Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Merdan, Mehmet(10)
- Akkan, Yaşar(7)
- Anaç, Halil(7)
- Öztürk, Mesut(5)
- Cona, Lale(4)
- Mazlum, Sümeyye Gür(4)
- Akkan, Pınar(3)
- Bekiryazıcı, Zafer(3)
- Şişman, Şeyma(3)
- Avit, Özkan(2)
- Aydınçakır, Emre(2)
- Güngör, Nihan(2)
- Kaplan, Abdullah(2)
- Kesemen, Tülay(2)
- Yalçın, Numan(2)
- Yücel, Cem(2)
- Çavdar, Özlem(2)
- Şahin, Rıdvan(2)
- Akaryali, Enver(1)
- Aksan, Birkan(1)
- Aktaş, İbrahim(1)
- Alkan, Asli(1)
- Alkan, Ünal Kemal(1)
- Altan, Aytaç(1)
- Altay, Özge(1)
- Araz, Onur(1)
- Ashyralyyev, Charyyar(1)
- Atasoy, Nihal(1)
- Avcı, Halil Hüseyin(1)
- Aydoğdu, Ali(1)
- Aykas, Didem Peren(1)
- Baki, Adnan(1)
- Bal, Esmahan(1)
- Bektaş, Umut(1)
- Bilici, Özgür(1)
- Bolayır, Banu(1)
- Bozkurt, Ferhat(1)
- Cihangir Ukşul(1)
- Dedeturk, Mutlu(1)
- Dogan, Hulya(1)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Using the Laplace Transform Technique to Solve Hilfer Fractional Partial Differential Equations
Merdan, Mehmet; Şişman, Şeyma
This work derives analytical solutions to fractional partial differential equations utilizing the Hilfer fractional derivative through the use of the Laplace transform method. The suggested method offers a cohesive solution framework that concurrently retrieves the Liouville-Caputo and Riemann-Liouville formulations as particular instances for designated selections of the Hilfer parameters. Exact novel solution representations are derived for the fractional KdV, modified KdV, K(2,2), and Klein-Gordon equations under appropriate initial conditions, emphasizing the impact of fractional order and type parameters on wave propagation characteristics. The approach circumvents linearization or perturbation assumptions and demonstrates a rapid convergence rate. Numerical simulations and graphical representations produced with the Maple program corroborate the analytical findings and illustrate the efficacy and universality of the proposed method.
- MakaleAçık Erişim2026A New Caputo-Fabrizio Hybrid Method for the Numerical Solution of Caputo-Fabrizio Fractional Epidemic Model
Anaç, Halil; Alkan, Asli
This paper presents a novel Caputo–Fabrizio hybrid numerical method for examining the dynamics of fractional epidemic models defined by memory effects and non-singular kernels. The proposed method combines the Caputo–Fabrizio fractional derivative with a hybrid transform framework, facilitating the derivation of accurate and convergent approximate solutions for nonlinear epidemic systems. The model's parameters are analyzed in relation to infection transmission and recovery dynamics, whereas the fractional order α regulates the magnitude of memory and genetic influences. Numerical simulations indicate that the novel hybrid method exhibits remarkable concordance with established results for integer-order scenarios, while showcasing enhanced precision, computing efficiency, and robustness in fractional contexts. The suggested method offers a versatile and effective analytical instrument for investigating real-world epidemic occurrences exhibiting long-term memory traits.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Rastgele kesirli mertebeden diferensiyel denklemlerin varyasyonel iterasyon yöntemi ile çözümü
Cihangir Ukşul
