Gümüşhane ÜniversitesiGümüşhane ÜniversitesiAçık Erişim Arşivi · RDL Open

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

Yazarlar

Yayınlar

Yeniden eskiyeEskiden yeniye
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024
    Ev tipi yoğurtların besinsel özelliklerinin belirlenmesi

    Melek Hacıoğlu Atasu

    Bu çalışmada çiğ süt örnekleri 3 kısma ayrılıp 10 (K10), 20 (K20) ve 30 dakika (K30) sürelerle kaynatılmış 45 1C'ye geldikten sonra ev tipi maya ile mayalanmıştır. Buzdolabında 1 gün bekletildikten sonra elde edilen yoğurtların kimyasal, mikrobiyal ve duyusal özelliklerinin karışılaştırılması amaçlanmıştır. Ev yapımı yoğurtlara protein ve yağ içeriği açısından yakın olan piyasadan 3 adet endüstriyel üretilmiş yoğurt örneği(P1, P2 VE P3) alınarak kontrol örneği olarak kullanılmıştır. Yoğurtların pH, asitlik, kurumadde, yağ ve protein değerleri sırasıyla ortalama 4.11±0.04, %1.02±0.01, 14.13±0.04, %3.97±0, %3.75±0.03 olarak bulunmuştur. Yoğurt örneklerinin Streptococcus thermophilus sayısı en yüksek K30 örneğinde (7.9 log kob/g) ve P1 örneğinde (8.71 log kob/g) belirlenmiştir. L. bulgaricus sayıları en yüksek K30 örneğinde (7.78 log kob/g) belirlenmiştir. Laktoz miktarı en yüksek P3 örneğinde (4.23±0.02), en düşük ise K10 örneğinde (%3.40±0.02) bulunmuştur ve en yüksek galaktoz değeri K10 örneğinde (%0.88±0.01), en düşük P3 örneğinde (%0.59±0.01) belirlenmiştir. Toplam fenolik madde değeri en düşük P1 örneğinde (0.11±0.02 mg GAE/kg), en yüksek K30 örneğinde (0.18±0 mg GAE/kg) olarak bulunmuştur. Toplam antioksidan değeri en yüksek P1 örneğinde (0.09±0.01 mg AAE/kg) en düşük değerler ise K10, P2 ve P3 örneklerinde (0.04±0 mg AAE/kg) bulunmuştur. Varyans analiz sonuçlarına göre asetol, 2-furan metanol, etil laktat, kaprilik asit, benzoik asit, 2-Furankarboksialdehid, 5-(hidroksimetil), 2-Hegzadekan, 2,6,10,14-tetrametil- ve 9-Oktadekanoikasit önemli bulunmuştur (p<0.01). Duyusal analiz değerlendirmeleri ise 5 puan üzerinden renk, pürüzlülük, homojenlik, su salma, yağlılık hissi, kıvam kremamsı koku, kokunun yoğunluğu, ekşimsi/asidik koku, yabancı koku, ekşimsi ve tatlımsı tat üzerinden yapılmıştır. Panelistler tarafından en beğenilen P1 piyasa örneği olurken en az beğenilen ev tipi yoğurtlar olmuştur.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024
    Clarias gariepinus (karabalık)'da GNRH kullanımının reprodüktif performans üzerine etkilerinin meta-analiz yöntemiyle incelenmesi

    Fulya Erdim

    Gonadotropin releasing hormon (GnRH), hayvanlarda üreme faaliyetlerini kontrol eden önemli bir endokrin salgıdır. Bu hormonun salgılanması, yumurtalıklarda foliküler gelişim ve ovulasyonun meydana gelmesi için çok önemlidir. Hayvanlarda fertiliteyi arttırmak, ovulasyonu gerçekleştirmek ve ovaryum kistlerini tedavi etmek için kullanılır. Hormon, bu etkilerini Folikül Uyarıcı Hormon ve Luteinleştirici Hormonlarını salgılatmak suretiyle gerçekleştirir. Bu tez çalışmasında, GnRH kullanımının Clarias gariepinus türü balıklarda; fertilizasyon oranı, yumurta açılım oranı, ovulasyona ulaşma süresi ve yaşama oranı üzerine olan etkileri meta-analiz yöntemiyle incelenmiştir. Bu amaçla Prisma yönteminden yararlanılarak; Pubmed, Web of Science, Sciencedirect, Scopus ve Google akademik üzerinden literatür taraması yapıldı. Yapılan taramalar neticesinde bulunan çalışmalar için bir seçim prosedürü oluşturuldu. Seçilen çalışmalarda önce başlık ve özet taraması yapıldı, daha sonra detaylı bir şekilde tam metin taramasına geçildi. Değerlendirmeye alınacak çalışmalar tespit edildikten sonra her bir çalışma için ilk yazar ismi, yayın tarihi, popülasyon, çalışmanın türü, uygulanan tedavi şekli, sonuç değişken, deney grubu örnek sayısı, kontrol grubu örnek sayısı, deney grubuna ait ortalama ve standart sapma değerleri, kontrol grubuna ait ortalama ve standart sapma değerleri veri olarak alındı. Verilerin analizinde, etki büyüklüğü hesaplanırken Random Effects Model (REM) ve Fixed Effect Model (FEM) kullanıldı. Meta-analiz işlemi, Meta-Essentials programı kullanılarak yapıldı. Sonuçta, bu çalışma ile GnRH uygulamasının dişi Clarias gariepinus balıklarında yumurtlamayı indüklediği ve ovulasyon süresini kısalttığı, fertilizasyon oranlarını yükselttiği ve yavru hayatta kalma oranlarını artırdığı tespit edildi. Bu çalışmanın sonuçları dikkate alındığında, GnRH'nın dişi balıklarda üremeyi uyarmak amacıyla kullanılabileceği kanısına varıldı.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024
    Rekreatif anlamda aktif sporculara uygulanan farklı germe egzersizlerinin optimum güce etkisi

