Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Merdan, Mehmet(4)
- Akyol, Hikmet(3)
- Bekiryazıcı, Zafer(3)
- Kayıkçı, Emine Tanır(2)
- Kenek, Gökhan(2)
- Kesemen, Tülay(2)
- Soydaş, Şafak Sönmez(2)
- Sökmen, Alev(2)
- Sökmen, Alptekin(2)
- Yavuzdoğan, Ahmet(2)
- Şan, Murat(2)
- Akar, Gökhan(1)
- Akar, Tuba(1)
- Akdeniz, Fatih(1)
- Akkuş, Ömer(1)
- Aktuğ, Cemile(1)
- Altan, Aytaç(1)
- Anaç, Halil(1)
- Arslan, Mesut(1)
- Aslan, Ramazan(1)
- Atalay, Emre Serdar(1)
- Atasoy, Nihal(1)
- Aydogan, Erdem(1)
- Aydın, Ceren(1)
- Ağaç, Duygu Küçük(1)
- Ağaç, Gökhan(1)
- Aşcı, Metin(1)
- Baki, Birdoğan(1)
- Baskent, Emin Zeki(1)
- Bayram, Bahri(1)
- Bekiroğlu, Habibe Akçay(1)
- Bektaş, Merve(1)
- Benk, Osman(1)
- Bingöl, Özkan(1)
- Bostan, Sedat(1)
- Bozkurt, Ferhat(1)
- Cakmak, Recep(1)
- Comut, Fatma Canaslan(1)
- Dag, Mehmet(1)
- Daloğlu, Ayşe(1)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2023Investigation of the seasonality of occupational accidents in mine operations
Kahraman, M Mustafa; Turan, Sevda
Mine operations might be viewed as relatively risky in terms of worker safety when compared to other industries. Every year, there are a lot of occupational accidents and near-misses at mining sites. Most of the time, data from these circumstances are recorded, but they are typically not properly utilized. Information gathered from occurrences helps researchers understand how various conditions affect accidents and their frequency. The information obtained from such investigations may provide practical advice on how to prevent happening again. For instance, there are many studies in the literature that analyze mining accidents according to their countries, yearly frequency, work areas, and types of work; however, there isn't a single study that looks at the relationship between meteorological conditions and the seasonality of the accidents. The correlations between seasonal and regional variables, such as temperature, humidity, and pressure, and occupational accidents that occurred in mines with various climatic features, chosen from two different nations, were examined in this study. The findings indicate that there is a strong relationship between the frequency of accidents and the seasons, however this relationship would be weaker if incidents were looked into on a monthly basis. In conclusion, this article demonstrates that temperature and humidity in mining operations during severe weather conditions have a significant impact on occupational accidents.
- MakaleAçık Erişim2022İzmit Körfezi ve Çevresinde Bina Yoğunluk ve Sıvılaşma Yayılımının Mekânsal Analizi
Şentürk, Erman; Üstün, Aydın; Comut, Fatma Canaslan; Kaya, Efdal; Aşcı, Metin; Nehbit, Pakize Küreç; Konak, Haluk; Irmak, Tahir Serkan; Yalvac, Sefa; Erener, Arzu
2017 yılı Aralık ayından itibaren KOÜ Harita Mühendisliği Bölümü’nün yürütücülüğü ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin desteği ile “Çok Bandlı InSAR ve GNSS Tekniği ile Doğu Marmara (İzmit Körfezi) Düşey Yönlü Yer Değiştirmelerin İzlenmesi, Zemin Çökmeleri ile Bina Yoğunluğu ve Sıvılaşma İlişkisinin Araştırılması” başlıklı ve 117Y155 numaralı TÜBİTAK projesi kapsamında İzmit körfez bölgesinde risklerin tespiti için çalışmalara başlanmıştır. Bu bağlamda, proje kapsamında yapılan bina yoğunluk analizleri ve sıvılaşmanın körfez bölgesi çevresindeki mekânsal dağılımı CBS ortamında bütünleşik olarak ele alınarak mekânsal dağılımları incelenmiştir. Zemindeki yüke ait bilgi çıkarımı için binaların 3. boyutu dikkate alınarak bina katlarının mekânsal dağılımları mekânsal otokorelasyon çalışmaları ile irdelenmiştir. Mekansal otokorelasyon analizlerinden Lokal Moran’s I istatistikleri dikkate alınmıştır. Ayrıca körfez ve çevresinde görülen sıvılaşma potansiyeli 0-3 m, 3-6 m, 6-9 m, 9-12m’den 33-35 m derinlikleri için oluşturulmuştur. Sıvılaşma potansiyel eşiklerine göre, farklı derinlikler için, sıvılaşma değerleri kategorize edilerek sıvılaşma alanları ve riskli bölgeler tanımlanmıştır. Sonuç olarak sıvılaşma risk alanlarında bulunan bina tespitleri yapılmıştır. Çalışma; ileriye yönelik doğal afetlere karşı sürdürülebilir önlemlerin alınması, yapılaşma hızı ve yoğunluğu için önlem planlarının hazırlanması, Gölcük ve İzmit Körfez çevresinde bina ve zemin sıvılaşmalarının mevcut durumunun belirlenmesi, risk taşıyan alanlarda mühendislik tedbirlerinin alınarak yapı ve can güvenliğinin sağlanması ve afet değerlendirmelerinde altlık oluşturması açısından önem arz etmektedir.