Bu çalışma varyasyonel iterasyon yöntemini ile rastgele diferensiyel denklemlerin çözümlerinin bulunmasını ve analiz edilmesini içermektedir. Bu bağlamda adi, kısmi ve kesirli diferensiyel denklem veya denklem sistemleri ele alınmış bu denklemler belirlenen olasılık dağılımları altında rastgele yapılarak çözümleri bulunmuştur. Çözümlerin beklenen değeri, varyansı, güven aralıkları ve bazı problemlerde değişim katsayısı da hesaplanmış; grafikleri MATLAB programında oluşturulmuştur. Tezin başlangıcında literatür de yer alan çalışmalar kısaca listelenmiş devamında gerekli ön bilgiler verilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde rastgele adi diferensiyel denklemler ele alınmış LVIM ile çözümleri bulunarak, çözüm davranışları analiz edilmiştir. İkinci bölümde Caputo kesir türevli rastgele diferensiyel denklemlere LVIM uygulanmış, çözümleri bulunarak çözüm davranışları analiz edilmiştir. Üçüncü bölümde Atangana-Baleanu kesir türevli rastgele kısmi diferensiyel denklemlere klasik VIM uygulanarak çözümleri bulunmuş ve çözüm davranışları analiz edilmiştir. Son bölümde ise Rieman-Liouville kesir türevli rastgele diferensiyel denklemlerin çözümleri Adomian-VIM ile bulunmuş ve çözüm davranışları analiz edilmiştir
- MakaleAçık Erişim2025The Solutions of Caputo-Fabrizio Random Fractional Ordinary Differential Equations by Aboodh Transform Method
Merdan, Mehmet; Şahin, Yasin
The primary objective of the paper is to employ the Aboodh transformation to solve Caputo-Fabrizio ordinary fractional differential equations. Furthermore, the methodology described is used to solve some common fractional differential equations. Analyzed using the Aboodh Transformation Method are random ordinary differential equations derived by randomly picking the coefficients or initial conditions of Caputo-Fabrizio fractional ordinary differential equations. The initial conditions or coefficients of the equations are converted into random variables distributed according to Normal, Uniform, and Exponential distributions. The probability characteristics, including expected value, variance, coefficient of variation, and confidence interval, of the random ordinary differential equations solved are computed using the MATLAB (2013a) package software. The acquired results are then shown and discussed.
AtıfOpenAlex1
İncele - MakaleAçık Erişim2025Analysis of Diabetes Complications Model With Time Delays
Merdan, Mehmet; Şişman, Şeyma
In this article, diabetes, a disease known to be influenced by genetic and environmental factors, is divided into two types: diabetes without complications (D) and diabetes with complications (C). The stability of the equilibrium points of this two-dimensional diabetes complication (DC) model, the D and C equations are studied by time delay. In addition, the behavior of the model is obtained with the help of the MATLAB package program.
- MakaleAçık Erişim2024On Bishop Frames of Any Regular Curve in Euclidean 3-Space
Mazlum, Sümeyye Gür
Relationships between type-1 Bishop and Frenet, type-2 Bishop and Frenet, alternative and Frenet, N-Bishop and alternative frames of any regular curve in Euclidean 3-space are known. In this study, relationships between N-Bishop and Frenet frames and relationships between type-1 Bishop, type-2 Bishop and N-Bishop frames of any regular curve in Euclidean 3-space are given. In addition, pole vectors (unit vectors in the direction of Darboux vectors) belonging to these frames are computed. Last, pole and Darboux vectors belonging to these frames are compared with each other.
AtıfOpenAlex2TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2024Bishop Frames of Salkowski Curves in E3
Mazlum, Sümeyye Gür
In this study, alternative, type-1 Bishop, type-2 Bishop and N-Bishop frames of Salkowski curves in E3 are calculated. Moreover, curvatures, Darboux and pol vectors of these frames are found. Also, relationships between the Bishop frames, Darboux vectors and pole vectors are given.