    Emre Avşar Demirel

    Bu çalışmanın amacı, rekreatif anlamda aktif sporculara uygulanan farklı germe egzersizlerinin optimum güce etkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda çalışmaya Gümüşhane ilinde rekreatif anlamda aktif spor yapan 18-25 yaş arası 30 erkek (vücut ağırlığı: 79,24 ± 10,89 kg, boy: 174,90 ± 5,36 cm) gönüllü katıldı. Katılımcılara antropometrik ölçümleri ve alışma fazı sürecinden sonra ardışık olmayan günlerde dört farklı protokol uygulandı (spesifik ısınma, spesifik ısınma + statik germe, spesifik ısınma + dinamik germe, spesifik ısınma + PNF germe). Ortalama itme gücü (OİG) ve zirve güç (ZG) değerlerinin belirlenmesi için her protokol sonrası bench press ve yarım squat egzersizleri yaptırıldı. Verilerin analizi için SPSS 26.0 paket programı kullanıldı. Bench press egzersizi için yapılan analizler, ısınma protokollerinin hem OİG hem de ZG üzerinde istatiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu gösterdi.OİG ve ZG için yapılan ANOVA analizi, protokollerin bench press performansını etkilediğini gösterdi. Statik germeye göre PNF germe protokolü sonrası bench press OİG'nün daha fazla arttığı tespit edildi. ANOVA analizi, ısınma protokollerinin ayrıca, spesifik ısınma (p=0,035) ve statik germe (p=0,023) ile karşılaştırıldığında PNF germe protokolü sonrası bench press ZG'ün daha fazla artırdığı gözlemlendi. Yarım squat egzersizi için PNF germe protokolü diğer protokollere göre hem OİG (p=0,049, p=0,026 ve p=0,034). hemde ZG (p=0,037 ve p=0,025) olarak önemli ölçüde artırdığını gösterdi. Sonuç olarak spesifik ısınma + PNF germe protokolünün, güç odaklı antrenmanlara hazırlanmak isteyen sporcular için etkili bir seçenek olduğunu söyleyebiliriz.

    İncele
  • Doktora TeziAçık Erişim2024
    Lider üye etkileşiminin çalışanların bilgi paylaşımı davranışına etkisinde çalışan kıskançlığının aracı rekabetçi tutumun düzenleyici rolü

    Zeynep Karakavak

    Bilgi yönetimi, 1990'lardan itibaren örgütlerde yer alan ve önemi giderek artan işletme süreçlerinden biridir. Bilgiye sahip olmak kadar bilgiyi yönetebilmek ve çalışanlar tarafından paylaşılmasını sağlamak da performans, verimlililik, yenilikçilik ve yaratıcılık gibi rekabet üstünlüğü sağlamanın temel bileşenleri üzerinde son derece etkilidir. Yöneticiler, çalışanların bilgilerini örgütteki diğer kişilerle paylaşmaları için teşvik edici yöntemler ararlar. Bilginin paylaşılması için çalışanların bu konuda istekli olmaları gerekir. Bu araştırma, çalışanları bilgi paylaşımına yönlendirebilen veya paylaşımdan kaçınmalarına neden olan faktörleri açıklayabilmek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, lider üye etkileşimi ile çalışanların bilgi paylaşımı davranışı ilişkisini ve bu ilişkide çalışan kıskançlığının aracılık, rekabetçi tutumun düzenleyici rolünü inceleyen iki ayrı çalışma sunmaktadır. Araştırmanın analizleri için SPSS 21 paket programı ile SmartPls 4 istatistik programı kullanılmıştır. Araştırmada öncelikle yapıların geçerlik ve güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiş; bu doğrultuda iç tutarlılık güvenirliği, birleşme geçerliği ve ayrışma geçerliği incelenmiştir. Araştırma hipotezlerinin testi için kısmi en küçük kareler yol analizi (PLS-SEM) kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre örgütlerde lider üye etkileşiminin yüksek olması, çalışanların bilgi paylaşımını arttırmaktadır. Lider üye etkileşimi ile bilgi paylaşımı davranışı ilişkisinde, çalışan kıskançlığının aracılık etkisinin olduğu ve rekabetçi tutumun bu ilişkide düzenleyici etkisinin olduğu görülmüştür. Araştırma bulguları, her iki çalışma için de benzer sonuçlar ortaya koymuştur.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024
    Bağımsız denetimde blokzincir teknolojisinin kullanımı: Denetçiler üzerine bir araştırma

    Elif Akdoğan

    Bu tez çalışmasının amacı, blokzincir teknolojisinin bağımsız denetim sürecindeki potansiyel kullanım alanlarını, etkilerini ve bu teknolojiye yönelik denetçi farkındalığını ortaya koymaktır. Çalışmada öncelikle blokzincir teknolojisinin temel kavramları ve muhasebe-denetim alanındaki uygulama olanakları teorik olarak incelenmiştir. Ardından, teknolojinin bağımsız denetim üzerindeki etkilerini değerlendirebilmek amacıyla Türkiye'de faaliyet gösteren bağımsız denetçilerle nitel bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında 20 bağımsız denetçi ile açık uçlu sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler MAXQDA programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Bulgular, blokzincir teknolojisinin denetim süreçlerinde şeffaflık, güvenilirlik ve zaman yönetimi açısından önemli avantajlar sağladığını, ancak teknik bilgi eksikliği ve maliyet gibi bazı zorluklar barındırdığını göstermektedir. Denetçilerin büyük bir kısmı blokzincir kavramına aşina olmakla birlikte, uygulamaya yönelik bilgi düzeylerinin sınırlı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca teknolojiye geçiş sürecinde düzenleyici çerçevelerin ve eğitim faaliyetlerinin önemi vurgulanmıştır. Bu çalışmanın, gelecekte blokzincir teknolojisinin denetim mesleğine entegrasyonuna yönelik politikalar geliştirilmesine katkı sunması beklenmektedir.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024
    Yaşayan kültürel bellek taşıyıcısı: Âşık Serdar Alyakut