- MakaleAçık Erişim2022Bibliometric Analysis of Postgraduate Thesis Within the Scope of Tourism Demand (1994- 2021
Odemis, Murat
Tourism demand is among the important topics of the tourism literature, which is frequently\rresearched by researchers. Periodically examining the research quality and development\rprocess of the studies on the subject is considered very important, as it is valid for many\rscientific fields. For this reason, the aim of the study is to bibliometrically analyze the\rnational level master's and doctoral theses carried out between 1994-2021 within the scope\rof tourism demand. In this study, bibliometric analysis method was used to analyze\rnational-level postgraduate theses on the subject according to various parameters.\rAccording to the results of the research, it has been determined that the number of master's\rtheses produced within the scope of the subject is higher than the doctoral thesis, and the\rfactors affecting tourism demand and/or touristic demand forecasting are the most\rdiscussed subject. In addition, it has been revealed that quantitative research methods are\rmostly used in theses, secondary data is used as a data collection tool, and researches are\rgenerally carried out on data sets based on secondary data.
- MakaleYalnız künye2022Farklı İklim Değişikliği Senaryoları için Doğu Karadeniz Bölgesindeki Meteorolojik Kuraklıkların Eğilim Analizi
Kankal, Murat; Nacar, Sinan; Okkan, Umut; Şan, Murat
Kuraklık diğer doğal afetlerden farklı olarak gelişimi daha uzun zaman alan ve etkileri daha uzun süre devam eden bir afettir. Meydana gelmesi muhtemel bir kuraklığın önceden belirlenmesi, kuraklığın olumsuz etkilerinin daha etkili bir şekilde azaltılmasını mümkün kılmaktadır. Standartlaştırılmış Yağış İndeksi (SYİ) farklı iklim koşullarına sahip, farklı zaman dilimleri ve bölgeler arasındaki kuraklıkları tanımlamak için en sık kullanılan kuraklık indeksidir. Bu çalışmanın amacı almış olduğu yağış miktarı bakımından Türkiye’nin en önemli hidrolojik havzalarından biri olan Doğu Karadeniz Havzası’nın (DKH) geçmiş ve gelecek dönem kuraklık analizini SYİ parametresi ile gerçekleştirmek ve bu parametrenin eğilimini belirlemektir. Bu kapsamda DKH içinde ve çevresinde yer alan 12 meteoroloji istasyonundan ölçülmüş olan 1981-2010 dönemi aylık toplam yağış verileri kullanılarak SYİ değerleri hesaplanmıştır. Ayrıca CMIP5 arşivinde yer alan GFDL-ESM-2M genel dolaşım modelinin iyimser (RCP4.5) ve kötümser (RCP8.5) senaryolar altındaki bölgesel ölçeğe indirgenmiş olan 2021-2050 dönemi çıktılarına da aynı işlemler uygulanmıştır. Meteorolojik kuraklığın eğilim analizleri için 1 ve 3 aylık SYİ değerleri üzerinde Yenilikçi Eğilim Analizi yöntemi kullanılarak üç farklı grupta ve %95 güven düzeyinde tekdüze olarak eğilim analizi gerçekleştirilmiştir. Gözlem değerlerinde ve RCP senaryolarında istasyonların yaklaşık %25’inde şiddetli yağışlarda ve şiddetli kuraklıklarda artış görülmüştür. Ancak SYİ değerlerinde geçmiş dönem periyodunda Akçaabat istasyonu (azalan eğilim) hariç tekdüze anlamlı artan eğilim görülürken gelecek dönem periyodunda her iki senaryo için azalan yönde eğilim görülmüştür.
