Yazarlar
- Peker, Iskender(23)
- Araz, Onur(16)
- Erol, Ismail(15)
- Ar, Ilker Murat(12)
- Bayraktar, Alemdar(10)
- Seferoğlu, Mehmet Tevfik(10)
- Aydin, Metin Mutlu(9)
- Günaydin, Murat(9)
- Adanur, Süleyman(8)
- Altunişik, Ahmet Can(8)
- Basoglu, Mustafa Engin(8)
- Akyol, Mehmet(7)
- Yanarateş, Cağfer(7)
- Akpinar, Muhammet Vefa(6)
- Altan, Aytaç(6)
- Barut, Abdulkadir(6)
- Başoğlu, Mustafa Engin(6)
- Cakmak, Recep(6)
- Searcy, Cory(6)
- Çavdar, Özlem(6)
- Baki, Birdogan(5)
- Benli, Tolga(5)
- Gergin, Ramazan Eyüp(5)
- Kahya, Volkan(5)
- Kuzulugil, Kenan(5)
- Ozden, Talat(5)
- Pala, Fahrettin(5)
- Seferoğlu, Ayşegül Güneş(5)
- Sevim, Bariş(5)
- Yilmaz, Tekin(5)
- Adanur, S.(4)
- Adanur, Suleyman(4)
- Aksüt, Yavuz Selim(4)
- Altunisik, Ahmet Can(4)
- Aydin, Musa(4)
- Cakir, Mehmet Ali(4)
- Cavusoglu, Ibrahim(4)
- Coruh, Emine(4)
- Ercikdi, Bayram(4)
- Gunaydin, M.(4)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026The impact of high voltage transmission lines (HVTL) on property value: A descriptive initial survey
Marabaoğlu, Seda Nur; Uzun, Bayram
Properties hosting High Voltage Transmission Lines (HVTL) generally have lower values in Turkey. Therefore, owners are compensated for the easement. However, due to the inadequacy of laws and regulations, easement prices (compensation) can be calculated incorrectly. In this study, a descriptive survey was conducted to obtain ideas and information on the solution of problems encountered in determining easement prices and practices in other countries were examined. As a result of the survey, the area covered by the easement on the property and the route of the line were identified as the most important factors that negatively affect property value. It emerges that the diagonal crossing of HVTL over properties is the factor that decreases property value the most (compared to other crossing methods). Additionally, it is observed that the easement price paid to property owners varies mostly according to the per square meter value of the property and secondly according to the area of the property.
- MakaleYalnız künye2026Do special economic zones support regional development in transition economies? The case of Kazakhstan
Önder, Kübra; Şahin, Muhammet
This study examines the impact of Special Economic Zones (SEZs) in Kazakhstan between 2000 and 2023 on regional development, explicitly accounting for institutional and spatial heterogeneity. For causal identification, it employs a Forward Orthogonal Deviations-based GMMf (System GMMf) estimator to address endogeneity and reverse causality, complemented by an event-study framework to trace the dynamic evolution of policy effects. The results reveal strong path dependence in regional growth and show that the effectiveness of SEZ incentives is non-linear and systematically conditioned by the depth of regional production structures, proxied by the Value Added Index. Empirical evidence suggests that SEZ incentives stimulate growth in low value-added regions, while potentially distorting market signals and generating crowding-out effects in regions with high value-added production. Dynamic analyses indicate that the negative shock observed immediately after implementation reflects temporary adjustment costs and resource reallocation, with effects converging towards zero over time. Overall, the findings imply that SEZs are not automatic engines of growth but require careful calibration to local production structures to mitigate risks of policy saturation and adverse selection. The study provides an original contribution to the literature on the design and life-cycle management of next-generation industrial policies in transition economies.
