Yayınlar
Koleksiyondaki öğeler
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Üropatojenik E.coli izolatlarında virulans faktör genleri ve biyofilm oluşumunun araştırılması
Yahye Mohamud Mumın
İdrar yolu enfeksiyonlarının (İYE) en sık nedeni üropatojenik Escherichia coli'dir (UPEC) ve önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu tez çalışmada idrar yolu enfeksiyonundan izole edilen E.coli izolatlarının antibiyotik duyarlılığı, virülans genlerinin varlığı ve biyofilm oluşturma kapasitesi araştırıldı. İzolatların %52.2 sefepim, %85.5 amoksisilin/klavulanik asit, %53.3 seftazidim, %26.6 nitrofurontoin, %56.6 sefiksim, %37.7 gentamisin, %53.3 sefotaksim, %32.2 sefoxitin, %55.5 sefuroksim, %44.4 piperasilin/tazobaktam, %93.3 ampisilin, %37.7 seftriakson, %48.8 tobramisin, %28.8 fosfomisin, %61.1 siprofloksasin, %64.4 levofloksasin, %58.8 sülfametoksazal/trimetoprim, %90 ampisilin/sulbaktam, %24.4 amikasin, %16.6 meropenem, %15.5 ertapenem ve %16.6 imipeneme karşı dirençli olduğu tespit edildi. 90 E.coli'de virülans faktör genlerinin (sfa, pap, hly, cnf, aer, afa ve fim) varlığı araştırıldı. Elde edilen sonuçlara göre toplam 86 suşta virülans faktör genlerinin varlığı gözlendi. En yüksek oranda fim (%92.2) virülans faktör geni suşlarda tespit edildi. %30 Aer, %28.8 Afa, %13 pap, %13 cnf, %3.3 sfa, %2.2 hly virulans faktör genleri suşlar arasında görüldü. Ayrıca 90 E.coli izolatında 13 farklı virülans faktör gen paterni belirlendi. Biyofilm oluşturma kapasiteleri değerlendirilen 90 E. coli izolatından 42'sinin biyofilm oluşturma kapasitesine sahip olduğu belirlendi. Bunların 26'sı (%28,8) zayıf, 12'si (%13,3) orta ve 4'ü (%4,4) güçlü biyofilm oluşturduğu görüldü. Ayrıca zayıf biyofilm oluşturan suşların afa, aer, cnf, afa+pap, orta derecede biyofilm oluşturan suşlar afa, aer ve cnf, güçlü biyofilm oluşturan suşlar afa, aer+pap, pap+sfa+cnf virülans faktörü genlerini taşıdığı belirlendi. Sonuç olarak, idrar yolu enfeksiyonu önemli bir halk sağlığı sorunu olduğundan, İYE ile ilişkili bakteriyel patojenlerde antibiyotik direnci, virülans faktör genleri ve biyofilm oluşumunun araştırılması daha iyi tedavi seçenekleri açısından önemlidir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Farklı oranlarda nano-grafen dolgulu cam elyaf takviyeli polimer kompozitlerin mekanik özelliklerinin incelenmesi
Onur Kazım Ateş
Metalik malzemelere kıyasla daha düşük ağırlığa sahip olan yüksek performanslı polimer kompozit malzemeler; otomotiv, havacılık ve kimya endüstrisinde, çalışma koşullarındaki mühendislik uygulamalarında yapısal malzeme olarak yaygın şekilde kullanılmaktadır. Ekonomik verimlilik ve güvenliğin sağlanması için düşük özgül ağırlık, benzersiz mekanik ve tribolojik özellikler ve bozulmaya karşı yüksek direnç sağlanması gerekmektedir. Polimer matrisine homojen olarak ilave edilen nano veya mikro boyutlu inorganik parçacıklar hafif ve dayanıklı kompozit malzemelerin üretimine katkı sağlamaktadır. Bu çalışmada, cam elyaf kumaş kullanılarak, Hexion Epikote Resin MGSLR 635\Hexion Epikure Curing Agent MGH LH 635 epoksi reçine sistemi ile el yatırma yöntemi uygulanarak farklı oranlarda nano-grafen parçacık takviyeli polimer kompozit malzemeler üretilmiştir. Matrise ağırlıkça % 0.2, % 0.4, % 0.6, % 0.8 ve %1 oranlarında nano-grafen parçacıkları eklenerek çekme ve üç nokta eğme testleriyle nano-grafen takviyesinin mekanik özellikleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çekme ve üç nokta eğme testleri sonucunda, ağırlıkça artış miktarına paralelel olarak nano-grafen takviyeli polimer kompozitlerin çekme mukavemet değerlerinin artmasının aksine eğme mukavemet değerlerinin azaldığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Çekme, Eğme, Grafen, Kompozit, Nano
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Dönel eğmeli yorulma test cihazı tasarımı ve imalatı
Mustafa Çipil
