Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Sezer, İsmet(10)
- Hintistan, Sevilay(9)
- Türkkan, Tuğba(8)
- Odaci, Hatice(7)
- Aydin, Aydanur(5)
- Kurnaz, Muammer(5)
- Abada, A.(4)
- Abbrescia, M.(4)
- Abramov, A.(4)
- Aiba, M.(4)
- Aielli, G.(4)
- Akyürek, Suat(4)
- Auchmann, B.(4)
- Benedikt, M.(4)
- Demirağ, Hatice(4)
- Koçak, Tevfik(4)
- Yolcu, Halil(4)
- Abdolmaleki, H.(3)
- Abidi, S. H.(3)
- Adam, C.(3)
- Ady, M.(3)
- Adzic, P. R.(3)
- Agapov, I.(3)
- Aguglia, D.(3)
- Ahmed, I.(3)
- Akan, T.(3)
- Akchurin, N.(3)
- Akturk, D.(3)
- Aleksa, M.(3)
- Aleksan, R.(3)
- Alioli, S.(3)
- Ambrosio, G.(3)
- Arslan, Adem(3)
- Bartmann, W.(3)
- Bor, Hakan(3)
- Burnet, J. P.(3)
- Carli, C.(3)
- Chancé, A.(3)
- Craievich, P.(3)
- Giovannozzi, M.(3)
Yayınlar
- Derleme MakaleYalnız künye2026Effectiveness of ShotBlocker for Pain in Adult Needle-Related Procedures: Systematic Review and Meta-Analysis
Korkmaz, Emine; Uzun, Sevda; Aydın, Esra
Objectives This study was conducted to evaluate the effect of ShotBlocker use on pain levels during needle-related procedures in adults. Design Systematic review and meta-analysis. Data sources Studies were searched in the PubMed, Web of Science, ScienceDirect, Google Scholar, and Higher Education Council (YÖK) Thesis Center databases without any year restrictions. Review/Analysis methods The search and study selection were conducted in accordance with the PRISMA 2020 guidelines, and 18 studies meeting the inclusion criteria were included in the analysis. Data extraction and methodological quality assessment were performed using the Joanna Briggs Institute (JBI) critical appraisal tools. Findings were evaluated using meta-analysis and narrative synthesis methods. Results In this systematic review and meta-analysis, ShotBlocker was found to be effective in reducing pain levels in adults (SMD = −1,011; 95% CI: −1.390 to −0.631; Z = −5,221; p < .001; I² = 91.4%). However, substantial heterogeneity was observed among the included studies (I² = 91.4%). Conclusions This study demonstrates that ShotBlocker may be an effective nonpharmacological method for reducing pain levels during needle-related procedures in adults. However, the results should be interpreted with caution because of the substantial heterogeneity among the included studies.
- Derleme MakaleYalnız künye2026Emerging thermal and non-thermal technologies addressing Salmonella contamination in low-moisture spices and herbs
Lian, Yi; Verma, Tushar; Chen, Long; Sun, Shengqian; Ozturk, Samet; Subbiah, Jeyamkondan; Liu, Shuxiang; Wei, Xinyao
Spices and herbs are vital flavoring agents in food. However, they are particularly vulnerable to microbial contamination primarily due to their open production environments and low water activity, which enhances microbial resistance to conventional pasteurization. In addition, traditional decontamination methods often struggle to balance microbial safety and product quality. This review aims to deliver valuable insights into innovative technologies designed for improving microbial safety and overall quality of spices and herbs while fostering advancements in the industry. This review comprehensively summarizes the principles, applications, and influencing factors of emerging thermal technologies (e.g., radio frequency heating, superheated steam, and vacuum steam) and non-thermal technologies (e.g., ethylene oxide, chlorine dioxide, cold plasma, and ionizing irradiation). Furthermore, it critically discusses the current limitations of these technologies and proposes strategies for future advancements. Novel decontamination technologies show promise in improving microbial safety and preserving the quality of spice and herb products. In particular, radio frequency and chlorine dioxide technologies emerge as promising options for spice decontamination due to their better ability to balance microbial control efficiency and quality retention. Further research should focus on optimizing parameters through models, developing combination technologies, and promoting pilot test verification to facilitate industrial application.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025Hayvan yemlerine yeşil sentez metalik nanopartikül ilavelerinin etkileri
Kaya, Hacer
