Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Uzun, Sevda(64)
- Merdan, Mehmet(47)
- Baltaci, Cemalettin(35)
- Kulakaç, Nurşen(28)
- Duran, Celal(27)
- Ozdes, Duygu(24)
- Turan, Ibrahim(24)
- Demir, Selim(23)
- Türkkan, Tuğba(22)
- Bayrakdaroglu, Serdar(21)
- Topal, Fevzi(21)
- Öztürk, Serkan(21)
- Ürkek, Bayram(21)
- Gücer, Mehmet Ali(20)
- Akar, Zeynep(19)
- Kaygusuz, Abdullah(19)
- Topal, Meryem(19)
- Anaç, Halil(18)
- Aydin, Aydanur(18)
- Batan, Nevzat(18)
- Erata, Hüseyin(18)
- Tuncer, Metin(18)
- Akyürek, Suat(17)
- Baltacı, Cemalettin(17)
- Karimullah, Suud Sarim(17)
- Acet, Tuba(16)
- Akar, Bülent(16)
- Ashyralyyev, Charyyar(16)
- Düzgün, Azer Özad(16)
- Hintistan, Sevilay(16)
- Yılmaz, Coşkun(16)
- Aliyazicioglu, Yuksel(15)
- Kaya, Hacer(15)
- Kurnaz, Muammer(15)
- Kurt, Kemal(15)
- Ozden, Talat(15)
- Yilmaz, Coskun(15)
- Yuksel, Ferhat(15)
- Yücel, Cem(15)
- Öz, Mehmet(15)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ2Recurrent aphthous stomatitis, oxidative stress, and ischemia modified albumin: A cross-sectional study
Öztekin, Aynure; Öztekin, Coskun; Sahin, Humeyra Nursel; Karadeniz, Tuba Betul; Senel, Engin; Caliskan Atac, Damla; Savci, Unsal; Neselioglu, Salim; Erel, Ozcan
Recurrent aphthous stomatitis is an inflammatory disease characterized by painful ulcers on the oral mucosa. Oxidative stress is held responsible for the pathogenesis of this disease of unknown etiology. In oxidative stress, the balance between oxidant-antioxidant substances changes in favor of the oxidative side. Ischaemia modified albumin (IMA) is a new type of albumin. It occurs as a result of factors such as ischemic attacks and oxidative stress. The aim of the study was to compare IMA levels in patients with recurrent aphthous stomatitis with healthy volunteers and to investigate whether IMA has a diagnostic value in the disease. This cross-sectional study included 32 patients with recurrent aphthous stomatitis and 34 healthy volunteers of similar age and sex. Albumin and IMA levels were determined by spectrophotometric albumin cobalt binding assay in venous blood samples on the same day. IMA was expressed as absorbance unit. Receiver operating characteristic analysis was used to determine whether IMA values could be a diagnostic marker for prediction of disease. IMA values of the patient group were significantly higher than IMA values of the control group (P < .001). IMA was statistically significant in the prediction of recurrent aphthous stomatitis (P < .001). The discrimination power for IMA was very good (area under the receiver operating characteristic curve 95% CI = 0.952 [0.897-1.000]). Recurrent aphthous stomatitis, in which oxidative stress plays a role in the etiopathogenesis, is closely associated with high IMA levels. IMA levels may have diagnostic value as an indicator of oxidative stress in the disease.
- MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ1A Dose-Dependent Study Examining Dexmedetomidine's Possible Effects Against Oxidative, Fibrotic, and Apoptotic Damage Induced by Radiation Exposure in Spleen Tissue
Beyazal Polat, Hatice; Yilmaz, Hamit; Kilinc, Kagan; Gülhan, Belemir; Yilmaz Rakici, Sema; Tümkaya, Levent
Objective: This study aimed to investigate the potential splenic tissue damage induced by radiotherapy (RT) and the potential protective effect of different doses of dexmedetomidine on this damage at the histopathological, immunohistochemical, and biochemical levels. Materials and Methods: In our study, Sprague Dawley rats were randomly divided into four groups: Control, Radiotherapy (RT; 8 Gy), RT + Dexmedetomidine 100 mu g/kg (RT-D100), and RT + Dexmedetomidine 200 mu g/kg (RT-D200). A single dose of 8 Gy radiotherapy was administered to each RT group. Spleen tissues were examined histologically with hematoxylin-eosin and immunohistochemically with anti-Caspase-3, anti-TGF-beta 1, and anti-TGF-beta 3 using light microscopy. TBARS and total thiol levels were also analyzed to assess oxidative stress and antioxidant capacity. Results: Histopathological results showed a significant decrease in white pulp diameter, decreased cellular density, and increased congestion in the red pulp in the RT group. Significant fibrosis, sinusoidal dilatation, vacuolization, and amyloid deposition were detected in the white pulp in the RT group. Regarding anti-caspase-3 immunoreactivity, strong positivity increased in the red pulp in the RT group, while a significant increase was observed in the white pulp in both the RT-D100 and RT groups. While the proportion of TGF-beta 1 immunopositive cells did not change significantly in the RT group, they increased significantly in both dexmedetomidine groups (especially RT-D200). TGF-beta 3 expression increased significantly only in the RT-D100 group. In biochemical analyses, TBARS levels increased significantly in the RT-D100 group. Total thiol levels decreased in the RT group and increased in the dexmedetomidine-treated groups. Conclusions: While RT caused histopathological damage and increased oxidative stress in spleen tissue, dexmedetomidine reduced this damage in a dose-dependent manner. The different immunohistochemical profiles of TGF-beta 1 and TGF-beta 3 suggest that these cytokines may have different functions in the spleen. 100 mu g/kg dexmedetomidine stimulates a regenerative response through TGF-beta 3, while 200 mu g/kg dexmedetomidine may provide immune regulation and antioxidative defense through TGF-beta 1.