- MakaleYalnız künye2022Budget Deficit and Quality of Governance Nexus: A Bootstrap Panel Granger Causality Analysis for BRICS-T
Keyifli, Nazlı; Dag, Mehmet
This study aims to analyze empirically the nexus among budget deficits and governance quality\r(democratic quality and technical quality) in the context of special group of developing countries BRICS-T\rcountries Brazil, India, China, South Africa, Russia and Turkey) fort he period 1996-2020. In the study, Kónya's\r(2006) Bootstrap panel Granger causality analysis, which is the second generation panel causality test, was used\ras a method. Findings obtained by using Bootstrap panel Granger causality analysis;A one-way causality\rrelationship from budget deficit to democratic quality for Russia and Turkey; It reveals a one-way causality\rrelationship from democratic quality to budget deficit for Brazil. On the other hand, one-way causality from budget\rdeficit to technical quality for Brazil and South Africa; one-way causality relationship from technical quality to\rbudget deficit for Russia; for Turkey, on the other hand, a bidirectional causality relationship has been determined.\rIn China and India, however, no causal relationship was observed between the budget deficit and the quality of\rmanagement (democratic quality and technical quality).
- MakaleYalnız künye2021Petrol Fiyatları ve Türk Bankacılık Sektörü Getirileri Arasındaki İlişkinin Tespiti: PMG-ARDL Tekniği
Akyol, Hikmet
Bu araştırmada Türkiye’de faaliyet gösteren bankaların hisse senedi getirileri ve petrol fiyatları arasındaki ilişki ampirik olarak incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda 2006-2019 arasındaki dönem PMG-ARDL yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada, aynı zamanda seçili makroekonomik ve piyasa değişkenleri, kontrol değişkeni olarak tahmin edilen modele dahil edilmiştir. Böylece, petrol fiyatları ve hisse senedi getirileri arasındaki ilişkide bu değişkenlerin etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Sonuçlar, petrol fiyatlarının bankaların hisse senedi getirileri üzerinde pozitif yönlü ve güçlü bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Buna göre, artan talep ve bunun üretim düzeyi üzerindeki olumlu etkisi hem petrole olan talebi hem de bankaların getiri düzeylerini pozitif yönlü etkilemiştir. Bu bulgu, petrol fiyatları, Türk Finans Sistemi ve ekonomik aktivite arasındaki güçlü etkileşimi göstermesi bakımından son derece önemlidir.
- MakaleYalnız künye2021Ticaret İl Müdürlükleri Performanslarının Veri Zarflama Analizi İle Değerlendirilmesi
Güner Ertemoğlu, Hülya; Ertemoğlu, Süleyman; Peker, İskender
Bu çalışmanın amacı, 81 ilde faaliyet gösteren Tüketici Hakem Heyetlerininperformanslarının Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemiyle değerlendirilmesidir. Araştırmamodelinin girdi ve çıktıları Tüketici Hakem Heyetlerinin işlemlerine özgü olacak şekilde uzman birgrup tarafından geliştirilmiştir. Çalışmanın sonuçları 23 ilde (Amasya, Ankara, Antalya, Aydın,Batman, Çorum, Gümüşhane, İstanbul, Konya, Mersin, Rize, Sinop vs.) faaliyet gösteren TüketiciHakem Heyetlerinin etkin olduğunu göstermektedir.
- MakaleYalnız künye2021Investigation of Purchasing Behaviors of Young Consumers for Social Media Advertisements Using Technology Acceptance Model: Gümüşhane University
Taşdelen, Birgül; Aydın, Ceren
Social networks, which have radically changed our communication style with the developments in communication technologies, are used by businesses as an advertising tool to differentiate from their competitors and directly reach the target audience. In addition, social media advertisements are important in terms of increasing awareness of businesses and gaining return from the target audience. On the other hand, knowing consumer purchasing behavior is a prerequisite for advertiser businesses to be successful in social media. Twenty-six research questions were created in the study, and then, by testing the hypotheses, regression analysis was applied to test the hypotheses, and the data were interpreted. The results obtained result in the fact that university students in the sample find social media advertisements useful, useful and reliable, have positive attitudes and intentions towards purchasing, and positive attitudes and intentions cause them to perform purchasing behaviors. In addition to provide accurate and descriptive information in advertisements.