    Abdullah Egi

    Edebiyatımızın ve kültürümüzün en önemli dallarından biri olan âşıklık, temeli Şamanizm'e dayanan ve 16. yüzyıldan itibaren kendine has kurallar oluşturarak varlığını günümüze kadar devam ettiren köklü bir gelenektir. Erzurum ili, Anadolu'nun bütün yörelerinde varlığını gösteren ve "âşık" adı verilen kişilerce temsil edilen âşıklık geleneğinin en yoğun yaşandığı kentlerdendir. Geleneğe birçok büyük usta kazandıran Erzurum'un geleneğe kazandırdığı son sanatçılardan biri de "Alyakut" mahlasını kullanan Âşık Serdar Alyakut'tur. Bu tezde Âşık Serdar Alyakut'un gelenek içindeki yerini ve kültürel bellek taşıyıcılığı noktasındaki değerini belirleme amaçlanmıştır. Âşık Serdar Alyakut'a ait şiirler, âşıklık gelenekleri ve halk biliminin işlevsel kuramı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Çalışma, sosyal bilimlerde sıkça kullanılan nitel arama yöntemlerinden içerik analizi ve görüşme yöntemi ile hazırlanmıştır. Tezin amacına ve kapsamına istinaden yapılan araştırmada Âşık Serdar Alyakut'un Türk tarihindeki önemli olayları, savaşları, kahramanlıkları, örf ve ananeleri, dini ve ahlaki prensipleri, toplumsal değerleri, Türk – İslâm sentezini, tarihsel kimliği ve diğer kültürel nitelikleri âşıklık gelenekleri çerçevesinde şiirlerine aktararak kültürel belleği koruma ve geleceğe taşıma misyonu üstlendiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Âşık, Âşık Serdar Alyakut, Gelenek, Kültürel bellek

    İncele
  • Doktora TeziAçık Erişim2024
    Alkali aktivasyon yöntemiyle doğal ve endüstriyel atık mineralli lifli kompozit geliştirilmesi

    Yavuz Selim Aksüt

    Beton endüstrisinde kullanılan çimentoya alternatif olarak daha ekonomik ve çevreci bir bağlayıcı yapı malzemesi geliştirmek için pek çok araştırmacı çalışmaktadır. Bu amaç doğrultusunda çimentosuz olarak üretilen alkali aktivastonlu beton (AAB) adı verilen daha çevreci ve ekonomik yeni bir yapı malzemesi geliştirilmeye yönelik çalışmalar her geçen gün artarak devam etmektedir. Alkali aktivasyon yöntemi ile üretilen betonlar, yüksek mekanik performans, düşük enerji giderleri, düşük kirletici gaz emisyonları (CO2, SO2, NO3 vb.) ve çevrenin daha az tahribi (doğal kaynaklar yerine atıkların kullanımı) gibi kazanımlar sunmaktadır. Ayrıca, atık malzemelerin kullanımıyla, atıkların çevreye verdiği zararlar ve depolama problemleri de azalmaktadır. Bu bağlayıcılar, normal portland çimento ve bunlarla üretilen betonlara göre daha erken ve daha yüksek dayanım, daha düşük hidratasyon ısısı ve agresif kimyasallara karşı daha yüksek dayanıklılık gibi birçok teknik üstünlüğe sahiptir. Tüm bu katkılar dikkate alındığında temel bir yapı malzemesi olan betonun geliştirilmesine yönelik çalışmaların sürdürüleceği açıkça görülmektedir. Bu çalışmada temel bağlayıcı olarak çimento yerine öğütülmüş yüksek fırın cürufu (ÖYFC) ve buna ek olarak ince malzeme ise Erzincan yöresinde bulunan taş ocağı işletmesi atık malzemesi kullanılmıştır. Ayrıca, kullanılan bağlayıcının Sodyum Hidroksit (NaOH) ve Sıvı Sodyum Silikat (Na2SiO3) kullanılarak aktive edilmesi sonucunda üretilen alkali aktivasyonlu betonların (AAB) fiziksel ve mekaniksel özelliklerinin ortaya konulması ve farklı lif türlerinin ayrık ve katışık lif kullanımları sonucunda üretilen betonların dayanım ve dayanıklılık özelliklerine etkilerinin ortaya çıkarılmasına çalışılacaktır. Tüm bu çalışmalar neticesinde çimentoya alternatif olarak yerel kaynakların kullanılmasının yolu açılmış olacaktır. Elde edilen deneysel sonuçlara bağlı olarak numunelerin davranışları yorumlanıp, en iyi başarımı gösteren numune bileşimi belirlenecektir. Anahtar Kelimeler: Alkali aktivasyonlu beton, Atık malzeme, Bağlayıcı, Dayanım ve dayanıklılık özellikleri, Katışık lif kullanımı

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024
    Sosyal medya pazarlama çabalarının tüketici davranışları ve marka değeri üzerindeki etkisine yönelik bir araştırma

    Faruk Çaka

    Bu çalışma, sosyal medya pazarlama çabalarının marka değeri ve tüketici satın alma davranışları üzerindeki etkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın evrenini, Türkiye'de sosyal medyayı kullanan tüketiciler oluşturmaktadır. Araştırmada kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Google Forms aracılığı ile elektronik ortamda düzenlenen anket formu 410 tüketiciye ulaştırılmıştır. Bütün katılımcıların anketleri değerlendirilmiş olup 390 anket araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada, ölçeklerin güvenirliliği için Cronbach Alfa Katsayısı ve geçerliliği için ise Faktör Analizi kullanılmıştır. Hipotezler Yapısal Eşitlik Modeli Analizi ile test edilmiştir. Araştırmanın sonucunda sosyal medya pazarlama çabalarının marka değeri ve tüketici davranışları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkisi olduğu bulunmuştur. Bulgular, daha önceki çalışmaların bulgularını desteklemektedir. Bulgular genelleştirilemez. Kullanılan örneklem sayısı ve uyaranların sınırlı olması (yani, sosyal medya pazarlaması çabaları), bu sonuçları genelleştirebilmek için yeterli değildir. Araştırmanın sonuçları sosyal medya pazarlama çabalarının tüketici davranışları ve marka değeri bağlamındaki kavramsal ilişkileri gün yüzüne çıkarması ve pazarlamacıların ilgili kavramlar ile ilgili ilişkilere odaklanarak daha verimli ve etkin pazarlama stratejilerinin oluşturulması bağlamında işletmelere ve literatüre önemli katkılar sağlamaktadır.