- MakaleYalnız künye2024Yüksek voltajlı iletim hattı kamulaştırmalarında irtifak bedelinin hesaplanması için yeni bir yöntem önerisi
Uzun, Bayram; Marabaoğlu, Seda Nur
Taşınmazlar üzerinden geçen yüksek voltajlı iletim hatları (YVİH) için irtifak kamulaştırması yapılmaktadır. Bu uygulama, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun yetersiz olması sebebiyle Yargıtay kararlarıyla yürütülmektedir. Her bir uygulama için yeni bir karar çıkarılmaktadır. Bu kararlar içinden, karşılaşılan yeni bir durumun çözümüne yönelik uygun hükmü aramak iş gücü ve zaman kaybı oluşturmaktadır. Taşınmaz değerini olumsuz etkileyen YVİH faktörleri ve bu faktörlerin değeri etkileme dereceleri de açık ve kesin değildir. Bu belirsizlik, irtifak bedelinin eksik veya fazla hesaplanmasına sebep olmaktadır. Bu çalışmada; yerli ve yabancı gayrimenkul değerleme uzmanlarıyla yapılan görüşmeler, ulusal ve uluslararası anket çalışmaları (20 farklı ülkeden katılımcı), Yargıtay kararları ve bilirkişi raporlarının incelemesi ile hâkim ve avukatlarla yapılan değerlendirmeler sonucunda YVİH’nin taşınmaz değerini etkileyen faktörler belirlenmiştir. Bu faktörler Analitik Hiyerarşi Yöntemi kullanılarak ağırlıklandırılmıştır. Böylelikle, irtifak bedelini otomatik olarak hesaplayan bir YVİH etki-değer modeli geliştirilmiştir. Node.js, Electron, TypeScript, React, Ant Design ve Webpack kullanılarak bu otomasyon modelinin arayüz yazılımı yapılmıştır. Model, Türkiye’deki çeşitli illerden toplanan 60 bilirkişi raporuyla test edilmiştir. Bu raporların 10 tanesi çalışmada örnek olarak gösterilmiştir. Otomasyon modeline göre, bilirkişi raporlarındaki yanılma oranı en az %17.21 ve en fazla %84.56 olarak bulunmuştur. Bu model, irtifak bedeli hesaplanmasında bir standart sağlayarak bu bedelin eksik veya fazla tespit edilmesi sorununu önemli ölçüde ortadan kaldıracaktır. İrtifak bedelinin tespitinde, kullanıcıların adım adım takip edebileceği tanımlı bir iş akış şeması mevcut olmadığı için hukuki süreçte karışıklık ve zaman kaybı meydana gelmektedir. Bu eksikliği gidermek içim, hâkim ve avukatlarla değerlendirmeler yapılarak irtifak kamulaştırma uygulamalarındaki hukuki prosedürü hızlandıracak bir iş akış şeması oluşturulmuş ve çalışmada sunulmuştur.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2024Some Applications on Spherical Indicatrices of the Helix Curve
Şenyurt, Süleyman; Mazlum, Sümeyye Gür
In this study, the Frenet elements of the curves that are drawn on the unit sphere by the unit vectors obtained from linear combinations of Frenet vectors of the helix curve are calculated. Moreover, Sabban frames of these curves are created and Smarandache curves are defined. Finally, the geodesic curvatures of each Smarandache curve are calculated.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2024A study on effective feature extraction and genetic algorithm based feature selection method in fake news detection classification using machine learning approaches
Bozkurt, Ferhat; Yağanoğlu, Mete; Ramazan, İncir
In today's technology, information spreads quickly through online social networks, making our lives easier. However, when false news is shared without critical evaluation, it can harm society and affect social, political and economic aspects as it reaches a wide audience. At this point, it is important to develop content verification and confirmation systems. In this study, the aim is to conduct monolingual and cross-lingual classification on a multi-class dataset containing English and German news content. We applied data preprocessing, including CountVectorizer and stylometric feature extraction, before classification. Feature selection was made using the genetic algorithm, which is an algorithm based on the idea of evolution in nature. Selected features were classified by Random Forest, Logistic Regression, Multinomial Naive Bayes, Decision Tree and KNearest Neighbors machine learning algorithms. In the classification process, Multinomial Naive Bayes achieved 58.49% Accuracy and 42.97% macro-F1 for monolingual English news texts, while Logistic Regression achieved 45.39% Accuracy and 37.70% macro-F1 in Cross-lingual classification using English and German news texts. Significantly successful results were obtained compared to studies conducted with the same dataset. In addition, the same methodology was applied to the ISOT dataset. 99.48% and 99.62% macro-F1 were obtained by Logistic Regression and Decision Tree algorithms, respectively.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2024Investigation of solution behavior of Differential Equations by Sumudu methods of random complex Partial Differential Equations
Merdan, Mehmet; Merdan, Merve; Şahin, Rıdvan
In this study, solutions of random complex partial differential equations were found using the two-dimensional Sumudu transformation method(STM). The initial conditions of a deterministic equation or the non-homogeneous part of the equation are transformed into random variables to obtain a random complex partial differential equation. With the help of the properties of two-dimensional Sumudu and inverse Sumudu transformation, an approximate analytical solution of a complex partial differential equation with random constant coefficients was obtained by selecting a random variable with an initial condition of Normal and Gamma distribution. The probability characteristics of the resulting solutions, such as expected value and variance, were obtained and graphically shown with the help of the Maple package program.
