Göbeklitepe'den Hollywood'a görsel iletişim

Bu çalışma insanlık tarihi süresince sözlü ve yazılı olarak var olan mitlerdeki sembolleri ve bu semboller eşliğinde meydana getirilen anlatıları açıklamayı, geçtiğimiz yüzyılla birlikte geniş kitlelere ulaşan sinema alanında hem görsel hem öykü bazında kullanım alanı bulan mitolojik ögeleri kültür kuramsal yaklaşımlarla değerlendirmeyi hedeflemektedir. Değerlendirmelerin merkezinde sofistike yapısıyla Göbeklitepe bulunmaktadır. Mitostan dönemin kültür koşulları gereği değişimler geçirerek logosa geçen hikayeleri antropolojik olarak incelediğimizde insanın yaşam serüveninin temel noktalarıyla ilgili çıkarımlar yapabilmemiz olanaklı duruma gelmektedir. Var olduğundan beri sosyalleşme ihtiyacı içinde olan insan bu ihtiyacını gidermek amacıyla hikâye anlatıcılığını bir araç olarak kullanmıştır. Sinema, görsel ve işitsel bir sanat olmasının yanı sıra geniş kitlelere ulaşma özelliğiyle hikâye anlatıcılığı açısından sosyolojik olarak önemli bir yer kaplamaktadır. Makalenin sunduğu argümanlara göre anlatılara ihtiyaç duyan sosyal insan, kültürel evrim kodlarına içrek olan ve temelleri mitolojide yatan sembolleri, bunları başarılı bir şekilde kullanan sinema filmlerinde görmektedir. Bir bakıma sinema insandan aldığını insana geri verirken kaybedilen bazı duygu ve düşünceleri farklı bir boyutta yeniden yaşatmaktadır. Kültür kuramsal yaklaşımların yer aldığı bu nitel çalışmada odaklanılan mitolojik sembol alanı neolitik çağa ait bilinen gerçekleri değiştiren Göbeklitepe olacaktır. Farklı insan topluluklarının fiziki ve ruhani buluşma yeri olduğu düşünülen ören yerinde dünyanın birçok mitolojisinde rastlayabileceğimiz semboller, astronomi temelli düzenlemeler, inanç sistemleri ve daha fazlası bulunmaktadır. Farklı çevre ve farklı koşullar altında ortaya çıkmasına rağmen aynı evrimsel kodlara sahip insan hikayeleri, Göbeklitepe'de olduğu gibi günümüzde de sinemada yer almaktadır. Çalışmanın teorik çerçevesini antropoloji, arkeoloji, tarih, sosyoloji, psikoloji, astronomi, sanat gibi farklı disiplinlerden düşünürler, mitler, sinema filmleri ve kültür kuramsal çıkarımlar oluşturmaktadır.

The study aims to explain the symbols and narratives in myths that have existed throughout human history, and to evaluate the mythological elements used both visually and narratively in the field of cinema, which reaches large masses, with cultural theoretical approaches. When we anthropologically examine the stories that pass from myth to logos by undergoing changes, we can make inferences about the adventure of humanity. People who need socialization use storytelling as a tool to satisfy this need. The art of cinema occupies a sociologically important place with its ability to reach large masses. According to the arguments of the article, social human beings, who need narratives, see symbols that are in the codes of cultural evolution and have their roots in mythology in movies. Cinema, which relives some lost feelings and thoughts, gives back to human beings what it has taken from them. The mythological symbol area focused on in the study will be Göbeklitepe, which changes the known facts of the Neolithic Age. Göbeklitepe is the physical and spiritual meeting place of different human communities and contains many symbols. Despite emerging in different environments and under different conditions, human stories with the same evolutionary codes take place in cinema as in Göbeklitepe. The theoretical framework of the study consists of thinkers from different disciplines, motion pictures and cultural theoretical inferences.