Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Köseoglu, Mehmet Ali(2)
- Polat, Eray(2)
- Tang, Thomas Li-Ping(2)
- Yoldash, Mohammad Asif(2)
- Özbek, Mehmet Ferhat(2)
- Banai, Moshe(1)
- Büşra Erdem(1)
- Emre Seyrek(1)
- Erkus, Ahmet(1)
- Fainshmidt, Stav(1)
- Goelzner, Herbert(1)
- Gönül Mete(1)
- Kong, Yin(1)
- Mehmet Salih Kurnaz(1)
- Merve Bahadır(1)
- Newburry, William(1)
- Ozbek, Mehmet Ferhat(1)
- Richter, Ulf Henning(1)
- Schinzel, Ursula(1)
- Shakirova, Svetlana(1)
- Shetach, Ana(1)
- Sigri, Unsal(1)
- Stefanidis, Abraham(1)
- Unal, Cihan(1)
- Şahin, Selim(1)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Health sciences students’ attitudes toward artificial intelligence: predictors of ethical awareness, clinical decision-making, and public health perceptions-a cross-sectional study
Unal, Cihan; Şahin, Selim
This study investigates health sciences students’ attitudes toward artificial intelligence (AI) and the implications for ethical awareness, clinical decision-making, and public health. A cross-sectional survey was conducted between April 27 and May 15 2025, with 668 students from five departments at Gümüşhane University, employing the validated Artificial Intelligence Attitude Scale, which measures benefits, risks, and use, alongside 12 binary-response items assessing ethical, clinical, and public health judgments. Descriptive statistics, t-tests, ANOVA, and logistic regression analyses were applied. Findings indicate that students perceive AI as highly beneficial (M = 4.05) but also associate it with notable risks (M = 2.52; where lower scores indicate a higher level of perceived risk due to reverse coding). Logistic regression analyses revealed that risk perception (reverse-coded; higher scores indicating lower perceived risk) was the most consistent predictor across all dimensions. Specifically, students with lower perceived risk were significantly more likely to reject concerns regarding patient privacy (OR = 2.55, 95% CI [2.03–3.21], p < 0.001), dismiss the idea that relying on AI instead of human expertise is problematic (OR = 1.57, 95% CI [1.25–1.96], p < 0.001), and reject the notion that AI systems may harm public health (OR = 2.52, 95% CI [1.98–3.20], p < 0.001). While participants endorsed AI’s potential in enhancing patient safety, chronic disease management, and preventive care, they expressed significant concerns about privacy, legal responsibility, and a potential weakening of patient–clinician communication. Gender, academic discipline, and prior AI use further differentiated attitudes. The results highlight a dual perception of AI as both an opportunity and a threat, emphasizing that successful integration in healthcare requires not only technical competence but also ethical, legal, and communicative safeguards.
- MakaleAçık Erişim2026The past scene of hospitality ethics: A citation analysis perspective
Polat, Eray; Köseoglu, Mehmet Ali
The literature on ethics research in hospitality has significantly expanded in recent years. The objective of this study is to present a comprehensive overview of ethical research in the field of hospitality literature. This will facilitate insight into future developments by examining the past. A two-step approach is employed, comprising citation analysis, a bibliometric analysis technique, and a systematic review. The former is used to identify themes, which are then discussed in the latter. The citation analysis revealed five main themes of the domain: environmental concerns, organisational citizenship behaviour, reputation management and ethical leadership. Environmental concerns were examined from two perspectives: the viewpoint of hotels and the environmental behaviours of tourists and consumers. Subsequently, a systematic review was conducted using the TCM framework (theory/context/methodology) with the objective of identifying the most prominent theories, contexts, and methodological issues associated with each theme. The issue has predominantly been discussed using quantitative analysis and social-based theories. Research has been mainly conducted in the US and the EU. Environmental ethics is likely to remain a significant area of concern in the future. This study offers a perspective that can aid researchers in developing future studies on ethics and help practitioners enhance the ethical climate of the industry.
- MakaleYalnız künye2025Mapping Ethics Research in the Hospitality Scholarship
Polat, Eray; Köseoglu, Mehmet Ali
This paper examines the role of ethics-related research in shaping the intellectual structure of hospitality-literature through a two-step method. The intellectual structure of the most-cited ethics-related references was revealed by co-citation analysis. Content analysis was made to reveal each cluster’s main themes. A database comprising 9664 references from seven hospitality journals, spanning 60 years, was analyzed. The analysis uncovered four thematic clusters, indicating that organizational citizenship behaviors and environmental-ethics are the predominant topics in the hospitality-ethics literature. The previous studies heavily focused on examining relationships and their practical implications. The study adopted a novel approach to bibliometric analysis that has never been used in hospitality ethics-reviews. The results of the concept-discipline-focused hybrid-review provide a comprehensive understanding of the knowledge domain and indicate research directions.
- Kitap BölümüAçık Erişim2024Does interpersonal justice enhance organizational loyalty? A theory of justice, organizational citizenship behavior, and individualism: Testimony from Kyrgyzstan
Özbek, Mehmet Ferhat; Yoldash, Mohammad Asif; Tang, Thomas Li-Ping
Research suggests that organizational justice has important impacts on work-related attitudes and behaviors, such as organizational citizenship behavior (OCB). In this article, we explore the extent to which individualism moderates the relationship between organizational justice (procedural, distributive, and interactional justice) and OCB (organizational obedience, participation, and loyalty) among citizens in Kyrgyzstan. Specifically, we are interested to know: Which aspects of justice perceptions excite organizational loyalty? We make additional contributions to the literature because most global researchers know very little about how these Western management constructs prevail in this former Soviet Union country, Kyrgyzstan, an under-researched and under-represented region of the world. Results of our data collected from 402 managers and employees in Kyrgyzstan offer the following discoveries. All three justice constructs are related to OCB. Individualism moderates the relationships between (1) distributive justice and organizational participation, (2) distributive justice and organizational loyalty, and (3) interactional justice and organizational loyalty. We develop an intricate theory with provocative implications: Procedural justice produces obedience only and has no impact on organizational participation and loyalty. High distributive justice enhances high loyalty for people with low individualism. High interactional justice promotes high organizational loyalty for people with high individualism. For “individualists,” interactional justice inspires loyalty. Interestingly, distributive justice “can only buy” participation, but “can’t buy” loyalty. Therefore, for individualists, interactional justice outweighs distributive justice for enhancing organizational loyalty. Based on Kyrgyz citizens’ justice, OCB, and individualism, our theory reveals novel insights regarding culture, money attitude, and intrinsic motivation and provides critical and practical implications to the field of business ethics.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Sosyal hizmet uzmanı adaylarının etik sorumluluklarına yönelik nicel bir araştırma
Gönül Mete
Etik, insanların yaşamında büyük yer kaplayan, onların davranış ve eylemlerini etkileyen, toplumun düzenini sağlamaya çalışan, işleyişin daha sağlıklı olmasını amaç edinen kurallar ve ilkeler bütünüdür. Sosyal hizmet insanların ve toplumun refahı için oluşmuş, insan hakları, adalet ve insan onuru için savaşan, bireylere kaliteli hizmet vermek hedefinde olan, gelişme ve ilerleme taraftarı olan bir meslek dalıdır. Etik ve Sosyal Hizmet kavramları düzen, eşitlik, daha kaliteli bir hayat gibi birçok noktada ortak payda içindedirler. Ama genel olarak etik sosyal hizmeti kapsar. Çünkü etik yaşamın hemen hemen her dalına hitap eder, sosyal hizmet de bu dallardan biridir. Sosyal hizmetin de her bir parçası etikle ilişkilidir ve etik olmadan düşünülmesi mümkün değildir. Verilen hizmetlerden, yapılan uygulamalara, müracaatçılara sorumluluklardan, kurumu ve meslektaşlarıyla olan ilişkilerine kadar etikle birlikte harmanlanmaktadır. Etik ilkeler, sosyal hizmetin vazgeçilmez bir parçası ve temel taşıdır. Araştırmada, yapılan nicel çalışma sonucunda sosyal hizmet öğrencilerinin gözünden etik kavramının ne ifade ettiği, müracaatçılara yönelik etik sorumlulukları hakkındaki bilgi ve düşünceleri alınarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, etiğin katılımcılar açısından farklı anlamlar ifade ettiği, herkesin kendi değerlerinin olduğu ve bu değerlere göre cevaplar verdiği gözlemlenmektedir. Etik sorumluluklar hakkında ortak cevaplar verilmiş olsa da ayrıştıkları noktaların da olduğu gözlenmiştir. Etiği ve etik sorumlulukları hem mesleki hem kişisel olarak önemsedikleri ve etik duyarlılıklarının yüksek olduğu anlaşılmaktadır.
- MakaleYalnız künye2023Managers' dispositions toward formal contracts: A cross-country examination
Stefanidis, Abraham; Banai, Moshe; Newburry, William; Fainshmidt, Stav; Richter, Ulf Henning; Schinzel, Ursula; Kong, Yin; Erkus, Ahmet; Shakirova, Svetlana; Ozbek, Mehmet Ferhat
This study integrates institutional and dispositional theories to develop a multilevel model predicting that managers' endorsement of formal contracts increases with the quality of formal institutions. This effect is contingent upon managerial dispositions of ethical idealism and interpersonal trust, which provide a morally driven override of uncertainty and a substitute source of certainty in business practices, respectively. We test our arguments on hand-collected data from 3,652 manager-negotiators in 16 countries. We find that managers endorse formal contracts when they are embedded in contexts with high quality contract enforcement institutions, but this effect diminishes substantially among ethically idealistic managers. These results suggest that an understanding of managers' reliance on formal contracts requires multilevel theory informed by how managerial dispositions interact with the formal institutional context.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021Yeni kamu yönetiminin etik boyutu: T.C. kamu görevlileri etik kurulu üzerine bir analiz
Büşra Erdem
Kamu yönetimi etiği kendi başına kamu yönetimi disiplinleri kapsamında sıklıkla tartışılan bir alanı oluşturmaktadır. Küreselleşme hareketleri ile birlikte 1980'lerden itibaren kamu yönetimine yapılan yeniliklerde kamu yönetimi etiği konusu, ülkelerce büyük ilgi ile karşılanmıştır. Ülkemizde de önemli bir yere sahip olan etik konusu, yeni kamu yönetimi anlayışı bağlamında niteliksel olarak gelişim sağlamıştır. Kamu yönetiminde iyi yönetimi sağlayabilmek için etkinlik ve verimliliği yakalama noktasında etik kurallara ihtiyaç duyulmaktadır. Tez çalışmasında, bahsi geçen etik ilke ve kurallar ile yeni kamu yönetimi anlayışının ilkelerini kamu yönetimine entegre eden ülkelerin, etik dışı davranışlara ve yozlaşmalara daha az rastlayacağı veya bu olumsuz davranışların engellenmesinde daha iyi sonuç alacağı öngörülmektedir. Çalışmada, vatandaşın devlete olan güveninin artmasında, kaliteli hizmet beklentisinin karşılanmasında ve kamu yönetiminin verimli bir şekilde işleyişinin sağlanmasında etkili olan etmenlerden olan etik kavramının, kurum kültürünü oluşturan bir konu haline gelmesi gerektiği işlenmiştir. Bu bağlamda kurumsal hale gelen Kamu Görevlileri Etik Kurulu'nun yapısal ve işlevsel faaliyetleri değerlendirilerek yeni kamu yönetimi anlayışının ilkeleri doğrultusunda olumlu ve eksik yönleri analiz edilmiştir
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021Siyasal etik ve Aliya İzetbegoviç
Merve Bahadır
Siyasal etik, devletin ahlâki sorumluluğu ile ilgilenen temel bir kavramdır. Siyaset ve etik tartışmalarının kökeni Antik Yunan dönemine kadar gitmektedir. Etik kuramlar, siyasal etiğin düşünürler üzerinden farklı ele alındığını göstermektedir. Çalışmada siyasal etik kavramı, 1990-2000 yılları arasında Bosna-Hersek Cumhurbaşkanlığı yapmış Aliya İzetbegoviç üzerinden analiz edilmiştir. Çalışmada söylem ve içerik analizi ile yarı yapılandırmış mülakat yöntemleri kullanılmıştır. Bu doğrultuda demokratik devletin işlevsel olabilmesi için toplumlarda etik değerlerin gelişmesi gerekmektedir. Ayrıca siyasetçilerin de etik kodlara sahip olması şarttır. Aliya İzetbegoviç‟in siyasal yaşamı, bilimsel ve metodolojik yöntemlerle değerlendirilerek ortaya koyulmuştur. Aliya İzetbegoviç siyasette etiği önceleyen ve demokratik bir yönetimin olmazsa olmazı olarak siyasal etiği gören siyasal etik çerçevesinde siyaset yapılması gerektiğini savunan bir siyasetçidir. Aliya İzetbegoviç demokratik değerler için önemli etik kodlara (adalet, erdem, eşitlik, dürüstlük, hukukilik, sorumluluk) sahip bir siyasi liderdir. Tüm hayatı boyunca bu değerleri önemsemiştir. Görev süresi boyunca ve özellikle Bosna Savaşı döneminde, siyasal etik ve etik kodlardan ödün vermemiştir. Anahtar Kelimeler: Ahlâk, Aliya İzetbegoviç, Etik, Etik Kodlar, Siyasal Etik
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2018Tüketici davranışlarında etik boyut: Tüketici etiği ve belirleyicileri üzerine bir araştırma
Mehmet Salih Kurnaz
Bu araştırmada, tüketici davranışları etik perspektiften incelenmiştir. Bu doğrultuda araştırmada ilk olarak, tüketicilerin tüketici etiği konusundaki algılamaları ölçülmüştür. Böylece, tüketicilerin tüketici etiğine ilişkin olarak hangi davranışları kabul ettiği ve hangilerini kabul etmediği belirlenmeye çalışılmıştır. Daha sonra, tüketicilerin makyavelist kişilik eğilimi ve etiksel ideolojileri incelenerek, tüketicilerin makyavelist kişilik eğilimlerinin ve etiksel ideolojilerinin tüketici etiği algılamaları üzerinde ayırt edici bir farklılık oluşturup oluşturmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Son olarak, tüketicilerin demografik özelliklerinin tüketici etiği algılamaları üzerinde belirleyici bir rol üstlenip üstlenmediği incelenmiştir. Araştırmanın sonuçları, tüketicilerin genel olarak tüketici etiği konusunda duyarlı olduklarını, ancak bazı davranışlara tolerans gösterebileceğini göstermiştir. Diğer taraftan, makyavelist kişilik eğiliminin ve idealist etik ideolojinin tüketicilerin tüketici etiği algılamaları üzerinde önemli farklılıklara neden olabileceği görülmüştür. Relativist etik ideolojisinin ise tüketicilerin tüketici etiği algılamaları üzerinde önemli farklılık oluşturabileceğine yönelik istatistiksel kanıta ulaşılamamıştır. Ayrıca, tüketicilerin demografik özelliklerinin tüketici etiği algılamaları üzerinde tüketici etiğinin alt boyutları bazında kayda değer farklılıklara neden olabileceği tespit edilmiştir.
- MakaleYalnız künye2016Theory of Justice, OCB, and Individualism: Kyrgyz Citizens
Özbek, Mehmet Ferhat; Yoldash, Mohammad Asif; Tang, Thomas Li-Ping
Research suggests that organizational justice (procedural, distributive, and interactional justice) has important impacts on work-related attitudes and behaviors, such as organizational citizenship behavior (OCB). In this article, we explore the extent to which individualism moderates the relationship between organizational justice and OCB (organizational obedience, participation, and loyalty) among citizens in Kyrgyzstan. We make additional contributions to the literature because we know very little about these constructs in this former Soviet Union country, Kyrgyzstan, an under-researched and under-represented region of the world. Results of our data collected from 402 managers and employees in Kyrgyzstan offer the following new discoveries. All three justice constructs are related to OCB. Individualism moderates only the distributive and interactive justice to OCB relationships. We develop an intricate theory with provocative implications: Procedural justice produces obedience. For “individualists,” interactional justice inspires loyalty and, interestingly, distributive justice “can only buy” participation, but “can’t buy” loyalty. Therefore, for individualists, interactional justice outweighs distributive justice for organizational loyalty. Based on Kyrgyz citizens’ justice, OCB, and individualism, our theory reveals novel insights regarding culture, money attitude, and intrinsic motivation and provides critical and practical implications to the field of business ethics.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2014İş etiğinin iş tatminine etkisi: Gümüşhane kamu kurumları çalışanları örneği
Emre Seyrek
Gelişen ve küreselleşen dünyada rekabet koşulları gün geçtikçe değişmekte ve zorlaşmaktadır. Bu koşullar içinde örgütler rakipleri karşısında daha başarılı bir yönetim ve iş yaşamı sürdürmeleri için çalışanlarının ve yöneticilerinin iş tatmini seviyesini arttırma yoluna gitmelidirler. İş tatmini seviyesini dikkate alan örgütler buna bağlı olarak iş yerinde iş tatminini arttırma yollarına gitmelerinin yanında iş etiğine de büyük önem vermeleri gerekir. İş yerinde etik kurallarının belirlenmesi ve bunlara etiksel ilkelere uygun şekilde davranılması örgütte iş tatmini seviyesini arttıracaktır. İş etiği anlayışı içinde yaşamını sürdüren örgütler, örgüt içinde güvenilir bir ortam oluşturacaktır. Şeffaf bir yönetim anlayışı, adaleti gözeten yöneticiler ve örgütte çalışanların sosyal ortamı ve ilişkileri etik anlayışı içinde olması örgütü daha başarılı hale getirecektir. İş tatmini arttırmanın yolları arayan ve etik ilkeleri göz önünde bulunduran örgütler küreselleşen rekabet çevresinde güvenle yollarına devam edecek rakipleri karşısında başarılı bir yol izleyeceklerdir. Bu çalışmamızda örgütlerdeki iş tatmini ve iş etiği ilişkisini inceleyeceğiz. Gümüşhane ilinde 12 kamu kurumuna 223 anket yapılmış ve iş yerindeki etik yaşamının ve yöneticilerin etiksel hareketlerinin çalışanların iş tatminine etkisi araştırılmıştır.