    İncele
  • Doktora TeziAçık Erişim2024
    Duygu analizi ile kripto para işlemlerindeki dalgalanmaların incelenmesi

    Uğur Demirel

    Bu çalışma, Türkiye'de faaliyet gösteren kripto borsalarında listelenen popüler kripto paraların, sosyal medya platformları ve çevrimiçi forumlarda paylaşılan yorumlar yoluyla kamuoyunun duygu durumunu araştırmayı hedeflemektedir. Kripto para piyasalarının yüksek volatilitesi ve belirsizliği, yatırımcıların piyasa hareketlerini öngörmelerini zorlaştırarak büyük riskler doğurmaktadır. Bu bağlamda, doğru tahminler yapabilmek ve riskleri minimize etmek için duygu analizinin rolü kritik önem taşımaktadır. Çalışma, Türkçe metinler üzerinde yapılan duygu analizi çalışmalarının sınırlılıklarını ele alarak bu alandaki literatüre katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Sosyal medya platformları ve çevrimiçi forumlardan toplanan veriler kullanılarak, kripto para birimlerine yönelik yapılan yorumlar duygu analizi teknikleriyle incelenmiştir. Toplamda 607,592 yorum analiz edilmiş olup, bu yorumların 89,986'sı negatif, 72,655'i pozitif ve 444,951'i nötr olarak sınıflandırılmıştır. İkili sınıflandırma (binary classification) için ise 89,986 negatif ve 72,655 pozitif örnek seçilerek toplam 162,641 örnek üzerinde makine öğrenimi modelleri eğitilmiş ve test edilmiştir. Çalışmanın metodolojisi, makine öğrenimi sınıflandırıcıları kullanılarak elde edilen duygu analizi sonuçlarının derinlemesine incelenmesini içermektedir. Naive Bayes, Lojistik Regresyon, Karar Ağaçları, K-En Yakın Komşu, Gradyan Artırma ve Çok Katmanlı Algılayıcı gibi farklı sınıflandırıcılar kullanılarak elde edilen sonuçlar karşılaştırılmış ve her bir modelin duygu tahmini performansı değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, çeşitli kripto para birimlerinin farklı sosyal medya platformlarında nasıl algılandığını göstermektedir. Örneğin, BTC (Bitcoin) genellikle Investing.com ve Telegram'da daha olumsuz algılanırken, ETH (Ethereum) genellikle daha negatif görüşler sergilemektedir. Bu tür sonuçlar, yatırımcıların farklı kripto para birimlerine yönelik algılarını ve piyasa beklentilerini anlamalarına yardımcı olmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma, sosyal medya duygu analizinin kripto para piyasalarındaki rolünü derinleştirerek, gelecekteki araştırmalar için yeni yöntemler ve yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlamaktadır.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024
    Konya'da yetiştirilen bazı ekmeklik buğday çeşitlerinin erken dönem kuraklık stresine dayanıklılık bakımından karşılaştırılması

    Büşra Çelik

    Yapılan çalışmada, Konya ekolojik koşullarına uyum sağlamış olan 10 kışlık ekmeklik buğday çeşidi, erken dönem kuraklık stresine karşı dayanıklılıkta rolü olduğu düşünülen bazı morfo-fizyolojik özellikleri bakımından karşılaştırılmıştır. Çalışma, uygulamalar (su stresli ve su stressiz koşullar) ana parsellere ve çeşitler alt parsellere yerleştirilmek suretiyle, üç tekrarlamalı olarak tesadüf parsellerinde bölünmüş parseller deneme desenine göre yürütülmüştür. Bu kapsamda, çeşitlerin yaprak alanı, kök uzunluğu, bitki boyu, kök kuru ağırlığı, taç (sürgün) kuru ağırlığı, kök/taç oranı, klorofil-a, klorofil-b, toplam klorofil, klorofil-a/b oranı, karotenoid içeriği, yaprak kül içeriği, membran kararlılığı (MK), yaprak su tutma kapasitesi, yaprak oransal su içeriği (YOSİ) ve yaprak sıcaklığı düşüşü gibi morfo-fizyolojik özellikleri incelenmiştir. İncelenen özelliklerden klorofil-a, toplam klorofil, klorofil-a/b oranı, yaprak karotenoid içeriği, membran kararlılığı, yaprak su tutma kapasitesi, yaprak oransal su içeriği ve yaprak sıcaklığı düşüşü bakımından tüm varyasyon kaynakları (uygulamalar, çeşitler ve uygulama×çeşit interaksiyonu, istatistiksel olarak önemli farklılıklar göstermiştir. Ayrıca yaprak alanı, kök uzunluğu, kök kuru ağırlığı ve taç kuru ağırlığı gibi özellikler, stresli ve stressiz koşullara göre istatistiksel olarak önemli değişimler göstermiştir. Ayrıca, stresli koşullarda yaprak alanının taç kuru ağırlığı ile, kök/taç oranının YOSİ ile, klorofil içeriklerinin karotenoid, MK ve YOSİ ile, karotenoid içeriğinin YOSİ ile önemli olumlu ilişkileri dikkati çekmektedir. Bunun dışında, taç kuru ağırlığı; kök/taç oranı, klorofil-a, toplam klorofil ve klorofil-a/b oranı ile önemli olumsuz ilişkiler göstermiştir. Sözü edilen bu morfo-fizyolojik özelliklerin kuraklığa dayanıklılık ıslahında kolaylıkla ve güvenle kullanılabilirliği nedeniyle ıslahçılara önerilmesi mümkündür. Bunun yanında, kullanılan materyal içerisinden Yavuz ve İkonya çeşitlerinin kuraklığa dayanıklı yeni materyallerin geliştirilmesinde gen kaynakları olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024
    Kop Dağı (Bayburt) krom madeni pasa malzemesinin karayolu üstyapı temel tabakası olarak kullanılabilirliğinin araştırılması

