Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Çevresel Faktörler ile Finansal Performans İlişkisi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Üzerine Bir Araştırma
Akdeniz, Fatih
Günümüzde doğal kaynakların hızla tükenmesi, iklim değişikliği ve çevresel bozulma gibi küresel sorunlar, sürdürülebilirlik odaklı çalışmaların önemini her zamankinden daha fazla artırmaktadır. İşletmeler için sürdürülebilirlik stratejilerinin en temel unsurlarından biri çevresel sorumluluk ve bu doğrultuda gerçekleştirilen çevresel yatırımlardır. Bu çerçevede, pek çok şirket çevreye duyarlı projelere ve yatırımlara daha fazla kaynak ayırmaktadır. Ancak, çevresel yatırımların şirketlerin finansal performansı üzerindeki etkisi hâlen tartışmalı bir konudur. Bu araştırmanın amacı, 2020-2024 döneminde BIST Sürdürülebilirlik Endeksi'nde yer alan 18 sanayi ve üretim şirketinin çevresel harcamaları ve kaynak kullanımları ile finansal performansları arasındaki ilişkiyi analiz etmektir. Çalışmada, finansal performans göstergeleri olarak aktif kârlılık, özsermaye kârlılığı ve fiyat/kazanç oranı bağımlı değişken olarak kullanılırken; çevresel harcamalar, enerji tüketimi, tehlikeli atık miktarı, su tüketimi ve sera gazı emisyonu ise bağımsız değişkenler olarak ele alınmıştır. Analiz bulguları, çevresel harcamalar, enerji tüketimi ve sera gazı emisyonlarının aktif kârlılık üzerinde negatif bir etkisi olduğunu göstermektedir. Öte yandan, tehlikeli atık miktarı ile aktif kârlılık arasında pozitif yönlü ilişki tespit edilmiştir. Özsermaye kârlılığı açısından yalnızca tehlikeli atık miktarıyla pozitif yönlü bir ilişki saptanmış, diğer çevresel değişkenlerle anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Fiyat/kazanç oranında ise tehlikeli atık miktarı dışında çevresel değişkenlerle anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. AR-GE yatırımları finansal performans üzerinde pozitif, finansal kaldıraç oranı ve şirket büyüklüğü ise genellikle negatif etki göstermiştir. Çalışma genelinde çevresel harcamaların finansal performans üzerindeki etkisinin sınırlı olduğu ve piyasa değerleme ölçütleriyle çevresel göstergeler arasındaki ilişkinin zayıf kaldığı sonucuna ulaşılmıştır.
- MakaleAçık Erişim2026Differential Associations Between ESG Performance, Firm Value, and Profitability: Evidence From S&P 500 Companies in Energy and Energy-Related Sectors
Akdeniz, Fatih; Güven, Birol; Zuhal, Mustafa
Amid the growing prominence of sustainability considerations in financial decision-making, the question of how environmental, social, and governance (ESG) performance translates into measurable financial outcomes has become particularly salient for industries exposed to intense regulatory pressure and environmental scrutiny, such as the energy sector. Addressing this issue, the paper investigates the relationship between ESG performance and firm-level financial outcomes for a selected sample of 58 S&P 500 companies operating in energy and closely energy-related activities, using historical firm-level data covering 2015–2024. The analysis focuses on two widely used performance indicators, Tobin's Q and ROA, while ESG performance is captured through both a composite score and its environmental, social, and governance sub-dimensions. The empirical models control for firm size, leverage, and sales growth and incorporate firm and year fixed effects with Driscoll–Kraay robust standard errors. The findings indicate that, in the preferred two-way fixed-effects specifications, aggregate ESG performance is negatively associated with both firm value and profitability, although the Tobin's Q association is statistically weak and sensitive to model specification. When the ESG pillars are estimated separately, environmental performance is negatively and significantly associated with both Tobin's Q and ROA, social performance is negatively and significantly associated with ROA but statistically insignificant for Tobin's Q, and governance performance is negatively associated with both outcomes, with weaker statistical evidence for Tobin's Q. In the combined-pillar specifications, the environmental dimension remains negatively and significantly associated with Tobin's Q, while governance is also negatively associated with Tobin's Q and remains weakly negatively associated with ROA. The social dimension is statistically insignificant in both combined-pillar models. Sales growth is positively associated with financial performance, with particularly consistent and statistically significant coefficients across the ROA specifications. Overall, the findings reveal that ESG–financial performance associations are heterogeneous across ESG dimensions and performance measures and suggest that, within the analyzed energy-sector setting, stronger contemporaneous ESG performance does not necessarily translate into higher market valuation or accounting profitability. These results highlight the importance of accounting for firm growth dynamics and sector-specific characteristics when evaluating the financial implications of ESG performance.