Hayvancılık işletmelerinde “mümkün olan en yüksek kalitede, en fazla ürünü, en kısa zamanda ve en ucuza üretme” amacına ulaşabilmeleri için yemde uygun mineral dengesini sağlayabilmek önemlidir. Mineraller, tüm çiftlik hayvanlarının optimum bir düzeyde büyüme ve gelişmeleri, hastalıklardan korunmaları, üremeleri ve üretmeyi sürdürebilmeleri için temel besinsel elemanlardır. Geçtiğimiz yıllarda fiziksel ve kimyasal yöntemlerle sentezlenen nano minerallerin çiftlik hayvanları üzerine etkilerini inceleyen çok sayıda çalışma yapılmıştır. Ancak bu yöntemlere alternatif olan “yeşil sentez” veya “biyosentez” adı verilen yöntemle üretilen nano minerallerin yem katkı maddesi olarak kullanımına yönelik çalışmalar da son zamanlarda dikkat çekmektedir. Yeşil sentez teknolojisi temiz, ucuz, tek adımlı ve basit, hızlı ve güvenilir olmasının yanısıra sağlık ve çevre dostu bir yöntemdir. Yeşil sentez yöntemi, bitki, bakteri, mantar, alg ve maya gibi biyolojik ajanlarda bulunan proteinler, enzimler, vitaminler, fenolik maddeler, organik asitler vb. metabolitlerin indirgeme fonksiyonu ile metal tuzları nanopartikül (NP) seviyesine dönüştürebilmesidir. En az bir boyutu 100 nm’den daha küçük olan parçacıklar NP’ler olarak adlandırılmaktadır. Nano mineraller/metal nanopartikül (MNP)’ler çok küçük boyut ve yüksek yüzey/hacim oranlarına sahip olmaları nedeniyle üstün mekanik, termal, optik ve manyetik özellikler kazanmış ve tarım, eczacılık, tıp, biyomedikal, biyoteknoloji, optik, enerji gibi farklı uygulama alanlarında yenilik için önemli bir araç haline gelmişlerdir. Bu derleme, gelişen küresel problemlere çözüm olarak, sürdürülebilir ve sıfır atık ilkelerini temel almış yeşil sentez metoduyla üretilen metal nanopartiküllerin hayvan yemlerinde kullanılma potansiyellerine ilişkin literatür verilerini özetlemektedir.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025Hayvansal Gıda Üretiminde Su Ayak İzinin Değerlendirilmesi
Kaya, Hacer; Mazlum, Halit
Su, insan sağlığının, çevresel sürdürülebilirliğin, endüstriyel üretimin ve gıda güvenliğinin en temel unsurudur. Yerkürede kullanılabilir tatlı su kaynakları toplam su kütlesinin sadece % 2,5’ini oluşturmaktadır. Dünya nüfusundaki hızlı artış, küresel ısınma, endüstriyel üretimdeki ilerlemeler ve bilinçsiz kullanım etkileriyle sınırlı olan tatlı su kaynakları azalmaktadır. Bu anlamda su kaynaklarının verimli kullanılmasını sağlayan “su ayak izi” kavramı ön plana çıkmaktadır. Su ayak izi, genel anlamıyla bir ürünün üretiminden tüketimine kadarki tüm aşamalarda gerekli olan tatlı su miktarını ifade eder. Literatürdeki ilgili çalışmalarda, Dünya genelindeki tarımsal üretim içerisinde hayvansal ürünlerin üretimi su ayak izinin çok önemli bir kısmını (yaklaşık üçte birini) oluşturduğu bildirilmektedir. Bu çalışmalarda, et üretiminin su ayak izinin süt ve yumurta üretiminden fazla olduğu, et üretimi içerisinde de sığır etinin en yüksek paya sahip olduğu bildirilmiştir. Türkiye’de su ayak izinin sektörel dağılımında tarımsal faaliyetlerin % 89 ile ilk sırada yer alması hayvansal gıda üretiminde su yönetiminin doğru yapılmasının ülkemiz açısından önemini ortaya koymaktadır. Gelecekte, küresel nüfus artışıyla birlikte hayvansal gıda üretiminin artışı ve üretim sistemlerinin gelişmesi muhtemeldir. Bu durumun mevcut tatlı su kaynakları üzerinde ek bir baskı oluşturacağı öngörülmektedir. Bu nedenle hayvansal gıda üretiminin tüm aşamalarında gerekli olan su miktarının ürün bazında bilinmesi suyun doğru yönetimi ve verimli kullanımı açısından oldukça önemlidir. Ayrıca düşük su ayak izine sahip yemlerin kullanılması, meraya dayalı hayvancılığın teşvik edilmesi, gıda israfının önlenmesi ve üretim zincirindeki tüm paydaşların bilinçlendirilmesi hayvansal üretimde su ayak izini azaltan ilave önlemler olarak sıralanabilir. Bu çalışmada su kullanımının yüksek olduğu hayvansal gıda üretiminde su ayak izinin önemi küresel ölçekte ve Türkiye özelinde değerlendirilmiştir.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025Tobacco Addiction, Substance Addictions and Behavioral Addictions
Karadeniz, Havva; Elik, Burak