AtıfScopus3WoS3OpenAlex1
İncele - MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ3Athlete's Heart in Women's Contact Sports: Echocardiographic and Strain-Based Insights From Elite Rugby Players
Tunca, Cagatay; Gök, Saner Bahadir; Günes, Ozan; Özkan, Mehmet Taha; Tas, Alperen; Ibis, Ayse Nur Ozkaya; Sahin, Yusuf Bozkurt; Akdogan, Murat; Kivrak, Ahmet; Akbuga, Kursat
Background: Athlete's heart encompasses cardiac adaptations to long-term intensive training. Although male-dominated sports have been widely studied, limited data exist on structural and functional cardiac remodeling in female contact-sport athletes. This study aimed to evaluate cardiac changes in elite female rugby players using conventional and strain echocardiography. Methods: This cross-sectional study included 66 elite female rugby players and 50 sedentary controls. Anthropometric measurements and transthoracic echocardiographic assessments, including speckle tracking-derived global longitudinal strain (GLS), were performed. Linear, multivariable, and partial correlation analyses evaluated associations between GLS, active playing years (APY), and body mass index (BMI). Results: Compared to controls, athletes exhibited increased ventricular diameters, wall thicknesses, and left atrial size, with preserved left ventricular ejection fraction (LVEF). GLS values were significantly lower in rugby players (p < 0.001), though within normal limits. APY and BMI both showed significant inverse correlations with GLS (r = -0.456 and -0.370, respectively). In multivariable analysis, APY (beta = -0.392, p = 0.001) and BMI (beta = -0.225, p = 0.013) independently predicted GLS. Partial correlation confirmed the independent association of APY with GLS (r = -0.412, p = 0.001). GLS showed strong discriminative performance for >= 5 years of play (AUC = 0.816) and moderate performance for BMI >= 24.13 (AUC = 0.666). Conclusion: Elite female rugby athletes demonstrate physiological cardiac remodeling, including reduced GLS associated with training duration and BMI. These findings highlight the need for sex- and sport-specific echocardiographic reference values and further longitudinal research to clarify long-term clinical implications.
AtıfWoS2OpenAlex2İncele - MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ2Geochronological and isotopic data from the adakitic Dodurga Pluton (Central Pontides, N Turkiye): new insights for the geodynamic evolution of the northern Neotethys
Çimen, Okay; Gücer, Mehmet Ali; Simonetti, Antonio; Karaoglan, Fatih
The Dodurga Pluton is located within the Central Pontides (northern Turkiye), has a SW-NE elongation, and consists of granodiorite and dacite porphyry. Previous studies have suggested that this pluton is Triassic in age, and its whole-rock geochemical systematics is consistent with that from adakitic magmatic occurrences rather than the classic arc granitoid suite. This study reports for the first time in situ/whole-rock radiogenic isotopic (Sr, Nd, and Pb) and mica/amphibole Ar-Ar age data to evaluate better its petrogenetic/geodynamic evolution and the chemical nature of mantle source(s). Unlike previous data, combined new in situ zircon U-Pb yield Late Cretaceous crystallization ages of 84.2 +/- 0.9 Ma and 86.9 +/- 0.9 Ma, and the Ar-Ar age data along with apatite fission track measurements suggest magma cooling extending to 82.3 +/- 0.4 Ma and 85.4 +/- 0.4 Ma, respectively. The apatite fission track (AFT) dating results also reveal that this pluton was buried at a depth of 2.5-3 km following a fast-cooling period during the Late Cretaceous and cooled/exhumed over similar to 2 km during the Middle-Late Miocene (15-10 Ma) in a slow cooling phase. The overall data reported here suggest that the Dodurga Pluton represents melts derived from an enriched/metasomatized mantle source that interacted with lower crustal mafic rocks in an active continental margin as a result of northward subduction of the northern branch of the Neotethys Ocean.
- MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ1FinTech driven green energy transition foreign direct investment and ecological footprint in BRICST countries
Ayaydin, Hasan; Ergün, Tolga; Barut, Abdulkadir; Erdem, Azad; Pilatin, Abdulmuttalip
The increasing emphasis on climate change and environmental sustainability worldwide has brought about the convergence and increased focus on financial technologies (FinTech) and green energy initiatives. In light of this, the study's objective is to investigate how FinTech moderates the relationship between the ecological footprint (EF) and green energy transition (GTE) in the BRICS-T nations between 1990 and 2021. This study examines how fintech moderated the GTE and EF in the BRICS-T from 1990 to 2021. We applied the Fully Modified Ordinary Least Squares (FMOLS) and used Dynamic Ordinary Least Squares (DOLS) as the main estimators for longitudinal analysis. In contrast, Driscoll-Kraay was used to verify the robustness of the results under cross-sectional dependence and heteroskedasticity. The results reveal that FinTech indirectly hinders EF by facilitating GTE. The outcomes also show that FinTech significantly constrains EF, while GDP and industrialization worsen EF. The results also confirm the important role of GTE and foreign direct investment (FDI) in reducing CO2 emissions in BRICS-T countries. Lastly, the paper offers policymakers useful recommendations for lowering EF in light of these outcomes. The study suggests establishing appropriate policies and strategies that encourage FinTech platforms to invest in green energy projects, including financial technology, promoting energy-efficient and low-carbon foreign direct investment, and encouraging GTE.