- MakaleÖn baskısı açık2026Mixed Method Investigation of the Major Challenges to the Sustainable Deployment of the Electric Vehicle Charging Station Network in Türkiye
Erol, Ismail; Oztel, Ahmet; Peker, Iskender; Ar, Ilker Murat; Benli, Tolga; Turan, İsmet
Charging the increasing number of electric vehicles (EVs) in use requires the deployment of EV charging station networks (EVCSN). However, there are various challenges to deploying EVCSN in a sustainable manner. Türkiye, a developing country, should also build a robust EVCSN to encourage future adoption of EVs as the country’s market for EVs has been rapidly growing. The literature review concludes that no previous study has systematically explored challenges to the sustainable deployment of EVCSN. The goal of this study is, therefore, twofold: first, it identifies those challenges through the lenses of commonly used theories. Second, it explores them using a multi-criteria decision-making (MCDM) framework that incorporates a rough-derived interval-valued neutrosophic set (R-IVN)-based ISM into MICMAC. By deriving interval neutrosophic information from single-valued expert inputs using rough number operators, the proposed approach more accurately captures epistemic uncertainty and variability in expert judgments compared to conventional interval-based models. The method is further validated through a novel Dice–Sørensen similarity index-based simulation approach. The findings of this study suggest that developing government policies and regulations and addressing the existence of vertically integrated companies are the critical challenges with higher driving powers. These findings provide key responsibilities for stakeholders, including urban municipalities, in developing guidelines for EVCSN deployment.
- MakaleYalnız künye2026A numerical case study on distinct inerter-based TMD configurations for SDOF structures under near-fault and far-fault ground motions
Araz, Onur; Abdo Saif, M.M.
This study presents a comprehensive optimization and performance evaluation of three distinct inerter-based tuned mass damper (TMD) configurations (C3, C4, and C6) for seismic vibration control. The optimal parameters for three different structural damping ratios (0%, 2%, and 5%) and a wide range of mass ratio (0 to 0.1) suitable for practical applications are determined in the frequency domain using the Sequential Quadratic Programming (SQP) algorithm to minimize the displacement response. To bridge the gap between complex optimization and practical engineering, novel empirical design formulas are proposed, enabling researchers to determine optimal parameters for C3, C4, and C6 configurations without requiring exhaustive computational effort. Unlike previous studies, the study presents a rigorous validation of inerter effectiveness through an extensive suite of 160 ground motions, providing a granular comparison of performance under near-fault excitations versus far-fault records. Results demonstrate that while inerter-based systems significantly outperform classical TMDs in the frequency domain, their comparative superiority in the time domain is more bound, with average response reduction improvements of approximately 5%. The inerter-based TMDs exhibit the highest efficiency in mitigating kinetic energy, followed by displacement and acceleration. Notably, the effectiveness of the control systems is found to be highly sensitive to ground motion characteristics and structural damping, where higher damping ratios consistently lead to reduced control performance. Considering the trade-off between seismic efficiency and mechanical simplicity, the C6 configuration is identified as the most viable solution for structural protection.
- MakaleAçık Erişim2026Foreign Direct Investment and Growth Impact on Pollution in the EU Countries: Empirical Analysis of the EKC and Pollution Halo Hypothesis
Pilatin, Abdulmuttalip; Ayaydın, Hasan; Soto, Gonzalo Hernández; Pala, Fahrettin
Foreign direct investment inflows are an important factor in the development of countries. Rising FDI can cause unexpected environmental consequences by changing technology use or energy consumption. The study examined the relationships between fossil energy consumption, carbon emission rate, and FDI for 27 European Union countries in the period 2006–2021. In addition, for the first time in this study, EU countries were divided into two according to their income levels and re-analysed. Panel data method and robust Driscoll and Kraay (1998) estimator were used in empirical analyses. The research findings show that a one-unit increase in FDI across EU countries results in a 0.055% increase in GDP and fossil fuel consumption, respectively, and a −0.155% decrease in pollution. These results support the pollution halo hypothesis, which posits that foreign direct investment reduces environmental degradation. The research findings support the pollution halo hypothesis, which states that FDI reduces environmental degradation. It also confirms that the EKC hypothesis, which states that there is an inverted U-shaped relationship between pollution and GDP, is valid in 27 EU countries. However, it has been determined that the pollution haven hypothesis is valid in low-income EU countries. Low-income EU countries should encourage more foreign investment in technology-intensive and environmentally friendly areas and develop various environmental regulations in this direction. The results obtained from the research are expected to provide benefits and insights to policy makers, researchers, and industrialists to increase environmental awareness. The results suggest that low-income EU countries should encourage technology-intensive and environmentally friendly investments, improve green financing and investment conditions, and develop regulations to strengthen environmental standards, so that they can limit environmental degradation while preserving the general welfare-enhancing benefits of FDI.
