conflicts that intellectuals experienced with the impressions they put forward by staying foreign and foreign to Anatolia before going to Anatolia, the opportunities of literary sociology will be utilized. According to a chronological plane, text based on Ahmet Mithat Efendi's Bakhtiarlik (1885), Mizanci Murat's Turfanda or Turfa (1890), Abubekir Hazim Tepeyran's Kucuk Pasha (1910), Halide Edip Adivar's Shoot Kahpeye (1923), Resat Nuri Güntekin's Green Night (1928) and Yakup Kadri Karaosmanoglu's Yaban(1932) novels analysis will be performed. Scientific data will be presented to the literature through the planned analysis of literary texts created during the period from the Tanzimat years to the beginning of the National Struggle and the establishment stages of the Republican regime, which are the result of victories in its follow-up.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Ziyaretçi memnuniyeti ve davranışsal niyet arasındaki ilişkide destinasyon kişiliğinin aracılık etkisi: Ankara örneği
Mustafa Biler
Araştırmada, Ankara ilini ziyaret eden yerli turistlerin destinasyona ilişkin kişilik algılarının belirlenmesi ve bu algıların memnuniyeti sonucunda ziyaretçilerin davranışsal niyetlerine aracılık etkisi incelenmiştir. Bu kapsamda Ankara ilinin turizm potansiyelinin ziyaretçi memnuniyeti ve destinasyon kişiliği temelinde incelenmesi ile ziyaretçinin, hissettiği kişilik özelliklerini bir sonraki ziyarete yönelik tutumu ve tavsiye etme durumu araştırılmıştır. Çalışma kapsamında Ankara ilini ziyaret eden yerli 459 turiste anket formu uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda ziyaretçi memnuniyetinin davranışsal niyet ve destinasyon kişiliği üzerinde, destinasyon kişiliğinin de davranışsal niyet üzerinde olumlu yönde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada aynı zamanda, ziyaretçi memnuniyeti ile davranışsal niyet arasındaki ilişkide, destinasyon kişiliğinin aracı etkiye sahip olduğu sonucu elde edilmiştir. Ortaya çıkarılan bu sonuçlar Ankara destinasyonunu ziyaret eden yerli turistlerin hizmet satım alım süreçlerinde olumlu edinimler elde ettiklerini göstermektedir. Bunun yanında Ankara ilinin destinasyon kişiliğinin, Ankara iline yönelik davranışsal niyetler üzerinde aracı etkiye sahip olduğu anlaşılmıştır. Bu durum destinasyon kişiliğinin önemli bir etki yarattığını göstermektedir. Buradan hareketle Ankara'yı ziyaret eden yerli turistlerin geleceğe yönelik tavsiye etme ve tekrar ziyaret etme yönelimlerinde destinasyonun kişiliğinin önemli bir etki yarattığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Muhasebe eğitiminde kullanılan öğretim yöntemlerinin değerlendirilmesi: Ondokuz Mayıs Üniversitesi örneği
Sultan Yılmaz
Bu çalışmanın amacı, Muhasebe eğitiminde kullanılan öğretim yöntemlerinin değerlendirilmesidir. Bu doğrultuda Ondokuz Mayıs Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde öğrenim gören ve muhasebe dersi alan 372 öğrenciye anket uygulanmıştır. Araştırmada öğretim yöntemlerinin alt boyutlarını oluşturan anlatım, tartışma, soru-cevap, işbirlikli öğrenme, araştırma ve örnek olay yöntemlerine ilişkin ilgili literatürden yararlanılarak oluşturulan ölçek oluşturulmuştur. Elde edilen verilerin analizinde frekans, t-testi ve tek yönlü varyans (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğrencilerin cinsiyet, yaş, bölüm ve aldıkları muhasebe dersleri ile öğretim yöntemleri algıları, yöntemlere karşı memnuniyetleri arasında farklılık olup olmadığı istatistiki olarak test edilmiş ve bazılarında anlamlı farklılık bulunmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023COVID-19 sürecinde içsel pazarlamanın örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi: Bir üniversite hastanesi örneği