AtıfScopus13WoS12OpenAlex12İncele - DüzeltmeAçık Erişim2025Scopus SJRQ1Discontinuity characterization for slope stability assessment using combined aerial photogrammetry, and geophysics approach (Oct, 10.1007/s11069-024-06932-3, 2024)
Junaid, Muhammad; Abdullah, Rini Asnida; Ullah, Arshad; Sa'ari, Radzuan; Mahmood, Sajid; Rehman, Hafeezur; Rehman, Safi ur; Sari, Mahmut
In this article the author’s name Mahmut Sari was incorrectly written as Mahmut Saari. The original article has been corrected.
AtıfScopus2WoS1OpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ3The acute effect of neuromuscular electrical stimulation on optimum power performance in healthy individuals
Can, Ibrahim; Yerlikaya, Gokhan; Bayrakdaroglu, Serdar; Ceylan, Halil Ibrahim; Subak, Guelhan Erdem; Bayrakdaroglu, Yesim; Uluç, Sinem; Nikolaidis, Pantelis T.
Background: This study examines the acute effects of neuromuscular electrical stimulation (NMES) application on peak power (PP) and mean propulsive power (MPP) during a weighted squat jump (SJ(Loaded)). Methods: Fourteen male students (age: 23.71 +/- 2.30 years; height: 173.71 +/- 6.89 cm; weight: 69.59 +/- 9.08 kg; body mass index (BMI): 26.87 +/- 3.49) from the Faculty of Sport Sciences participated voluntarily. PP and MPP values were measured during the SJ(Loaded) movement, performed with an external load of 40% body weight, using a computer-integrated linear velocity transducer system (T-Force Dynamic Measurement System Ergotech Consulting SL, Murcia, Spain). NMES was bilaterally applied to the musculus hamstring and musculus quadriceps femoris for 20 minutes. The Shapiro-Wilk test, skewness and kurtosis values assessed data normality. Results: Differences between pre- and post-test PP and MPP power performances were analyzed using Paired Samples t-tests. Cohen's d (ES: effect size) and 95% confidence intervals (CI) were also calculated to assess the pairwise comparisons' magnitude. According to the analysis results, statistically significant improvements were observed in both PP (t (13) = -2.612, p = 0.021, d: -0.69 (-1.27; -0.10, 95% CI)) and MPP (t (13) = -2.756, p = 0.016, d: -0.73 (-1.32; -0.13, 95% CI), moderate effect) values after the NMES application. Conclusions: NMES significantly enhances PP and MPP during loaded squat jumps, highlighting its potential as a supplementary training tool for improving explosive power. Future studies should explore its long-term effects across different sports and populations, such as female athletes or older adults, to optimize training protocols. Research on NMES intensities and frequencies may provide insights into optimal parameters for power development and neuromuscular adaptation.
AtıfScopus2WoS2OpenAlex1İncele - Derleme MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ1Therapeutic Bioactivity Exerted by the Apis mellifera Bee Venom and Its Major Protein Melittin: A Scoping Review
Erdogan, Perihan Mutlu; Bilgili-Tetikoglu, Funda; Çelik-Uzuner, Selcen; Yildiz, Oktay; Kolayli, Sevgi; Mossialos, Dimitris
Honey bee (Apis mellifera) products have been extensively utilized in traditional medicine. Bee venom (BV) is one of the major bee products with a high concentration of the small peptide melittin (MEL) and exerts bioactivity ranging from anti-microbial to anti-inflammatory and anti-cancer. This scoping review aims to sum up research articles on the bioactivity exerted by BV and MEL published in PubMed and Scopus from 2010 onwards. PRISMA guidelines were implemented to analyze the relevant literature; we ended up with 425 research articles. Bioactivity of BV and MEL was grouped as (i) anti-inflammatory (85), (ii) immunomodulatory (37), (iii) anti-microbial (179), (iv) anti-cancer (170), and (v) anti-oxidant (32). Although there is a significant body of research on the anti-cancer and anti-microbial activity of BV and MEL, their anti-oxidant, anti-inflammatory and immunomodulatory properties have received comparatively less attention. Many studies on the immunomodulatory effects of BV or MEL have focused on cancer. However, the effects on Parkinson's and Alzheimer's disease have not been extensively studied regarding the anti-inflammatory effects. Given the critical role of the immune system and inflammatory response in cancer, neurodegenerative diseases, senescence and against infections, it is paramount to further explore the immunomodulatory and anti-inflammatory potential of BV and MEL.