    Elif Nur Acı

    Bu çalışmada, Kop Dağı (Bayburt) Krom maden sahasında cevher üretim faaliyetleri sonucu cevher ile birlikte ortaya çıkan ve ekonomik değeri bulunmayan atıl durumdaki pasa malzemenin karayolu üstyapısında bulunan temel malzemesi olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Metalik maden sahasından seçilen krom pasa kayaç örnekleri belirli oranlarda doğal agrega ile karıştırılarak numuneler hazırlanmıştır. Numune karışım oranları %100 doğal agrega, %15 pasa+%85 doğal agrega, %30 pasa+%70 doğal agrega, %45 pasa+%55 doğal agrega, %60 pasa+%40 doğal agrega, %100 pasa olarak belirlenmiştir. Bu numuneler üzerinde agrega özelliklerinin belirlenmesi için birtakım deneyler/testler (elek analizi, modifiye proktor ve CBR) uygulanarak bu malzemelerin fiziksel ve mekanik karakteristik özellikleri belirlenmiştir. Bu numuneler üzerinde gerçekleştirilen testler sonucu elde edilen veriler ile en yüksek CBR oranı belirlenmiştir. Krom pasa örneklerinden parlak kesitler hazırlanarak mikroskobik incelemeleri ve pasa kayaç malzemesinin petrografik-mineralojik özellikleri belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar neticesinde karayolu üstyapısında bulunan temel ve alttemel tabakalarının Karayolları Teknik Şartnamesi'nde belirtilen kriterlere uygunluğu araştırılarak pasa malzemenin geri dönüşüm metoduyla bu alanda kullanılabilirliği tespit edilmiştir. Sonuç olarak; krom pasasının fiziksel ve mekaniksel nitelikleri kapsamında karayolu üstyapısının temel tabakalarında doğal agrega yerine kullanılabileceği ve ekonomik olarak önemli kazançlar oluşturabileceği belirlenmiştir.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024
    Gümüşhane ili Torul ilçesi Altınpınar Gölü'nün ekoturizm potansiyelinin SWOT analizi ile değerlendirilmesi

    İrfan Faruk Özten

    Ekoturizm, yerel halkın refanının sürekliliğini sağlama ve çevre koruma amacıyla doğal alanlara yapılan sürdürürlebilir bir turizm çeşididir. Bu kapsamda; Gümüşhane, Türkiye'nin kalkınma alanında öncelikli şehirleri arasında bulunmaktadır. Kalkınması konusunda özellikle turizm, tarım ve madencilik sektörlerinin öne çıktığı görülmektedir. Gümüşhane'nin turizm çeşitliliği açısından oldukça zengin olduğunu söylemek mümkündür. Bu turizm türlerinden bazılarının daha fazla öne çıktığı görülmektedir. Yayla turizmi, ekoturizm ve kış turizmi Gümüşhane'de öne çıkan turizm çeşitleridir. Kentin sahip olduğu doğal zenginliklerin turizme önemli katkıları vardır. Dipsiz, Aygır ve Zigana Limni Gölü ile beraber Altınpınar Gölü'nün oluşumunda yöredeki iklim koşullarına göre, arazinin eğim şartının da katkısıyla gün yüzüne çıktığı görülmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada, Gümüşhane ili Torul ilçesi Altınpınar Gölü'nün doğal ortam özellikleri, ekoturizm kapasitesini araştırarak mevcut durumun değerlendirilmesi ve bu değerlendirmenin SWOT analizi ile desteklenerek incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede güçlü ve zayıf yönleri ile fırsatları ve tehditleri belirlenmiştir. Altınpınar Gölü ekoturizme yönelik büyük bir potansiyele sahiptir. Olumlu özelliklere sahip doğa olaylarının yaşandığı Altınpınar Gölü ve çevresinin önemli bir turizm destinasyonu haline gelmesi için trafik, eğlence tesisleri gibi insan eliyle iyileştirilebilecek konuların planlanması ve uygulanması gerekmektedir. Altınpınar Gölü ve çevresinde rekreasyonel faaliyetlerin daha iyi yürütülebilmesi ve bu alanın turizme kazandırılabilmesi için koruma ve kullanma dengesinin gözetilerek bazı düzenlemelerin yapılması oldukça önemlidir. Dolayısyla söz konusu amaç için, günümüzde orman parkı konumunda olan Altınpınar Gölü'nün beşeri ve doğal kaynaklarının dikkate alınarak, geleceğin tabiat parkı ilan edilmesine aday söz konusu alanın potansiyelinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Ekoturizm, Gümüşhane, Altınpınar Gölü, SWOT analizi

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024
    Hasta-hekim iletişimi

    Yasemin Yılmaz

    Bu çalışmada, hasta-hekim arasındaki iletişimin irdelenmesi amaçlanmıştır. İletişim hayatın her alanında önemlidir. Sağlık alanında iletişim daha da önemlidir. Çünkü sağlık sektöründe insan hayatı söz konusudur. Sağlıkta en önemli aktörlerden biri de hekimlerdir. Bu bağlamda hasta-hekim iletişimi daha önemli hale gelmektedir. Bu iletişim düzeyinde oluşabilecek aksaklıklar genel sağlık sisteminin aksak yönlerini ortaya koyabildiği gibi hastalıkların hasta odağında etkili bir iyileşme sürecini de sekteye uğratmaktadır. Bu açıdan bakıldığında hekimlerin mesleki rollerinin etkin ve etkili bir şekilde kullanıp kullanamadıkları da ortaya konulmuş olmaktadır. Sorunun veya sorunların köküne inilmesi amaçlandığında etkili iletişimin sağlanması mümkün olabilmektedir. Başka bir deyişle anı kurtarmak için yapılan girişimler genel sağlık iletişim sorunlarını çözme odaklı değil sistemsel ve kişisel sorunların çoğalarak büyümesinin de önünü açmaktadır. Bu çalışmamızda, iletişimin olmazsa olmaz konularına değinilip, hasta-hekim etkileşimi anlamaya çalışılacaktır. Etkin sağlık iletişimi için gereken düzenlemeler hekim açısından (eğitim, ücret, mesai vb.) hasta açısından ise; (eğitim vb.) uygulamalar, öneri ve amaç olarak öngürülücektir.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024
    Halk bilimi perspektifinden bir çizgi film: Niloya