Yunus Baykın
Örgütsel bağlılık, çalışanların örgütlerine karşı sahip oldukları psikolojik bağlılık ve sadakati ifade eder. Covid-19 salgını sırasında; krizin neden olduğu benzeri görülmemiş stres ve belirsizlik nedeniyle kurumsal bağlılığı sürdürmek işletmeler açısından zor bir süreçtir. Covid-19 salgını, dünyanın dört bir yanındaki çalışanları önemli ölçüde etkiledi. Pek çok insan işten çıkarıldı. Çoğu ücretsiz izne gönderildi ve birçok çalışanın görev tanımı veya çalışma düzeninde değişiklikler oldu. Kısaca Pandemi birçok işletme ve çalışanı için büyük bir belirsizlik ve strese neden oldu. Çalışanlar kendi sağlıkları ve sevdiklerinin sağlıkları, maddi kaygılar ve iş güvenliği konusunda endişe yaşadılar. Öte yandan tüm bu süreçte fedakârca her türlü zorluğa göğüs geren sağlık çalışanları ise dişini tırnağına takarak geri adım atmadan çalıştılar ve tüm insanlığın takdirini kazandılar. Bu süreçte sağlık çalışanlarının memnuniyetlerini ve örgütlerine bağlılıklarını maksimum düzeyde tutabilmek önemliydi. Amacı çalışan memnuniyetine yol açtığı düşünülen içsel pazarlama uygulamalarının sağlık çalışanlarının örgütlerine olan bağlılıkları üzerindeki olası etkilerini ortaya koyabilecek bir model önerisi sunmak olan bu çalışma 297 sağlık çalışanı üzerinde gerçekleştirildi. Sonuç olarak geliştirilen araştırma modelinde sağlık çalışanlarına yönelik gerçekleştirilen içsel pazarlama faaliyetlerinin onların çalışma memnuniyetleri üzerinde ve dolaylı olarak da organizasyonlarına olan duygusal, normatif ve devam bağlılıkları üzerinde pozitif yönde etki oluşturduğu gözlemlenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Zemin-yapı etkileşimi dikkate alınarak çok katlı bir yapının dinamik davranışı üzerinde zemin kat yüksekliğinin etkisi
Ali Furkan Parlak
Günümüzde konutlar, iş merkezleri, sağlık kurumları ve okullar gibi birçok mühendislik yapısı genellikle betonarme olarak inşa edilmektedir. Bu yapıların depremler nedeniyle ağır hasar görmesi veya çökmesi can ve mal güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye sokabilmektedir. Bu nedenle betonarme yapı sistemlerinin deprem yükleri altındaki davranışlarının çeşitli modelleme yaklaşımlarıyla ortaya konulması büyük önem arz etmektedir. Zemin-yapı etkileşim mekanizması dikkate alınarak gerçekleştirilen çözümlemelerde yapı doğal titreşim periyotlarının ve yapıda oluşacak iç kuvvetlerin zemin özelliklerine bağlı olarak değişebileceği bilinen bir husustur. Ayrıca zeminin karmaşık yapısından dolayı betonarme yapıların sismik davranışı üzerinde etkileşim etkilerinin araştırılması konusu halen güncelliğini korumaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, zemin-yapı etkileşimi dikkate alınarak zemin kat yüksekliği değişiminin 15 katlı bir yapının dinamik davranışı üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, üç farklı zemin kat yüksekliği ve dört farklı temel zemin sistemi dikkate alınarak ANSYS paket programı aracılığıyla sayısal modeller oluşturulmuş ve bu modeller farklı frekans içeriğine sahip üç farklı deprem yüklemesi altında çözümlenmiştir. Analiz sonuçları yer değiştirmeler, göreli kat ötelemeleri, ivmeler ve gerilmeler yönünden karşılaştırmalı olarak tartışılmıştır. Sonuçlar, bu tepkilerin zemin kat yüksekliğine, zemin-yapı etkileşimine ve deprem frekans içeriğine bağlı olarak değişebileceğini göstermiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Akıllı turizm kapsamında turistlerin destinasyon seçimlerinin değerlendirilmesi