AtıfScopus8WoS7OpenAlex8İncele - MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ2Exploring the acute recovery effects of dry cupping therapy and electrical stimulation on anaerobic performance metrics in active individuals: A quasi-experimental crossover study
Can, Ibrahim; Yerlikaya, Gokhan; Yalçin, Seda; Bayrakdaroglu, Serdar; Kayhan, Recep Fatih; Uluç, Ender Ali; Stefanica, Valentina; Ceylan, Halil Ibrahim
Background:This quasi-experimental crossover study aimed to examine the acute effects of dry cupping therapy (DCT) and neuromuscular electrical stimulation (NMES) on fatigue and perceived exertion in anaerobic performance among physically active individuals.Methods:Twelve male participants (mean age: 24.1 +/- 2.37 years), all students from the Faculty of Sports Sciences, were recruited to participate voluntarily. Anaerobic performance parameters, including peak power, mean power (MP), and fatigue index (FI), were assessed using a Monark 839E cycling ergometer under 3 distinct conditions: NMES, DCT, and a control condition (no intervention), with each session separated by a 48-hour rest period. Perceived exertion was evaluated immediately following each test session using Borg's rate of perceived exertion (RPE) scale. Both NMES and DCT were administered bilaterally to the hamstring (m. hamstring) and quadriceps femoris (m. quadriceps femoris) muscles for 20 minutes before testing.Results:The results revealed no statistically significant differences in peak power and MP across the conditions. However, significant effects were identified for FI (F(2, 22) = 4.08, P = .031, eta p(2) = 0.27) and RPE (F(2, 22] = 8.88, P = .0015, eta p(2) = 0.45). Post hoc pairwise comparisons indicated that NMES significantly reduced FI compared to the control condition (P = .0311), with a small to medium effect size (Cohen's d = 0.44). In terms of RPE, DCT significantly lowered values compared to both the control (P = .0018) and NMES conditions (P = .0005), demonstrating medium (Cohen's d = 0.74) and small to medium (Cohen's d = 0.37) effect sizes, respectively.Conclusions:While NMES and DCT did not elicit acute improvements in peak or mean anaerobic power, both interventions effectively mitigated fatigue and reduced perceived exertion during maximal anaerobic exercise. These findings suggest that NMES and DCT may serve as valuable recovery modalities for mitigating fatigue in sports characterized by high anaerobic demands. Future research should investigate the chronic effects of these interventions and explore their utility among trained athletes to determine their broader applicability in enhancing athletic performance.
- Doktora TeziAçık Erişim2024Karayolu tünellerinde sürücü davranışlarının simülatör destekli analizi ve yapay zekâ teknikleriyle incelenmesi
Ömer Faruk Öztürk
Günümüz ulaşım ağlarının önemli bileşeni olan karayolu tünelleri, özellikle artan nüfus ve ticaret hacmiyle birlikte stratejik önem kazanmaktadır. Tüneller, engebeli coğrafya ve iklim koşullarında güvenli ulaşım sağlarken şehir içi geçişlerde yol genişletmeye alternatif olarak çevresel tahribatı ve kamulaştırma maliyetlerini azaltmaktadır. Bu yapılar, trafik akışını hızlandırarak hem şehir içi hem de şehirlerarası ulaşımın verimliliğini artırmakta ve çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlamaktadır. Araştırmalar, tünellerde kaza sıklığının açık yollara göre daha düşük olmasına rağmen meydana gelen kazaların şiddetinin daha yüksek olduğunu göstermektedir. Bu durum, tünellerde daha kapsamlı güvenlik önlemleri alınmasını gerektirmektedir. Bu çalışmada, simülatör tabanlı bir deney yapılmış, sürücü davranışları analiz edilmiş ve yapay zekâ teknikleriyle incelenmiştir. Araştırma, 134 katılımcının 12 senaryoda test edildiği, üç aşamalı bir veri toplama sürecini içermektedir. İlk aşamada demografik bilgiler toplanmış, ikinci aşamada simülatör sürüşleri yaptırılarak sürüş metrikleri toplanmış ve üçüncü aşamada sürücülerin performansları simülatör performans ölçeği anketiyle ölçülmüştür. Bu çalışma kapsamında geliştirilen InTunn.Ai yazılımıyla tüm veri analizleri ve risk değerlendirmesi gerçekleştirilmiştir. Boyut indirgeme analizi sonucunda, toplam varyansın %91.2'sini açıklayan 6 temel bileşen tespit edilmiştir. Daha sonra, hiperparametre optimizasyonu uygulanarak %92.31 doğruluk oranına sahip bir sınıflandırma modeli geliştirilmiştir. Bu model, sürücüleri risksiz, orta riskli ve riskli olmak üzere 3 kategoriye ayırmaktadır. Elde edilen bulgular, ani hızlanma ve frenleme, şerit değiştirme sıklığı, hız limiti uyumu ve yanal şerit sapmalarını başlıca ayırt edici risk faktörleri olarak öne çıkmıştır. Sonuç olarak, bu çalışmanın, karayolu trafik güvenliği alanında literatüre önemli katkılar sunacağı ve gelecekteki araştırmalarda sürücü davranışlarının daha etkin analiz edilmesine ve risk sınıflandırma modellerinin geliştirilmesine sağlam bir temel oluşturacağı düşünülmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Kur'ân-ı Kerîm'de aile
