Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Montessori ve STEM Yaklaşımlarının Karşılaştırmalı İncelenmesi: Türkiye’deki Lisansüstü Araştırmaların Analizi
Arslan, Adem
Son yıllarda erken çocukluk eğitiminde yenilikçi ve çocuk merkezli yaklaşımlara yönelik ilgi artmıştır. Montessori ve STEM yaklaşımları kavramsal olarak farklı olsa da, her ikisi de yaratıcılığı, problem çözme becerilerini ve bütüncül gelişimi desteklemeye odaklanmaktadır. Türkiye’de bu alanlarda yapılan lisansüstü araştırmalar artış göstermiş, ancak sistematik karşılaştırmalar sınırlı kalmıştır. Bu çalışma, Türkiye’de Montessori ve STEM yaklaşımlarına ilişkin lisansüstü tezleri karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, metodolojik eğilimleri, tematik odakları ve literatürdeki boşlukları belirleyerek gelecekteki eğitim uygulamalarına ve araştırmalara yönelik öneriler sunmaktadır. Çalışmada Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden elde edilen toplam 80 lisansüstü tez doküman analizi yöntemiyle incelenmiştir. Tezler; akademik alan, anabilim dalı, üniversite, çalışma grubu, örneklem büyüklüğü, tez türü, araştırma deseni ve veri analiz teknikleri açısından değerlendirilmiştir. Bulgular, her iki yaklaşımın da ağırlıklı olarak okul öncesi eğitim alanında incelendiğini ve ana katılımcıların okul öncesi çocuklar ile öğretmenler olduğunu göstermektedir. Montessori tezlerinde deneysel desenler daha yaygınken, STEM tezlerinde ön test–son test ve karma yöntem yaklaşımlarına daha sık yer verilmiştir. Her iki alanda da doktora düzeyinde ve nitel araştırmaların az olduğu belirlenmiştir. Montessori tezlerinde öne çıkan temalar STEM entegrasyonu, yaratıcı düşünme ve motor beceriler; STEM tezlerinde ise bilimsel süreç becerileri, öz yeterlik ve öğretmen görüşleridir. Bulgular Montessori ve STEM yaklaşımlarının okul öncesi eğitimde birbirini tamamlayıcı ve bütünleştirici bir potansiyele sahip olduğunu ortaya koymaktadır. STEM tezlerinin daha çok bilimsel ve bilişsel becerilere odaklandığı; Montessori tezlerinin ise çocuk gelişimini çok yönlü ele alan daha bütüncül ve gelişim temelli bir yapı sergilediği söylenebilir. Çalışma, yöntemsel çeşitliliğin artırılması, farklı yaş gruplarının sürece dahil edilmesi, ebeveyn katılımının güçlendirilmesi ve her iki yaklaşımın öğretmen eğitimi programlarına entegre edilmesi gerektiğini önermektedir.
- MakaleYalnız künye2026Examining the relationship between ethical values and self-discipline
Gül, Ismail; Koç, Ozcan; Arslan, Adem
Healthcare management students undergo an educational process aimed at acquiring various knowledge and skills to achieve professional competence. Self-discipline and ethical values play a crucial role in both academic success and professional development during this process. Self-discipline contributes to students' timely and effective completion of their duties, while ethical values enhance individuals' ability to distin-guish right from wrong and to act in accordance with social norms. This study examined the relationship between the ethical value perceptions and self-discipline levels of G & uuml;m & uuml;shane University Health Management students. Quantitative methods were used in the study and data were collected via a survey. The data obtained were analyzed using t-tests, ANOVA, and correlation analysis. The analysis results revealed a significant relationship between students' ethical value perceptions and self-discipline levels. These findings demonstrate that ethical values and self-discipline are not inde-pendent concepts; rather, they are interconnected, complementary, and reinforcing. The research is expected to contribute to the development of educational programs in the field of healthcare management and to guide practices aimed at increasing students' ethical and self-discipline levels.