- MakaleAçık Erişim2026Topic Modeling of Occupational Accident Narratives in the Manufacturing Sector Using BERTopic: Sector-Specific Accident Pattern Analysis
Aktaş, Esra; Atmaca, Hatice Ediz
Despite technological developments and increasing awareness in the field of occupational health and safety, occupational accidents remain one of the fundamental problems that continue to have significant economic and social consequences. Particularly in the manufacturing sector, the diversity of production processes, differences in the machinery and equipment used, and the complexity of working environments cause occupational accidents to exhibit risk patterns that are both shared across sectors and specific to individual sectors. In this context, this study conducted a topic modeling analysis using the BERTopic algorithm on 1,600,000 occupational accident narratives to identify sector-specific risk patterns and error types associated with 24 different economic activities within the manufacturing sector. To improve topic modeling performance, a multilingual SentenceBERT-based embedding model and a Turkish-specific tr-MTEB embedding model were compared, and the analysis was carried out using the model that provided higher representational capacity and better topic separation performance for the occupational accident narratives. The findings show that, although the sectors differ in terms of production structure, types of machinery and equipment used, material characteristics, and working environments, occupational accidents largely cluster around similar risk mechanisms. As a result, it was determined that the BERTopic method makes the sectoral risk patterns embedded in occupational accident narratives more visible and provides an analytical basis for developing sector-specific prevention strategies in occupational safety practices.
- MakaleYalnız künye2026Analysis of microstructural properties and durability characteristics of geopolymer mortars with mining waste
Aksüt, Yavuz Selim; Kaya, Yusuf; Sünnetçi, Kadir
The growing environmental concerns over resource depletion and carbon emissions from cement production have accelerated the search for sustainable alternatives to conventional concrete. In this context, geopolymers have emerged as promising binders, particularly through the utilization of aluminosilicate-rich industrial wastes to reduce environmental impact and support waste recycling. This study examines the mechanical and durability properties of geopolymer mortars produced by partially replacing ground granulated blast furnace slag (GGBFS) with mining waste (MW) at ratios of 0%, 10%, 20%, and 30%. The mixtures were activated using 10 M sodium hydroxide and sodium silicate under standard water curing conditions. Mechanical strength, ultrasonic pulse velocity (UPV), freeze–thaw resistance, and sulfate durability were evaluated. The optimum performance was obtained with 20% MW, which achieved a 30.4% increase in flexural strength and 18% in compressive strength at 7 days. This mixture also showed the lowest mass (10.69%) and strength loss (18.36%) after 50 freeze–thaw cycles. Scanning electron microscopy analysis confirmed enhanced gel formation and microstructural densification. The findings demonstrate that controlled use of MW not only improves durability but also promotes sustainable binder development in geopolymer technology.
- MakaleYalnız künye2026Evaluation of Factors Affecting Innovation in Developed and Developing Countries by MCDM
Salad, Liban Daud; Seyhan, Nazll
This study comparatively analyzes the economic, social, and technological factors determining the innovation performance of developed and developing countries within a holistic multi-criteria decision-making (MCDM) framework, using data from 2013 and 2021. The criterion weights determined by CRITIC and SWARA, and the WEDBA results, indicate a significant structural shift between the periods. In developed countries, R&D expenditures, patent production, and intellectual property protection are key determinants of innovation performance; while in developing countries, digital infrastructure, human capital, and education investments stand out. The findings reveal that innovation policies based on strategic priorities specific to country groups are more effective.