Addictions that concern public health and can be seen widely at all ages are an important public health problem. While tobacco addiction is widespread in society, behavioral addictions are also seen at undeniable rates; increasing substance addictions disrupt public health and functioning with their consequences. Determining the risk factors and prevalence of addictions is of great importance for combating and preventing addictions. Knowing the prevalence and risk factors of addictions can be used to guide the policies to be developed. Since addictions usually start at a young age, parents and teachers should be conscious and informed, and trainings and seminars should be held to create conscious awareness and ensure that they are the leaders in taking precautions against addictions. Addictions can be combated by establishing student communities. In this study, the prevalence of tobacco, substance and behavioral addictions and the problems they cause will be presented.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025The Role of Electronic Fetal Monitoring (EFM) in Obstetric Malpractice: An Evaluation from the Perspectives of Midwives, Nurses and Forensic Medicine
Doğan, Muzaffer Berna; Karakas, Sevda
This review aims to assess the significance of electronic fetal monitoring (EFM) in medical error claims in obstetrics from the perspectives of midwifery, nursing, and forensic medicine. One fundamental approach to preventing adverse events during labor is the early recognition of fetal distress. Midwives and nurses are responsible for applying, evaluating, and recording EFM tracings during labor, which are crucial evidence in forensic medical evaluations. In the absence of medical records, the follow-up, treatment, and medical practices become contentious during trials, leading to delays in the litigation process. This is because medical records are vital in evaluating medical malpractice claims, and expert witnesses play a key role in assessing the standard of care. Despite its widespread use, there is a need for greater clarity on the reliability, role, and benefits of EFM. Furthermore, expert witnesses in medical malpractice cases may interpret practices with controversial reliability differently. While the reliability of EFM is debated, it cannot be ignored that it is an essential tool for early recognition of fetal distress. Given its importance and the need for written evidence in the trial process, it is recommended that forensic nurses, midwives, and lawyers receive training on maintaining medical records according to standards.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025Orta Asya'dan Anadolu'ya Uzanan Bir Yolculuk: Yörük Mutfak Kültürü
Akyürek, Suat; Özdemir, Özcan; Genç, Gökhan
Yeme-içme alışkanlıkları, insanlık tarihinin başlangıcından bu yana toplumların vazgeçilmez unsurlarından biri olmuştur. Toplumların ihtiyaçlarına göre şekillenen yiyecekler, kültürel birer öge haline gelmiş ve farklı toplumların etkileşimleri sonucunda çeşitlenerek bölgesel farklılıklar göstermiştir. Bu kültürel çeşitliliğin önemli temsilcilerinden biri de Yörüklerdir. Yörükler, binlerce yıldır hayvanlarına daha iyi otlaklar bulabilmek amacıyla göçebe bir yaşam tarzını benimseyen ve genellikle yerleşik hayata geçmeyen topluluklardır. Göçebe yaşam tarzları, farklı toplumlarla kültürel ve sosyal etkileşimler kurmalarına olanak sağlayarak özgün mutfak kültürlerinin gelişimine katkıda bulunmuştur. Bu özgün kültürler arasında Yörük mutfağı, kendine has yiyecek ve içecekleriyle öne çıkmaktadır. Yörükler, doğal yaşam ortamında ürettikleri yiyecek ve içecekleri nesiller boyunca aktarmışlardır. Et, süt ve tahıl ağırlıklı olan bu mutfak kültürünün sağlık açısından faydalı olduğu düşünülmektedir. Yörükler, uzun ve sağlıklı yaşamlarının sırrını doğayla iç içe olan yaşam tarzlarına borçlu olduklarını belirtmektedir. Yapılan bu çalışmada Yörük mutfağının tarihsel, sosyo-ekonomik ve gastronomik özelliklerini incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, konu hakkında yapılmış mevcut araştırmalar incelenmiş, ikincil veri kaynaklarından elde edilen bulgular doğrultusunda Yörük mutfağının mevcut durumu ortaya konulmuş ve ileride gerçekleştirilebilecek bilimsel çalışmalar için öneriler sunulmuştur.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025Sporcu performansını artıran güncel besin takviyeleri
Bor, Hakan
