Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

Yazarlar

  • MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1
    Game-based and individualized movement training improves physiological and motor outcomes in young adults with autism spectrum disorder: an experimental study from Türkiye

    Aydın, Ahmet Serhat; Söyler, Mehmet; Zileli, Raif; Halmatov, Medera; Gürkan, Alper Cenk; Akcan, İbrahim Orkun; Yılmaz, Coşkun

    Background: This study aims to examine the effects of game-based and individualized movement training (GBIMT) program on physiological (body weight, body fat percentage, BMI) and motor outcomes (balance, reaction time, motor speed) in young adults diagnosed with autism spectrum disorder (ASD). Methods: An experimental design with pre-test–post-test control groups was used in the study. A total of 20 participants (10 in the experimental group, 10 in the control group) with a mean age of 22.2 ± 4.8 years were monitored for eight weeks. The experimental group participated in GBIMT sessions for 60 min per day, two days per week, while the control group continued their usual educational routines. Body composition (InBody 270 Body Composition Analyzer, model Plus 270, South Korea), balance (TechnoGym, Cesena, Italy), reaction time (BlazePod Ltd., Israel), and motor speed (Computerized Tapping Test, Neurosoft Inc., USA) parameters were used as measurements. Results: Repeated measures ANOVA results indicated a significant reduction in body weight in terms of the experimental group (p = 0.014, η² = 0.289). Large effect sizes were observed for body fat percentage and BMI; however, the group × time interactions were not found to be statistically significant. A significant improvement was observed in the motor speed parameter within the experimental group (p = 0.032, η² = 0.231). Reaction time decreased by 9.8%, although the group × time interaction stayed within the significance limit (p = 0.063). A trend toward improvement was observed in balance parameters; however, no statistically significant difference was found. Conclusion: The findings indicate that GBIMT produced significant improvements in body composition and motor speed after implementing for eight weeks, and also showed a strong tendency to affect reaction time. As a controlled experimental study conducted in Türkiye, this research offers a unique contribution to the literature by demonstrating the effects of game-based and individualized movement programs on both physiological and motor outcomes in individuals with ASD. Trial registration: GameBased and Individualized Movement Training Improves Physiological and Motor Outcomes in Young Adults with Autism Spectrum Disorder An Experimental Study From Türkiye, ClinicalTrials.gov NCT07170891, Date 20,062,025.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ3
    The acute effect of neuromuscular electrical stimulation on optimum power performance in healthy individuals

    Can, Ibrahim; Yerlikaya, Gokhan; Bayrakdaroglu, Serdar; Ceylan, Halil Ibrahim; Subak, Guelhan Erdem; Bayrakdaroglu, Yesim; Uluç, Sinem; Nikolaidis, Pantelis T.

    Background: This study examines the acute effects of neuromuscular electrical stimulation (NMES) application on peak power (PP) and mean propulsive power (MPP) during a weighted squat jump (SJ(Loaded)). Methods: Fourteen male students (age: 23.71 +/- 2.30 years; height: 173.71 +/- 6.89 cm; weight: 69.59 +/- 9.08 kg; body mass index (BMI): 26.87 +/- 3.49) from the Faculty of Sport Sciences participated voluntarily. PP and MPP values were measured during the SJ(Loaded) movement, performed with an external load of 40% body weight, using a computer-integrated linear velocity transducer system (T-Force Dynamic Measurement System Ergotech Consulting SL, Murcia, Spain). NMES was bilaterally applied to the musculus hamstring and musculus quadriceps femoris for 20 minutes. The Shapiro-Wilk test, skewness and kurtosis values assessed data normality. Results: Differences between pre- and post-test PP and MPP power performances were analyzed using Paired Samples t-tests. Cohen's d (ES: effect size) and 95% confidence intervals (CI) were also calculated to assess the pairwise comparisons' magnitude. According to the analysis results, statistically significant improvements were observed in both PP (t (13) = -2.612, p = 0.021, d: -0.69 (-1.27; -0.10, 95% CI)) and MPP (t (13) = -2.756, p = 0.016, d: -0.73 (-1.32; -0.13, 95% CI), moderate effect) values after the NMES application. Conclusions: NMES significantly enhances PP and MPP during loaded squat jumps, highlighting its potential as a supplementary training tool for improving explosive power. Future studies should explore its long-term effects across different sports and populations, such as female athletes or older adults, to optimize training protocols. Research on NMES intensities and frequencies may provide insights into optimal parameters for power development and neuromuscular adaptation.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    AtıfScopus2WoS2OpenAlex1
    ScopusWeb of Scienceİncele
  • MakaleAçık Erişim2023Scopus SJRQ3
    The Effects of Hawthorn (Crataegus oxyacantha) Fruit Extract on Performance, Carcass and Some Serum Parameters of Broilers Reared Under Heat-Stress Conditions[2]