- MakaleAçık Erişim2026Comparative Mechanical and Thermal Performance of Graphene- and Silver Nanoparticle-Reinforced PLA Fabricated by FDM 3D Printing
Karabudak, Filiz
The increasing demand for high-performance and multifunctional polymer materials has driven interest in improving the mechanical properties of polymer components produced through additive manufacturing. This study aims to systematically investigate and comparatively evaluate the effects of low-content nanofiller incorporation on the structural, thermal, and mechanical performance of PLA-based materials produced via fused deposition modeling (FDM), with a focus on identifying filler-dependent behavior under different loading conditions. In this study, polylactic acid (PLA) composites reinforced with 0.5 wt.% graphene (Gr) and 0.5 wt.% silver (Ag) nanoparticles, added separately, were produced using fused deposition modeling (FDM) and comparatively investigated. Each nanofiller was incorporated individually into PLA-based filaments, and standard test specimens were fabricated via 3D printing. Structural, thermal, and mechanical properties were evaluated using tensile, compressive, and three-point bending tests, along with SEM, EDS, XRD, FTIR, DSC, and TGA analyses. The results showed that pure PLA exhibited typical brittle behavior and a single-stage thermal degradation profile. The tensile strength of pure PLA was 41.93 MPa, and the flexural strength was 70.76 MPa. The addition of 0.5 wt.% graphene led to noticeable improvements, particularly in flexural properties, while only a minimal (almost negligible) increase was observed in tensile strength, with tensile strength increasing to 42.24 MPa (+0.74%) and flexural strength increasing to 110.78 MPa (+56.6%). In contrast, 0.5 wt.% Ag exhibited mixed and load-dependent mechanical behavior, with slight improvements in flexural strength but reductions in tensile and compressive properties, where tensile strength decreased to 22.13 MPa (−47.2%) while flexural strength increased to 112.06 MPa (+58.3%). Structural and thermal analyses indicated that both nanofillers did not significantly alter the PLA matrix chemically, while contributing to controlled changes in material properties primarily through physical interactions. The novelty of this work lies in the comparative evaluation of graphene and silver nanoparticle reinforcement at a fixed low loading level within FDM-processed PLA, combined with a comprehensive and correlated analysis of mechanical, structural, and thermal behavior on the same specimen sets, enabling a clearer understanding of filler-dependent performance mechanisms in additively manufactured nanocomposites. Overall, it was concluded that low-rate nanofiller additions, when properly dispersed, may lead to selective improvements in the performance of PLA-based composites depending on filler type and loading mode, and show potential for advanced engineering applications such as lightweight structural components, functional sensors, and additive-manufactured parts requiring tailored mechanical performance and multifunctionality.
- MakaleAçık Erişim2026Motion-Robust Optical Granulometry for Comminution Circuits: A Multi-Stream Temporal Deep Learning Framework
Hasozdemir, Kursat; Meral, Mert; Kahraman, Muhammet Mustafa
Accurate near-real-time granulometry is critical for optimizing energy efficiency in comminution circuits, yet standard optical monitoring systems fail under the harsh conditions of industrial mining. High conveyor velocities induce motion blur, while heavy dust loads occlude particle boundaries, leading to severe under-counting of fine fractions and an overestimation of product coarseness. This paper proposes a novel tracking framework to overcome these limitations. The method integrates a five-frame temporal rolling buffer with a multi-stream augmentation architecture that decouples motion and texture features. Experimental validation on the feed of a secondary conical crusher at an operational facility demonstrates that the proposed framework recovers significant particle data lost by baseline models, correcting the measured D80 and D50 values of the crushed material. This correction reveals a finer true load, enabling more precise closed-loop control of crusher settings and reducing unnecessary energy consumption.
- MakaleYalnız künye2026Building Resilience in Global Tourism: A Theoretical and Empirical Analysis of Indicators for Sustainable Development
Erol, Ismail; Dogru, Tarik; Oztel, Ahmet; Bilgihan, Anil; Peker, Iskender; Neuhofer, Irem Onder
The primary perspective of this study is the global tourism industry (GTI) as an interconnected supply chain network, encompassing both tourism firms (e.g., hotels, airlines, and operators) and destinations (e.g., local communities and ecosystems). This industry-level focus allows for analyzing resilience indicators that bridge firm-specific capabilities with destination-wide vulnerabilities, rather than isolating one over the other. Using a mixed-method approach, this research conceptualizes resilience through various management theories. First, it identifies critical resilience indicators across institutional, societal, economic, and ecological dimensions. Second, these indicators are analyzed with a novel Spherical Fuzzy Interpretive Structural Modeling and Cross-Impact Matrix Multiplication Applied to Classification framework, utilizing expert opinions to uncover complex interdependencies among indicators. The findings of this study highlight that effective government policies, robust incentive mechanisms, advanced digital infrastructure, dynamic capabilities, and ecologically sustainable tourism practices are key drivers of resilience. However, socioeconomic impacts, tourist satisfaction, and price competitiveness emerge as highly dependent outcomes influenced by these drivers. This study also introduces the Adaptive Global-Local Interaction Theory, a new framework that integrates global influences with local realities to enhance tourism resilience. By offering a comprehensive framework and practical guidelines, this research equips policymakers and stakeholders with actionable strategies to bolster the industry's capacity to anticipate, adapt to, and recover from crises, promoting sustainable development amidst volatile global conditions.