- MakaleAçık Erişim2024Sezgisel Bulanık Normlu Uzaylarda Sezgisel f ve ψ Bulanık Daralma Dönüşüm Sınıfları için Yaklaşık Sabit Nokta Özelliği
Cona, Lale; Tan, Gizem Güzel
Bu çalışmada, klasik analizde ve bulanık metrik uzaylarda tanımlı f ve ψ daralma dönüşüm sınıflarının sezgisel bulanık normlu uzaylar için yeni versiyonları tanımlanacaktır. Ayrıca, bu dönüşümlerin sezgisel bulanık normlu uzaylarda hangi şartlar altında yaklaşık sabit nokta özelliğini sağladığı gösterilecektir. Bulunan sonuç örneklerle desteklenecektir.
- MakaleAçık Erişim202417. yüzyıl rasyonalistlerinde matematiksel yöntem
Üner, Aslı
17. yüzyıl filozoflarının amacı, en genel haliyle, insan aklının bilimde somutlaşan başarısını örnek alarak felsefede de tıpkı bilimde olduğu gibi kesin bilgiye ulaşılabileceğini göstermektir. Bunun için ilk olarak bilgiyi elde etme yolunda izlenmesi gereken yöntemin detaylı bir betimlemesini yapmışlardır. Bilim cephesinde Kepler, Galileo ve Newton gibi isimlerin evreni matematiğe dayalı bir şekilde açıklama girişimleri, matematiğin bir düşünme yöntemi olarak giderek daha fazla ön plana çıkmasına yol açmıştır. Bu dönemde matematiksel araştırma yöntemleri fiziksel olguların incelenmesine olanak sağlarken felsefede de kesin bilgiye ulaşmak için bir model olarak görülmüştür. Descartes, Spinoza ve Leibniz gibi rasyonalist filozoflar otoritelerin değil insanın kendi aklını rehber olarak kullanması ve buradan hareketle bizi hakikate ulaştıracak yöntemin matematik olduğu konusunda hem fikirdir. Bu makalede amacım üç büyük rasyonalist filozofun, aralarındaki benzerlik ve farklılıklardan yola çıkarak, matematiksel yöntemi kendi felsefelerine nasıl uyguladıklarını göstermeye çalışmaktır.
- MakaleAçık Erişim2024Compact analysis of the necessity of padé approximation for delayed continuous-time models in lqr, h-infinity and root locus control strategies
Altan, Aytaç; Yanarates, Cagfer
This paper presents a comprehensive analysis of the need for the Padé approximation for continuous-time models with delays, focusing on its critical role in addressing the control challenges posed by time delays. Time delays, often referred to as dead times, transport delays or time lags, are inherent in a wide range of industrial and engineering processes. These delays introduce phase shifts that degrade control performance by reducing control bandwidth and threatening the stability of closed-loop systems. Accurate modelling and compensation of these delays is essential to maintain system stability and ensure effective control. This paper highlights the difficulties that arise when using advanced control techniques such as root locus (RL), linear quadratic regulator (LQR) and H-infinity (H_∞) control in systems with delays. Representing delays in exponential form leads to an infinite number of state problems, complicating the design and analysis of controllers in such systems. To address these challenges, the Padé approximation is proposed as an effective method for approximating time delays with rational polynomials of appropriate order. This approach allows for more accurate simulation, system analysis and controller design, thereby mitigating the problems caused by delays. The paper also provides a detailed comparative analysis between the Padé approximation and Taylor polynomials, demonstrating the superiority of the former in achieving accurate delay modelling and control performance. The results show that the use of Padé approximation not only improves the accuracy of system models, but also improves the robustness and stability of control strategies such as RL, LQR, and H_∞. These results highlight the importance of the Padé approximation as a valuable tool in the design of delay-affected control systems, offering significant advantages for both theoretical and practical applications.