Yorulma mukavemeti, kullanılmakta olan tüm malzemeler için önemli bir kriterdir. Geçmiş yıllarda malzemelerin statik olarak taşıdıkları yükleri, servis şartlarında taşıyamadıkları görülmüştür. Bu durum literatüre giren "çevrimsel yükleme" olgusu ile açıklanmaktadır. Çevrimli yüklemeler, malzemenin yüzeyinde bir çatlak oluşturarak ya da mevcut bir süreksizlikten faydalanarak hasara sebep olurlar. Yorulma dayanımının belirlenmesinde birçok test yöntemi ve cihaz mevcuttur. Bunların tamamı belirli bir yükün, farklı şekillerde, tekrarı esasına dayanmaktadır. Uygulanan testler arasında en az maliyetli ve en basit olan yöntem dönen eğmeli yorulma testidir. Bu çalışma kapsamında R.R. Moore tipi dönen eğmeli yorulma test cihazı tasarımı yapılmış ve imalatı gerçekleştirilmiştir. AA6063 ve C45 yorulma test numuneleri standartlarına göre hazırlanmış ve yorulma deneyine tabi tutularak üretimi yapılan dönel eğmeli test cihazının standartlara uygunluğu literatür çalışmaları ışığında değerlendirilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Muhasebe meslek mensuplarının davranışsal özelliklerinin iş performansları üzerine etkisi: TR90 Bölgesi örneği
Sultan Tiryaki
Mesleki tercih kategorilerine bakıldığında davranışsal faktörleri temsil eden gerçekçi, araştırmacı, sosyal ve girişimci özelliklerine sahip bireylerin muhasebe mesleğini de tercih ettikleri görülmektedir. Muhasebe meslek mensuplarının, muhasebe fonksiyonlarının çeşitliliği ve ilgi alanının genişliği göz önünde bulundurulduğunda, diğer pek çok mesleğe kıyasla daha fazla teknik bilgi ve eğitime ihtiyaç duydukları, ayrıca esneklik, bağımsız karar verebilme yeteneği ve yaratıcılık gibi davranışsal yeteneklerin yanı sıra, iyi bir dinleyici olmak, görüş belirtmek, bilgi paylaşmak, müzakere yapmak, işbirliğine açık olmak, stres yönetimi ve empati gibi kişilerarası becerileri de göstermeleri gerektiği kabul edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, davranışsal faktörlerin iş performansına etkisinin muhasebe meslek mensuplarının algılarına göre tespit edilmesidir. Bu doğrultuda bir model geliştirilip test edilmiştir. Modelin testi için TR90 Bölgesi'nde görev yapan 332 muhasebe meslek mensubuna üç hipotez temelinde anket yapılmıştır. Hipotezlerin testinde yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre davranışsal faktörlerden kişilik özelliklerinin iş performansı üzerinde bir etkisinin olmadığı; bilişsel esneklik ve karar verme stillerinin ise iş performansı üzerinde pozitif yönde bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Göbeklitepe'den Hollywood'a görsel iletişim
Erman Sağıroğlu
Bu çalışma insanlık tarihi süresince sözlü ve yazılı olarak var olan mitlerdeki sembolleri ve bu semboller eşliğinde meydana getirilen anlatıları açıklamayı, geçtiğimiz yüzyılla birlikte geniş kitlelere ulaşan sinema alanında hem görsel hem öykü bazında kullanım alanı bulan mitolojik ögeleri kültür kuramsal yaklaşımlarla değerlendirmeyi hedeflemektedir. Değerlendirmelerin merkezinde sofistike yapısıyla Göbeklitepe bulunmaktadır. Mitostan dönemin kültür koşulları gereği değişimler geçirerek logosa geçen hikayeleri antropolojik olarak incelediğimizde insanın yaşam serüveninin temel noktalarıyla ilgili çıkarımlar yapabilmemiz olanaklı duruma gelmektedir. Var olduğundan beri sosyalleşme ihtiyacı içinde olan insan bu ihtiyacını gidermek amacıyla hikâye anlatıcılığını bir araç olarak kullanmıştır. Sinema, görsel ve işitsel bir sanat olmasının yanı sıra geniş kitlelere ulaşma özelliğiyle hikâye anlatıcılığı açısından sosyolojik olarak önemli bir yer kaplamaktadır. Makalenin sunduğu argümanlara göre anlatılara ihtiyaç duyan sosyal insan, kültürel evrim kodlarına içrek olan ve temelleri mitolojide yatan sembolleri, bunları başarılı bir şekilde kullanan sinema filmlerinde görmektedir. Bir bakıma sinema insandan aldığını insana geri verirken kaybedilen bazı duygu ve düşünceleri farklı bir boyutta yeniden yaşatmaktadır. Kültür kuramsal yaklaşımların yer aldığı bu nitel çalışmada odaklanılan mitolojik sembol alanı neolitik çağa ait bilinen gerçekleri değiştiren Göbeklitepe olacaktır. Farklı insan topluluklarının fiziki ve ruhani buluşma yeri olduğu düşünülen ören yerinde dünyanın birçok mitolojisinde rastlayabileceğimiz semboller, astronomi temelli düzenlemeler, inanç sistemleri ve daha fazlası bulunmaktadır. Farklı çevre ve farklı koşullar altında ortaya çıkmasına rağmen aynı evrimsel kodlara sahip insan hikayeleri, Göbeklitepe'de olduğu gibi günümüzde de sinemada yer almaktadır. Çalışmanın teorik çerçevesini antropoloji, arkeoloji, tarih, sosyoloji, psikoloji, astronomi, sanat gibi farklı disiplinlerden düşünürler, mitler, sinema filmleri ve kültür kuramsal çıkarımlar oluşturmaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Paulo Freıre'nin eleştirel eğitim felsefesi ve günümüz için önemi