- MakaleAçık Erişim2021Forecasting instantaneous sea level changes with machine learning methods in Aegean Sea
Kayıkçı, Emine Tanır; Yavuzdoğan, Ahmet
Forecasting instantaneous sea-level is of great importance in terms of determination of geodetic vertical datum and updating, conservation of coastal areas, monitoring coastal ecosystems, maintenance, and planning of coastal structures, monitoring of climate change effects. Traditional methods used for instantaneous sea level estimation are often based on linear assumptions. However, contributors to sea levels are very various and their effects vary from region to region. Generally, they have complex and nonlinear dependence structures. Therefore, nonlinear sea-level cannot be determined with high precision using linear models. Recently, machine learning prediction methods have been frequently used in the modelling of complex dependency structures between variables. Within the scope of this study, to predict the instantaneous sea level with high accuracy and to compare linear estimation methods with nonlinear estimation methods, the Multiple Linear Regression (MLR) linear model, Support Vector Regression (SVR) non-linear model, and Random Forest Regression (RFR) non-linear model algorithms were used, and their prediction performances were compared. As a result of the study, the highest prediction performance for instantaneous sea level was obtained with RFR, and the lowest prediction performance was obtained with the MLR method. As a result, it has been shown that instantaneous sea level can be predicted with high precision using RFR with the features used in this study, and the linear prediction models are insufficient in modelling the complex dependency structure of instantaneous sea level.
- MakaleAçık Erişim2021Effect of respiratory muscle’s kinesiology taping on physicalfitness parameters in male university students: double-blindcross-over study
Arslan, Mesut; Atalay, Emre Serdar; Taşkaya, Cengiz
The aim of this study was to investigate the effects of diaphragmatic kinesiology taping on physical fitness parameters in university students. Twenty male university students participated in this study voluntarily. Muscle facilitation technique was applied on back and abdominal region coinciding diaphragm muscle. For sham application, same tape material was applied without a special stretch or technique. International Physical Activity Questionnaire Short Form (IPAQ-SF), 2 km walking test, prone plank, side plank, Sorenson test and Standing stork test were used for evaluation. After the first evaluation, we waited 72 hours for the second application. Firstly, 10 participants had tape application and the other half had sham taping. In the second session, we changed the application. In the taping and placebo applications, a significant relationship was found between prone endurance test values before and after application (p<0.05). In the kinesio tape and placebo applications, a significant relationship was found in 2 km walk performance compared to untaped condition evaluation before and after the application (p <0.05). In the before-after evaluations within the group, a significant difference was found in the kinesio tape and placebo applications in the 2-kilometer walking test, but there was no statistically significant difference in the comparisons between the kinesio tape and placebo applications.
- MakaleAçık Erişim2021Statistical Analysis of the Fermented Dairy Products Consumption Habits of University Students
Ürkek, Bayram; Taş, Ahmet
Fermented dairy products have many beneficial effects on human health. But some fermented dairy products such as kefir are not consumed sufficiently. In this research, the determination of affecting factors of fermented milk products consumption habits of university students were aimed. The obtained data from 259 students in Gümüşhane University via questionnaire (online) were used. According to the results of the study, it was determined that the most preferred fermented milk product was yoghurt (87%) and the least was probiotic yoghurt (0.6%). It has been found that the plain kefir consumption ratio (1.2%) was lower than fruit kefir (35%). It has been found that consumption habits of fermented dairy products of 48.3% of the participants did not change by university training and 37.8% of the participants reported that their consumption decreased with university training. As a result, it was determined that the university education did not have a positive effect on consumption habits of fermented dairy products. Kefir that has many beneficial effects on human health had a low consumption rate. The conscious of fermented dairy products consumption should be gained before university training. So, to increase the consumption of fermented dairy products such as kefir, community awareness should be raised.