- Derleme MakaleAçık Erişim2026Artificial-intelligence–based developmental screening for pre-school children (ages 3–6): a scoping review of deployed tools, clinical validity, equity, and implementation in guidance-center settings
Arslan, Adem; Gül, Fatih
Background – Early identification of neurodevelopmental conditions during the pre-school years (ages 3–6) is critical for timely intervention, yet traditional questionnaire-based screeners suffer from low positive predictive value, late detection, and inequitable access. Artificial intelligence (AI) and machine-learning (ML) methods promise more objective, scalable identification, and two devices (Cognoa Canvas Dx, 2021; EarliPoint Evaluation, 2023) are already US Food and Drug Administration (FDA)-authorized. Recent reviews summarize the technical literature, but few address how deployed tools perform on clinical validity, equity, and real-world implementation, particularly outside high-income, English-speaking settings. Methods – Following Joanna Briggs Institute methodology and the PRISMA extension for scoping reviews (PRISMA-ScR), we searched seven databases (1 January 2020–15 June 2026) and charted primary validation studies of AI/ML developmental-screening tools for children aged 72 months or younger. We mapped tools by modality, diagnostic performance, regulatory status, geographic origin, and, as a structured analytic axis, demographic subgroup (equity) reporting and deployment readiness. Results – Sixteen primary AI-tool studies met inclusion, spanning eight modality classes (eye-tracking, multimodal questionnaire-plus-video, computer-vision home/clinical video, tablet/smartphone digital phenotyping, voice/acoustic ML, electronic-health-record risk prediction, questionnaire-based ML, and wearable sensors) and eight countries (USA, South Korea, Australia, Switzerland, France, Israel, China, Vietnam). Reported sensitivities ranged from approximately 75 to 99.2% and specificities from 78.9 to 95.5%. Only one tool demonstrated stable performance across sex, race, and ethnicity; subgroup-stratified validation was otherwise near-absent. No CE-marked autism-specific screening device was identified. Conclusions – The evidence base has broadened in modality and geography but remains autism-concentrated and equity-blind, with a wide gap between analytic accuracy and primary-care deployment. We propose equity validation, deployment-readiness reporting, and an implementation pathway for low-resource guidance-center settings as priorities.
- MakaleAçık Erişim2023Ev Ödevlerinin Öğretmen Görüşlerine Göre Analizi: Bir Olgu bilim Araştırması
Elma, Mahmut; Arslan, Adem
Eğitimde belirlenen hedeflere ulaşabilmek için çeşitli öğretim yöntemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bunlardan biri de okul dışı öğrenme tekniklerinden olan ev ödevleridir. Ev ödevleri, okulda gerçekleştirilen öğrenmeleri desteklemek amacıyla, dersin amaç ve kazanımlarına uygun olarak belirlenmektedir. Böyle hazırlanmış ev ödevlerinin öğrenci, öğretmen ve aileler üzerinde önemli etkileri olmaktadır. Bu araştırmada öğretmen görüşleri kapsamında ev ödevi olgusunun geniş kapsamda etkilerini ve öğretmenlerin bu sürece ilişkin düşüncelerini belirlemek amaçlanmıştır. Veriler araştırmaya gönüllü katılım sağlayan 53 öğretmenden, araştırmanın alt amaçları doğrultusunda hazırlanan görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırma nitel yöntemlerden olan olgubilim deseni ile desenlenmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerde sorumluluk ve görev bilinci açısından ödevlerin gerekli olduğu, ödevin okulda öğrenilenleri pekiştirerek okul dışı öğrenmelere olanak sağladığı ve bireyin kişilik gelişimine olumlu yansımalarının olduğu, ödev konusunda karşılaşılan problemlere yönelik etkili çözümlerin sunulabileceği sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca ödev kontrol sürecinde öğretmenin etkin olmasının ödevin işlevi açısından önemli olduğu, ev ödevlerinin öğrenciler ile birlikte aileler ve öğretmenler üzerinde de önemli katkısının olduğu belirlenmiştir. Araştırmada ödevlerin öğrenciye göre olması, kontrol sürecinin iyi işlemesi ve ödev sürecinin iyi planlanması önerilmiştir.