Sporcu performansını artırmak amacıyla kullanılan besin takviyeleri teknolojinin ilerlemesiyle birlikte bu takviyelerin çeşitliliğinin ve erişilebilirliğinin artması nedeniyle geçmişe kıyasla daha fazla ön plana çıkmıştır. Bu bağlamda çalışmada besin takviyelerinin sporcu performansını hangi yönlerden etkilediği ve sağlıklı kullanım dozajlarının nasıl olması gerektiği güncel literatür yardımıyla açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırmada öncelikle besin takviyeleri hakkında genel bir bilgi verilerek besin takviyeleri tanıtılmış sonrasında her bir besin takviyesinin özelliklerine uygun olarak sporcu performansı üzerindeki olası etkilerinden bahsedilmiştir. Ayrıca besin takviyelerinin kullanım dozajları konusunda son dokuz yıldaki literatürde var olan öneriler çalışma içinde sunulmuştur. Bir beslenme uzmanı yardımı alınarak doğru bir şekilde tüketilen besin takviyeleri sporcu performansını farklı etki mekanizmaları yoluyla olumlu etkilemektedir. Sporcuların bir kısmı için diyetlerini yeniden planlayarak besin takviyelerine olan ihtiyaç karşılanabilirken, diğer bir kısmı için performans gösterdikleri spor dalı nedeniyle diyetle alınan miktar yeterli olmayıp uzman kontrolünde besin takviyelerini diyetlerine ek olarak almaları gerekmektedir. Bu nedenle sporcuların besin takviyelerinin yan etkilerinden dolayı sağlık açısından zarar görmemeleri ve en üst düzeyde fayda elde edebilmeleri için sporcunun fiziksel durumuna, spor dalına ve diyetine uygun olacak şekilde besin takviyesi alımının bilimsel çalışmalardaki öneriler doğrultusunda bireye özgü olarak planlanması büyük önem taşımaktadır.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Alanında Artırılmış Gerçeklik Konulu Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri
Aydın, Şenay
Bu araştırmanın amacı, “Bilgisayar ve öğretim teknolojileri eğitimi” (BÖTE) ana bilim dalında yürütülen “Artırılmış gerçeklik” konulu lisansüstü tezlerin eğilimlerini ortaya koymaktır. Araştırmanın yürütülmesinde nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi metodu kullanılmıştır. YÖK tez merkezi veri tabanında yapılan tarama sonucu 2013-2023 yılları arasında 27’si yüksek lisans ve 10’u doktora tezi olmak üzere toplamda 37 adet teze ulaşılmıştır. Tezlerden elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; Tezlerin Türkiye genelinde 16 üniversitede yürütüldüğü tespit edilmiştir. Tezlerin örneklem gruplarının en çok ortaokul öğrencilerinden oluştuğu ve örneklem büyüklüğünün en çok 50-100 aralığında olduğu tespit edilmiştir. Tezlerde en fazla karma yöntem kullanılırken, veri toplama aracı olarak en çok mülakat ve başarı testleri, verilerin analizinde ise en fazla frekans yüzde hesaplama ve t testi kullanıldığı belirlenmiştir. Tezlerin konu dağılımlarına bakıldığında en çok fen bilimleri ve matematik alanında çalışmalara rastlanmıştır. Artırılmış gerçeklik görüntüleme aygıtı olarak en çok mobil cihazlar kullanılırken, artırılmış gerçeklik aracı olarak Vuforia uygulamasının tercih edildiği görülmüştür. Tez çalışmalarında eğitimde artırılmış gerçeklik uygulamalarının akademik başarı, kalıcı öğrenme, uzamsal yetenekler, motivasyon, tutum gibi birçok değişken incelenerek ele alındığı belirlenmiştir. Artırılmış gerçeklik kullanımının akademik başarıyı arttırdığı, kalıcı öğrenmeyi desteklediği, uzamsal yetenekleri arttırdığı, öğrenci motivasyonunu arttırdı sonuçları öne çıkmıştır.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025Gerobiyotikler, Yaşlanma ve Mikrobiyota
Konyalıgil, Nurefşan; Kurtbeyoğlu, Emine
Yaşlanma, birçok kronik hastalık ve işlevsel gerileme için ortak bir risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Yaşlı popülasyonda sağlığı koruma ve yaşam kalitesini iyileştirmede probiyotiklerin profilaktik kullanımının faydaları konusunda artan bir farkındalık vardır. Yaşlanmanın temel mekanizmalarını faydalı bir şekilde zayıflatabilen, fizyolojik yaşlanma süreçlerini azaltabilen ve böylece konağın sağlıklı yaşam süresini uzatabilen probiyotik suşları ve bunlardan türetilen postbiyotik ve para-probiyotikleri tanımlamak için yeni bir terim olan “gerobiyotikler” kullanılmaktadır. Gerobiyotiklerin kullanımı, gelecekte insanların sağlıklı yaşam süresini uzatmak için umut verici bir müdahale stratejisi olabilir. Ancak sağlıklı yaşlanmayı sağlamada etkili olduğunu gösterebilmek için daha fazla klinik çalışmaya ve daha uzun süreli müdahalelere ihtiyaç vardır.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025Çimento Endüstrisinde Üretim Aşamaları ve Tehlikeleri: Derleme Çalışması