- MakaleYalnız künye2026Agricultural value-added, fertilizer and pesticide use, and environmental load capacity: evidence from BRICS-T countries
Akyol, Mehmet; Zuhal, Mustafa; Mete, Emrullah; Lorente, Daniel Balsalobre; Barut, Abdulkadir
The agricultural sector plays a vital role in ensuring food security and supporting sustainable economic growth. However, climate change and global warming pose significant challenges to the long-term viability of agricultural production, underscoring the need for sustainable agricultural practices. Adopting clean technologies and environmentally responsible policies is essential for balancing economic and agricultural sustainability while minimizing ecological harm. Supportive and protective agricultural inputs are widely used to enhance productivity, yet excessive, unregulated use can lead to environmental degradation. This deterioration negatively impacts ecosystems, reducing biodiversity and straining natural resources. The Load Capacity Factor (LCF) serves as a critical metric for assessing the environmental footprint of agricultural activities. This paper investigates the effects of agricultural value-added, pesticide use, and fertilizer application on LCF in BRICS-T countries. The findings indicate that these variables exhibit long-term cointegration, with varying short- and long-term impacts. To ensure the sustainability of agricultural production while safeguarding ecosystems, it is essential to integrate clean technologies, precision farming, and regenerative agricultural practices into policy frameworks. Sustainable agricultural systems and environmentally conscious policies are fundamental to securing resilient food production and long-term economic stability.
- MakaleAçık Erişim2025Yapım Aşamaları Dikkate Alınarak Mevcut bir Köprünün Yapısal Performans Davranışının Belirlenmesi
Çavdar, Özlem; Sarıgün, Osman
Türkiye’de öngermeli kirişlerin hesap ve tasarım esaslarında uluslararası kabul gören American Association of State Highway and Transportation Officials (AASHTO) Köprü Tasarım Yönetmeliği, Türkiye Cumhuriyeti Karayolları Yol Köprüleri Teknik Şartnamesi ve TS 3233 (1979) yönetmeliği kullanılmaktadır. Çalışma kapsamında bu yönetmelikler çerçevesinde üstyapı tasarım esaslarınca model güvenirliliği belirlenen Gümüşhane İli Şiran İlçesi’nde yer alan üç açıklıklı, öngerme kirişli, betonarme yapıya sahip Çirmiş Köprüsü model olarak belirlenmiştir. Bu çalışmanın amacı, öngerme kiriş yöntemiyle inşa edilen karayolu köprüsünün yapısal davranışına yapım aşamalarının ve zamana bağlı malzeme deformasyonları etkisinin belirlenmesi için gerçekleştirilen sonlu eleman analizleriyle yapı elemanlarında ortaya çıkan kesit tesirlerinin karşılaştırmasını yapmaktır. Statik ve doğrusal olmayan yapım aşamalı analizler neticesinde köprü tabliye uzunluğu ve ayak yüksekliğince elde edilen normal kuvvet, kesme kuvveti, eğilme momenti ve yer değiştirme değerleri karşılaştırılarak zamana bağlı malzeme deformasyonlarının ve inşa süresinin önemi ele alınarak incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda öngerme kiriş yöntemiyle inşa edilen köprü tasarımlarının sadece servis durumunu dikkate alacak şekilde değil yapım aşamalarının ve zamana bağlı malzeme deformasyonlarının da dikkate alınarak çözümlenmesi gerektiği belirlenmiştir.