    Kaya, Hacer

    Background: The present experiment was conducted to investigate the effect of heat stress (HS) and hawthorn (Crataegus oxyacantha) fruit extract (HFE) on performance, carcass characteristics and serum parameters in broiler chickens. Methods: Experimental treatments included two different ambient temperatures (24°C: thermoneutral conditions, or 35°C: HS conditions) and three different HFE (0, 0.2 and 0.4 ml/L) in a 2×3 factorial arrangement. A total of 300 1-day-old broiler chicks were randomly allotted 1 of 6 treatments with five replicates. A total of 300 1-day old broiler chicks were randomly allocated to 6 groups with five replications of 10 birds each. HFE supplementation had no effect on growth performance, carcass characteristics and visceral weight in stressed groups (P>0.05). It was also determined that it has a lowering effect on serum malondialdehyde (MDA), free fatty acid (FFA), triacylglyceride (TAG), total lipid (TL) and low density lipoproteins (LDL) (P<0.05), but it has no effect on other parameters (P>0.05). Result: As a result, it is thought that the addition of HFE to the drinking water of broiler chickens exposed to HS has no effect on the performance characteristics, HFE has a hypolipidemic effect and would be beneficial in order to strengthen the immune system.

    • SDG 2 · Açlığa Son
    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    AtıfScopus2WoS2OpenAlex1
    ScopusWeb of Scienceİncele
  • MakaleAçık Erişim2023Scopus SJRQ3
    The Effect of Organic Hawthorn (Crataegus tanacetifolia) Fruit Vinegar Supplement on Growth Performance, Carcass Characteristics and Some Serum Parameters in Broiler Chickens Subjected to Cyclic Heat Stress

    Kaya, H.

    Background: This study, it was aimed to determine the effects of adding organic hawthorn (Crataegus tanacetifolia) fruit vinegar (HFV) in different doses to the drinking water of broiler chickens reared under cyclic heat stress (CHS) on performance, carcass characteristics and some serum parameters. Methods: In the study, 300 one-day-old broiler chickens (Ross 308), after a 1-week acclimation period, were tested in two different (24 and 35◦C) ambient temperatures and three different HFV levels (0, 2 and 4 ml/L) according to the 2×3 factorial experimental design. Chicks were randomly distributed to 6 experimental groups with 5 replications, with 10 animals in each replication. The addition of organic HFV to the drinking water of broiler chickens subjected to CHS didn’t affect growth performance, carcass characteristics and visceral weight (P>0.05). Addition of HFV increased serum FFA level, decreased serum MDA, HDL and TAG levels (p<0.05) and did not affect other serum parameters (P>0.05) in CHS-treated groups. Result: As a result, it was concluded that the addition of HFV to the drinking water of broiler chickens exposed to cyclic heat stress did not have any negative effect on growth performance, carcass characteristics and visceral weights, but it could be beneficial in preventing lipid peroxidation.

    • SDG 2 · Açlığa Son
    AtıfScopus4WoS3OpenAlex3
    ScopusWeb of Scienceİncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022
    Fotovoltaik güç sistemlerinde performansı etkileyen parametrelerin incelenmesi: Bayburt güneş enerji santrali örneği

    Badel Kocagöz Demir

    Günümüzde sanayileşme faaliyetlerine ve artan insan nüfusuna bağlı olarak enerjiye olan ihtiyaç artmıştır. Hızla gelişen sanayileşme ve artan enerji ihtiyaçları, fosil kökenli ham maddeleri sürekli azaltmaktadır. Elektrik enerjisinin genellikle fosil kökenli kaynaklar kullanılarak elde edilmesi, çevre kirliliği ve küresel ısınma başta olmak üzere doğada önemli tahribatlara yol açmıştır. Bu tahribatı azaltmak ve ortadan kaldırmak için yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı önemli bir alternatif haline gelmiştir. Bu doğrultuda en önemli yenilenebilir enerji kaynaklarından olan güneş enerjisi; yakıt maliyeti olmayan, çevreye zararı yok denecek kadar az olan, güneş ışınlarından yararlanmak için geniş alanlara kurulan, güneş panelleri yardımıyla enerji elde edilen sistemlerdir. Bu tezde Bayburt'ta bulunan Güneş Enerji Santrali'nin 2020 yılında ürettiği elektrik enerjisi verisine bağlı olarak bir güneş enerjisi sisteminin (GES) performans parametrelerinin incelenmesine dair rehber niteliğinde bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Bayburt GES'in 2020 yılında ürettiği enerji miktarı 12.1 GWh'dir. Aylık üretilen enerji ve aylık ortalama güneş ışınım değerinden yıllık ortalama performans oranı %89.04, kapasite faktörü %18.3, panel verimliliği ise %16.88 hesaplanmıştır. Faaliyette olan Bayburt GES'in HelioScope programında tasarımı yapılmıştır. HelioScope'da yapılan tasarım sonucunda santralin ürettiği yıllık enerji miktarı 11.03 GWh ve performans oranı %86.3 hesaplanmıştır. Tasarım tipi, güneş paneli eğim açısı, azimut açısı sistemin verimini önemli ölçüde etkilediğinden HelioScope programında farklı tasarımlar yapılarak bir GES'in performansını etkileyen parametrelerin etkileri incelenmiştir. Güneş panelinin üzerine düşen gölge etkisinin ve güneş panellerinin kirlenmesinin sistemin verimini düşürdüğü sonuçlardan görülmüştür. Gölge etkisi olan sistemin performans oranı değeri %62.7 iken optimizer kullanılarak iyileştirilen sistemin performans değeri %75.8 olmuştur.