- MakaleYalnız künye2022Değer Odaklı Aile Eğitimine Yönelik Özel Eğitimde Görev Yapan Öğretmen Görüşlerinin İncelenmesi
Uğur, Saruhan; Saruhan, Yeşim; Arslan, Adem
U araştırma değer odaklı aile eğitimine yönelik özel eğitimde çalışan öğretmenlerin görüşlerini incelemek için yapılmıştır. Araştırma 2020-2021 eğitim öğretim yılında kolay ulaşılabilirlik yöntemi ile ulaşılan ülkemizin farklı illerinde özel eğitim kurumlarında çalışan 82 öğretmen ile yapılmıştır. Toplanan veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Sonuç olarak; özel eğitimde çalışan öğretmenlere göre çocuklar günlük yaşam, değer görme, öz bakım, toplumsal uyum, sevgi, sorumluluk, saygı, kabul, insani değerler, öz güven, empati, güven, azim-çaba, çalışkanlık, sosyal değerler ve hoşgörü değerlerine ihtiyaç duymaktadırlar. Ailelerin ise bağımsız yaşam, sorumluluk, mutluluk, sevgi, saygı, akademik gelişim, öz bakım, toplumsal uyum, kabul, merhamet, sosyal değerler, evrensel değerlerlerini görmek istediğini düşünmektedirler. Öğretmenler ailelerle; doğrudan iletişim, yüz yüze iletişim, telefon ile iletişim, toplantılarla, okul giriş çıkışlarında, çevrim içi toplantılarla, ev ziyaretleri ile, küçük not kağıtları ile ve samimiyetle iletişim kurduklarını ifade etmektedirler. Özel eğitimde çalışan öğretmenlere göre aileler en çok kabul, psikolojik destek, duygusal destek, öğretim yöntem ve teknikleri, doğru iletişim, öz bakım, davranış eğitimi, sabır eğitimi, engel özellikleri, okul aile iş birliği, cinsel eğitim, bilgilendirme, sorunlarla baş etme, rehberlik, ev etkinlikleri, değerler eğitimi konularında eğitime ihtiyaç duymaktadır. Öğretmenlerin %14,6’sı aile eğitim ya da katılım çalışması yapmadıklarını ifade etmişlerdir. %85,4’ü ise seminerler, bireysel görüşmeler, sınıfa davet, etkinlik paylaşma, aile toplantıları, grup sohbetleri, çevrim içi eğitim ve gezi yaptıklarını ya da planladıklarını ifade etmişlerdir. Özel eğitimde öğretmenler değer odaklı bakış açısı geliştirmelidir. Ayrıca değer odaklı aile eğitimleri düzenlenebilir ya da yaygınlaştırılabilir.
- Derleme MakaleYalnız künye2022Erken Çocukluk Döneminde Çocuğun Gelişiminin Desteklenmesinde Aile
Arslan, Adem
Yaşamın ilk yıllarında hızlı bir büyüme ve gelişme söz konusudur. Erken çocukluk döneminde çocukların alacakları eğitim, edinecekleri deneyimler yaşamın diğer yıllarını etkilemektedir. Bu çalışmada erken çocukluk döneminde çocuğun desteklenmesinde aile, alan yazın çerçevesinde incelenmiştir. Ebeveynlerin çocuk gelişimi ile ilgili bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi çocuğun gelişiminin desteklenmesinde büyük önem taşır. Erken çocukluk döneminde, çocukların sosyal olarak gelişmesine olanak sağlayacak uygun ortamlar oluşturulmalıdır. Ebeveyn tutumları çocuğun ahlak gelişimini etkilemektedir. Çocuğa cinsellikle ilgili edinmesi gereken ilk bilgileri vermek ebeveyn sorumluluğundadır. Fiziksel gelişimin bebeklikten başlayarak desteklenmesi çocukların sonraki dönemlerde sağlıklı beden yapısına sahip olması açısından gereklidir. Zihinsel gelişime katkı sağlayan legolar, hafıza kartları, parçalı oyuncaklar, bilgisayar oyunları, boyama kitapları kullanılabilir. Dil gelişimi için çeşitli kitaplarından, müzik aletlerinden, görüntülü ve sesli araçlardan yararlanılabilir.