Recep Kayalı
Eleştirel eğitim felsefesi denince üzerinde durulması gereken önemli düşünürlerden biri Paulo Freire'dir. Eleştirel eğitim felsefesi, bilim ve pozitivizm etkisinde yeni bir dünya kuran modernizmin neden olduğu eşitsizlik, savaş, baskı, zulüm ve sömürüleri sorunsallaştırmıştır. Freire söz konusu problemlerin eğitim ile olan ilişkisini ve bankacı eğitim modeli olarak isimlendirdiği gelenekçi bir yapı içerisinde sürekli yeniden üretildiğini ortaya koymuştur. O eleştirel eğitim felsefesi bağlamında kendisinin de bizzat yaşadığı ezilme durumuna neden olan söz konusu eğitim anlayışının alternatifi olarak özgürleşmeyi esas alan problem tanımlayıcı eğitim modelini geliştirmiştir. Elinizdeki çalışma günümüz eğitim sorunlarını Freire'nin eleştirel eğitim felsefesi bağlamında tartışmayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede düşünürün ezilenlerin pedagojisi eseri merkeze alınarak onun düşüncelerinin günümüz eğitimine yansımaları incelenmiş olup problemleştirdiği durumlar ve özgün çözüm önerileri belirlenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi yerel yer numarası Nekty00482 ile kayıtlı "Mecmua-i Eş'ar ve Makalat-ı İsmail Hakkı" (İnceleme-metin-MESTAP'a göre tasnif)
Hüseyin Bayram
Mecmualar, yüzyıllar boyunca eserler veren ve günümüzde de etkisini devam ettiren klasik Türk edebiyatının önemli bilgi kaynaklarındandır. Divanlarda bulunmayan birçok şaire, şiire ve bilgiye mecmualar sayesinde ulaşmak mümkündür. Mecmualar bünyesinde çeşitli ilaç tarifleri, reml, tefsir, deyim ve atasözü gibi fevaid bilgileri de barındırmaktadır. Mecmualar, asırlar boyunca İslam medeniyetinin etkisi altında gelişmiş, zamanla harikulade örnekler veren ve Türk milletinin edebi zevkini yansıtan eski Türk edebiyatına ait şiirleri bir araya toplayan nadir eserlerdir. Bu çalışmada, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi Yerel Yer Numarası Nekty00482 ile Kayıtlı "Mecmua-i Eş'ar ve Makalat-ı İsmail Hakkı" isimli mecmuanın metin incelemesi ve Latin harflerine aktarımı yapıldıktan sonra mecmuanın MESTAP'a göre tasnifi yapılmıştır. Çalışmamızın konusu olan mecmua, 94 varaktan meydana gelmektedir. Birinci bölümde, mecmuanın tanıtımına yer almaktadır. Bu bölüm içerisinde mecmuanın genel ve muhteva özellikleri, mecmuada yer alan şiirlerin hangi dönem aralığında yazıldığı ve hangi şaire ait olduğu gibi konulara yer verilmiştir. İkinci bölümde, metnin Latin harfleriyle transkripsiyonu verilmiştir. Üçüncü bölümde, mecmuadaki şiirler proje kapsamında tablo halinde verilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Sosyal medya kullanıcılarının vergiye bakış açısı: Twitter(X) örneği
Selin Oral
"Sosyal Medya Kullanıcılarının Vergiye Bakış Açısı: Twitter (X) Örneği" başlıklı tez, sosyal medya platformu Twitter(X) üzerinden vergiye ilişkin algıları inceleyerek bir analiz sunmaktadır. Çalışmada, Python programlama dili, Pandas kütüphanesi kullanılarak 65536 adet tweet çekilerek bir Excel sayfası oluşturulmuş ve içerisinde en sık geçen anlamlı kelimeler tespit edilmiştir. Bu kelimeler arasında ilk 10 kelime "vergi", "af", "zam", "emek", "maaş", "para", "yük", "ücret", "hak" ve "oy" yer almaktadır. MaxQDA veri analiz programı ile son 5000 twit alınarak, duygu analizi gerçekleştirilmiştir. Tezin amacı, vergi ahlakını etkileyen faktörlerin incelenmesiyle birlikte, bu alanda Türkiye'de alanımda yapılmamış bir araştırma sunarak öncü olmaktır. Kelime bulutu oluşturulmasıyla, en çok geçen kelimelerin görsel bir şekilde sunulması, vergi ahlakını etkileyen faktörlerin incelenmesiyle, toplumun vergiye bakış açısını anlamak ve geliştirmek için katkı sağlamak amaçlanmaktadır. Bu çalışma, vergi ahlakı konusunda yapılan araştırmalara yeni bir bakış açısı getirerek, Türkiye'deki vergi politikaları ve toplumun vergiye bakışı hakkında daha geniş bir bakış açısı sunmayı hedeflemektedir. Tez, sosyal medya kullanıcılarının vergi algısını anlamak ve toplumda bilinçli bir vergi kültürü oluşturmak için önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Teknolojik ilerlemecilik bağlamında kültür emperyalizmi'nin Marvel sineması özelinde incelenmesi
Malik Aykaç