  • MakaleAçık Erişim2022Scopus SJRQ1
    Performance evaluation of privatized ports by entropy based TOPSIS and ARAS approach

    Gök-Kısa, A. Cansu; Çeli̇k, Pelin; Peker, İskender

    Purpose: Ports are the key elements of maritime transportation, which is crucial for world trade. Approximately 180 port facilities are located in Turkey. After 2007, 5 of the ports, which are formerly owned by Turkish Republic Railways Administration (TRRA), are privatized. The aim of the study is to evaluate the performance of these privatized ports by multi-criteria decision-making (MCDM) approach. Design/methodology/approach: The application process is performed by a MCDM model. This model includes both criteria (dry bulk, liquid bulk, general cargo, container, RO-RO capacity, total port area, total berth, total berths length and depth) and alternatives (Mersin, Samsun, Bandirma, Iskenderun and Derince Ports). It determines the weights of the criteria by entropy and ranks the alternatives by ARAS and Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS) methods. Findings: The results of entropy, ARAS and TOPSIS methods are compared. According to these results, “container” is the most important criteria while Mersin port has the best performance. Originality/value: In the literature, most of the studies about this subject were analyzed by data envelopment analysis (DEA) and there are no studies had been taken into consideration ports that are owned by TRRA, in Turkey. Moreover, few of these studies used integrated MCDM models, and this is the first study that integrates entropy, ARAS and TOPSIS methods in this field.

    AtıfScopus27WoS25
    ScopusWeb of Scienceİncele
  • Doktora TeziAçık Erişim2021
    Aile motivasyonu ve içsel motivasyon ile iş performansı ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide enerjinin aracı ve çalışma koşullarının düzenleyici etkileri: Sağlık çalışanları ve sporcular üzerine bir araştırma

    Çiğdem İnce Ayaydın

    Bu çalışmanın amacı Türkiye'de aile motivasyonu ve içsel motivasyon ile iş performansı ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide enerjinin aracı etkisini ve çalışma koşullarının düzenleyici etkilerini incelemektir. Bu yönüyle çalışmanın literatürdeki boşluğu doldurması beklenmektedir. Çalışma Trabzon ve Gümüşhane'de 261 sağlık çalışanı ve 255 spor çalışanı üzerinde anket yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmada açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ve hipotezleri test etmek için regresyon analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçları teori ve beklentilerle uyumlu bir şekilde, bir işyerindeki aynı çalışma koşullarına sahip iki çalışandan aile motivasyonu ya da içsel motivasyonu diğer çalışandan daha yüksek olan bir çalışanın, enerji üzerinden iş performansının daha yüksek ve işten ayrılma niyetinin daha düşük olacağını olacağını ima etmektedir. Bu çalışmanın sonuçları kötü çalışma koşullarında çalışanların enerjisinin artmasının iş performansını artırdığını ve işten ayrılma niyetini azalttığını göstermektedir. Araştırma modeli sonuçları sağlık çalışanlarında aile motivasyonu iş performansı ile olan ilişkisinde enerjinin aracı bir değişken olduğu bulgusuna işaret etmektedir. Spor çalışanlarında bu aracı ilişki saptanmamıştır. Çalışmada ayrıca hem aile motivasyonu hem de içsel motivasyon ile enerji arasında pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Çalışmada enerji ile iş performansı arasında pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu, enerji ile işten ayrılma niyeti arasında negatif yönlü bir ilişkinin olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Spor çalışanlarında enerji ile işten ayrılma niyeti arasında bir ilişki saptanmamıştır. Bulgular yöneticilerin aile motivasyonunun, içsel motivasyonun, enerjinin sağlayacağı olumlu bireysel sonuçlarını göz önüne alarak, işyerinde çalışanın aile motivasyonunu, içsel motivasyonunu, enerjisini yükseltecek bir çalışma ortamı sağlanmasının gerekliliğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Aile Motivasyonu, İçsel Motivasyon, Enerji, İş Performansı, İşten Ayrılma Niyeti, Çalışma Koşulları