Yasin Mutlu
Bu çalışmada Kur'an'da en çok değinilen ve büyük önem verilen toplumsal bir yapı olan aile konusundan bahsedilmiştir. Ailenin değeri, ayetler ve hadisler ışığında açıklanmıştır. Kur'an'da yaklaşık 127 yerde "ehl" kelimesiyle anlatılan ailenin; insanlığın, toplumların ve özelde bireyin huzuru, kurtuluşu, dünya ve ahiret saadeti için ne denli önemli olduğu aktarılmıştır. Birinci bölümde tarih boyunca ailenin farklı toplum ve inançlardaki tezahüründen, konumundan, aile bireylerinin rollerinden, aile içi ilişki ve statülerden, kadına verilen değerden bahsedilmiştir. İnsanlığın gelişimi ile şekillenen ve değişen ihtiyaçların aile üzerindeki etkisi aktarılmıştır. İkinci bölümde âyet ve hadisler ışığında tefsir ilminin temel kaynaklarından yararlanılarak ailenin temel bileşenleri olan anne, baba ve çocukların aile içerisindeki önem ve rollerinden, hak ve sorumluluklarından bahsedilmiştir. Allah Resulü'nün örnek aile hayatından kısa kesitler sunulmuştur. Tüm bu deliller ışığında günümüzde yaşanan birçok ailevi probleme çözüm yollarının neler olabileceği anlatılmıştır. Üçüncü bölümde kadın ve erkeğin helal birlikteliği, temiz nesillerin oluşumu ve yetişmesi için nikâhın önemi anlatılmıştır. Nikâh ile ilgili âyetlerin müfessirler tarafından nasıl anlaşıldığı ortaya konmuştur. Evliliğin sonlandırılması ve buna bağlı olarak ortaya çıkan boşanma, iddet, nafaka ve miras gibi konulardaki âyet ve hadisler tefsir kaynakları rehberliğinde işlenerek çalışma nihayete erdirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kur'an, Aile, Nikâh, Boşanma, İddet, Miras.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Sabahçıl ve akşamcıl tiplemelere göre ortaokul öğrencilerinin bedeneğitimi ve spor dersine yönelik tutumları ve mutluluk düzeyleri
Yavuz Kobya
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin sabahçıl ve akşamcıl (kronotip) eğilimlerinin beden eğitimi dersine yönelik tutumları ve genel mutluluk düzeyleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışmada, öğrencilerin biyolojik ritimleri ve uyku tercihlerinin fiziksel aktivitelere ilgileri ile beden eğitimi dersine yönelik tutumlarına olan yansımaları araştırılmış, ayrıca kronotip özelliklerinin genel mutluluk düzeyleriyle ilişkisi değerlendirilmiştir. Araştırma, nicel yöntemle desenlenmiş olup, evrenin tamamından veya bir bölümünden elde edilen verilerle genellemelere ulaşmayı amaçlayan kesitsel tarama deseni çerçevesinde yürütülmüştür. Çalışma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı çeşitli ortaokullarda öğrenim gören öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama sürecinde literatürde yer alan ve gerekli izinleri alınmış Sabahçıl-Akşamcıl İstikrar Ölçeği (SAİÖ), Beden Eğitimi Dersi Tutum Ölçeği ve Beden Eğitimi Dersi Mutluluk Düzeyi Ölçeği (BEDMDÖ) kullanılmıştır. Toplanan veriler, SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analiz sürecinde verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testleri ile belirlenmiş; ardından betimsel istatistikler, güvenirlik analizleri, bağımsız gruplar için t-testi, tekrarlı ölçümler için t-testi (Paired Sample T-testi), tek yönlü ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri gibi parametrik testler uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, sabahçıl öğrencilerin beden eğitimi dersine yönelik daha olumlu tutumlar sergilediklerini ve genel mutluluk düzeylerinin akşamcıl öğrencilere kıyasla daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Çalışmanın sonuçları, okullarda öğrencilerin biyolojik ritimlerini dikkate alan eğitim ortamlarının oluşturulmasının önemine ve beden eğitimi derslerine yönelik olumlu tutumların, öğrencilerin genel mutluluk düzeylerini artırabileceğine işaret etmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Depremzede ergenlerde dayanıklılığa etki eden faktörler: Kahramanmaraş depremleri (2023) örneği
Zühre Durmaz