- MakaleAçık Erişim2020Analysis of The Dynamics of The Classical Epidemic Model with Beta Distributed Random Components
Merdan, Mehmet; Bekiryazıcı, Zafer; Kesemen, Tülay
In this study, the classical epidemic model of Kermack and McKendrick is analyzed with beta distributed random components. A random analysis is done for the deterministic epidemic model by transforming the parameters and initial values of the system to random variables with beta distribution. The approximations for the expectations of the model variables are compared with the deterministic results to comment on the randomness of the cases with random parameters and random initial values. Results for some numerical characteristics of these two cases are also given to investigate the accuracy of the approximations for the expected values.
- MakaleYalnız künye2020The Impact of Smoking Bans on Smoking Behaviour in Turkey
İpek, Egemen; Ipek, Ozlem
The purpose of this study is to determine the potential impact on individual cigarette consumption of 100% smoke-free law which entered into force in Turkey in 2009. This effect is investigated using the difference in differences method through the 2008 and 2012 Global Adult Tobacco Survey data provided by the Turkey Statistical Institute. In the study, using the diff-in-diff method enables to measure the change in individual cigarette consumption emerging by only the law eliminating the time-related effects in the pre and post law period. The most important analysis result obtained from the study is that the effect of smoke-free law which entered into force in Turkey in 2009 on daily cigarette consumption is statistically significant and negative. In addition, according to the results obtained from the diff-in-diff method, it is found that smokers tend to consume an average of 1.506 less cigarettes per day due to the law. This reducing effect leads to decrease of average daily cigarette consumption of smokers by approximately 8%.
- MakaleAçık Erişim2020Ege Denizi Bağıl Deniz Seviyesi Değişimlerinde Kapula Fonksiyonları İle Trend Analizleri
Kayıkçı, Emine Tanır; Yavuzdoğan, Ahmet
İklim değişikliği başta olmak üzere birçok nedenden dolayı global ölçekte deniz seviyesinde meydana gelen artışlar, kıyı ekosistemlerinietkilemekte ve kıyı yerleşimlerini tehdit etmektedir. Jeodezik açıdan uzun dönemli deniz seviyesi gözlemleri düşey kontrol ağlarınındatumunun belirlenmesi açısından önemlidir. İstatistik, ekonomi, aktüerya analizi, meteoroloji, hidroloji gibi birçok alanda farklıdeğişkenler arasındaki ilişkileri araştırmak için kullanılan Kapula fonksiyonları değişkenlerin ve hatalarının dağılımındanetkilenmeyen, lineer ve lineer olmayan ilişkileri yansıtan, lokal bağımlılıkları da gösterebilen korelasyon yapısıyla lineer korelasyonkatsayısına göre oldukça elverişli bir korelasyon yapısı sunabilmektedir. Bu çalışmada, Ege Denizi kıyısında bulunan 5 mareografistasyonundan elde edilen 1990-2008 yılları arasında aylık deniz seviyesi ve deniz yüzey sıcaklığı ortalamaları verileri ile kıyılardakiuzun dönemli bağıl deniz seviyesi değişimleri ve bu değişimlerin deniz yüzey sıcaklığı ile ilişkisi Kapula Fonksiyonları ile incelenmiştir.Bu çalışma kapsamında ilk defa sunulan kapula temelli trend analiz yöntemi ile deniz seviyesi ve deniz yüzey sıcaklığı zaman serilerindetrend analizleri gerçekleştirilerek elde edilen trendler regresyon modelleri ile karşılaştırılmıştır. Ege denizinde 1990-1998 yıllarıarasında deniz seviyesinin oldukça hızlı bir şekilde arttığı, 1999-2008 yılları arasında ise deniz seviyesinin düştüğü görülmüştür. 1990-1998 yılları arasında deniz seviyelerindeki artışın deniz yüzey sıcaklıklarındaki sıcaklık artışlarından kaynaklandığı, 1999-2008 yıllarıarasındaki deniz seviyesindeki azalmaların da deniz yüzey sıcaklıklarındaki soğumalardan kaynaklandığı değerlendirilmiştir.