- MakaleAçık Erişim2022Examination of Primary School Students' Perspectives on Values in Terms of Root Values
Elma, Mahmut; Arslan, Adem
Within the scope of the correction made to he primary school curriculum through the update programs intiated in 2018 by the Ministry of National Education, where “core values” were especially emphasized. These root values included in the program are expressed as “justice, honesty, friendship, helpfulness, patience, respect, self-control, love, responsibility, patriotism”. In this study, primary school students’ perspectives on values are discussed in terms of “root values”. As a result of this study, which was prepared by using the phenomenological research design, one of the qualitative research methods; students describe the word value as cooperation, honesty and getting along. According to the participants, the most important value that people should have is benevolence, whereas their parents and teachers most want the students to acquire the value of responsibility. In addition, they stated that the students needed the value of patience the most, and they wanted to see the value of honesty in their friends. The participants emphasized that the most important value that the school instill in students is “being educated” and that people will be valuable thanks to patience and self-control. However, values of honesty, love and cooperation are expected to be found in their families the most. While teaching values to primary school students, these findings should definitely be taken into account.
- Derleme MakaleYalnız künye2020A Compilation Study on Family Education in Special Education
Ulaş, Abdulhak Halim; Kadir, Mehmet Kadir; Arslan, Adem
The aim of this study is to present a general framework for family education in the light of studies on family education in special education. For this purpose, the family with children in need of special education, the responses of the family, the needs of the families, the support of the families, the siblings of the children in need of special education, family education programs, family participation activities in families with children in need of special education and guidance activities for families will be mentioned. Children with special needs differ from normal children in terms of their developmental characteristics. Visual impairments, hearing impairments, language and speech disorders, mental disabilities, physical disabilities, learning difficulties, adaptation difficulties, down syndrome, gifted and talented children need special education. Having a child with special needs is not an easy situation for families. Families experience some emotional reactions and want to be understood. Families go through the stages of shock-denial, anger-anger, bargaining, depression, and acceptance. Families with children with special needs need emotional support, financial support and information support. Families of children with special needs must participate actively in the special education process. The purpose of family education for families with children with special needs; to inform, raise awareness and gain skills about parenting in different aspects. Education programs for families of children with special needs are divided into three groups, home and home-institutionbased. İn order to communicate effectively with families, professionals must respect them, listen effectively and ask questions, accept parents, encourage them and develop a sense of trust. Families should organize activities that support different development areas with children at home. With this study, it is aimed that it will shed light on researches on family education in special education.
- MakaleYalnız künye2018İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin sosyal becerilerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Kesicioğlu, Oğuz Serdar; Arslan, Adem
Bu araştırmanın amacı ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin sosyal becerilerini çeşitli değişkenlere göre incelemektir.Araştırma, ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin sosyal becerilerini hangi değişkenlerin etkilediğini belirlemek, sosyal beceriyetersizlik nedenlerini tespit etmek ve çözüm yolları bulmak açısından önem taşımaktadır. Araştırmanın örnekleminiGümüşhane il merkezinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı 6 ilkokulun 15 şubesindeki 254 ilkokul birinci sınıf öğrencisioluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Kişisel Bilgi Formu” ve “Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeği”kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre araştırmaya katılan ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin sosyal beceri düzeyleriyüksek bulunmuştur. Çocukların sosyal beceri düzeylerinin anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, aylık gelir durumu,algılanan aile tutumu, okul öncesi eğitim alma durumuna göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunurken, sınıfmevcudu, annenin ve babanın sağ olma durumu, ebeveyn birliktelik durumları ise istatistiksel olarak anlamlı farklılıkbulunmamıştır.