- MakaleAçık Erişim2025Samsun otomotiv sektöründe çalışanların İSG farkındalığı: kesitsel bir araştırma
Tatli, Yasemin; Çavuşoğlu, İbrahim; Kaplan, Emine
Bu çalışma, Samsun ilindeki otomotiv sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) farkındalığını incelemeyi amaçlamaktadır. Özellikle sanayileşmiş bölgelerde iş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesi, iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının etkinliğine bağlıdır. Bu bağlamda, Samsun'daki otomotiv sektöründe çalışan bireylerin İSG konusundaki bilgi düzeyleri ve farkındalıkları, tanımlayıcı ve kesitsel bir araştırma yöntemi kullanılarak değerlendirildi. Araştırma süreci, COVID-19 pandemisinin getirdiği kısıtlamalar nedeniyle 100 kişilik bir örneklem grubuyla sınırlandırıldı. Anket yöntemiyle toplanan veriler, yönetimin İSG üzerindeki etkisi, güvenlik kurallarına uyum, çalışanların güvenlik konusunda inisiyatif alması ve bilgi edinme süreçleri gibi faktörlerin İSG farkındalığını nasıl şekillendirdiğini ortaya koydu. Bulgular, kapsamlı İSG eğitimi almış çalışanların, iş sağlığı ve güvenliği konusunda daha yüksek farkındalığa sahip olduklarını gösterdi. Ayrıca, meslek hastalıklarına dair bilgi sahibi olan çalışanların da İSG farkındalığının daha yüksek olduğu belirlendi. Sonuç olarak, otomotiv sektöründe İSG farkındalığının artırılmasının, iş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesi açısından kritik öneme sahip olduğu vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, yönetim desteği ve sürekli eğitim programları, çalışanların İSG konusundaki bilinç düzeylerini artırmada önemli bir rol oynamaktadır.
- MakaleAçık Erişim2025Otonom deniz araçlarının ticari deniz taşımacılığında kullanımının donatanlar açısından değerlendirilmesi
Gergin, Ramazan Eyüp
Ticari deniz taşımacılığının gelişimine katkı sağlayan teknolojik değişimler işletmelerin maddi unsurlarının yanı sıra rekabet güçlerini de arttırmaktadır. Otonom deniz araçları teknolojisi ise son on yılda hızla gelişmektedir. Ancak, otonom deniz araçlarının ticari deniz taşımacılığı için uygulanabilirliği ve uygulama potansiyeli hala belirgin değildir. Bu araştırmanın temel amacı otonom deniz araçlarının ticari deniz taşımacılığında kullanımına etki eden kriterlerin önem ağırlıklarının donatanların bakış açısıyla değerlendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda otonom deniz araçlarının ticari deniz taşımacılığında kullanımını etkileyen kriterler literatür araştırması ile belirlenmiştir. Otonom deniz araçlarının ticari deniz taşımacılığında kullanımını etkileyen kriterlerin önem ağırlıklarının hesaplanmasında Sezgisel Bulanık SWARA (IF-SWARA) yönteminden yararlanılmıştır. Yapılan uygulamanın sonuçlarına göre otonom deniz araçlarının ticari deniz taşımacılığında kullanımını etkileyen en önemli kriterin 0,1913 önem ağırlığı ile İşletme Maliyetleri (ODA1) olduğu tespit edilmiştir.