    Arzu Gülhan Aktürk

    Bir milleti diğer toplumlardan ayıran her türlü gelenek, görenek, örf, âdet, sözlü edebiyat ürünleri o milletin var oluşunu belirleyen, varlığını kanıtlayan ve korunması gereken kültür mirasıdır. Bu mirasın korunması ve aktarılması, yapılmış ve yapılmakta olan halk bilimi çalışmaları ile desteklenmektedir. İnsanın yaşam biçimi zaman içinde değişmiş, teknolojik gelişmelerle birlikte farklı tarzlara bürünmüştür. Halk bilimi ile toplumların gelenekleri, görenekleri, yaşam biçimleri kayıt altına alınmış ve bu unsurların gelecek nesillere aktarılması sağlanmıştır. Yaşanan ortamdan kendiliğinden öğrenilen bu değerlerin ayrıca çocuklara hitap edebilecek seviyeye getirilmesi, çizgi filmler ve onlara uygun yapımlar ile mümkün olmaktadır. Günümüzde televizyon, bilgisayar, tablet, telefon gibi teknolojik araçlar kullanılarak seyredilen çizgi filmler çocukların hoşça ve verimli vakit geçirmesini sağlarken pek çok işlevi de yerine getirmektedir. Bir çizgi filminin içinde işlenen aynı zamanda halk biliminin uzmanlık sahasına giren kültürel değerlerin aktarılması bu tezin çalışılma amacı olmuştur. Bu tezde çocuk bir karakter üzerine kurulu Niloya çizgi filminde halk bilimi kadrolarında bulunan çocuk oyunları, bayramlar, halk mutfağı, halk sanatları ve zanaatları, halk hekimliği, geçiş dönemleri, halk edebiyatı, halk tiyatrosu, halk müziği gibi örnekler görülmektedir. Neredeyse bütün halk bilimi kadrolarının ele alındığı Niloya çizgi filmindeki bu kültürel değerler, bu çalışmada içerik analizleri ile ortaya konulmuş; alanyazın araştırması ile elde edilen bilgiler veri analizi yapılarak değerlendirilmiş; yapımın çocukların seviyesine nasıl indirgendiği ve çocuklarda nasıl yansımalar bıraktığı incelenmiştir. Niloya çizgi filminin halk bilimi unsurları yönünden zengin olması, kültürel mirasın korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması yönünden önemli bir vazife görmektedir. Anahtar Kelimeler: Çizgi film, Gelenek, Halk bilimi, Kültürel miras, Niloya.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024
    Takım tezgahlarında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerininbelirlenmesi ve fine-kinney yöntemiyle örnek risk analiziçalışması

    Uygur Alagöz

    Bu tez çalışmasında ilk olarak makine-metal sektöründe kullanılan takım tezgâhlarında Özellikle iş sağlığı ve güvenliği alanında işkolunda meydana gelen iş kazası, muhtemel tehlike ve riskler ile mevzuata konuyla ilgili bilgilere ayrıntılı şekilde değinilmiştir. Bu araştırmada, risk değerlendirme aracı olarak Fine-Kinney yöntemi tercih edilmiştir. Makine-metal işletmesinde torna, freze, matkap, pres ve taşlama takım tezgâhları, acil durum ve ekipmanları, basınçlı hava, elektrik, işyeri ortam faktörleri, vinçler, forkliftler ve transpaletler gibi kaldırma iletme araçları ve kimyasal maddelerle İlgili faaliyetler esnasında İş sağlığı ve güvenliği kapsamında, tehlike ve risklerin tespit edilmesi ve bu risklere karşı gerekli önlemlerin alınması hedeflenir. Alınabilecek önlemlerin ortaya konulması hedeflenmiştir. Mevcut tehlike ve riskler belirlenmiş; ardından, düzeltici ve önleyici faaliyetler ile kalan riskler ele alınarak sonuçlar değerlendirilmiştir Sonuç olarak takım tezgâhlarında acil durdurma butonu gibi durdurma sistemlerinin çalışmaması, ışık perdesi, sensör veya emniyet sivici gibi emniyet ekipmanlarının operatör veyahut ekip liderleri tarafından iptal edilmesi, döner ve hareketli bölgelere erişime açık alanların bulunması, göze çapak kaçması, göze soğulma sıvılarının kaçması, vücuda soğutma sıvılarının temas etmesi, elektrik panolarında uygun değerde kaçak akım koruma rölesinin olmaması, ramakkakla vakalarının bildirilmemesi ve elektrik bu alanlar en yüksek risk taşıyan faaliyetler olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda, gerekli düzenlemeler gerçekleştirilmiş ve sektör paydaşlarına yönelik çözüm önerileri geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Makine-metal, İş sağlığı ve güvenliği, Takım tezgâhı, Fine kinney

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024
    6284 sayılı Kanun kapsamında tedbir uygulanan şiddet mağduru kadınların güçlendirme yaklaşımı bağlamında incelenmesi: Rize ili örneği