Özgür Güvercin
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişmesi ve teknolojinin her geçen gün daha fazla kullanıcı tarafından kabul görmesi ile birlikte teknoloji temelli kullanım alışkanlığı ortaya çıkmıştır. Akıllı turizm kavramı, teknoloji ve turizmin birleşiminin bir sonucudur. Akıllı şehir kavramından türetilen akıllı turizm yaklaşımı, destinasyonların ve kaynakların verimli ve sürdürülebilir kullanımını, rekabet edebilirliğini, turizm deneyimlerinin zenginleştirilmesini ve birlikte yaratılmasını amaçlamaktadır. Akıllı turizm sisteminde, destinasyonun arz ve talep yönlerinin teknoloji çatısı altında birleştirilmesi ve kullanılabilir bilgilere sahip olması sağlanmaktadır. Destinasyon seçimi aşamasında sosyo-kültürel, demografik ve ekonomik birçok faktör turistler için belirleyici olmaktadır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte tüketicilerin yaşamlarına giren akıllı teknolojiler, turistlerin satın almalarında diğer faktörler kadar etkili olmaya başlamıştır. Turistler akıllı turizm teknolojilerini kullanarak destinasyonlar hakkında bilgi aramak için ne kadar az zaman harcarlarsa destinasyon imajına ilişkin algıları o kadar olumlu olur. Bu araştırmada, turistlerin akıllı teknolojileri kullanmalarının destinasyon seçimlerine ve turistler tarafından algılanan destinasyon imajına etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini, seyahatleri öncesinde, sırasında veya sonrasında akıllı teknolojileri kullanan turistler oluşturmaktadır. Bu araştırmanın amacı doğrultusunda katılımcılara 428 anket formu uygulanmış ve 403 anket analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre akıllı turizm uygulamalarının turistlerin destinasyon tercihleri ve algılanan destinasyon imajı üzerinde olumlu etkilerinin olduğu tespit edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Hz. İbrâhim dönemi elçilerinde evlat-ebeveyn ilişkisi
Yunus Emre Bülbül
Bu çalışma, Hz. İbrâhim Dönemi Elçilerinde Evlat-Ebeveyn ilişkisini ele almıştır. Çalışma iki bölümden oluşturulmuştur. Birinci bölümde konuyla ilgili elçilerin aile fertleriyle yaşadıkları olaylar kısaca anlatılmıştır. Bu dönemde Hz. İbrâhim'in çevresinde birçok elçinin bulunduğu görülmüştür. Onların hayatları, kıssaları ve Kur'ân'da anlatılan durumlarına kısaca ve kronolojik olarak temas edilmiştir. İkinci bölümün ilk kısmında bu dönemdeki resullerin elçiler olarak ve babalar-eşleri olarak evlatlarıyla yaşadıkları olaylar anne-baba ve çocuk ilişkileri kapsamında incelenmiştir. Bu açıdan Kur'ân'da Hz. İbrâhim, Hz. Lût, Hz. İsmâil, Hz. İshâk, Hz. Yakûb ve Hz. Yûsuf kıssaları baba-anneler olarak çocuklarıyla münasebetleri irdelenmiştir. Yine ikinci bölümün ikinci kısmında ise evlatların, yani elçilerin çocuklarının anne ve babalarına yani elçi olan babalarına karşı davranışları ele alınmıştır. Aile fertleri arasındaki ilişkiler ele alınırken özellikle evlatların anne ve babayla olan münasebetlerindeki örnek oluşturacak münasebetlere temas edilmiştir. Bir başka temas edilen nokta ise anne ve babanın evlatlarıyla olan ilişkilerinde olmuştur. Bu bağlamda nebilerin aile bireyleri ile ilişkilerinde örnek birer şahsiyet oldukları vurgulanmıştır. Ayrıca burada incelenen aile içerisindeki ilişki biçimlerinin, geçmişten günümüze kadar her topluma hitap edebilecek özellikte oluşlarına dikkat çekilmiştir. Bu açıdan özellikle müslüman aile bireyleri için elçilerin aile fertleriyle olan ilişkileri, örnek olmalarıyla ilişkilendirilmiştir. Resullerin aile fertleriyle ilişkileri ele alınırken öncelikle Kur'ân'da yer alan ayetlerden, ardından tefsir, hadis ve tarih kitaplarından, tezlerden, makalelerden istifade edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Borsa İstanbul'da kayıtlı teknoloji firmalarının finansal performans analizi: Entropi ve topsis yöntemleri ile bir çalışma