- MakaleAçık Erişim2020Normatif Bağlılık ve İşten Ayrılma Niyeti İlişkisi: İş Tatmininin Düzenleyicilik Etkisi
Sökmen, Alptekin; Kenek, Gökhan
Bu çalışmanın amacı normatif bağlılık ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide iş tatmininindüzenleyicilik etkisini incelemektir. Araştırma verileri anket yöntemiyle Adana’da tarım sektöründe faaliyetgösteren bir özel işletmenin çalışanlarından elde edilmiştir. 438 çalışanın katılımıyla veri toplam sürecitamamlanmıştır. Toplanan veriler SPSS 26 paket programı aracılığıyla korelasyon ve regresyonanalizlerine tabi tutulmuştur. Analiz sonuçları normatif bağlılık ile işten ayrılma niyeti arasında negatifyönlü anlamlı bir ilişki olduğunu ve iş tatmininin bu ilişkide düzenleyici bir değişken olarak rol oynadığınıortaya koymuştur. Diğer taraftan normatif bağlılığın iş tatmini ile arasında pozitif yönlü ve iş tatmini iseişten ayrılma niyeti arasında ise negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu elde edilen diğer sonuçlardır.
- MakaleYalnız künye2019Scopus SJRQ3İşsizlik Histerisinin Geçerliliği: Gelişmekte Olan En Kırılgan Beşli
Akkuş, Ömer; Topuz, Seher Gülsah
Bu çalışmada 1980-2016 yılları arasında aralarında Türkiye’nin de yer aldığı gelişmekte olan en kırılgan beş ülke için işsizliğin seyri incelenmektedir. Bu amaç doğrultusunda teorik literatürden hareketle; doğal işsizlik oranı hipotezi, işsizlik histerisi veya yapısal işsizlik yaklaşımlarından hangisinin geçerli olduğu geleneksel ve kırılmalı birim kök testleri ile incelenmektedir. Hem geleneksel hem de kırılmalı birim kök test sonuçlarına göre gelişmekte olan en kırılgan beş ülkede işsizlik histerisinin geçerli olduğuna dair hipotez desteklenmektedir. Yani işsizliğin, denge işsizlik oranının etrafında bir salınım gerçekleştirmediği dolayısıyla da şokların işsizlik üzerinde geçici değil kalıcı etkiler yarattığı sonucuna ulaşılmaktadır. İşsizlik oranının doğal düzeyine dönme eğiliminde olmaması nedeniyle en kırılgan beş ülkedeki hükümetlerin işsizlik ile ilgili politikalara aktif şekilde müdahale etmeleri beklenmektedir.
- MakaleAçık Erişim2019Scopus SJRQ4Solving of Some Random Partial Differential Equations by Using Differential Transformation Method and Laplace- Padé Method
Merdan, Mehmet; Bekiryazıcı, Zafer; Kesemen, Tülay; Anaç, Halil
In this study, the solutions of random partial differential equations are examined. The parameters and the initialconditions of the random component partial differential equations are investigated with Beta distribution. A fewexamples are given to illustrate the efficiency of the solutions obtained with the random Differential TransformationMethod (rDTM). Functions for the expected values and the variances of the approximate analytical solutions of therandom equations are obtained. Random Differential Transformation Method is applied to examine the solutions ofthese partial differential equations and MAPLE software is used for the finding the solutions and drawing the figures.Also the Laplace- Padé Method is used to improve the convergence of the solutions. The results for the randomcomponent partial differential equations with Beta distribution are analysed to investigate effects of this distribution onthe results. Random characteristics of the equations are compared with the results of the deterministic partial differentialequations. The efficiency of the method for the random component partial differential equations is investigated bycomparing the formulas for the expected values and variances with results from the simulations of the randomequations.
- MakaleAçık Erişim2019Diferansiyel Dönüşüm Yöntemi İle Rastgele Kalp Atış Modelinin Analizi
Oral, Pınar; Merdan, Mehmet; Bekiryazıcı, Zafer
Bu çalışmada, rastgele Zeeman Kalpatış Modelinin incelenmesi için diferansiyel dönüşüm yöntemi kullanılmıştır. Modelin bazı parametreleri ve başlangıç koşulları sırasıyla Beta ve Normal dağılımlara sahip rastgele değişkenler olarak alınmıştır. Rastgele Zeeman Modelinin yaklaşık analitik çözümü elde edilmiş ve model bileşenlerinin beklenen değer ve varyansı elde edilmiştir. Beta ve normal olarak dağılmış rastgele etkiler altında, rastgele modellerin sonuçları karşılaştırılmış ve bu durumlar için elde edilen yaklaşık sayısal karakteristikler karşılaştırılmıştır. Elde edilen yaklaşık formüllere, yaklaşımların yakınsama aralığını artırmak için Laplace-Padé Metodu uygulanarak iyileştirilmiş çözümler bulunmuştur.