Kültür her toplumu ayakta tutan önemli dinamiklerden biridir. Teknolojik ilerlemelerin hat safhalara çıktığı günümüz dünyasında, kitle iletişim araçlarının kültürler arasında bulunan çizgiyi belirsizleştirdiği görülmektedir. Kültürler arasındaki çizginin muğlaklaşması kültür emperyalizminin zeminini oluşturmaktadır. Kitle iletişim araçları içerisinde global olarak nitelendirilebilecek olan sinemanın kültür emperyalizmi oluşturacak biçimde şekillendirilmesi, dünya üzerinde egemen olan ideoloji ve kültürün yayılmasına yol açabilmektedir. I. Dünya savaşı sonrasında sinemayı Hollywood adı altında endüstrileştiren Amerika, kendi kültürünü dünyaya yaymakta önemli bir yere sahiptir. Kurduğu sinema endüstrisinin yanı sıra film içerisinde kullanılan klasik anlatı, karakter yapısı vb. birçok parametre Amerika'yı yüce bir konuma yerleştirecek biçimde ele alınmaktadır. Amerika'nın himayesinde bulunan küresel medya şirketleri; Amerika'nın düşünce, kültür ve değerlerini destekleyecek biçimde filmler içerisinde konumlandırılmaktadır. Bu durum Amerika dışındaki ülkelerin kültür ve değerlerini korumasını engellemesinin yanı sıra Amerika kültürüne özendirdiği görüşünü de ön plan çıkarmaktadır. Çalışmada, Hollywood Sineması'nın bünyesinde var olan Marvel Studios'un yapımcılığını yapmış olduğu doğa üstü filmlerin, dünya genelinde egemen olan düşünceyi ve Amerika'nın kendi kültürünü yaymasındaki rolü araştırmanın temel problemini oluşturmaktadır. Çalışmada Marvel filmlerinin göstergebilimsel analizi yapılarak, batı kültürünün filmler özelinde nasıl kodlanarak başka ülkelere sunulduğu analiz edilecektir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Homotopi pertürbasyon yöntemi ile rastgele kesirli mertebeden diferansiyel denklemler
Sefanur Nebioğlu
Bu çalışmada adi, kısmi ve diferansiyel denklem sistemlerinin katsayıları veya başlangıç koşulları farklı olasılık dağılımlarından seçilerek, denklemler rastgele hale getirilmiştir. Rastgele davranışları için Normal, Gamma, Düzgün, Laplace, Beta ve Üçgensel gibi sürekli zamanlı olasılık dağılımları kullanılarak incelendi. Rastgele hale getirilen bu denklemler literatür de lineer olmayan denklemlerin çözümünde de yaygın olarak kullanılan Homotopi Perturbasyon Metodu'ndan faydalanılarak çözümler elde edilmiştir. Elde edilen rastgele diferansiyel denklemlerin olasılık karakteristiklerinden en yaygın olarak kullanılan beklenen değer, varyans ve güven aralıkları hesaplanarak bulunan çözümlerin grafikleri MATLAB veya MAPLE paket programları yardımıyla çizdirilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi TY03735 mumarada kayıtlı olan Mecmû'a-i Eş'âr (İnceleme-metin ve MESTAP'a göre tasnif)
Rabia Yılmaz
Klasik Türk edebiyatında şiir mecmuaları, önemli bir yere sahiptir. Şiir mecmuaları, aynı veya farklı şairlere ait şiir parçalarının bir kitap yahut bir defterde toplanmasıyla oluşturulan eserlerdir. Bu eserler, derleyen kişinin kendi zevk ve beğenisi doğrultusunda seçtiği şiirlerin bir araya toplanmasıyla meydana getirilir. Genellikle derleyeni ve derleme tarihleri belirsizlik göstermektedir. Şiir mecmuaları, içerisinde daha önce tezkirelerde ismi geçmeyen şairleri ve divan sahibi olan/olmayan şairlerin bilinmeyen şiirlerini barındırmaları açısından oldukça değerlidir. Tüm bu özellikleriyle şiir mecmuaları edebiyatımıza kaynaklık eder. Çalışmamızın konusunu oluşturan mecmua, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi TY03735 numarada kayıtlıdır. Mecmû‛a-i Eş'âr başlığı altında kayıtlı olan mecmua 80 varaktan oluşan bir şiir mecmuasıdır. Çalışmamız beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; klasik Türk edebiyatında mecmuadan bahsedilmiştir. İkinci bölümde; incelenen mecmuanın tanıtımına yer verilmiştir. Bu bölüm içerisinde mecmuanın tavsifi, genel özellikleri, fiziki özellikleri, mecmuada yer alan şiirlerin hangi dönem aralığında ve hangi şairlere ait oldukları vd. konulara değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise metnin transkripsiyon alfabesiyle latinize edilmiş hâline yer verilmiştir. Dördüncü bölümde; MESTAP tablosuna yer verilmiş olup bu tablo, başta şiir mecmuaları olmak üzere cönkler de dâhil tüm mecmuaların ayrıntılı tasnif ve dökümlerinin yapılmasını hedefleyen Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi (MESTAP)'ne uygun olarak düzenlenmiştir. Beşinci bölümde; sonuç ve değerlendirme kısmına yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Klasik Türk edebiyatı, Mecmua, MESTAP, Şiir mecmuası.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Nüzûl sırasına göre mekkî sûrelerde münâsebâtü'l-Kur'ân ilminin uygulaması – Alak Sûresi ile Sâd Sûresi arası