- MakaleAçık Erişim2025Doğrudan yabancı yatırım özümseme kapasitesinin ekonomik büyüme ve ar-ge harcamaları üzerine etkileri: türkiye ve seçilmiş ülkeler örneği
Hayali, Ayça Sarıalioğlu; Küçükosman, Asiye
Teoride, Doğrudan Yabancı Yatırımın (DYY) ekonomik büyümeyi, sermaye stokuna katkı ve yayılma etkileri yoluyla olumlu etkilediği üzerinde durulmaktadır. Bu yayılma etkileri, istihdam yaratma, Araştırma Geliştirme (Ar-Ge) merkezleri kurma, teknolojik bilgi ve beşeri sermaye gelişimine katkıda bulunma şeklinde sıralanabilir. Bunun yanı sıra özümseme kapasitesi, beşeri sermaye, finansal gelişme, ticarete açıklık, kurumların kalitesi, Ar-Ge harcamaları ve altyapı gibi faktörler ile DYY yayılmalarına aracılık etmektedir. Bu çalışmada, seçilen ülke grubu için seçilen özümseme kapasitesi faktörleri ile bir özümseme kapasitesi endeksi hesaplanmış, karşılaştırması yapılmış ve özümseme kapasitesi DYY ile birlikte ele alınarak ekonomik büyüme ve Ar-Ge harcamaları ile ilişkilendirilmiştir. 1999-2017 yıllarını kapsayan ve 16 ülke için yapılan panel veri analizi sonuçlarına göre, DYY ile özümseme kapasitesi bir araya geldiğinde ekonomik büyümeyi ve Ar-Ge harcamalarını pozitif yönde etkilemektedir.
- MakaleAçık Erişim2025Türkiye’de Yeşil Liman Olabilecek Limanların ANP-BOCR Yöntemi ile Değerlendirilmesi
Kisa, Ayse Cansu Gok; Peker, İskender; Gergin, Ramazan Eyüp; Keske, Büşra
Yeşil limanlar, kentsel ekonominin gelişmesine ve sürdürülebilir çevresel stratejilerin uygulanmasına imkân sağlayan önemli unsurlardandır. Bu araştırmada, Türkiye’de faaliyet gerçekleştiren limanların yeşil liman sertifikasına sahip olma potansiyellerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda sektör raporlarında yer alan veriler çerçevesinde bölgesel anlamda konteyner elleçleme miktarı (TEU) en fazla olup yeşil liman sertifikasyonu olmayan limanlar çalışmanın alternatiflerini oluşturmuştur. Çalışmanın kriterleri ise kapsamlı bir literatür araştırması ve uzmanların görüş önerileri çerçevesinde belirlenmiştir. Problemin çözümünde ise bir Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) tekniği olan Analitik Ağ Süreci (ANP)- Fayda, Fırsat, Maliyet, Risk (BOCR) yaklaşımından faydalanılmıştır. Buna göre yeşil liman sertifikasyonu sahipliğinde en fazla etkiye sahip olan kriter hava kirliliğini azaltmak (0,049) olmuş iken, en az etkiye sahip kriterler ise soğuk ütüleme ve gemi hızı düşürme teknolojisi kullanılması (0,015) ile liman ücretlerinde ceza fiyatlandırması yapılmaması (0,015) olarak tespit edilmiştir. Mersin International Port (0,055) ise yeşil liman sertifikasına sahip olma potansiyeli en yüksek alternatif olarak belirlenmiştir.
- MakaleAçık Erişim2025İnsansız deniz araçları çağı: rusya-ukrayna savaşı’ndan alınan dersler kapsamında bir değerlendirme
Özgen, Cenk; Tutak, Eda
Yüksek teknolojili sistemlerin gelişmesiyle birlikte modern hayatın her alanında yaşanan dönüşüm savunma ve güvenlik alanında da kendini göstermiş, insansız platformların aktif biçimde kullanımı askerî düzlemde yeni bir dönemin kapılarını aralamıştır. İnsansız deniz araçları, bu dönüşümün önemli bir parçasını ve deniz harbinin geleceği açısından bir kırılma noktasını oluşturmaktadır. İleri teknolojinin çarpıcı çıktılarından biri olan insansız deniz araçları, devletlere denizlerde daha özerk ve risksiz hareket etme olanağı sağlarken, bir kuvvet çarpanı olarak deniz harekâtının taktik ve operatif seviyedeki icrasında önemli avantajlar da sunmaktadır. Rusya-Ukrayna Savaşı ise insansız deniz araçlarının devletlere sunduğu imkânların açıkça sahnelendiği ve bu araçların yoğun biçimde kullanıldığı ilk devletlerarası çatışma olarak tarihe geçmiştir. Bu çalışmanın amacı Rusya-Ukrayna Savaşı’ndan yansıyan verileri dikkate alarak modern deniz harbinin yeni oyuncuları olarak