- MakaleYalnız künye2024TFRS 9 Finansal Araçlar Standardı Hükümleri Çerçevesinde Futures Sözleşmelerinin Muhasebeleştirilmesi
Akdeniz, Fatih
Futures, dayanak varlığın önceden belirlenmiş fiyattan belirli bir vadede alım-satımına yönelik düzenlenen sözleşme olarak tanımlanmaktadır. Söz konusu sözleşmelerin gerçeğe uygun değer tespitinin yapılması, vade içerisindeki değer değişimlerinin nasıl belirleneceği ve sonuçların finansal tablolara nasıl yansıtılması gerektiği hususu önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, TFRS 9 Finansal Araçlar Standardı'nda tanımlanan korunma muhasebesi hükümleri çerçevesinde futures sözleşmelerinin muhasebeleştirme ve raporlama esaslarını incelemektir. Nitekim futures sözleşmelerinin gerçeğe uygun değeri, vade süresi boyunca sürekli olarak değerlemeye tabi tutulmakta, nihai kar ya da zarar ise vade tarihi itibariyle kesinleşmektedir. Bu doğrultuda muhasebe standartlarının gerçeğe uygun değer yaklaşımı gereği futures sözleşmelerine ilişkin kazanç ya da kayıpların tespit edilmesi, doğruluk ve güvenilirlik ölçüsünde finansal tablolara aktarılması finansal bilgi kullanıcıları açısından önemli bir gerekliliktir. Çalışmada, futures sözleşmeleri genel olarak değerlendirilmiş, sonrasında gerçeğe uygun değer değişimi riski ile nakit akış değişkenliği riskinden korunma amaçlı edinilen futures sözleşmelerinin, TFRS 9 Finansal Araçlar Standardı'nın belirttiği korunma muhasebesi esaslarına uygun olarak nasıl muhasebeleştirilmesi gerektiği, örnek uygulamalarla açıklanmıştır.
- MakaleYalnız künye2023Altman Z ve Springate S Skor Modelleri ile Finansal Başarısızlık Tahmini: Çimento Sektörü Üzerine Borsa İstanbul’da Bir Araştırma
Akdeniz, Fatih; Güven, Birol
Finansal başarısızlık kavramı son dönemlerde yaşanan ekonomik krizlerin etkisiyle daha da önemli hale gelmiştir. Nitekim son dönemdeki ekonomik konjoktür başta kritik sektörleri olmak üzere birçok kesimi ve işletmeyi önemli ölçüde etkilemektedir. Bu doğrultuda kısa vadeli yükümlülükleri yerine getirememe, alacaklıları ile borç yapılandırması amacıyla konkordato ilan etme, nakit akışında bozulma, faaliyete ara verme ve aktif unsurları kaybetme vb. ortaya çıkan sorunlar işletmeleri finansal başarısızlığa, devamında iflasa sürüklemektedir. Bu çalışmada Borsa İstanbul Taş ve Toprağa Dayalı Sektör bünyesindeki 11 çimento işletmesinin 2017-2021 yılları arasındaki verileri ışığında finansal açıdan başarısızlık riskleri tahmin edilmiştir. Söz konusu risk tahminlerinde literatürde sıklıkla tercih edilen Altman Z Skor ve Springate S Skor modelleri kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan iki modelden elde edilen sonuçlarına göre sektördeki finansal başarısızlık riskinin nispeten az olduğu gözlemlenmiştir. İşletmeler açısından yapılacak değerlendirmede Z skor değerlerine göre 5, S skor değerlerine göre 4 işletmenin finansal başarısızlık riskine maruz kaldığı söylenebilir.
- Derleme MakaleYalnız künye2022Accounting of options agreements wit- hin the framework of tfrs 9 hedge accoun- ting provisions
Kaya, Uğur; Akdeniz, Fatih
An option is basically defined as a contract\rthat gives the investor the right to buy or sell\rthe underlying asset in a certain term. The issue\rof how the fair value of these contracts and the\rchanges in value during the period will be deter-mined and how they should be reflected in the\rfinancial statements is important. The purpose\rof this study is to examine the principles of how\rto account and report option contracts within\rthe scope of hedge accounting specifiedin TFRS\r9 Financial Instruments Standard. As a matter of\rfact, the fair value of the option contract is evalu-\rated continuously during the maturity period, and\rthe final gain or loss becomes definite as of the\rmaturity date. In this respect, it is an important\rrequirement for users of financial instruments to\rtransfer gains or losses related to option contracts\rto financial statements in a way that does not im-\rpair their accuracy and reliability in the context of\rfairness criteria, as required by the approach of\raccounting standards. In the study, the issues re-\rlated to option contracts were evaluated in gene-\rral, and then, how the option contracts acquired\rfor hedging the fair value change risk and cash\rflow variability risk should be accounted within\rthe framework of the hedge accounting princip-\rles specified in the TFRS 9 Financial Instruments\rStandard, are explained through fictionalized\rsample applications.