AtıfOpenAlex4İncele - MakaleAçık Erişim2024The Efficient Robust Conformable Methods for Solving the Conformable Fractional Cahn-Allen Equation
Anaç, Halil; Avit, Özkan
This study focuses on the novel conformable methods employed to obtain new numerical solutions for the Cahn-Allen equation with conformable fractional derivatives. One of the two distinct methods put forth is the Cq-HATM, a hybrid technique that integrates the q-homotopy analysis transform method with the Laplace transform, utilizing the definition of conformable derivative. The CHPETM is a hybrid technique that combines the homotopy perturbation method with the Elzaki transform (ET). New numerical solutions of the conformal fractional differential Cahn-Allen equation were obtained using CHPETM and Cq-HATM. The computer simulations have been conducted in order to provide validation for the efficacy and reliability of the proposed methods. Upon performing a comparative analysis between the exact solutions and the solutions obtained through the novel methods, it becomes evident that both of these approaches exhibit simplicity, efficacy, and proficiency in addressing nonlinear conformable time-fractional coupled systems.
AtıfOpenAlex2İncele - MakaleAçık Erişim2024Laboratuvar birimindeki sağlık personelinin vardiya çizelgelemesinde 0-1 tamsayılı hedef programlama uygulaması
Bolayır, Banu
Vardiya, bir kurumda veya bir işletmede verilen hizmetin veya yapılan üretimin aksamaması için personelin eşit veya farklı sürelerdeki belirli zaman aralıklarında, belirli bir sıraya göre görevlerini yürütmeleridir. Nüfustaki artış ile birlikte en yoğun vardiyalı çalışan kurumlar hastanelerdir. Hastanelerde vardiya çizelgelemeleri yapılırken; hastanenin çalışma şartları, hastanın, personelin ve hastanenin memnuniyetleri, personelin izin, tatil vb. tercihleri gibi kısıtların yanı sıra farklı hedeflerin dikkate alınarak her personel için dengeli bir vardiya çizelgesinin yapılması zor olmaktadır. Üstelik bu çizelgelemenin döngüsel olarak tekrar hazırlanması zaman kaybına yol açarken çizelgeleri hazırlayan personeli de zihinsel olarak yormaktadır. Tüm kısıtlar ve hedefler göz önünde bulundurularak matematiksel modeller yardımıyla optimal vardiya çizelgeleri daha kısa zamanda ve kolay bir şekilde hazırlanabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, laboratuvar birimindeki sağlık personelinin vardiya çizelgesinin optimal planlanmasıdır. Çalışmada; Gümüşhane ilindeki bir devlet hastanesinin laboratuvar biriminin Kasım 2022 vardiya çizelgesi kullanılmıştır. Hastanenin çalışma şartlarına ve vardiya çizelgesine göre 0-1 tamsayılı hedef programlama modeli kurulmuştur. Modelin GAMS 42.5.0 programında kodlanarak çözümlenmesi sonucunda optimal vardiya çizelgesi elde edilmiştir
AtıfOpenAlex4İncele - MakaleAçık Erişim2024The novel conformable methods to solve conformable time- fractional coupled jaulent-miodek system
Anaç, Halil; Avit, Özkan
This research utilizes two novel methods, specifically the conformable q-homotopy analysis transform method (Cq-HATM) and the conformable Elzaki Adomian decomposition method (CEADM), to examine the numerical solutions for the conformable time-fractional coupled Jaulent-Miodek system. One of the two unique methods proposed is the Cq-HATM, which is a hybrid approach that combines the q-homotopy analysis transform method with the Laplace transform, employing the concept of conformable derivative. The CEADM method, similar to the aforementioned approach, is a hybrid technique that combines the Adomian decomposition method with Elzaki transform through the utilization of the concept of conformable derivative. The computer simulations were performed to offer validation for the effectiveness and dependability of the suggested approaches. After conducting a comparison between the exact solutions and the solutions acquired using the unique methods, it is apparent that both of these approaches demonstrate simplicity, effectiveness, and competency in tackling nonlinear conformable time-fractional coupled systems.