görülen insansız deniz araçlarını incelemektir. Bu amaç kapsamında çalışmada öncelikle teknolojik gelişmelerin deniz harekât ortamına etkileri üzerinde durulmuş ve ardından insansız deniz araçları farklı boyutlarıyla ele alınmıştır. Daha sonra insansız deniz araçlarının kullanım konseptleri Rusya-Ukrayna Savaşı özelinde değerlendirilmiş ve Ukrayna’nın bu kapsamdaki uygulamalarına yer verilmiştir. Çalışmanın sonucunda, insansız deniz araçlarının deniz harbinin geleceğini etkileyen asli muharebe unsurları arasında yer aldığı ve dünya donanmalarındaki sayısının hızla artacağı vurgulanmaktadır
- MakaleAçık Erişim2025Microstructural investigation of geopolymer composites obtained from recyclable waste materials
Çavdar, Özlem; Temizer, Hülya
Today, researchers are exploring materials that could replace cement and provide solutions for utilizing waste products. In this study, a binder was formulated using 85% blast furnace slag and 15% fly ash. Three different additives—marble powder, strontium mineral waste, and titanium dioxide—were incorporated as partial replacements for blast furnace slag at ratios of 5%, 5%, and 1%, respectively, to create geopolymer mortars. The impact of these additives on the flexural and compressive strength of the mortars was evaluated. Furthermore, SEM/EDX analysis was performed to assess the microstructural effects of the additives. The findings revealed that titanium dioxide resulted in the highest compressive strength, recorded at 65.7 MPa. The SEM/EDX analysis suggested that the samples demonstrated a homogeneous internal structure, indicating a robust bond among the components of the matrix.
- MakaleAçık Erişim2025Taş Ocağında Patlatmalı Kazı Kaynaklı Zemin Titreşimleri, Hava Şoku ve Şev Duraylılığının İncelenmesi: Örnek Bir Uygulama
Alemdag, Selcuk; Çavuşoğlu, İbrahim
Bu çalışma kapsamında, Trabzon ili Araklı ilçesinde faaliyet gösteren bir taşocağında gerçekleştirilen patlatmalı kazıların çevresel etkileri, kazı sonrası ve sismik yük etkisindeki duraylılığı ve buna ek olarak özellikle en yakın yerleşim yerinde oluşturabileceği titreşim ve hava şoku değerlendirilmiştir. Arazi çalışmaları sürecinde, Instantel Micromate marka sismograf ile beş farklı patlatma sırasında ölçümler alınmış ve veriler analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, 2022 yılında yenilenen “Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği” (ÇGKY) kapsamında maden ve taş ocakları için belirlenen yeni sınır değerlerle karşılaştırılmış; ayrıca eski Türk standardı, USBM RI 8507 (USA) ve DIN 4150-3 (Alman) standartlarıyla karşılaştırmalı analizi gerçekleştirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, ölçülen yer sarsıntısı ve hava şoku düzeylerinin her bir patlatma için ilgili yönetmelik sınırlarının altında kaldığı, arazide yapılan gözlemler sonucunda da en yakın yerleşim alanlarındaki yapılarda yapısal hasara yol açmayacağı belirlenmiştir. Karşılaştırmalı analizler ise yeni Türk standardı ile DIN 4150-3 ve USBM standartlarının daha koruyucu yaklaşımlar sunduğunu göstermiştir. Taş ocağı işletmesi için tasarlanan şev geometrisi kazı sonrası mevcut durumda ve sismik yük etkisinde duraylılık değerlendirmesi yapılmış ve güvenlik sayısının SRF>1.5 olduğu belirlenmiştir. Böylece duraylılık değerlendirmesinde elde edilen güvenlik sayısı ve deformasyonlar, işletme sınırlarında yapılacak patlatmalı kazı işleminden etkilenmeyeceği öngörülmektedir. Bu çalışma, taşocaklarında gerçekleştirilen patlatmalı kazıların çevresel etkilerinin yasal sınırlar çerçevesinde sistematik ve karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi ve ocak duraylılığına yönelik örnek bir uygulama sunmakta olup, benzer projeler için “Çevresel Etki Değerlendirme” (ÇED) süreçlerinde kaynak olarak değerlendirilebilir.