    Uğur Albayrak

    Kadına yönelik şiddet olgusu; maruz kaldığı kadınlar açısından duygusal, fiziksel, sosyal, bilişsel, ekonomik vb. olumsuz sonuçlar meydana getiren ve geçmişten günümüze süregelen toplumsal bir problemdir. Toplumsal problemin önlenebilmesi ve ortaya çıkan olumsuz etkilerin minimize edilmesine yönelik ulusal ve uluslararası kanuni düzenlemeler geliştirilmiştir. Ülkemizde 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında atılan adımlar, kadınların maruz kaldığı şiddetin önlenebilmesini ve kadının güçlendirilmesini hedeflediği bilinmektedir. Bu bağlamda kadının iyilik halini korumak için kanun kapsamında hakkında koruyucu ve önleyici tedbir uygulanan kadınların yaşantılarının ve gelecek beklentilerinin güçlendirme yaklaşımı bağlamında değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Böylelikle kadının güçlendirilmesini hedefleyen bu tedbirlerin işlevselliği yönünden değerlendirme yapılarak güçlendirme yaklaşımı bağlamında öneriler geliştirilmek istenmiştir. Bu çalışmada kadına yönelik şiddet, 6284 sayılı kanun kapsamındaki koruyucu ve önleyici tedbirler ve sosyal hizmet kuramlarında güçlendirme yaklaşımına yönelik literatür taraması yapılmıştır. Araştırma grubunu ise Rize ilinde yaşamakta olup Rize Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünden hizmet alan şiddet mağduru kadınlar oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan kadınlarla nitel araştırma yöntemi ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aşamasında, yararlandıkları koruyucu ve önleyici uygulamalara dair deneyimleri öne çıkarılırken, bu uygulamaların güçlendirme noktasındaki etkisinin anlaşılması adına derinlemesine görüşme tekniklerine yer verilmiştir. Bu araştırma kapsamında ulaşılan veriler, kadına yönelik şiddetle mücadelede kadınların gözünden perspektif ortaya koymaktadır. Bu itibarla kadının güçlendirilmesini hedef alan uygulamalara yol gösterici ve konuya özgü sosyal politikalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Şiddet, Kadına yönelik şiddet, Güçlendirme yaklaşımı, Koruyucu-önleyici tedbirler, 6284 sayılı kanun

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024
    Mahmûd Sâmî el-Bârûdî'nin Hz. Peygamber'e övgüsü

    Abakar Ali Issakha

    Bu çalışmada Mahmûd Sâmî el-Bârûdî'nin şiirlerinde Hz. Peygambere yönelik yapılan övgüleri ele aldım. Onun şiirlerinde peygamber efendimizin yaratılıştan gelen fiziksel ve ahlâkî özelliklerinin, edebiyat türlerinden olan şiir türündeki sanatsal anlatımıyla inceleyerek değerlendirmeye çalıştım. Çalışmayı üç bölüme ayırdım. Birinci bölümde 'Na't' olarak adlandırdığımız Peygambere medhiye (övgü) türü edebî eserleri, sözlük ve terim olarak tanımlayarak Arap şiirinde önemli bir yere sâhip olan Na't'ın ortaya çıkışı ve gelişimini açıklamaya çalıştım. İkinci bölümde büyük şâir Bârûdî'nin hayatını ele aldım ve O'nu diğer şâirlerden ayıran en önemli niteliklerine ve şiirinin en belirgin özelliklerine değindim. İkinci bölümde şâir Bârûdî'nin Resûlullah (s.a.v.)'ı övdüğü iki şiirinin giriş bölümlerini sundum. Bu şiirler: 'Keşfü'l-ğummeti fî medhi seyyidi'l-ümmeti' ve 'Yâ sârime'l-lahzı men eğraka bi'l-müheci' adlı her iki kasîdesi de Hz. Muhammed (s.a.v.)'e medhiyeler (na't) yazmış olduğu şiirlerdir. Üçüncü bölümde ise Bârûdî'nin şiirinde peygamber için yaptığı övgünün sanatsal yapısını inceledim. Şiirin dış yapısını; şiirin başlığı, uzunluğu, girişi ve sonuç kısmını inceledim. Sonra da şiirin iç yapısını yani, ölçü, vezin, kâfiyesi ve şiirin ritmik ahengini ele aldım. Sonuç kısmını bu çalışmada ulaştığım iki önemli bulguyla bitirdim. Bunlar: Şâir her iki şiirinde de klasik Arap şâirlerin yöntemini kullanmıştır. Her iki şiirde de şâir güçlü ağır dili ile öne çıkmıştır.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024
    Endonezya'da İslam hukukunun dini mahkeme sistemine dönüşümü

    Suud Sarım Karımullah

    Endonezya'nın İslam hukukuna dayalı dini mahkeme sisteminin dönüşümü, çeşitli ve gelişen bir toplumda sosyal değişim, hukuk ve adalet dinamikleri karşısında önemli bir çalışmadır. Bu araştırma, sömürge mirasından toplumda hala canlı olan yerel bilgeliğe kadar çeşitli hukuki gelenekleri içeren Endonezya'daki dini mahkemeler çerçevesinde İslam hukukunun nasıl adapte olabileceğini ve gelişebileceğini anlamayı amaçlamaktadır. Kullanılan araştırma yöntemi, özellikle dini mahkeme sistemi ve İslam hukuku ile ilgili mevzuatı incelemek için uygun olan normatif yasal araştırma yöntemidir. Bu yöntem teorik analiz, mevcut yasal kuralların yorumlanması ve yürürlükteki düzenlemelerin Endonezya'daki dini mahkeme sisteminde İslam hukukunun dönüşümünü ne ölçüde destekleyebileceğinin anlaşılmasına odaklanmaktadır. Araştırma, Endonezya'daki dini mahkeme sisteminin dönüşümünün sadece yapı ve prosedürdeki resmi bir değişiklik olmadığını, daha ziyade İslam hukukunun yargıya entegre edilmesine yönelik derin bir kararlılığı yansıtan bir dönüm noktası olduğunu ortaya koymuştur. Bu dönüşüm süreci evlilik, boşanma, miras, aile hukuku ve şeriat ekonomisi gibi İslam hukukunun çeşitli yönlerini kapsamaktadır ve bunların hepsi Müslüman vatandaşların dini öğretilerine uygun olarak yaşamları için sağlam bir temel oluşturmada önemli bir role sahiptir. Bu bağlamda, din mahkemeleri sadece kolluk kuvveti olarak değil, aynı zamanda başta ekonomik faaliyetler olmak üzere hayatın çeşitli alanlarında İslami ilkelere uygun olarak sürdürülebilirliğin ve adaletin sağlanmasında ön saflarda yer almaktadır. Bu nedenle, din mahkemeleri Endonezya'daki müslüman toplumların tüm yaşam yelpazesini kapsayan maddi adaleti gerçekleştirme çabasında önemli bir araçtır.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024
    Kur'an kıssalarında kadın karakteri