AtıfOpenAlex3TR Dizin2İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Bigeometrik analizde laplace integral dönüşümü ve uygulamaları
Sinem Kaymak
Bu tez çalışmasında, klasik analizin integral dönüşüm metotlarından biri olan Laplace integral dönüşümünün temel tanım ve teoremlerinden yararlanılarak, Newtonyen olmayan analizlerden biri olan bigeometrik analizde Laplace integral dönüşümünden bahsedilmiştir. Öncelikli olarak Newtonyen olmayan analizlerin temelini oluşturan üstel aritmetik verilmiştir. Klasik analizde olduğu gibi bigeometrik analizde de limit, süreklilik, türev ve integral kavramlarının tanımları verilmiştir. Ardından, bigeometrik analizde bigeometrik Laplace integral dönüşümünün tanımı yapılmıştır. Sonra, bigeometrik Laplace integral dönüşümünün bazı temel kavramları ve teoremleri verilmiştir. Bunun için bigeometrik analizde yer alan bigeometrik türev, bigeometrik belirsiz integralin ve bigeometrik belirli integralin tanımları ve bunların özellikleri kullanılmıştır. Ayrıca, bigeometrik Laplace integral dönüşümünün özellikleri incelenmiş ve bigeometrik Laplace integral dönüşümü yardımıyla bazı bigeometrik lineer diferansiyel denklemlerin çözümleri araştırılmıştır. Yapılan bu çalışmalar örneklerle desteklenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Geometrik (çarpımsal) sayısal analizde bağ (spline) ara değer bulma yöntemi
Muhanmet Emin Gürbulak
Bu tez çalışmasında ilk olarak Newtonyen olmayan analizlerden geometrik analizin temel tanım ve kavramları verilmiştir. Daha sonra bir geometrik fonksiyonun bir noktadaki geometrik türevleri klasik türevler ile ardışık olarak hesaplanmıştır. Ayrıca bir noktadaki geometrik türevlerin Faà di Bruno formülü yardımıyla klasik türevler ile hesabı verilmiştir. Tezin asıl konusu geometrik sayısal analiz için verilen geometrik bağ ara değer bulma yöntemidir. Sırasıyla sıfırıncı derece geometrik bağ ara değerleme, doğrusal geometrik bağ ara değerleme, kübik geometrik bağ ara değerleme tanıtılmıştır. Ayrıca doğal kübik geometrik bağ ara değerleme probleminin çözümümün varlığı, tekliği ile çözüm yöntemi incelenmiştir. Son olarak kübik geometrik bağ ara değerlemenin bir uygulaması verilmiştir. Bu uygulamada verilen problemin de çözümümün varlığı, tekliği ile çözüm yöntemi incelenmiştir.
- Derleme MakaleAçık Erişim2023Bazı İterasyon Yöntemleri için Cesàro Ortalamasının Kuvvetli ve Zayıf Yakınsaklığı
Cona, Lale; Kaygusuz, Çiğdem
Bu makalede, ilk olarak toplanabilme teknikleri ve iterasyon yöntemleri araştırılmıştır. Ayrıca, bazı iterasyon yöntemleri için Cesàro anlamında toplanabilme tekniğine bağlı olarak ergodik teori üzerine yapılan çalışmalar incelenmiştir. Son olarak asimptotik genişlemeyen dönüşümler için Halpren iterasyonu ile Cesàro ortalamasının güçlü yakınsaklığı üzerine yapılan bir çalışma irdelenmiştir.