Acar, Zeydin; Irmak, İbrahim
Sanayi devrimi sonrasında makineleşmenin artması ve teknolojik gelişmelerin yaygınlaşmasıyla, işyerlerinde tehlike ve risklerin ortaya çıkması kaçınılmaz olmuştur. Makineleşme ile üretim bandında oluşan tehlike ve risklerden birçok iş kazası ve meslek hastalığı meydana gelmekte ve bu nedenle her geçen gün yaralanmalar, iş gücü kayıpları, can kayıpları, maddi ve manevi kayıplar artmaktadır. İş güvenliği yönünden tehlike ve risklerin önceden belirlenip ve bu tehlikelerin kaynağında mücadele edilmesi önemlidir. Çimento sektörü dünyada olduğu gibi ülkemizde de önemli sektörlerden biridir. Üretim sürecinde, kil, kalker, kireçtaşı ve kum gibi ham maddelerden meydana gelmektedir. Bu hammaddeler taş ocağından çıkarılıp fabrikalara getirilerek çeşitli işlemlere tabi tutulmaktadır. Çimento üretimi sırasında iş sağlığı ve güvenliği yönünden kimyasal, fiziksel, ergonomik gibi risk faktörleri bulunmaktadır. Bu risklerden çalışanlar etkilenmekte olup gerekli önlemlerin alınması gerekir. Bu çalışmada, çimento üretiminde iş sağlığı ve güvenliği açısından karşılaşılabilecek tehlikeler; sıcak yüzeyler, yangın, patlama, gürültü, toz, titreşim, yüksekte çalışma ve kapalı alanlarda çalışma gibi süreçler kapsamında ele alınmıştır. Çalışmanın amacı, bu tehlikeleri ortadan kaldırmayı veya en aza indirmeye yönelik alınabilecek önlemler hakkında öneriler sunmaktır.
- Derleme MakaleYalnız künye2025Pisilyumun Glutensiz Ekmek Formülasyonlarında Diyet Lifi Kaynağı Olarak Sağlık Etkileri ve Fonksiyonel Kullanımı
Aykut, Memnune Kabakuş; Özbey, Fatih; Turksoy, Secil
Bu derlemenin amacı glutensiz ekmeğin diyet lifi içeriğini artırmak için fonksiyonel bir bileşen olarak pisilyumun (Plantago ovata) potansiyelini araştırmaktır. Son yıllarda glutenle ilişkili hastalıkların yaygınlığı, artan sağlık bilinciyle oluşan farkındalığın artması ve gelişmiş tanı yöntemleri sayesinde önemli ölçüde artmıştır. Bu durum, glutensiz ürünlere olan talebin artmasına yol açmıştır. Bununla birlikte en yaygın tüketilen glutensiz ürünlerden biri olan glutensiz ekmek, temel olarak glutenin yokluğu nedeniyle genellikle düşük somun hacmi, zayıf tat ve doku, düşük besin değeri ve yüksek üretim maliyetlerinden mustariptir. Bu zorluklar hem gıda endüstrisi hem de glutensiz diyet uygulayan bireyler için sıkıntı oluşturmaktadır. Bu derleme, pisilyumun sağlığa faydaları ve gıdalardaki potansiyel uygulamaları hakkında kapsamlı bir literatür analizi sunmaktadır. Pisilyum, yüksek diyet lifi içeriği ve glutenin yapısal ve bağlayıcı özelliklerini taklit etme kabiliyeti nedeniyle umut verici bir bileşen olarak öne çıkmaktadır. Bir diğer önemli avantajı, lezzet profilini değiştirmeden gıda ürünlerine kolaylıkla dahil edilebilmesidir. Pisilyum tüketicilerin kalori alımını artırmadan yeterli miktarda diyet lifi alım ihtiyaçlarını karşılamalarına yardımcı olabilirken, aynı zamanda kolesterol seviyelerinde iyileşme, daha iyi glisemik kontrol ve tokluk hissi gibi ek sağlık yararları da sunar. Bu nedenle, pisilyum daha sağlıklı glutensiz ekmek üretiminde ve bulaşıcı olmayan kronik hastalıkların önlenmesinde değerli bir rol oynayabilir.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025Purely endoscopic endonasal resection of extracranial trigeminal schwannomas: a descriptive systematic review and institutional case series
Yilmaz, Eren; Emengen, Atakan; Uzuner, Ayse; Ozsoy, Bedrettin; Gokbel, Aykut; Anik, Ihsan; Ceylan, Savas
Background: Trigeminal schwannomas (TSs) are uncommon, benign tumors that arise from the trigeminal nerve. They can spread to the middle cranial fossa, posterior fossa, and extracranially (pterygopalatine fossa (PPF), infratemporal fossa, orbita). Among these, extracranial involvement is the least frequent. Before the advent of endoscopic techniques, these tumors were primarily removed using conventional microsurgical approaches. Due to both the rarity of extracranial localization and the increasing use of endoscopic techniques in suitable cases, reports of TSs with extracranial involvement treated via a purely endoscopic endonasal approach (EEA) remain limited, typically appearing as case reports or a small subset within larger case series. This study systematically reviews the