Gökhan Tiryaki
Bu çalışma, nüzûl sırası esas alınarak ilk evre mekkî sûrelerinde münâsebât konusunu işlemeyi hedeflemiştir. Tez, bir giriş ve iki ana bölümden oluşmuştur. Giriş bölümünde araştırmanın önemi, amacı, konusu, yöntemi ve kaynaklarıyla birlikte kavramsal çerçevesi incelenmiştir. Birinci bölümde nüzûl sözcüğünün anlamı ve Kur'ân'ın tenzili sırasında Hz. Nebi (a.s)'ın muhatap olduğu durumlar açıklanmıştır. Bunların yanında nüzûl sırasını bilmenin faydaları ve nüzûl çeşitlerine de burada temas edilmiştir. Bir de sûrelerin isimlendirilişi, mekkî ve medenî şeklinde tasnifi ve bunun hikmetleri üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu araştırmada incelenen Alak-Sâd arası sûrelerin tasnifi yapılmıştır. Birinci bölümün sonunda çalışmanın ana konusunu oluşturan münâsebât ilminin tanımı, anlamı ve gayesiyle ilgili çeşitli meseleler tetkik edilmiştir. İkinci bölümde mekkî sûrelerin evrelere ayrılışı açıklanmıştır. Bu açıdan ilk evre sûreleri kendi içinde dört alt kısma ayrılmıştır. Bunlarda Mekke döneminin ilk evresinde inen otuz dokuz sûreyi oluşturmaktadır. Öncelikle her bir sûre hakkında genel bilgi verilmiştir. Daha sonra sûrelerin başıyla sonu arasındaki konu birliği incelenmiş, birbirleriyle olan münâsebât ilişkileri araştırılmıştır. Böylece Alak ile başlayıp Sâd ile biten ilk evre sûreleri âyetler bağlamında, sûreler bağlamında ve bir âyetin Kur'ân'ın tümüyle olan ilişkisine de kısmen temas edilerek, bu hususlar münâsebât bağlamında tetkik edilmiştir. Elde edilen verilerin yazıldığı sonuç kısmıyla da araştırma tamamlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Kur'ân, Nüzûl, Mekkî Sûreler, Münâsebât, Münâsebâtü'l-Kur'ân.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Madenlerdeki atık barajlarda iş sağlığı güvenliği ve risk değerlendirmesi
Muhammed Kasım Akçay
Türkiye madencilik raporu 2020'ye göre madencilik, çağımızda devamlı gelişen ve geliştikçe de büyüyen bir sektördür. Uygarlık, yeraltı kaynaklarını oluşturan madenlerin değerlendirilmesine paralel olarak gelişmiştir. Bu sebeple ekonomik kalkınmanın temelini de Madencilik Sektörü oluşturmaktadır. Teknolojik gelişmenin gizli kahramanlarından olan madenciler geçmişte olduğu gibi bugün de toplumların ilerlemesinde lokomotif görevi görmeye devam etmektedir. Madenciler bir yandan ham madde ihtiyaçlarına cevap vermeye çalışırken bir yandan da artan çevresel ve sosyal kaygıları giderici önlemler almaktadırlar. Küresel ölçekte artan iklim değişikliği kaygıları madencilik sektöründe önemli etkiler oluşturmuştur. Maden firmaları artık daha çevreci ve sorumlu üretici noktasında önemli adımlar atmaktadırlar. Ülkemizde Uluslararası Siyanür Yönetim Kodu çerçevesinde sertifika alan altın maden firmaları bu adımlara önemli bir örnek teşkil etmektedir. Her ne kadar madencilik faaliyetlerine karşı negatif yaklaşım ortamı oluşturulmaya çalışılsa da, madenciler yeni çevre normlarına hızla adapte olmakta ve çevresel önlemler konusunda oldukça öncül davranmaya gayret etmektedirler. Ülkemizde Dünyada ticareti yapılan 90 adet madenden 70 âdeti kaynak olarak bulunmaktadır. Türkiye maden çeşitliliği açısından, bulunduğu jeolojik kuşak itibariyle önemli bir konumda yer almaktadır. Ülkemiz Dünya'da 168 ülke arasında kaynak çeşitliliği bakımından 8. sıradadır.Ülkemiz açısından bu kadar önemli bir yere sahip olan madenlerin devamlılığını sağlaması açısından İş Sağlığı ve Güvenliğinin de sağlanması gerekir.Fine-Kinney yöntemi,Tehlike ve İşletebilirlik Analiz Yöntemi,Olursa Ne Olur Yöntemi,Birincil Risk Analizi Yöntemleriyle L Tipi Matris(5*5) kullanılarak yapılan risk analiz sonuçlarıyla birlikte oluşabilecek riskin en aza indirgenmesi sağlanarak madenlerin iş sağlığı ve güvenliği açısından sorunsuz bir şekilde çalışmaya devam etmesi sağlanır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Parti itibarının parti sadakati oluşturmasındaki rolü: Yozgat ili örneği
Fatih Şıvgın