    Fatıma Aljafa

    Bu çalışmanın amacı, Kur'an-ı Kerim'deki kadın karakterleri incelemek, türlerini, modellerini, yapılandırma biçimlerini ve dilsel özelliklerini analiz etmektir. Araştırmanın başında, sanatsal anlatımının sözlük anlamı verildikten sonra terim olarak tanımlanmış sonra da Kur'an'daki kıssalar ele alınmıştır. Bu kıssalarda yer alan karakterler, öne çıkan edebi ve sanatsal ifade unsurları ve bu kıssaların iman, tövbe, sabır, şükür, doğruluk, adalet, hikmet gibi değerleri Müslümanlara ulaştırmadaki rolü üzerinde durulmuştur. Sonra, kadınlara dair bir tanım sunulmuş, genel özellikleri ve hayattaki önemleri vurgulanmıştır. Ayrıca Kur'an'daki kadın karakterler detaylı bir şekilde incelenmektedir. İlk olarak, "karakter" ve sanatsal anlatıdaki boyutları, Kur'an'daki karakterlerin temel unsurları tanımlanmaktadır. Ardından, sanatsal anlatıdaki karakter türleri ve Kur'an'daki kadın karakterlerin; ana, yardımcı ve figüran karakterler olarak çeşitliliği ele alınmıştır. Kur'an'daki kıssalarda yer alan kadın karakterlerin örnekleri incelenmektedir. Bu örnekler arasında anne, eş, âşık kadın, lider ya da yönetici kadın, bilge kadın, sapkın kadın, kız kardeş ve kız gibi modeller yer almaktadır. Araştırmada, Kur'an'daki kadın karakterlerin yapısı da analiz edilmektedir. Bu bağlamda, betimleme, haber verme ve diyalog gibi unsurların karakter inşasındaki rolü üzerinde durulmaktadır. Son olarak, dil açısından işaretlerin karakter inşasındaki rolü ele alınmaktadır. Kadın karakterlerin isimlendirilmesi veya isimsiz bırakılması ve bunun her birinin Kur'an'daki kadın hikâyelerinde ne anlama geldiği analiz edilmektedir. Bu araştırmada ulaşılan bazı önemli sonuçlar şunlardır: Kur'an, çeşitli kadın karakterleri sunmakta ve bu karakterlerin özelliklerini açıklamaktadır. Kur'an, iyi ve kötü kadın karakterleri birbirinden ayırarak her birinden çıkarılacak dersleri vurgulamaktadır. Kur'an'daki kadın karakterler: ana, yardımcı ve figüran karakterler olarak çeşitlilik gösterir. Kur'an'daki kadın karakterler, Müslüman toplumu doğru yola yönlendirmede önemli bir rol oynar.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024
    Algılanan yönetici desteğinin örgütsel bağlılık üzerine etkileri: Telekomünikasyon sektöründe çalışanlar üzerine bir araştırma

    Sinem Soydaş Altun

    Bu çalışma algılanan yönetici desteğinin örgütsel bağlılık üzerine etkilerini görebilmek amacı ile hazırlanmıştır. Araştırma Telekomünikasyon sektöründe faaliyet gösteren bir firmanın 6 ildeki toplam 300 çalışanı ile sınırlıdır. Seçilecek örneklemin temsil ediciliğinin yüksek olacağı varsayılmaktadır. Algılanan Yönetici Desteği Ölçeği ve Örgütsel Bağlılık Ölçeğine verilen cevaplara göre ilişkilendirme yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak 'Algılanan Yönetici Desteği Ölçeği' ve 'Üç Boyutlu Örgütsel Bağlılık Ölçeği' kullanılmıştır. Veriler Google Formlar üzerinden hazırlanan anket formu ile online olarak toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler bilgisayar ortamında IBM SPSS Statistics for Windows, Version 22.0 (SPSS INC., Chicago, IL, USA) istatistik programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan çalışanların tanımlayıcı özelliklerinin belirlenmesinde frekans ve yüzde analizlerinden, ölçeğin incelenmesinde ortalama ve standart sapma istatistiklerinden faydalanılmıştır. Araştırma değişkenlerinin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek üzere Kurtosis (Basıklık) ve Skewness (Çarpıklık) değerleri incelenmiştir. Telekomünikasyon sektöründe yapılan çalışmanın sonucuna göre, çalışanların "yönetici desteği" ortalaması yüksek olarak saptanırken örgütsel bağlılığa yönelik; aritmetik ortalama, standart sapma ve minimum-maksimum düzeyleri incelendiğinde ortalaması yüksek olan özellikler "duygusal bağlılık, normatif bağlılık, devam bağlılığı" şeklinde sıralanmaktadır Çalışanların Yönetici Desteği ve örgütsel bağlılık düzeylerini belirleyen alt boyutlar olan örgütsel bağlılık genel, duygusal bağlılık, devam bağlılığı, normatif bağlılık arasındaki ilişkiler incelendiğinde; örgütsel bağlılık genel ve duygusal bağlılık ile yönetici desteği arasında pozitif orta, devam bağlılığı ve normatif bağlılık ile yönetici desteği arasında pozitif zayıf düzeyde korelasyon bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Algılanan yönetici desteği, Örgütsel bağlılık, Telekomünikasyon

    İncele