literature on extracranial TSs managed exclusively with EEA and presents two illustrative cases from our institution. Methods: A systematic search of the PubMed database was performed in accordance with PRISMA guidelines to identify studies that utilized a purely EEA for extracranial TS cases. Additionally, a retrospective review of 6118 EEA procedures conducted at our institution identified two patients with histopathologically confirmed extracranial TSs. Clinical presentation, surgical approach, outcomes, and complications were analyzed. Results: A total of 147 records were identified through database searches and reference lists. After removing duplicate records, 144 full-text articles were assessed for eligibility. Of these, 124 studies were excluded with justification, resulting in 23 studies being included in the review. When combined with our institutional cases, data from a total of 52 patients were analyzed. Facial numbness was the most common presenting symptom (70.5 %). The mean tumor diameter was 38.6 +/- 13.3 mm, and the gross total resection rate was 93.1 %. In our cases, both patients successfully underwent tumor resection via EEA without postoperative neurological deficits. Conclusions: EEA provides a direct, minimally invasive route for managing extracranial TSs while reducing the morbidity associated with transcranial approaches. Although optimal for purely extracranial tumors, lesions extending into the middle or posterior fossa may require a combined approach. Therefore, individualized surgical planning is essential for achieving optimal outcomes in TS management.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025The Effect of storybook use in pediatric health services on children's fear and anxiety levels: A meta-analysis study
Akay, Gamze; Uzun, Sevda; Oğuzhan, Hatice; Güdücü Tüfekci, Fatma
Background: Invasive procedures are commonly used in pediatric healthcare, and storybooks can be used as an adjunct analgesic method. Objectives: This study was conducted to evaluate the effectiveness of using storybooks as a distraction technique to reduce fear and anxiety in pediatric healthcare. This study was conducted with the aim of revealing the level of effect of storybook use on children's fear and anxiety level in pediatric health services. Methods: For this meta-analysis study, the studies were obtained by searching PubMed, Web of Scıence, Scopus, EBSCOhost, Google Scholar and YÖK Thesis Center databases in April–June 2024 without any year limitation. After the reviews, 15 studies were included in the study. The data were synthesized by meta-analysis and narrative methods. Findings: In this meta-analysis, it was found that storybook use in pediatric health services was effective on children's anxiety (SMD: −4.412, 95 % CI: −7.727 to −1.097; Z = −2.608, p = 0.009; I2 = 99.890 %) and fear (SMD: −1.13, 95 % CI: −1.71 to −0.54; Z = −3.78, p = 0.000; I2 = 83.065 %) levels. In addition, it was determined that the characteristics of the intervention group, age group, the characteristics and content of the storybook, the duration of the intervention and the time of the intervention played a role in the effectiveness of the storybook use intervention in pediatric health services on children's anxiety and fear levels. Conclusion: The use of story books in children's health services reduces the level of fear and anxiety in children.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025Gray Divorce in the Shadow of Modernization: Changing Family Dynamics in Türkiye
Aydin, Selcuk; Sahin, Abdurrahim; Bahadir, Muhammed
Gray divorce, defined as the dissolution of marriages among individuals aged 50 and above, has become an increasingly significant issue in Türkiye. Official statistics in Türkiye show that between 2001 and 2024, divorces among individuals aged 50 and above increased both in absolute numbers and as a proportion of total divorces, rising nearly threefold during this period. These increases reflect broader demographic and social changes, such as population ageing, longer life expectancy, changing expectations of marriage, and shifting gender norms. Using sociological literature on modernization and family change, as well as official statistical data, this review synthesises existing knowledge and situates