Geçmişten günümüze dek bakıldığında siyasi partilerin toplumlar üzerinde oldukça etkili olduğunu görürüz. Bu nedenle tarihin hemen her döneminde kitleleri yöneten ve yönlendiren siyasi partilere rastlanmaktadır. İnsanları belirlenmiş olan ortak bir ideolojinin çatısı altında toplayarak beraber hareket etmek ve hedeflerine ulaşmak için tüm siyasi partiler bir yarış içerisindedir. Bu yarışta hedef kitleyi yani seçmeni etkileyerek kendi safına çekmek için siyasi partiler çok büyük mücadeleler vermektedir. Seçmenin gözünde imaj ve itibarını en yüksek seviyeye ulaştırmak isteyen siyasi partiler, toplumun her kesimine ulaşmak ve onları etkilemek için büyük çaba gösterirler. İmaj ve itibar hedef kitlede sadakatin oluşmasında etkin rol oynamaktadır. İmaj ve itibar hedef kitlenin partiye yönelik tutum ve davranışlarının oluşmasında önemli bir yere sahiptir. Partiler imaj ve itibar çalışması yaparken aynı zamanda partileri sürekliğini sağlayan ve onları her dönem destekleme meyline sahip olana sadık seçmenlerini de oluşturmuş olur. Sadık seçmenler birçok olumsuz durumda dahi partilerini destekleyebilmektedir. İtibar ve sadakat siyasi partilerin tercih edilmesinde rol oynayan önemli faktörler içeresin de yer almaktadır. Bu bağlamda bu çalışma siyasi parti itibarı ile siyasi parti sadakati arasındaki ilişkiyi inceleyerek değerlendirmeyi amaç edinmektedir. İtibar oluşturulması uzun bir süreyi kapsadığından dolayı ülkemizdeki köklü siyasi partilerden olan Adalet ve Kalkınma Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi ve Milliyetçi Hareket Partisi örneklem olarak tercih edilmiştir. Yozgat il sınırları içerisinde yaşayan 18 yaş üzeri 600 seçmenle gerçekleştirilen bu anket çalışmasında veriler toplanarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler doğrultusunda parti itibarı alt boyutlarının kendi aralarında anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca parti itibarının tüm alt boyutları ile parti sadakati arasında da anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki olduğu saptanmıştır. Elde edilen tüm bulgular, çalışmanın bulgular ve sonuç bölümlerinde detaylı olarak sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: İtibar, Sadakat, Siyasi Parti İtibarı, Siyasi Parti Sadakati.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Mecid Mecidi sinemasında doğa
Oğuzhan Olgun
Sinema, yalnızca bir eğlence aracı veya güzel sanat türü değildir. Aksine hayatı ve içindekileri anlamlandırmak için güçlü bir araçtır. Sanattan bilime, felsefeden sosyolojiye birçok alandan yararlanan, bunları içinde barındıran hem de bunlara katkı sağlayan sinema, günümüzün en dikkat çeken ve üzerinde düşünülmesi gereken başlıklarından birisi olan 'doğa' konusunu da incelemek için önemli bir kaynak olabilir. İran sinemasının dünya çapında tanınan yönetmeni Mecid Mecidi, filmlerinde doğa unsurlarına sıkça yer vermekte, doğayı sıradan bir mekan ya da tamamlayıcı unsur olarak ele almaktan ziyade, onu filmlerinin önemli bir parçası olarak kullanmaktadır. Bu çalışma, yönetmenin üç filmi-Cennetin Rengi, Serçelerin Şarkısı ve Söğüt Ağacı odağında, bunları göstergebilimsel yöntemle analiz ederek doğa konusunu keşfetmeyi amaçlamıştır. Genel yaklaşımın tersine, çeşitli doğa unsurları aracılığıyla filmleri anlamak yerine, filmlerden yola çıkıp doğayı düşünsel bir keşfe çıkmak hedeflenmiştir. Bu anlamda Mecidi sinemasında öne çıkan doğa ögeleri analiz edilmiş ve doğa kavramı üzerine çıkarımlara varılmıştır. Bu sayede, günümüz dünyasının önemli ve güncel olgularından biri olan doğa, doğa-insan ilişkileri, çevre ve insan gibi konularda, eşsiz bir kaynak olan sinema sayesinde, önemli okumalar mümkün olmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Nazan Bekiroğlu'nun romanlarında yol ve yolculuk
Cemre Kaplan
Yol ve yolculuk, ilk anlatılardan günümüze kadar sözlü ve yazılı edebiyat geleneğinde yerini koruyan ve edebiyatımızda, bireyin hem maddesel hem de tinsel düzlemde yaşadığı değişim, dönüşüm ve olgunlaşma süreçlerini anlatmak için başvurulan başlıca temalardan biri olmuştur. Kuşkusuz kişinin ekonomik, siyasi, sosyal, kültürel ve psikolojik sebeplerden ötürü gerçekleştirdiği yahut gerçekleştirmek zorunda kaldığı somut/soyut yolculuklar, özellikle roman türünde yansıma bulmuş ve yazarlar tarafından fiili ve hissî olmak üzere her iki yönüyle de ele alınmıştır. Günümüz Türk edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Nazan Bekiroğlu'nun romanları ise roman kurgusuna dâhil edilen kişilerin