Kahramanmaraş depremleri, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en büyük ve yıkıcı depremleridir. Kahramanmaraş depremleri gibi büyük ölçekli afetlere maruz kalmak bireyler üzerinde ciddi mental sağlık sorunlarına neden olabilir. Afetlerin neden olduğu mental sağlık sorunları özellikle hassas gruplar arasında yer alan ergenler üzerinde de ciddi etkilere yol açmaktadır. Özellikle, Kahramanmaraş depremleri gibi büyük ölçekli mega afetlerde hassas grupların üzerine sınırlı sayıda araştırma olduğu görülmüştür. Bu sebeple, araştırmada, Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen iller arasında yer alan Malatya ilindeki depremzede ergenlerde TSSB, anksiyete ve depresyonun ergen dayanıklılığı üzerindeki etkisini ölçmek amaçlanmıştır. Bu nicel araştırmada, anket tekniği kullanılarak 512 depremzede ergenlere ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında oluşturulan model, Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) ile test edilmiştir. YEM sonuçlarına göre, depremzede ergenlerde TSSB'nin (β=-0.227, p=0.000), anksiyetenin (β=-0.219, p=0.000) ve depresyonun (β=-0.230, p=0.000) dayanıklılık üzerinde anlamlı ve negatif etkisi vardır. Sonuç olarak, depremzede ergenlerin yaşadıkları TSSB, anksiyete ve depresyon gibi mental sağlık sorunları dayanıklılığı düşürmektedir. Bu sebeple, depremzede ergenlerde dayanıklılığı artmak için TSSB, anksiyete ve depresyon gibi mental sağlık problemlerini önlemek gerekmektedir. Depremzede ergenlerde psikolojik dayanıklılığı güçlendirmedeki farklı yöntemlerin kapsamlı ve derinlemesine araştırması gelecekteki çalışmaların hedefinde olmalıdır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Elastik yarı sonsuz düzleme oturan ve rijit iki blok ile yüklü iki fonksiyonel derecelendirilmiş tabakanın sürekli temas problemi
Furkan Atakan Kaya
Bu çalışmada, elastik yarı sonsuz düzlem üzerinde yer alan ve iki düz rijit blok ile yüklenen iki fonksiyonel derecelendirilmiş (FD) tabakanın sürekli temas probleminin çözümü, elastisite teorisi temel alınarak gerçekleştirilmiştir. Üst FD tabakanın üst yüzeyi, genişlikleri (b-a) ve (d-c) olan iki rijit düz blok tarafından P ve Q dış yüklerine maruz bırakılmıştır. Alt FD tabaka ise elastik yarı sonsuz düzleme dayanmakta olup, bu yapı üzerinden analiz yapılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde, temas problemlerine dair literatür taraması gerçekleştirilmiş ve elastisite teorisi ile integral dönüşüm yöntemleri kullanılarak FD tabakalara ve elastik yarı sonsuz düzleme ilişkin genel matematiksel ifadeler türetilmiştir. İkinci bölümde ise sürekli temas durumu ele alınmış, problem için gerekli sınır koşulları detaylandırılmıştır. Ardından, rijit bloklar ile üst FD tabaka arasındaki düşey yer değiştirme fonksiyonunun türevlerinin sıfıra eşit olduğu durumu sağlayan iki integral denklem oluşturulmuştur. Bu denklemler, uygun bir şekilde Gauss-Chebyshev integrasyon yöntemiyle çözüme kavuşturulmuştur. Sürekli temas durumunda, rijit blokların altındaki temas gerilmeleri, tabakalarda oluşan iç gerilmeler, alt yüzeyde meydana gelen ilk ayrılma yükü ve ayrılma mesafeleri ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmiştir. Son bölümde, ANSYS Mechanical APDL yazılımı kullanılarak, sonlu elemanlar yöntemi (SEM) ile sayısal analizler gerçekleştirilmiştir. Analitik çözümler, SEM sonuçları ve literatürdeki ilgili çalışmalar karşılaştırılmış; bulgular tablo ve grafiklerle sunularak detaylı biçimde yorumlanmıştır. Çalışmanın sonunda, analitik ve sayısal çözümlerin yanı sıra literatürdeki sonuçlarla yüksek bir uyum gösterdiği gözlemlenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Hentbolcularda kol kuvveti, omuz esnekliği ve atış hızı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Kübra Zehra Barkan
Bu çalışmanın amacı hentbolcularda kol kuvveti, omuz esnekliği ve şut hızı arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmaya Gümüşhane Üniveritesi Spor Kulübünde hentbol oyanayan gönüllü 16 erkek hentbolcu katılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak deneklerin boy uzunluğu (m) antropometrik set (Holtain marka), vücut ağırlığı (kg), vücut yağ yüzdesi, beden kitle indeksi inbody 270 profesyonel vücut analiz cihazı, omuz esnekliklerini belirlemek için mezura yardımıyla omuz eklemi internal (ır) ve eksternal (er) rotasyon hareket esnekliği testi, şut hızlarını belirlemek için el tipi radar cihazı (Stalker Sport 2 Digital Sports Radar, TX, ABD) cihazı, konsantrik güç ve maksimum eksantrik güç testi için DESMOTEC V12 Üst Ekstremite İzoinersiyal Sistem cihazı kullanılmıştır. Çalışmada verilerin analizinde demografik bilgiler, Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk değerleri normal dağılım gösterdiği varsayılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 ölçüt alınmıştır. Çalışmamızın sonucunda antropometrik özellikler ile esneklik arasındaki ilişkiler sonucunda antropometrik özellikler ile güç parametreleri ve eksternal esneklik ile yine güç parametleri arasında istatistik olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Yine 9 metre sıçrama adımlı şut hızı ile eksternal esneklik arasında ve 9 metre sıçrama adım ile güç parametreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Bu bilgiler ışığında yetişkin erkek hentbol oyuncularında sezon antrenman programı hazırlanırken esneklik ve güç parametrelerinin yüklenme ve dinlenme ilkelerine uygun şekilde programa yerleştirilmeleri gerektiği düşünülmektedir. Ayrıca esneklik parametresinin kesinlikle daha küçük yaşlarda geliştirilmesi hentbolcular üzerinde performans açısından önemli olduğu sonucuna varılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Sosyal hizmet uzmanı adaylarının algılanan sosyal destek düzeyleri: Gümüşhane ili örneği
