Afetlere karşı sosyo-ekonomik kırılganlık endeksinin değerlendirilmesi: Türkiye illeri örneği

Amaç: SEKE (Sosyo-Ekonomik Kırılganlık Endeksi) yoksulluk, insan güvensizliği, bağımlılık, eğitimsizlik, sosyal eşitsizlik, işsizlik, enflasyon, bağımlılık, borç ve çevresel bozulma göstergeleri ile temsil edilmektedir. Bu Endeks, afetlerin veya tehlikeli olayların neden olduğu doğrudan etkileri daha da kötüleştiren göreceli zayıflıkları veya bozulma koşullarını yansıtmaktadır. Yöntem: Çalışma yarı kantitatif bir çalışmadır ve endeks hesaplama yöntemi bir dizi alt göstergeden ağırlıklandırılarak kullanılmaktadır. Çalışma 2015-2017 dönemlerini kapsamaktadır ve Türkiye’nin tüm illerine uygulanmıştır. Bulgular: 2015-2017 döneminde illerin endeks ortalamaları incelendiğinde, endeks değeri en yüksek ilk dört il Şırnak, Batman, Siirt ve Mardin’dir. Buna ek olarak, 26 il yüksek kategoride iken, düşük endeks kategorisine hiçbir il dahil edilmemiştir. Kalan 55 il orta düzeydeydi. Buna göre illerimizin% 32’si yüksek endeks kategorisinde, %68’i orta endeks kategorisindeydi. Sonuç: SEKE değeri yüksek olan illerin genel olarak Doğu ve Güneydoğu bölgesinde yoğunlaştığı görülmektedir. Ayrıca endeks değeri yüksek olan illerde genellikle işsizlik, gelir eşitsizliği, tarımsal büyümeye bağımlılık, temel sağlık imkânlarından yoksun olma ve 5-yaş altı yetersiz beslenme gibi sorunlar olduğu dikkat çekicidir. İller için önerilen alanlarda yapılacak çalışmalar, illerin afetlere karşı sosyo-ekonomik savunmasızlığının azaltılmasına yardımcı olacaktır.