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021
    İmalat işletmelerinin çevre koruma uygulamalarının performanslarına etkisinin belirlenmesi

    Gamze Özer

    Dünyadaki hızlı nüfus artışı ve buna paralel olarak üretim hacimlerinin gittikçe artış göstermesi bir dizi değişikliği de beraberinde getirdi. İklimsel değişikliklerin günlük hayatta gittikçe etkisini hissettirmesi iş yapma şekillerinde değişimi ve koruyucu önlemlerin ortaya çıkmasında etkili oldu. Bazı çevre uygulamaları işletmelerin seçimine bırakılmışken diğer bazı temel uygulamalar yasalaştırılarak devlet güvencesine alınmıştır. İşletmelerin üretimlerinde çevreye duyarlı malzemeler kullanmaları, temiz enerji ya da atık yönetimi gibi uygulamalar ilk bakışta maliyetleri arttıran unsurlar olarak görünse de uzun vadede işletmelere pek çok avantaj sağlamaktadır. Akademik çalışmalarda işletmelerin son yıllarda çevre koruma uygulamaları ile elde ettikleri yararların oldukça fazla tartışıldığı bir dönemden geçmekteyiz. Literatürde özellikle işletmelerin performansına yaptığı olumlu etkileri destekleyecek dünyanın farklı noktasında yapılmış pek çok çalışma bulunmaktadır. Yapılan çalışmada bu pozitif etkilerin hedef kütleyi oluşturan TRA 1 Düzey 2 Bölgesi'nde yer alan Erzurum, Erzincan ve Bayburt illerinde faaliyet gösteren ve çevreye yönelik politikaları ya da çalışmaları olan imalat işletmelerinde de olup olmadığı araştırılmıştır. Çalışmanın örneklem sayısı kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Örneklemden gerekli veriler anket yöntemi kullanılarak oluşturulmuş. Araştırmadan elde edilen veriler Doğrulayıcı Faktör Analizi için AMOS 22 ve tanımlayıcı istatistikler, korelasyon ve regresyon analizleri için SPSS 22.0 paket programları kullanılarak analiz edilmiştir

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021
    Türk bankacılık sektöründe katılım bankalarının finansal performans analizi: Entropi, VİKOR ve TOPSİS yöntemleriyle bir uygulama

    Fatma Bostan

    Bankacılık sektörü finansal sistem içerisinde üstlendiği aracılık rolü ile reel sektörün gelişmesine katkı sağlamakla birlikte ülke ekonomisinin önemli yapı taşlarından birisini oluşturmaktadır. Katılım bankaları mevduat bankaları gibi bankacılık sektöründeki yoğun rekabet ortamında müşterilerine en iyi hizmeti sunmaya çalışırken maliyetlerini azaltmayı ve kârlarını yükseltmeyi amaçlamaktadırlar. Katılım bankalarının sürdürülebilir büyüme hedeflerini gerçekleştirebilmeleri için finansal performans yönetiminin başarı ile yürütülmesi önemlidir. Bu çalışmamızın amacı, Türk bankacılık sektöründe faaliyet gösteren katılım bankalarının 22 adet kârlılık ve maliyet rasyoları kullanılarak finansal performanslarının çok kriterli karar verme tekniklerinden ENTROPİ, TOPSIS ve VIKOR yöntemleriyle analiz edilmesidir. Uygulama aşamasında 6 ana kriter literatür araştırması sonucu en çok kullanılan aktif rasyosu, sermaye yeterliliği, likidite, bilanço yapısı, gelir-gider yapısı ve kârlılık rasyolarından belirlenmiş olup ana kriter ve alt kriter ağırlıkları ENTROPİ yöntemiyle belirlenmiştir. Kriter ağırlıkları belirlendikten sonra katılım bankalarının yıllar itibariyle performans değerlendirmeleri TOPSİS ve VİKOR yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. Çalışmamızda 2017-2019 yılları arasında faaliyet gösteren 2 kamu sermayeli ve 3 özel sermayeli katılım bankalarının performansları değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bankacılık, ENTROPİ, Katılım Bankaları, TOPSİS ve VİKOR

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021
    Aydınlatma, gürültü ve karbondioksitin öğrenme üzerine etkileri: Gümüşhane Üniversitesi örneği