- MakaleYalnız künye2019Türkiye’deki 81 İlin Bazı Sağlık Göstergeleri ile Temel Bileşenler Analizi ve Gri İlişkisel Analiz Açısından Değerlendirilmesi
Karaer, Merve; Tatlıdil, Hasan Hüseyin
Bu çalışmanın amacı, bazı sağlık göstergeleri ileTürkiye’deki illerin incelenmesi ve buna göresıralanmasıdır. Bu çalışmada kullanılan veriler SağlıkBakanlığı (SB) Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), veKalkınma Bakanlığı (KB) istatistiklerinden eldeedilmiştir. Toplanan verilere SPSS 20,0 paketprogramı ile Temel Bileşen Analizi (TBA) ve Griİlişkisel Analiz (Grey Relational Analysis) yöntemleriuygulanmıştır. İllerin sağlık göstergelerine ve yapılansağlık yatırımlarına bakılarak iki analiz yönteminegöre sıralanmıştır. Analiz sonuçları arasında güçlü vepozitif bir ilişki bulunmuştur. Bu da analizlerin tutarlıolduğunu göstermektedir. Analizler sonucu sağlıkaçısından yüksek puanlar alan iller, gri ilişkisel analizegöre; Bolu, Isparta ve Kırıkkale, temel bileşenleranalizine göre; Bolu, Edirne ve Isparta olarakbelirlenmiştir. Düşük puanlar alarak sonuncu sıralardayer alan iller; gri ilişkisel analiz yöntemine göre; Van,Gaziantep ve Şanlıurfa iken Temel bileşenler analizinegöre; Ağrı, Şırnak ve Hakkâri olarak belirlenmiştir.Elde edilen sonuçların, sağlık hizmetlerinde geleceğedönük oluşturulacak olan politikalarda karar vericileregerekli bilgileri sağlaması açısından yol göstericinitelikte olabileceği düşünülmektedir.
- MakaleYalnız künye2019Hemşirelik Öğrencilerine Verilen Tıbbi Atık Yönetimi Eğitiminin Değerlendirilmesi
Çolak, Ayşe; Kent, Nurçin Küçük; Uzun, Sevda; Semerci, Murat; Sahinoz, Turgut
Bu çalışma Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümünde öğrenim gören Hemşirelik Bölümü öğrencilerine verilen tıbbi atık yönetimi eğitiminin etkinliğinin değerlendirilmesi amacı ile yapılmıştır. Araştırma kapsamına 309 öğrenci alınmıştır. Öğrencilere tek gruplu ön test son test uygulaması yapıldı. Öğrencilerin tıbbi atıklar ile ilgili bilgi düzeylerini ölçmek ve eğitim sonrası eğitimin etkinliğini belirleyebilmek için sınıflara eğitimden 1-3 gün önce 20 soruluk tıbbi atıklar ile ilgili ön test uygulandı. Öğrencilere öğretim üyeleri ve öğretim elemanları tarafından hastane atıklarının tanımlanması ve sınıflandırılması, tıbbi atıklar ve tehlikeli atıklar kavramı, yönetimi, önemi, hastane atıklarının ayrıştırılması, bertarafı, geri dönüşümü, tıbbi atıkların ve tehlikeli atıkların çalışan ve halk sağlığı açısından oluşabileceği potansiyel riskleri, hemşirelerin hastane atık yönetimi konusunda dikkat etmesi gereken unsurlar ve uygulama sırasında almaları gereken tedbirler hakkında 3 saatlik eğitim verildi. Eğitim sonunda öğrencilere son test uygulandı. Öğrenciler 100 puan üzerinden değerlendirildi. Sonuçta verilen tıbbi atıklar ve yönetimi eğitimi sonucunda ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farkın olduğu (p<0,001), eğitimle birlikte öğrencilerin aldığı puanların önemli derecede arttığı bulunmuştur (58,8±11,1-77,5±10,9). Ayrıca bu çalışmada sınıf ile ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark olduğu en düşük ön test ve son test puanlarına 1. sınıf öğrencilerinin sahip olduğu bulunmuştur.