fiziksel boyutta yaptıkları yolculuklarının yanı sıra iç âlemde yaşanan yolculukları da yansıtması bakımından yol/culuk izleğinin fiziksel ve içsel yönüne kaynaklık etmiştir. Bu çalışmada, Nazan Bekiroğlu'nun romanlarında fiziksel ve içsel planda gerçekleşen yolculukların roman kahramanlarına ve roman kurgusuna katkıları üzerinde durulmuş; yol/culuğun ortaya çıkış sebepleri, romanlarda hangi şekillerde vuku bulduğu ve roman kahramanları için nasıl sonuçlar doğurduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Doküman analizi yönteminin kullanıldığı çalışmanın birinci bölümünde, yol ve yolculuk kavramlarının tanımları yapılmış ve söz konusu kavramların edebiyat dünyasındaki yansımaları ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde; Nazan Bekiroğlu'nun hayatı, edebî kişiliği ve eserleri üzerinde durulmuş, yazarın romanlarının özetleri verilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise ilgili eserler; yol ve yolculuk bağlamında çeşitli başlıklar altında incelenmeye tabi tutulmuş, incelenen eserlerde yol/culuk temasının fiziksel ve simgesel düzlemde kurguya aksettiği gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Nazan Bekiroğlu, Roman, Yol, Yolculuk, Yol ve yolculuk.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Karabuğday unu, patates unu ve nohut unu kullanılarak üretilen glutensiz siron örneklerinin fizikokimyasal, biyoaktif ve duyusal özellikleri ile optimizasyonunun belirlenmesi
Şeyma Okur
Geleneksel bir makarna çeşidi olan siron, genellikle sıcak tuzlu yoğurt (süzme) ile yumuşatılıp üzerine kızartılmış tereyağı dökülerek servis edilen bir makarna yemeğidir. Bu çalışmada ülkemizin ve dünyanın muhtelif bölgelerinde çeşitli tariflerle tüketilen siron yemeğinin çölyak hastalarının da tüketebileceği şekilde glütensiz olarak üretimi ve besin değerinin artırılması amaçlanmıştır. Simplex lattice karışım deneme tasarımı kullanılarak karabuğday (KB17), nohut (NU18) ve patates unu (PU19) ile 3 faktörlü siron üretim dizaynına göre formüle edilen siron örneklerinde glüten ikamesi olarak Plantago ovata (karnıyarık otu) bitkisinin tohum tozu kullanılmıştır. Siron örneklerinin protein, yağ, karbonhidrat, kül, mineral madde, tuz, rutubet ve kurumadde, pH ve asitlik, su aktivitesi, renk, antioksidan ve bileşen ayrıca duyusal analizleri de gerçekleştirilerek yüzey yanıt yöntemi ile optimizasyon çalışması yapılmıştır. Siron ve hammadde örneklerinin protein değerleri en yüksek (%24.06) NU18'de en düşük (%8.12) KB17'de bulunmuştur. Yağ değerleri %0.23-5.35 arasında, karbonhidrat değerleri %61.33-80.25 arasında değişmiştir. Kül değerleri %0.89-5.74 arasında değişmekle birlikte PU19 ve/veya NU18 ilavesinin artışa sebep olduğu görülmüştür. Parlaklık (L*) değerinin 68.97-89.77 arasında değiştiği, en yüksek değeri KB17 örneğinin aldığı bulunmuştur. Siron örnekleri arasında rutubet değeri %5.55-7.61 arasında değişmekte olup, tüm antioksidan-biyoaktif bileşen analiz yöntemleri sonuçlarında S16 nolu kontrol örneği (%100 buğday unu) en düşük değerleri almıştır. Glütensiz siron formülasyonu için yüzey yanıt optimizasyonu 4 adet öneri yapmıştır. Birinci kabuledilebilir öneri KB17 %48.39, PU19 %9.48 ve NU18 %42.13 şeklinde olup, bundan sonraki glütensiz siron çalışmalarında geliştirilerek kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Arazi ve arsa düzenlemesi uygulamalarında inşaat alanı dağıtımı ile imar hakkı aktarımı kullanımı
Demet Tokuş
Yerel yönetimler tarafından planlı şehircilik anlayışı kapsamında yapılan en önemli ve yaygın uygulama Arazi ve Arsa Düzenlemesi (AAD)'dir. Yapılaşmaya uygun olmayan parseller, sahiplerinin onayına bakılmaksızın 3194 sayılı İmar Kanunu, Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği hükümlerine göre parselasyon planları yapılarak uygun imar parsellerine dönüşmektedir. Parselasyon uygulamalarında Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) olarak maksimum %45 kesinti yapılarak, bu kesinti miktarının her parselde eşit miktarda değer artışına karşılık geldiği kabul edilmektedir. Ancak uygulama sonrası her parselin değer değişimi aynı olmamaktadır. Uygulama imar planlarında, düzenleme bölgesinde çeşitli yapılaşmalar oluşarak emsal farklılıkları ortaya çıkmaktadır. Oluşan emsal farklılıkları nedeniyle hak sahipleri arasında anlaşmazlıklar çıkarak yerel