    Yunus Sevinç

    İnsanlar yaşamlarını sürdürdükleri alanların daha rahat ve konforlu hale getirmek amacıyla bulundukları ortamdaki değişik etkenleri düzeltme gereksinimi duymaktadır. Ortamlarda aydınlatma ile ilgili yapılan yanlışlıklar kişilerde yorgunluğa sebep olmakta ve ruh sağlığı üzerinde etkin rol oynamaktadır. Gürültü ise kontrol altına alınmadığı takdirde insan üzerindeki stresi artırmakta ve eğitim yapılarında öğrencilerin öğrenme performansını azaltmaktadır. Karbondioksit ise insanlarda baş ağrısı, uyku halinin gelmesi ve konsantrasyon bozukluğuna neden olmaktadır. Bu çalışmada, yükseköğretim kurumlarındaki derslik ve amfilerde öğrenim gören öğrencilerin aydınlatma, gürültü ve karbondioksitin öğrenmeleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bu tez çalışması Gümüşhane Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi'nde farklı noktalarda bulunan derslik ve amfilerde yapılmıştır. Anket 158 öğrenciye uygulanarak değerlendirilmeye alınmıştır. Ayrıca dersin yürütümü sırasında belirli zaman dilimlerinde aydınlatma ve karbondioksit ölçümleri alınmıştır. Gürültü ölçümü ise hem derslik hem de dersliğin bağlı bulunduğu koridordan alınmıştır. Anket sonuçları SPSS 22 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak, ölçüm sonuçları ve anket analiz sonuçları göz önüne alındığında yönetmelik ve standartların ortaya koyduğu sınır değerlerini sağlamadığı belirlenmiştir. Öğrencilerin bulundukları ortamdaki değişen etkenlerin farkında olduğu anlaşılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda; aydınlatma, gürültü ve karbondioksitin öğrencilerin öğrenmeleri üzerinde büyük ölçüde önemi vardır.

  • MakaleAçık Erişim2020Scopus SJRQ3
    Influence of lactobacillus reuteri on internal organ weight, performance and meat quality of Japanese quail (Coturnixcoturnix japonica) under heat stress; [Einfluss von lactobacillus reuteri auf das gewicht der inneren organe, die leistung und die fleischqualität Japanischer Wachteln (Coturnix coturnix japonica) unter Hitzestress]

    Tekce, E.; Bayraktar, B.; Aksakal, V.; Dertli, E.; Kamiloğlu, A.; Çinar Topçu, K.; Kaya, H.; Takma, C.; Yasulergezer, N.

    In the present study, the effects of Lactobacillus reuteri E81 (LRE) supplemented at different doses (200, 400 and 600 mg/kg) into the diets on performance, meat quality and internal organ weights of Japanese quail (Coturnixcoturnix japonica) were investigated under heat stress (HS) conditions (37°C). For the experiments, 448 one-day old quails were used. Seven days of training (physical exercise) and a 35-day fattening period were applied. On day 7 of the trial, 8 groups [4 under control temperature of 25°C (CT): control (C), LRE-200, LRE-400 and LRE-600 and 4 under HS: control (HSC), SLRE-200, SLRE-400 and SLRE-600] were formed, each group consisting of four replicates with 14 quail each. At the end of this study, the CT group fed 400 mg/kg LRE showed the best performance results, whereas no effect was found for groups under HS in comparison to the control group (HSC). Samples taken on the 21st and 42nd day revealed that addition of probiotics in the CT and HS groups induced no effect on weight of the internal organs (p > 0.05). Analysis of meat quality on the 21st day showed that LRE caused an increase in pH in both the HS and CT groups. Further, 400-mg/kg LRE supplementation induced an increase in thiobarbituric acid reactive substances (TBARS) in the group under HS. In the CT groups on day 42 no effect of LRE was found on colour parameters or on the TBARS value, except for a decrease in the pH value in the LRE supplemented groups compared with the control. In HS groups a decrease in the L* value and an increase in the TBARS value was found compared to CT groups (p < 0.05), but there was no effect on other colour parameters or pH value. In conclusion, in the present study supplementation of different doses of LRE E81 to quail diets had no effect on performance, internal organ weight or meat quality under HS.

    • SDG 2 · Açlığa Son
    AtıfScopus2WoS2OpenAlex6
    ScopusWeb of Scienceİncele
  • MakaleAçık Erişim2020Scopus SJRQ3
    Effects of lactobacillus reuteri e81 added into rations of chukar partridges (Alectoris chukar) fed under heat stress conditions on fattening performance and meat quality

    Tekce, Emre; Bayraktar, B.; Aksakal, V.; Dertli, E.; Kamiloğlu, A.; Çinar, K.; Takma, Ç.; Kaya, H.; Gül, M.