Tolga Sağlam
Bu çalışmada, sosyal hizmet öğrenimine devam etmekte olan lisans öğrencilerinin algılanan sosyal destek düzeyleri incelenmiştir. Yapılan araştırma Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Hizmet Bölümü'nde öğrenimlerine devam eden 124 ( kadın/ erkek) sosyal destek uzmanı adaylarından oluşmaktadır. Araştırmadan elde edilen veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu ile Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılarak derlenmiştir. Veri toplama araştırmacı tarafından yüz yüze ve çevrimiçi olarak uygulanmıştır. Verilerin analiz edilmesi sürecinde Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve bağımsız t testleri kullanılmıştır. Algılanan sosyal destek; öğrencilerin cinsiyetleri, yaş aralıkları, öğrenim görmekte oldukları sınıf düzeyi, ebeveynlerinin öğrenim düzeyleri ve hayatta olma durumlarına göre, bağımsız yaşam alt ölçeklerine göre değerlendirilmiştir. Yapılan araştırmanın sonucunda elde edilen bulgular neticesinde, sosyal hizmet uzmanı adaylarının algılanan sosyal destek düzeyleri ile ilgili değerlendirmeler yapılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Trabzon'da üretilen çeşitli peynirlerin kimyasal ve mikrobiyolojik özelliklerinin belirlenmesi
Seyit Erol
Bu çalışmada, Trabzon'un farklı ilçelerinde üretilen ve satışa sunulan Aho, Golot ve Telli peynirlerinin kimyasal ve mikrobiyolojik özellikleri incelenmek üzere her peynirden 10 adet örnek alınmıştır. Peynir örneklerinin kül, tuz, pH ve yağ değerleri üzerinde peynir çeşitiliğinin etkisinin çok önemli (p<0.01), kurumadde ve asitlik değerleri üzerindeki etkisinin ise önemli olduğu (p<0.05) bulunmuştur. Mikrobiyolojik özelliklerden sadece laktokok sayıları üzerine peynir çeşitliliğinin etkisinin önemli olduğu (p<0.05) belirlenmiştir. S. aureus sayısı bakımından örnekler Aho, Golot ve Telli peynir olarak sıralandığı ve aralarındaki farkların istatistiksel olarak önemli olduğu (p<0.05) belirlenmiştir. Enterobacteriaceae sayısı ortalama değerler bakımından en düşük değere Aho peynirinin (2.06 log kob g), en yüksek değere ise Telli peynirin (4.82 log kob/g) sahip olduğu tespit edilmiştir. Koliform bakteri sayıları Aho peynirinde 1.85 log kob/g, Telli peynirinde 2.40 log kob/g ve Golot peynirinde 3.22 log kob/g olarak bulunmuştur. Örneklerin laktobasil sayılarının 5.11 log kob/g ile 8.73 log kob/g arasında olduğu saptanmıştır. Aho peynirinin ortalama laktokok sayısının Telli peynirinden düşük (p<0.05) ve Golot peynirinden yüksek olduğu (p<0.05) bulunmuştur. Örneklerin maya-küf sayıları en düşük <2 log kob/g, en yüksek 8.57 log kob/g olarak tespit edilmiştir. Ortalama TAMB değerleri Aho peynirinde 8.07 log kob/g, Golot peynirinde 7.77 log kob/g ve Telli peynirinde 7.81 log kob/g olarak ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak önemsiz olduğu (p>0.05) görülmüştür. Örneklerin tamamında psikrofilik bakteri tespit edilememiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Güney Afrika Kalkınma Topluluğu ülkelerinde (SADC) para politikası ile enflasyon arasındaki ilişki
Prınce Peter Mawere
Bu araştırma, Güney Afrika Kalkınma Topluluğu (SADC) ülkelerinin çeşitli coğrafyalarında para politikası ile enflasyon arasındaki karmaşık ilişkiyi araştırıyor. Kaynak zengini ülkelerden gelişmekte olan pazarlara kadar farklı ekonomik yapılara sahip 16 ülkeden oluşan SADC bölgesi, para politikası kararları ile enflasyonist baskılar arasındaki dinamiklerin ayrıntılı bir şekilde incelenmesini gerektiren farklı zorluklar ve fırsatlarla karşı karşıyadır. SADC ülkelerinde merkez bankaları tarafından kullanılan parasal araçların etkinliğine odaklanan bu çalışma, bölgedeki çeşitli enflasyon eğilimlerine katkıda bulunan karmaşık faktörler ağını ortaya çıkarmayı amaçlıyor. Araştırma, politika çerçevelerini, aktarım kanallarını ve parasal araçların genel etkinliğini inceleyerek bu ülkelerdeki enflasyon sonuçlarını şekillendiren mekanizmalara ilişkin değerli bilgiler sunmayı hedefliyor. Driscoll ve Kraay (1998) araştırmasına göre, para arzı ve döviz kuru enflasyon üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Özellikle para arzındaki her %1'lik artış, tüketici fiyat endeksinde %0.252'lik bir artışa yol açmaktadır. Ayrıca döviz kuru artışı, tüketici fiyat endeksini %1.008 artırırken, faiz oranları enflasyon üzerinde olumsuz bir etki göstermektedir: %1'lik faiz artışı, SADC ülkelerinde tüketici fiyat endeksinde %0.312'lik bir azalmaya neden olmaktadır Bu araştırmanın önemi, SADC bağlamında para politikası ile enflasyon arasındaki etkileşimin daha derin bir şekilde anlaşılmasını sağlayarak kanıta dayalı politika kararlarına bilgi sağlama potansiyelidir. Çeşitli ekonomik değişkenlerin ve politika araçlarının araştırılması yoluyla bulgular, SADC bölgesi genelinde sürdürülebilir ekonomik büyümeyi ve istikrarı teşvik eden stratejilerin geliştirilmesine katkıda bulunmayı gözetmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Üniversite öğrencilerinin dijital oyun bağımlılıkları ile saldırganlık, öfke ve şiddet eğilimi düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Sevim Taşkın