yönetimlere olan güven zedelenmektedir. Uzmanlar tarafından adil olmayan değer değişimi için, değer bazlı dağıtım modeli önerilmektedir. Ancak değer dağıtımının gerek yasal altyapısının olmaması, gerekse hangi değerleme yönteminin kullanılacağına ilişkin sorunlar nedeniyle ülkemizde uygulanması oldukça güçtür. Bu tez çalışması kapsamında değer dağıtımının önemli bir bileşeni olan inşaat alan dağıtım modeli önerilmiştir. Erzurum ili, Pasinler ilçesi, Kurtuluş Mahallesi ile Giresun ili, Bulancak ilçesi, Güzelyalı Mahallesinde tescillenmiş parselasyon uygulamaları örnek uygulama olarak alınmıştır. Parsellerin değer değişimleri gösterilerek inşaat alan dağıtım modeli uygulanmış, inşaat alan eşitliği sağlanmıştır. İnşaat alan farklarının ise ülkemiz için henüz yeni bir kavram olan İmar Hakkı Aktarımı (İHA) Sertifikası olarak menkul kıymete dönüştürülmesi önerilerek yerel yönetimler üzerindeki mali külfetin hafifletilmesi sağlanmıştır. Yeni yöntemin kurum ve yatırımcılar açısından nasıl karşılanacağını belirlemek için anket çalışması düzenlenmiş, sonuçlar grafik olarak değerlendirilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Evlat edinme olgusuna toplumsal bakış: Erzincan örneği
Sinem Şirin
Bu çalışmada bireylerin demografik özelliklerinin ve dini yönelimlerinin, evlat edinme hizmetine karşı bakış açılarını ne ölçüde etkilediği incelenmiştir. Ülkemizdeki istatistikî verilere bakıldığında evlat edinme hizmetinin istenilen düzeyde olmadığı, kurum bakımında kalan birçok çocuğun olduğu görülmektedir. Buna yönelik olarak araştırmanın temel problemi "Ülkemizde evlat edinme hizmetinin istenilen düzeye ulaşamamasının altında yatan nedenler nedir?" şeklindedir. Araştırmanın temel varsayımı "Bireylerin dini yönelimlerinin evlat edinmeye yönelik tutumları üzerinde yordayıcı etkisi vardır" yargısıdır. "Bireylerin evlat edinme tutumları cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, medeni durum, çocuk sahibi olma durumu ve gelir düzeyi etkenlerine göre farklılaşmakta mıdır?" soruları ise araştırmanın temel sorularıdır. Evlat edinme ile ilgili alanyazın incelendiğinde konunun daha çok hukuksal boyutunun işlendiği, evlat edinmeye yönelik toplumsal tutuma dair sınırlı çalışmanın mevcut olduğu, dini yönelim ve demografik verilerin evlat edinme tutumuna etkisini inceleyen herhangi bir çalışmanın mevcut olmadığı görülmüştür. Bu çalışmaya benzer herhangi bir çalışma bulunmadığından alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmada çalışma grubunu Erzincan ilinde ikamet eden 30 yaş ve üzeri 500 (kadın= 262, erkek= 238) bireyler oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; demografik bilgi formu, dini yönelim ölçeği ve evlat edinmeye yönelik tutum ölçeği kullanılmıştır. Veri toplama araçları online olarak uygulanmıştır. Verilerin analizinde t testi, korelasyon ve regresyon analizi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), ScheffePost-hoc testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda yaş, gelir düzeyi ve dini yönelim ile evlat edinme tutumu arasında anlamlı bir ilişki bulunurken cinsiyet, eğitim düzeyi, medeni durum, çocuk sahibi olma durumu etkenleri ile evlat edinme tutumu arasında anlamı bir ilişki bulunmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Türkiye'deki illerin hastane öncesi acil sağlık hizmetleri sunum kapasitesinin değerlendirilmesi
Zeynep Yıldız
Her sağlık sisteminde hastane öncesi acil sağlık hizmetleri en kritik aşamalardan biridir. Vakaya ilk müdahalenin gerçekleştirildiği bu aşamada yeterli kapasiteye sahip olunması hizmet kalitesini doğrudan etkilemektedir. Acil sağlık hizmeti sunumunda aktif rol oynayan acil yardım istasyonu sayısı, acil yardım ambulans sayısı, hastane sayısı, hastane doluluk oranı gibi metriklerdeki il bazlı farklılıklar sunulan hizmetin kalitesinde de değişkenliğe neden olmaktadır. Ülke genelinde sağlık hizmetlerine eşit erişimin sağlanabilmesi için illerin acil sağlık hizmetleri sunum kapasitelerinin incelenmesi önem arz etmektedir. İnceleme neticesinde politika yapıcılara eksikliklerin giderilmesi için yönetsel bilgiler sunabilmek mümkündür. Bu çalışma Sağlık Bakanlığının sağlık istatistik yıllarında yayınladığı il bazlı veriler kullanılarak illerin acil sağlık hizmetleri sunum kapasiteleri göreceli olarak değerlendirilmesini amaçlamaktadır.