    This study investigated the effects of the addition of Lactobacillus reuteri E81 (LRE) into rations of chukar partridges (Alectoris chukar) fed under heat stress (HS) conditions on fattening performance and meat quality. This study included 256 chukar partridges aged 1 day. The study comprised an adaptation period of 7 days and a fattening period of 35 days and included 8 different groups with 32 animals in each group. Each group was further divided into four subgroups with eight animals in each subgroup. At the end of the study, the best results in terms of fattening performance in the non-HS groups were obtained in the LRE 600 ppm group and in the HS groups, SLRE 200 ppm had the best effect on average live weight and average live weight increase, whereas SLRE 400 ppm had the best effect on FCR (p<0.05). The analysis of the samples collected from chukar partridges on day 21 showed that, there was no effect on the colour parameters and Thiobarbituric acid reactive substances (TBARS) level in the LRE in the HS and non-HS groups, whereas the meat pH level decreased in the SLRE 400 ppm group (p<0.05). The analysis of the samples collected on day 42 showed that there was no effect on colour parameters in the HS and non-HS groups. TBARS level decreased at the dose of LRE 200 ppm in the non-HS group, and the meat pH level decreased in both HS and non-HS groups (p<0.05).

    • SDG 2 · Açlığa Son
    AtıfScopus2WoS2OpenAlex7
    ScopusWeb of Scienceİncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Kamu kurumlarında performans esaslı bütçeleme; Gümüşhane Üniversitesi örneği

    Gürsel Karakuş

    Çalışmanın konusu, kamu kuruluşlarında performans esaslı bütçelemenin uygulanabilirliğini esas almaktadır. Bu bakımdan kamu yönetiminde özellikle 1980'li yıllardan sonra etkili olmaya başlayan yeni kamu yönetiminin bir yansıması olan performans esaslı bütçeleme sistemi önem kazanmıştır. Türkiye'de 2000'li yıllardan sonra daha fazla önem kazanan bu anlayış, kamu yönetimi reform dalgasının önemli bir ayağını oluşturmuştur. Bu tez çalışmasında da Türkiye'de performans esaslı bütçeleme sisteminin uygulanabilirliği ve elde edilen sonuçlar, bir kamu kuruluşu olan Gümüşhane Üniversitesi örneğiyle analiz edilmiştir. Bu bağlamda çalışmada öncelikle performans esaslı bütçelemeye ilişkin genel düzeyde kavramsal bilgiler verilmiş, daha sonrasında performans esaslı bütçeleme ile ilgili olduğu savunulan kamu yönetimi reformları Türkiye özelinde ele alınmıştır. Çalışmada Türk kamu yönetiminin örneklemesi amacıyla Gümüşhane Üniversitesinde görüşmeye dayalı bir alan araştırması yapılmıştır. Bu alan araştırmasından elde edilen veriler analiz edilerek, performans esaslı bütçeleme sisteminin, Türk kamu yönetimindeki uygulanabilirliği, faydalı ve aksayan yönleri ve sistemin geleceğine ilişkin öneriler yapılmıştır. Ayrıca çalışma, Türkiye'de performans esaslı bütçeleme sistemi ve kamu yönetim reformları arasında bir ilişki kurması dolayısıyla da önem taşımaktadır.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Veri zarflama analizi ile hizmet sektöründe performans değerlendirme: Ticaret il müdürlükleri örneği

    Hülya Güner Ertemoğlu

    Günümüzde işletmelerin varlığını verimli bir şekilde devam ettirebilmeleri müşteri memnuniyetini sağlamaktan geçmektedir. Bu anlayış hizmet sektörüne de hâkim olmaya başlamış olup; müşterilere daha iyi hizmet vermek, şikâyetlere daha basit ve hızlı çözümler üretmek ve müşterilerin memnuniyetini sağlamaya yönelik planlanmaktadır. Bu tez çalışmasında 81 İlde faaliyet gösteren Tüketici Hakem Heyetleri (THH) tarafından yürütülen iş ve işlemlerin daha kaliteli olmasını sağlamak amacıyla 2017 yılına ait veriler kullanılarak Tüketici Hakem Heyetlerinin göreli etkinlikleri Veri Zarflama Analizi tekniklerinden çıktıya yönelik ölçeğe göre sabit getiri (CCR) yöntemiyle tespit edilmiş ve performans değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda 23 İl THH'nin (Ankara, Antalya, Aydın, Gümüşhane, İstanbul, Konya, Sinop vs.) etkin, 58 İl THH'nin (Adana, Çanakkale, Erzincan, Erzurum, Gaziantep, Giresun, İzmir, Kayseri, Samsun, Trabzon vs.) göreli etkin olmadığı sonucuna varılmıştır. Etkin olmayan İl Tüketici Hakem Heyetlerinin etkin olabilmeleri için önerilerde bulunulmuştur.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Borsa İstanbul (BİST)'da işlem gören turizm şirketlerinin finansal performans analizi