Bu araştırmanın amacı, spor bilimleri öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ile saldırganlık, öfke ve şiddet eğilimleri arasındaki ilişkiyi belirlemek ve farklı değişkenlere göre anlamlı farklılıkları incelemektir. Araştırma, nicel yaklaşım benimsenerek ilişkisel tarama yöntemi kullanılarak yürütüldü. Araştırma grubunu, Gümüşhane Üniversitesi Spor Bilimleri öğrencilerinden oluşan 177 kadın (%46,1) ve 207 erkek (%53,9) olmak üzere toplamda 384 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem belirleme yöntemi olarak "Kolayda Örnekleme Yöntemi" kullanıldı. Yapılan araştırmada veri toplama aracı olarak; "Kişisel Bilgi Formu", "Üniversite Öğrencileri İçin Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği" ve "Sporda Saldırganlık ve Öfke Ölçeği" uygulandı. Verilerin analizinde SPSS 25 paket programı kullanıldı. Öğrencilerin demografik özelliklerine ilişkin bulgular için frekans ve yüzde; ilişkisiz ölçümlerde ortalama puanların karşılaştırılması için Varyans analizi (tek yönlü ANOVA, t testi), anlamlı farklılığı belirlemek için Tukey testi, pearson kolerasyon ve regresyon analizlerinden yararlanıldı. Araştırma sonuçlarına göre, üniversite öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ile saldırganlık, öfke ve şiddet eğilim düzeylerinin ortalamanın altında olduğu belirlendi. Ayrıca, dijital oyun bağımlılığı ile saldırganlık, öfke ve şiddet eğilimleri arasında orta düzeyde ve pozitif yönlü, *p<0,05 düzeyinde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edildi. Katılımcıların saldırganlık ve öfke eğilimlerinin %21'inin dijital oyun bağımlılığından kaynaklandığı sonucuna ulaşıldı. Bağımsız değişkenler açısından incelendiğinde, cinsiyet, sınıf, günlük oyun süresi ve oyun türü bakımından saldırganlık ve öfke toplam ile alt boyut puanlarında anlamlı fark tespit edilirken; yaş, okuduğu bölüm ve ebeveyn eğitim değişkenleri açısından anlamlı farklara rastlanılmamıştır. Dijital oyun bağımlılığı ile bağımsız değişkenler açısından anlamlı farklar incelendiğinde, cinsiyet, yaş, sınıf, günlük oyun süresi, oyun türü ve anne eğitim durumu değişkenleri bakımından dijital oyun bağımlılığı toplam ve alt boyut puanlarında anlamlı farklılıklara rastlanılmıştır. Araştırma sonuçlarının, Gümüşhane Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ile saldırganlık, öfke ve şiddet eğilimleri arasındaki ilişkinin belirlenmesinin yanı sıra, ilgili alanda literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Spor bilimleri öğrencilerinin bilimsel araştırmaya yönelik tutumlarının eleştirel düşünme becerileri üzerine etkisinin incelenmesi (Erciyes Üniversitesi örneği)
Haticenur Yıldırım
Bu araştırmanın amacı, spor bilimleri alanında öğrenim gören öğrencilerin bilimsel araştırmaya yönelik tutumlarının, eleştirel düşünme becerileri üzerine etkisinin bazı sosyodemografik özellikler açısından incelemektir. Araştırma, tarama modelinde olup ilişkisel tarama yöntemi kapsamında değerlendirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim/öğretim döneminde Erciyes Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 452 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilerin bilimsel araştırmaya yönelik tutumlarını incelemek amacıyla, Korkmaz, Şahin ve Yeşil (2011) tarafından geliştirilen Bilimsel Araştırmaya Yönelik Tutum Ölçeği, öğrencilerin eleştirel düşünme beceri düzeylerini incelemek amacıyla da, Sarıgöz (2014) tarafından geliştirilen Eleştirel Düşünme Becerileri Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde, değişkenler için tanımlayıcı istatistikler; ortalama, standart sapma, sayı (n) ve yüzde (%) olarak ifade edilmiştir. Ölçek skorlarının karşılaştırılmasında Bağımsız T-testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Varyans analizini takiben farklı grupları belirlemede Tukey testi kullanılmıştır. Ölçekler arası ilişkiyi belirlemede ise Pearson korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre spor bilimleri alanı öğrencilerinin; yaş, cinsiyet, bölüm, sınıf, anne ve baba çalışma durumu ve anne ve baba eğitim durumlarına göre anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, öğrencilerin bilimsel araştırmaya yönelik tutum puanlarının artmasıyla eleştirel düşünme becerilerinin de arttığı belirlenmiştir.