Tuncay Mazlum
Kalkınmada ve uluslararası rekabette önemli rolü olan teknoloji sektörünün gelişimini izlemede, sektörde yer alan firmaların finansal performans analizi anahtar bir araçtır. Bu çalışmada Borsa İstanbul'a kayıtlı teknoloji firmalarının 2019-2020 yılına ait finansal performansının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. BİST'e kayıtlı 28 teknoloji firmasının verileri FİNNET veri tabanından alınarak finansal oranlar hesaplanmıştır. Teknoloji firmalarının finansal performanslarını Entropi ve Topsis yöntemleri ile analiz etmek üzere 5 kriter ve toplam 15 alt kriter belirlenmiştir. Ardından kullanılacak olan yöntemlere uygun biçimde finansal oranlar düzenlenmiş, çok kriterli karar verme yöntemlerinden Entropi ile ağırlıklar belirlenmiş, Topsis yöntemiyle finansal performanslar sıralanmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda teknoloji firmaları arasında en yüksek finansal performansa sahip firma; 2019 yılı için birinci sırada PAPİL, ikinci sırada LİNK ve üçüncü sırada ARDYZ olarak; 2020 yılı için birinci sırada ESCOM, ikinci sırada LİNK ve üçüncü sırada PAPİL olarak belirlenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Yabancı seyyahların eserlerinde tasavvuf kültürü
Canan Çolak Karahan
Seyahatnâmeler genel olarak bir seyyahın gezip gördüğü yerleri okuyucuda ilgi, merak ve iştiyak uyandıracak bir üslupla yani sözlerle resmettiği bir yazı türüdür. Seyahatnâmeler aynı zamanda tarihî, kültürel, sosyal, dinî, antropolojik ve coğrafî açıdan ait olduğu zamanın birer portresidir ve tarihin karanlık yanlarını aydınlatırlar. Tasavvuf Tarihindeki klasik sınıflandırmaya göre tasavvufu üç dönemde inceleriz. Hz. Peygamber (s.a.v), sahâbe, tâbiîn ve tebeu't tabiîn dönemlerinde fakr anlayışını temele alan Zühd Dönemi, yaklaşık olarak miladi 8. asırla başlayan Tasavvuf Dönemi ve son olarak 12. asır ve sonrasını kapsayan Tarikatlar Dönemi. İncelemiş olduğumuz seyahatnâmeler özellikle tarikatlar dönemine dair bilgiler içermektedir. Bu çalışmamızda, Şiblî Nu'mânî, İbn Battûta gibi müslüman seyyahlara ilave olarak Reinhold Lubenau, Jean Thévenot, Chardin, Tournefort, Nicolas de Nicolay, Heinrich Bart, Breüning gibi birçok gayrimüslim seyyah da incelendi, onların tasavvufa ve tasavvuf ehline bakış açıları yansıtıldı. Öncelikle yüzyıllara göre tasnif edilen seyahatnâmelerde, tasavvuf kültürüne ait ögeler incelenmeye çalışıldı. Bu bağlamda, eserlerde bahsedilen tekkeler, tarikatlar, sûfîler ve kerâmetleri seyyahın gezi güzergâhı dikkate alınarak derleyip sunulmaya çalışıldı. Ulaşabildiğimiz tasavvufî bilgiler içeren en eski seyahatnâme, 10. yüzyılda yaşamış ve gezmiş olan Ebu Dülef'e aittir. Sadece Ebû Yezîd Bistamî'nin kabrinden bahseder. Bu sebeple çalışmamızda müstakil bir yer vermedik. Tasavvuf kültürü açısından en zengin eser ise İbn Battuta Seyahatnâmesi'dir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Farklı ekim zamanı ve normunun, gümüşhane şeker fasulyesinde verim ve teknolojik özelliklere etkisi
Gonca Soydaş
Çalışma, farklı ekim zamanında (22 Mayıs, 6 Haziran ve 21 Haziran) ve farklı ekim aralıklarında (30×5 cm, 30×10 cm, 30×15 cm, 45×5 cm, 45×10 cm, 45×5 cm) ekilen Gümüşhane Şeker Fasulyesinin verimi ve bazı tekonolojik özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Denemeler, Gümüşhane Merkez'de 2020 yılı yetiştirme mevsiminde, bölünmüş parseller deneme desenine göre ekim zamanı ana parsellere ve ekim aralıkları alt parsellere yerleştirilmek suretiyle, üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Çalışma kapsamında, çiçeklenme süresi, fizyolojik olum, bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, bitkide bakla sayısı, baklada tane sayısı, 100 tane ağırlığı, tane verimi ile su alma kapasitesi, su alma indeksi, şişme kapasitesi, şişme indeksi, protein oranı ve pişme süresi gibi teknolojik özellikler incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına bakıldığında; en yüksek tane verimi ekim zamanına göre 7.43 t ha-1 ile 22 Mayıs tarihli ekimden, ekim aralıklarına göre ise 7.67 t ha-1 ile 30×5 cm ekim aralığından elde edilmiştir. Ekim zamanlarına göre, 22 Mayıs ekiminde bitki boyu (51.39 cm), bitkide bakla sayısı (9.72 adet) ve baklada tane sayısı (5.67 adet) en yüksek değerlere ulaşmıştır. İncelenen teknolojik özelliklerden; şişme kapasitesi en düşük 0.45 mL tane-1 (22 Mayıs ve 6 Haziran ekimi) en yüksek 0.47 mL tane-1 olarak 21 Haziran ekiminden elde edilmiştir. Gümüşhane Merkez'de Şeker Fasulyesi yetiştiriciliği için en uygun ekim zamanının Mayıs ayı sonları olduğu düşünülmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Yağmurdere (Gümüşhane, KD Türkiye) ve yakın çevresinin cevherleşme potansiyelinin jeokimyasal ve jeoistatistiksel olarak irdelenmesi
Celaleddin Bayraktar
Bu tez çalışmasında Yağmurdere (Gümüşhane, KD Türkiye) ve yakın çevresindeki değerli ve baz metal elementlerin aranmasına yönelik belirlenen sahalarda, sediman jeokimyası verileri kullanılarak jeoistatistiksel yöntemlerle hedef prospeksiyon alanlarının tespit edilmesi, toprak ve kayaç jeokimyası verileri yardımıyla anomali alanlarının daraltılması, sahanın element dağılım haritalarının oluşturulması ve tüm bu veriler dikkate alınarak uygun sondaj yerlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda 2014-2021 yılları arasında arazi çalışmaları gerçekleştirilerek sahanın jeolojik ve jeokimyasal özellikleri belirlenmiştir. Sahadaki cevherleşme/element zenginleşmelerinin belirlenmesine yönelik olarak 191 adet sediman, 869 adet toprak ve 379 adet kayaç örneği alınarak, analizleri Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) Maden Analizleri Teknolojisi Dairesi Başkanlığında Cu, Pb, Zn, Mo, As, Sb, Ag, Au, Co, Ni, Bi, V elementleri için gerçekleştirilmiştir. Elde edilen element konsantrasyonları değişik istatistiksel metotlarla değerlendirilmiş olup, her bir element için bölgesel ve yerel eşik değerler tespit edilmiştir. Ayrıca her bir element dikkate alınarak Ters Mesafe Ağırlıklandırma (TMA) metodu ile element dağılımı (anomali) haritaları oluşturulmuş ve bu haritalardan yararlanılarak MTA tarafından Doğu Karadeniz Metalik Maden Aramaları Projesi kapsamında 4 farklı lokasyonda 14 adet karotlu maden arama sondajı gerçekleştirilmiştir. Sondajlara ait karot örneklerinden yapılan XRD çalışmaları ile sahada gelişmiş serizitik-fillik alterasyon zonları tespit edilmiş, cevher mikroskobisi çalışmaları ile de pirit, rutil ve fahlerz gibi cevher minerallerinin zenginleştiği alanlar tespit edilmiştir. Tüm bulgular birlikte değerlendirildiğinde hedef bölgelerdeki jeokimyasal veriler kullanılarak elde edilen ve jeoistatistik metotlarla oluşturulan element dağılım haritalarındaki anomali bölgelerinin, inceleme alanındaki cevherleşme ile ilişkili olduğu bu tez çalışması kapsamında ortaya konulmuştur
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Afet sahası çalışanlarının stres düzeyi ve motivasyon verimliliği ile ilişkili bir araştırma: Ankara ili itfaiyesi örneği
Merve Vuslat Semanur Görgen
Travmatik etkilenimlere çalışma sürecinde daha sık maruz kalınabilecek olağanüstü ve afet sahası gibi meslek gruplarında strese bağlı sıkıntı koşullarının etkilerinin araştırılması önemlidir. Bu çalışmanın amacı; acil durumlar, kazalar veya afet gibi yüksek stresli çalışma koşullarında çalışabilen İtfaiye Teşkilatı çalışanlarının; algılanan stres, motivasyon verimlik düzeyleri ve ilişkilerini değerlendirmekti. Çalışma yönteminde; 10 sorudan oluşan algılanan stres ve 25 sorudan oluşan motivasyon verimlilik ile ilişkili 5'li Likert tip anket soruları Ankara Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Teşkilatı'nda çalışan 292 gönüllü katılımcıya uygulandı. Elde edilen veri sonuçlarına ait ortalama±standart sapma değerleri ve gruplar arasındaki karşılaştırmalar SPSS istatistik programı kullanılarak hesaplandı. Çalışanların stres, motivasyon verimlilik düzeyleri ve ilişkilerinin olup olmadığı gruplar arasında karşılaştırıldı. Algılanan stres ve motivasyon verimlilik ölçeklerinin Cronbach alfa güvenirlik katsayıları sırasıyla:0.634 ve 0.669 idi. Çalışmada yer alan örneklemin algılanan stres (15.47±4.41) ve motivasyon verimlilik (76.29±7.74) düzeyleri orta seviyedeydi. Diğer yandan, çalışanların algılanan stres ile motivasyon verimlilik ortalamaları ve diğer değişkenler arası herhangi bir anlamlı farklılık gözlenmedi (p>0.05). Bu çalışma sonucunda, travmatik olaylara müdahale eden afet sahası çalışanlarının psikolojik yönden olumsuz etkilenme durumlarına karşı periyodik olarak stres düzeylerinin tespiti ve araştırılmasının süreç yönetiminin başarısı açısından yararlı olabileceği düşünülmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Bilim kurgu sinemasında dünya dışı yaşam tasvirleri
Mehmet Ali Çınar
Dünya birçok gizemi barındırmaktadır. Bu gizemler insanın merakını ve araştırma arzusunu kabartmaktadır. Şüphesiz ki Dünya gizemlerinin yanı sıra Dünya dışının gizemleri de insanı cezbetmektedir. Bu durumda insan yüzünü göğe çevirmiştir. İnsanlık tarihi boyunca bir merak konusu olan atmosfer ötesinin gizemi, bilim kurgu sinemasının da odağındadır. Gelinen tarihsel dönemeç itibarıyla bilim kurgu sinemasının Dünya dışına dair tasvirleri yapımcısının kolektif zihninde oluşan imgelemler bütünü olmaktan çıkarak bilim insanlarının hummalı çalışmaları neticesinde herkesçe duyumsanabilen kavramlara dönüşmüştür/dönüşmektedir. Bu doğrultuda sinemanın Dünya dışı yaşama dair tasvirleri bilimin gelişmesiyle ütopik kalıbından çıkmakta ve bilimsel arka plan kazanmaktadır. Bu çalışmada, bilim kurgu sineması bir gelecek projektörü olarak görülmekte ve Dünya dışı yaşama dair önemli tasvirler içerdiği düşünülen filmler bu minvalde analiz edilerek değerlendirilmektedir. Filmlerdeki tasvirlerin bugünün dünyasında ne şekilde belirdiği tespit edilmekte ve gelecekte ne şekilde belireceğine dair çıkarımlarda bulunulmaktadır. Bu çıkarımlar sonucunda insanın gelecekteki yaşamının Dünya dışında olabileceği konusu üzerinde durulmakta ve bu konu bilim kurgu sineması üzerinden ele alınmaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Mesleki ve teknik anadolu lisesi öğrencilerinin alan uygulamalarındaki iş güvenliğinin değerlendirilmesi (Gümüşhane ili örneği)
Ali İhsan Demir
Bu çalışmada mesleki ve teknik anadolu lisesi öğrencilerinin alan uygulamalarındaki iş güvenliğinin değerlendirilmesi ve çözüm önerileri sunmak amaçlanmıştır. Kesitsel ve tanımlayıcı tipte olan çalışmanın evrenini Mayıs-Haziran 2021 tarihlerinde Gümüşhane Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 9., 10., 11. ve 12. sınıf öğrencileri (n=318 kişi) oluşturmaktadır. Herhangi bir örneklem yöntemi seçilmeden evrenin tamamına ulaşılması planlanmış, çalışmaya katılmaya gönüllü olan ve izinli-reddedenler dışında 261 kişiye ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri; araştırmacılar tarafından literatür incelenerek oluşturulan bilgilendirilmiş onam formu ile öğrencilerin sosyodemografik özellikleri, çalışma ortam faktörleri, alan uygulamalarında karşılaştığı riskleri, iş güvenliği, iş sağlığını değerlendirmeye yönelik sorular ve İş Güvenliği Ölçeği sorularından oluşan anket, öğrencilerin dinlenme saatlerinde yaklaşık 20 dakika süre içinde pandemi dolayısıyla google form aracılığı ile uygulanmıştır. Verilerin analizinde frekans, ortalama, standart sapma, t testi, Mann Whitney U testi, ANOVA, Kruskal Wallis ve korelasyon testleri kullanılmıştır. Elektrik ve makina alanında öğrenim gören öğrencilerin diğer alandaki öğrencilere göre iş güvenliği ölçeği puan ortalamaları daha yüksek bulunmuştur. İş kazası geçirmeyen öğrencilerin, iş kazası geçiren öğrencilere göre iş güvenliği ölçeği puan ortalamaları daha yüksek bulunmuştur. Alan uygulama sorumluları ile olan ilişkisi kötü ve çok kötü olan öğrencilerin diğer öğrencilere göre iş güvenliği ölçeği puan ortalamaları daha düşük bulunmuştur. Bu çalışma kapsamında öğrencilerinin iş güvenliği orta düzeyde saptanmıştır. Alanı mobilya ve tesisat olan öğrencilerin iş güvenliğini artırmaya yönelik eğitimler artırılmalıdır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Pay senedi fiyatının belirleyicilerinin tespit edilmesi: BİST-100 ve BİST-30 borsa endeksi'nde karşılaştırmalı bir uygulama
Yağmur Özgür
Borsalar bir ekonomiye likidite sağlama, sermayenin tabana yayılması, ekonomide yapısal değişikliklerin kolaylaştırılması ve ekonomiye kaynak yaratılması gibi birçok temel işleve sahiptir. Bu yüzden borsa fiyatlarına etki eden makroekonomik faktörlerin tespit edilmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, pay senedi fiyatının belirleyicilerinin tespit edilerek Borsa İstanbul - 100 ve Borsa İstanbul – 30 Endeksi fiyatına etki eden faktörlerin karşılaştırılmasıdır. Çalışmanın modeline ilişkin veriler 2011/Q1–2022/Q3 dönemini kapsamakta ve 47 çeyrek dönemlik bir veri setinden oluşmaktadır. Çalışmada pay senedi fiyatlarını temsilen bağımlı değişken olarak BİST-100 ve BİST-30 endeksi fiyatı, bağımsız değişkenler olarak ise; Dolar/TL kuru, 3 aya kadar vadeli mevduata ödenen faiz, altın ons fiyatı ve Avrupa Brent petrol fiyatı kullanılmıştır. Johansen eşbütünleşme testi ile değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkinin varlığı tespit edilmiş, FMOLS ile model tahmininin gerçekleştirildiği çalışmada, Faiz, Dolar, Altın ve Brent değişkenlerinin hem BİST-100 hem de BİST-30 endeksi fiyatlarını istatistiki olarak anlamlı şekilde etkilediği, bu etkinin her iki borsa endeksi için anlamlı derecede farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Borsa İstanbul-30, Borsa İstanbul-100, Johansen Eş-bütünleşme testi, FMOLS.