    Şeyma Çoşkunoğlu

    Bu çalışmada, Borsa İstanbul (BİST)'da işlem gören turizm sektöründeki 11 işletmelerin 2016-2018 dönemlerini kapsayan 14 finansal oran yardımıyla finansal performansları analiz edilmiştir. Veriler Kamuoyu Aydınlatma Platformu'nun (KAP) resmi sitesinde yayınlanan yıllık gelir tablosu ve bilançolardan elde edilmiştir. Çalışmada kriter ağırlıklarının belirlenmesinde AHP, şirketlerin sıralamasında ise TOPSIS ve VIKOR yöntemlerinden faydalanılmıştır. Elde edilen sonuçlar BORDA yöntemi ile birleştirilerek nihai sıralama sonuçlarına ulaşılmıştır. Analiz sonuçlarına göre en önemli ana kriter karlılık oranları, en önemli alt kriter ise net kar marjı oranı olarak belirlenmiştir. Finansal performansı en yüksek olan şirket 2016 yılı için ETILR olmuştur. 2017 ve 2018 yılı için finansal performansı yüksek olan şirket PKENT olmuştur.

  • MakaleAçık Erişim2019Scopus SJRQ3
    Employees’ opinions on critical success factors and performance criteria in disaster and emergency management

    Sahinoz, Saime; Yaprak, Unal; Sahinoz, Turgut

    Objective: To evaluate the critical success factors at disaster and emergency management and to analyse their impact on performance to guide the managers and decision makers. Methods: This was a cross-sectional study. It included all staff working in the fire brigade, 112 Emergency, Disaster and Emergency Management Authority and Red Crescent institutions serving in emergency situations in five provinces (Rize, Artvin, Trabzon, Gümüşhane, Bayburt) in the Eastern Black Sea region of Turkey. One province (Gümüşhane) was selected by cluster sampling method. Questionnaire which is the data collection method in the study was applied between 08/01/2016-02/02/2016 to all of the staff working in the fire brigade, 112 Emergency, Disaster and Emergency Management Authority and Red Crescent institutions serving in emergency situations in Gümüşhane province. Results: It has been found out that there is a significant and positive relationship between all of the critical success factors, planning, response and recovery criteria, and performance variance. Conclusions: The presence of well-planned emergency aid systems in the institutions or organizations involved in this area is an element of success. For this reason, this factor should be given more importance.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    AtıfScopus2WoS2OpenAlex2
    ScopusWeb of SciencePubMedİncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2018
    Piyasa yoğunlaşma endeksleri ve Gümüşhane ilinde pestil-köme sektörü üzerine bir inceleme

    Irmak Esmek

    Piyasa yoğunlaşması ile firma performansı arasındaki ilişki endüstri iktisadının önemli tartışma konuları arasında yer almaktadır. Bu çalışmada Gümüşhane ilinin en önemli üretim piyasası haline gelen Pestil-Köme sektörünün 2002-2017 dönemi üretim verilerinden yola çıkarak yoğunlaşma endeksleri hesaplanmış ve ARDL modeli çerçevesinde söz konusu piyasanın yoğunlaşmasını belirleyen faktörler analiz edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulguların başında, sektörde 2002-2007 döneminde yüksek yoğunluk, 2007-2012 döneminde rekabetçi ve 2012-2017 döneminde ise tekrar yoğunlaşmanın arttığı gözlemlenmiştir. Hesaplanan Rosenbulth Endeksinin söz konusu piyasa için yapılan analize en uygun yoğunlaşma endeksi olduğu, bu endekse bağlı olarak yapılan analiz çerçevesinde uzun dönemde yerel nüfusun ve fiyatların, kısa dönemde ise şehre gelen turist sayısının yoğunlaşmayı arttırdığı yönünde bulgulara ulaşılmıştır.

  • MakaleYalnız künye2018
    Anaerobic power, lower-body strength characteristic and some kinetics and kinematics during loaded-squat jump movement in Turkish national boxers and kickboxers

    Bayrakdaroglu, Serdar; Can, Ibrahim

    Background & Study Aim: Among martial arts boxing and kickboxing are the most popular combat sports. The purpose of this study was knowledge about anaerobic power, lower-body strength characteristic and some kinetic and kinematics during loaded squat jump movement in Turkish national boxers and kickboxers. Material & Methods: Seven boxers (age: 25.5 +/- 2.57 years; boy: 174.2 +/- 4.38 cm; weight: 69.5 +/- 5.53 kg) and 6 kickboxers (age: 24.3 +/- 4.03 years; height: 176.1 +/- 9.45 cm; weight: 70.5 +/- 10.25 kg) who had ranks in competitions at Europe and World Championships. Totally 13 athletes (age: 25.0 +/- 3.24 years; height: 175.1 +/- 6.91 cm; weight: 70.0 +/- 7.70 kg), participated voluntarily in this study. Was applied and maximal anaerobic power, maximal anaerobic capacity, minimum anaerobic power and fatigue index values as both absolute and relative was obtained. One repetition maximal (1RM) values in full back squat (SQfull) movement was defined. Loaded-squat jump (SJLoaded) movement was applied by using an external load that corresponds to 40% of body weights of the participants by utilizing an isoinertial velocity transducer (T-Force dynamic measurement system) and values of mean propulsive velocity (MPV), peak velocity (PV), mean propulsive power (MPP) and peak power (PP) were obtained. Results: There are no statistically significant differences between velocity and power values during SJLoaded movement with 1RM and anaerobic power values of Turkish national boxers and kickboxers (p>0.05). Conclusion: As a result, the reason that there are no significant differences between both groups; it can be suggested that both groups consist of high-level athletes who participated in Europe and Word championships and their training systems and methods are similar to each other.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2016
    Türkiye' deki ticari bankalar ile katılım bankalarının performaslarının AAS ve VIKOR yöntemleri ile karşılaştırmalı analizi