gray divorce within global debates on family transformation. Findings from gray divorce studies indicate that women’s increasing autonomy, life cycle transitions such as retirement or empty nest experiences, and greater societal acceptance of divorce contribute to this trend. Furthermore, gray divorces have broad implications for intergenerational relationships, care responsibilities, and social policies. Specifically in Türkiye, regional differences show that divorce among the elderly is more prevalent in western urbanized provinces, where individualism and secular values prevail, and significantly less common in eastern regions, where traditional and religious norms are stronger. The increasing prevalence of this phenomenon highlights the need for more empirical research and policy responses that are appropriate to Türkiye’s demographic, regional, and cultural transformations.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025Microplastics in Dairy Products: Occurrence, Characterization, Contamination Sources, Detection Methods, and Future Challenges
Gürmeriç, Hüseyin Ender; Basaran, Burhan
In this study, data from 17 studies reporting the presence of microplastics in milk and dairy products in the literature were examined with a product-based systematic approach. In addition, geographical comparisons were made between different countries. In milk and dairy products, the concentration of microplastics has been reported to exhibit a broad range, extending from non-detectable levels to as high as 10,040 MPs per kilogram, contingent upon the specific product types. Milk powder (especially baby milk powder) stands out as the riskiest product group in terms of microplastic content. Although the sizes and colors of the detected microplastics vary significantly, the fiber form is generally predominant. While polyethylene, polypropylene, polyamide and polyester are among the polymers frequently detected, high-temperature-resistant industrial polymers such as polytetrafluoroethylene, polysulfone, polyurethane were also encountered. In addition, the presence of some polymers (such polyvinyl chloride, polyurethane) that are toxicologically risky for human health was reported in the studies. In addition, the study evaluated the chemical, enzymatic and physical methods used for the separation and identification of MPs; the advantages and limitations of FT-IR, Raman and other analysis techniques were revealed. This study reveals that MP contamination in milk and dairy products is a multidimensional problem. The findings show that milk and dairy products are highly susceptible to plastic contamination at every stage of production.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025The effectiveness of telemedicine applications in mental health services: a meta-analysis study
Güler, Kübra Gülırmak; Uzun, Sevda; Emirza, Elif Güzide
Aim: This study was conducted to reveal the effectiveness of telemedicine applications in mental health services. Material method: For this meta-analysis study, data were obtained by searching PubMed, Web of Science, EBSCOhost, Google Scholar, and YÖK Thesis Center databases for the last 5 years in September–December 2023. After the review, 24 studies were included. Findings: In this meta-analysis, it was found that telemedicine interventions in mental health services decreased the depression level of individuals (SMD − 0.168, 95% CI − 0.315 to − 0.021; Z = − 2.243; p <.05). In addition, it was determined that the duration of the intervention played a role in the effectiveness of telemedicine interventions applied to individuals. In addition, it was determined that the type of intervention, the country where the research was conducted, and the patient group did not play a role in the effectiveness of telemedicine interventions applied to individuals. Conclusion: Telemedicine applications in mental health services can play an effective role in reducing the burden of chronic mental illness and improving patient outcomes.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025Future Circular Collider Feasibility Study Report: Volume 1 Physics, Experiments, Detectors
Benedikt, M.; Zimmermann, F.; Auchmann, B.; Bartmann, W.; Burnet, J. P.; Carli, C.; Chancé, A.; Craievich, P.; Giovannozzi, M.; Grojean, C.
Volume 1 of the FCC Feasibility Report presents an overview of the physics case, experimental programme, and detector concepts for the Future Circular Collider (FCC). This volume outlines how FCC would address some of the most profound open questions in particle physics, from precision studies of the Higgs and EW bosons and of the top quark, to the exploration of physics beyond the Standard Model. The report reviews the experimental opportunities offered by the staged implementation of FCC, beginning with an electron-positron collider (FCC-ee), operating at several centre-of-mass energies, followed by a hadron collider (FCC-hh). Benchmark examples are given of the expected physics performance, in terms of precision and sensitivity to new phenomena, of each collider stage. Detector requirements and conceptual designs for FCC-ee experiments are discussed, as are the specific demands that the physics programme imposes on the accelerator in the domains of the calibration of the collision energy, and the interface region between the accelerator and the detector. The report also highlights advances in detector, software and computing technologies, as well as the theoretical tools/reconstruction techniques that will enable the precision measurements and discovery potential of the FCC experimental programme. The content and structure of this report are guided by the scope and priorities defined in the mandate of the FCC Feasibility Study. It is therefore not intended to serve as an exhaustive review of the full physics potential of FCC. Several topics, already covered in earlier reports such as the FCC CDR, are not reiterated here or are addressed only briefly, in alignment with the study's focus. This volume reflects the outcome of a global collaborative effort involving hundreds of scientists and institutions, aided by a dedicated community-building coordination, and provides a targeted assessment of the scientific opportunities and experimental foundations of the FCC programme.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025Future Circular Collider Feasibility Study Report
Benedikt, M.; Zimmermann, F.; Auchmann, B.; Bartmann, W.; Burnet, J. P.; Carli, C.; Chancé, A.; Craievich, P.; Giovannozzi, M.; Grojean, C.
In response to the 2020 Update of the European Strategy for Particle Physics, the Future Circular Collider (FCC) Feasibility Study was launched as an international collaboration hosted by CERN. This report describes the FCC integrated programme, which consists of two stages: an electron-positron collider (FCC-ee) in the first phase, serving as a high-luminosity Higgs, top, and electroweak factory; followed by a proton-proton collider (FCC-hh) at the energy frontier in the second phase. The FCC-ee is designed to operate at four key centre-of-mass energies: the Z pole, the WW pair production threshold, the ZH production peak, and the top/anti-top production threshold-each delivering the highest possible luminosities to four experiments. Over 15 years of operation, FCC-ee will produce more than 6 trillion Z bosons, 200 million WW pairs, nearly 3 million Higgs bosons, and 2 million top anti-top pairs. Precise energy calibration at the Z pole and WW threshold will be achieved through frequent resonant depolarisation of pilot bunches. The sequence of operation modes between the Z, WW, and ZH substages remains flexible. The FCC-hh will operate at a centre-of-mass energy of approximately 85 TeV-nearly an order of magnitude higher than the LHC-and is designed to deliver 5 to 10 times the integrated luminosity of the upcoming High-Luminosity LHC. Its mass reach for direct discovery extends to several tens of TeV. In addition to proton-proton collisions, the FCC-hh is capable of supporting ion-ion, ion-proton, and lepton-hadron collision modes. This second volume of the Feasibility Study Report presents the complete design of the FCC-ee collider, its operation and staging strategy, the full-energy booster and injector complex, required accelerator technologies, safety concepts, and technical infrastructure. It also includes the design of the FCC-hh hadron collider, development of high-field magnets, hadron injector options, and key technical systems for FCC-hh.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025Future Circular Collider Feasibility Study Report Volume 3 Civil Engineering, Implementation and Sustainability
Benedikt, M.; Zimmermann, F.; Auchmann, B.; Bartmann, W.; Burnet, J. P.; Carli, C.; Chancé, A.; Craievich, P.; Giovannozzi, M.; Grojean, C.
Volume 3 of the FCC Feasibility Report presents studies related to civil engineering, the development of a project implementation scenario, and environmental and sustainability aspects. The report details the iterative improvements made to the civil engineering concepts since 2018, taking into account subsurface conditions, accelerator and experiment requirements, and territorial considerations. It outlines a technically feasible and economically viable civil engineering configuration that serves as the baseline for detailed subsurface investigations, construction design, cost estimation, and project implementation planning. Additionally, the report highlights ongoing subsurface investigations in key areas to support the development of an improved 3D subsurface model of the region. The report describes the development of the project scenario based on the 'avoid-reduce-compensate' iterative optimisation approach. The reference scenario balances optimal physics performance with territorial compatibility, implementation risks, and costs. Environmental field investigations covering almost 600 hectares of terrain-including numerous urban, economic, social, and technical aspects-confirmed the project's technical feasibility and contributed to the preparation of essential input documents for the formal project authorisation phase. The summary also highlights the initiation of public dialogue as part of the authorisation process. The results of a comprehensive socio-economic impact assessment, which included significant environmental effects, are presented. Even under the most conservative and stringent conditions, a positive benefit-cost ratio for the FCC-ee is obtained. Finally, the report provides a summary of the studies conducted to document the current state of the environment.