    Şule Sarı

    Bankalar, finansal ve ekonomik sistem içinde son derece büyük öneme sahip aracı kuruluşlardır.Bankacılık sektörünün performansının değerlendirilmesi, rekabet açısından gereklilik olmuştur. Bu çalışmanın amacı Türk bankacılık sisteminde faaliyet gösteren ticari bankalar ve katılım bankalarının 2012-2014 yılları arasında finansal performanslarının Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri kullanılarak değerlendirilmesidir. İlk olarak kriterlerin ağırlıklarının belirlenmesi amacıyla Analitik Ağ Süreci (AAS) yöntemi kullanılmıştır. Bankaların performans değerlendirmesinde ana kriterlerden sermaye yeterliliği oranları, alt kriterden (özkaynaklar/kredi+piyasa+ operasyonel riski için gerekli sermaye yükümlülüğü) oranının en fazla öneme sahip olduğu ortaya çıkmıştır. İkinci aşamada bankalarVIKOR yöntemi kullanılarak finansal performanslarına göre sıralanmıştır. Anahtar Sözcükler:Performans Değerlendirme,Ticari Bankalar,Katılım Bankaları,Analitik Ağ Süreci,VIKOR Yöntemi

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2015
    Ayırt edici hizmetler ve hizmet kalitesinin işletme performansına etkisi: Havacılık sektöründe bir uygulama

    Tahsin Altınkurt

    Hava Taşımacılığında doğrudan ve dolaylı giderlerin yüksek olması iç hat ve dış yolcu taşımacılığında bilet fiyatlarının yüksek olmasına sebep olmaktadır. Tam Hizmet Sunan ve Düşük Maliyetli (Low Cost) havayolu işletmeleri ülke içerisinde bazı pazarlarda hizmet sunum süreçlerinde farklılaşmaya giderek bilet fiyatlarını aşağıya çekmektedir; fakat uçakların koltuk kapasitesi yolcu talebinden fazla olduğu için pazardan çekilmişlerdir. Bu sebepten dolayı daha dar gövdeli, daha az sayıda koltuk kapasitesiyle bölgesel hava lojistiği operasyonları başlamıştır. Taşımacılık sektörünün içinde bulunduğu yoğun rekabet ortamı, işletmeleri farklı arayışlar içerisine itmektedir. İşte yapılan bu çalışma; bölgeler arası küçük uçaklarla taşımacılık yapan işletmenin vermiş olduğu hizmetin yolcular tarafından nasıl algılandığının ortaya konarak bölgesel hava taşımacılığına olan tercihlerin nedenlerinin tespit edilmesi ve işletme performansının ölçülmesi açısından önem taşımaktadır. İnsanların havayolu ile seyahat etmelerinin baslıca nedenlerini hız, konfor ve güvenlik olduğu bilinmektedir. Ancak havayolu işletmeleri arasındaki rekabette, müşteri portföyünü genişletmek için geliştirilen performans göstergeleri incelendiğinde, artık verilen hizmetlerin önem arz ettiği ve bunların en önemlisinin de hizmet kalitesi ve ayırt edici hizmet sunumu olduğu dikkat çekmektedir. Bu çalışmanın amacı; havayolu işletmesinin ayırt edici hizmet sunumu ve hizmet kalitesi arasında ilişkinin ve bu iki değişkenin havayolu işletme performansı üzerine etkisinin belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda; küçük pazarlardaki müşterilere yönelip ayırt edici hizmetler sunarak, pazar payını büyütmeye çalışan bir havayolu işletmesinin yolcuları üzerinde yüz yüze anket çalışması yapılmıştır. Yolcuların hizmet kalitesi ve ayırt edici hizmet sunumu için vermiş olduğu cevaplar açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analiziyle boyutlara ayrılmış, her bir faktörün işletme performansı üzerine etkisi analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda; ayırt edici hizmet sunumu ile hizmet kalitesi arasında tüm boyutlar arasında doğru yönlü bir ilişki olduğu, ayırt edici hizmet sunumu ve hizmet kalitesinin havayolu işletme performansını olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir.