Yayınlar
Koleksiyondaki öğeler
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Spor yöneticiliği bölümü öğrencilerinin kariyer farkındalıkları ile etkili iletişim becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Yunus İlhan
Araştırmanın amacı, Spor Yöneticiliği Bölümünde öğrenim gören öğrencilerin kariyer farkındalıkları ile etkili iletişim becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden olan ilişkisel tarama kullanılmıştır. Çalışma, 2023- 2024 Eğitim Öğretim Yılında, Gümüşhane Üniversitesi Spor Yöneticiliği Bölümünde öğrenimlerini sürdüren 240 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak, Yaşar ve Sunay (2019) tarafından geliştirilen Kariyer Farkındalığı Ölçeği (KFÖ) ile Buluş, Atan ve Sarıkaya (2016) tarafından geliştirilen İletişim Becerileri Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS (v22.0) programı kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin demografik bilgilere ve alt boyutlarına göre incelemeler yapılmış çeşitli farklılaşmalar gözlenmiştir. Katılımcıların kariyer farkındalık düzeyleri ile etkili iletişim becerilerini kullanma düzeyleri arasında anlamlı pozitif doğrusal ilişki olduğu tespit edilmiştir. (p<0.05) Belirli demografik özelliklerin kariyer farkındalıklarını etkilediği, bazı özelliklerin ise etkilemediği görülmektedir. Etkili iletişim becerilerinin ise, ailenin yaşadığı yer, aylık gelir, iyi bir kariyer cümlesindeki öncelikleri etkili iletişim becerilerini etkilemektedir. Bunun yanında, bazı demografik özelliklerin ise etkili iletişim becerilerini etkilemediği tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında araştırmaya katılan öğrencilerin kariyer farkındalık ve etkili iletişim becerisine sahip olduğu söylenebilir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Ahmed Saib Bey'in "Târih-i Sultan Murad-ı Hâmis" adlı eserinin transkripsiyon ve değerlendirilmesi
Ayşe Aktürk
Osmanlı Devleti'nin son yüzyılı olarak nitelendirilen XIX. yüzyıl, birçok siyasi ve toplumsal gelişmeye sahne olmuştur. Bu yüzyıl, özellikle 1876 yılı (H. 1293), üç padişahın görev yaptığı yıl olması nedeniyle "Üç Padişahlı Yıl" olarak anılmakta ve tarihsel açıdan dikkat çekmektedir. Bu çalışmanın odak noktası, yalnızca 93 gün tahtta kalan ancak cülûs ve hal' süreciyle tarihçilerin ilgisini çeken Sultan V. Murad'dır. Tıpkı amcası Sultan Abdülaziz gibi hal' yoluyla tahta çıkan ve aynı şekilde tahttan indirilen Sultan V. Murad'ın kısa süreli saltanat dönemi, sansür uygulamalarının etkisiyle yeterince belgelenememiş ve akademik anlamda sınırlı ölçüde ele alınabilmiştir. Bu çalışmanın amacı, bu döneme bizzat tanıklık eden Ahmed Saib Bey'in kaleme aldığı "Tarih-i Sultan Murad-ı Hamis" adlı eserin transkripsiyonunu yapmak ve kapsamlı bir değerlendirme ile literatüre kazandırmaktır. Eser, V. Murad dönemine dair birincil kaynak niteliği taşımasına rağmen bugüne kadar detaylı bir incelemeye konu olmamıştır. Dört bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde Ahmed Saib Bey'in hayatı ve eserleri tanıtılmış, ikinci bölümde tarih anlayışı ve üslubu analiz edilmiştir. Üçüncü bölümde eser içerik bakımından değerlendirilmiş, dördüncü bölümde ise transkripsiyonlu metne yer verilmiştir. Bu sayede eser, akademik dünyaya kazandırılmış ve araştırmacıların erişimine sunulmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Kulüp sporcularının inovasyonel çalışma eğilimleri ve örgütsel körlük düzeyleri: Sporcuların bakış açısı
Büşra Uyar Şafak
Araştırmanın amacı sporcuların bakış açısından spor kulüplerinin inovasyona yönelik eğilimleri ve örgütsel körlük düzeylerini incelemesidir. Çalışmada katılımcılara Kanario (2017) tarafından geliştirilen Demir, Sertbaş ve Sivrikaya (2020) Türkçe'ye uyarlanan "Sporda İnovasyon Ölçeği" ve Aytemiz Seymen vd. (2016) tarafından geliştirilen "İşletme Körlük Ölçeği" uygulanmıştır. Çalışma Gümüşhane ilinde bulunan futbol, hentbol, voleybol ve halk oyunları sporcularının katılımıyla gerçekleşmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak nicel araştırma yöntemlerinden olan anket yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizi için IBM SPSS 2021.0 programı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda sporcuların demografik özelliklerine ilişkin bulgular için frekans ve yüzde; sürekli değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilks testi ile, ikiden fazla katagorik değişkenlerde Kruskal Wallis non-parametrik varyans analizine başvurulmuştur. İkili karşılaştırmalarda Bonferroni düzeltmesi yapılmıştır. İki gruplu değişkenlerde Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Ölçek puanlarının kendi aralarında yapılan korelasyon analizinde spearman non-parametrik korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre kulüplerde spor inovasyonu puanı ile örgütsel körlük ölçeği toplam puanı arasında yüksek düzeyde, ters yönlü ilişki tespit edilmiştir (r=-0.610; p<0.001). Kulüplerde sporda inovasyon arttıkça, örgütsel körlük düzeyi azalmaktadır (r=-0.621; p<0.001). Genel olarak araştırma sonuçları değerlendirildiğinde kulüplerde spor inovasyonu puanı ile örgütsel körlük ölçeği toplam puanı arasında yüksek düzeyde, negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Araştırma verileri yenilikçi çalışmaların örgütsel körlük üzerinde doğrudan etkili olduğunu ve inovasyon seviyesinin yükselmesiyle birlikte körleşme düzeyinin belirgin şekilde azaldığını ortaya koymaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Afet ve acil durumlarda müdahale personellerinin olay yeri triaj bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Amine Özgün
Bu araştırmada, Hatay 112 Acil Sağlık Hizmetleri (ASH) çalışanlarının Afet ve Acil Durumlarda Olay Yeri Triaj Bilgi Düzeyleri ve etkileyen etmenlerin değerlendirilmesi amaçlandı. Hatay ilinde 112 İl Ambulans Servisi Başhekimliğine bağlı olan acil yardım ambulansları ile müdahaleye çıkan sağlık personelleri araştırmanın evrenini oluşturdu. Veriler 15 Haziran- 15 Kasım 2023 tarihleri arasında toplandı. Çalışmaya toplam 273 sağlık personeli katıldı. Veri toplamada yüz yüze görüşme yöntemi kullanıldı ve ortalama 10 dakikada veri formu dolduruldu. Veri toplama aracı olarak Aghababaeian ve arkadaşlarının (2012) İngilizce olarak geliştirdiği, Aslan'ın (2018) çalışmasında Türkçe ye çevirdiği "Triaj Bilgi Düzeyi" ve "Triaj Beceri Düzeyi Belirleme" ölçekleri ve kişisel bilgi formu kullanıldı. Verilerin analizleri SPSS 27.0 paket programı ile gerçekleştirildi. Ortalamalar "Bağımsız Örneklem t Testi", "Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA)", "Mann-Whitney U Testi" ve "Kruskal-Wallis H Testi" kullanılarak karşılaştırıldı. Gruplar arasındaki anlamlılığı incelemek için "Post-Hoc" analizi kullanıldı. Ayrıca bilgi ve beceri puanı ortalamaları arasındaki ilişkiyi saptamak için "Pearson Korelasyon" ve "Spearman's Korelasyon" analizleri kullanıldı. Araştırmanın sonucuna göre, triaj bilgi düzeyi ve triaj yetenek düzeyi puan ortalamaları ile katılımcıların görev yeri, triaj uygulaması yapma, triaj eğitimi alma, triaj eğitiminin yeterli olup olmama durumuna göre karşılaştırıldığında değişiklik gösterdiği saptandı.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Beden eğitimi ve Spor Yüksekokulu öğrencilerinin liderlik yönelimleri ve benlik saygısı düzeylerinin incelenmesi (Gümüşhane örneği)
Yasin Gömleksiz
Bu çalışma; Spor bilimleri alanında öğrenimlerini sürdüren lisans öğrencilerin liderlik yönelimleri ve benlik saygısı düzeylerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. İlişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini; Gümüşhane Üniversitesi 2023-2024 bahar dönemi, örgün eğitime devam eden, 302'si kadın, 498'i erkek öğrenci olmak üzere, toplam 852 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise; evren gurubundan tesadüfi yöntemle seçilmiş, 163'u kadın, 279'u erkek öğrenci olmak üzere toplam, 442 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak nicel araştırma yöntemlerinden olan anket yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS 2024 programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise; Mann-Whitney U Testi, Kruskal-Wallis Testi, person momentler çarpımı korelasyon analizi (spearman testi) kullanılmıştır. Sonuçların yorumlanmasında p<0.05 anlamlılık düzeyi kabul edilmiştir. Araştırmada belirlenen amaçlara ulaşabilmek için, araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu, Liderlik Yönelimleri Ölçeği ve Benlik Saygısı Ölçeğinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına bakıldığında öğrencilerin liderlik yönelimleri ile benlik saygıları arasında pozitif yönlü ve istatistiki açıdan anlamlı düzeyde ilişkiler tespit edilmiştir. Liderlik yönelimlerinin spor yapılan gün sayısı, hazır metin olmadan konuşabilme demografik özellikleri arasında ilişki olduğu (p<0.05) fakat; yaş, yaşadığı yer ve sınıf değişkeni demografik özellikleri arasında ilişki olmadığı (p>0.05) görülmektedir. Benlik saygısı ile cinsiyet, spor yapılan gün sayısı, kendilerini söz sahibi ve konuşkan görenler, hazır metin olmadan konuşabilme değişkenleri arasında ilişki olduğu (p<0.05) fakat; yaş, yaşadığı yer, spora gönüllü katılım değişkenleri demografik özellikleriyle ilişkisi olmadığı (p>0.05) tespit edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Örtü altı sektöründe kimyasal risk etmenlerin belirlenmesi ve örnek risk değerlendirme metodu uygulaması: Erzurum ili örneği
Özlem Yavuz
Dünya nüfusu büyümekte ve hızla artmaktadır. Bu durum gıda üretimini zorunlu haline getirmektedir. Artan nüfus göz önünde bulundurulduğunda tarımsal üretim büyük önem kazanmaktadır. Üretim yapılması için tarımsal faaliyetler, sürdürebilir tarımsal metotlar, uygun toprak yönetiminin yapılması gerekmektedir. Uygun toprak yönetimi sağlanamadığı zamanlarda ise tarımsal üretim bazı olumsuz sonuçlar doğurmaktadır. Çevresel etmen ve iklim koşullarının sebebiyet verdiği duraksamalar, üretimin devamlılığı, yıl içerisinde ulaşılabilirliği, ürünlerde artış ve yüksek verimliliğin elde edilmesi için ülkemizde 1940'lı yıllarda örtü altı yetiştiriciliği başlamıştır. Örtü altı sektörü iç ortam koşullarını denetlenebilen ve günümüzün en önemli üretim materyalini oluşturmaktadır. Örtü altı sektöründe ihtiyaçların karşılanması, verimli şekilde kullanılması ve verim artışını sağlamak gerekmektedir. Üretimde de verimi arttıran en önemli girdilerden biri olan kimyasal ilaçlardır. Kimyasal ilaçlar çok çabuk etki göstermesi ve kısa sürede sonuç vermesinden dolayı yaygınlaşmış ve kullanım sahaları artmıştır. Tarımsal sektörde üretim aşamalarında istenmeyen zararlı böceklere, mantarlara, yabani ot ve çeşitli hastalıklara karşı korumak amacıyla da kullanılmaktadır. Kimyasal ilaçlar toksik madde olduğu için kullanımının artmasıyla birlikte çevreye geniş çapta salınım sergilemesi insan sağlığı açısından endişe oluşturmaktadır. Çalışmalar esnasında ilaçların hazırlanması, uygulanması, taşıma, karıştırma, yükleme esnalarında çalışanlar yeterli eğitim ve bilgi düzeyine sahip olmamaları, ekosistem için büyük tehdit oluşturmaktadır. Başta tarım çalışanları olmak üzere çevredeki tüm canlılar kullanılmakta olan yanlış ilaçlama uygulamaları yüzünden tehdit altındadır. Bu çalışmanın amacı kimyasalların örtü altı sektöründeki etkilerini İş Sağlığı ve Güvenliği açısından değerlendirmektir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Eğitim fakültesi öğrencilerinin küresel ısınma bilgi düzeylerinin ölçülmesi; Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi örneği
Canan Kübra Özçavdar
Küresel ısınma insan aktiviteleri sonucunda atmosferde bulunan sera gazı miktarının artışıyla dünyanın ortalama sıcaklığının yükselmesine neden olan küresel bir sorundur. Küresel ısınma sorunuyla mücadele için bilinçli bireylerin yetişmesi oldukça önemlidir. Bu çalışmada bilinçli bireylerin yetişmesinde kilit rol oynayan öğretmen adaylarının küresel ısınma fenomeni hakkında bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi'nde eğitim fakültesi öğrenim gören 1329 öğrenci oluşturmaktadır. Kolayda örnekleme tekniğiyle öğrencilere ulaşılmış ve toplamda 614 öğrenciye anket uygulanmıştır. Araştırma verileri 18.10–30.11.2023 tarihleri arasında toplanmış ve SPSS programıyla analiz edilmiştir. Katılımcıların %77.4'ü kadın, %22.6'sı erkek öğrencilerden oluşmaktadır. Ayrıca katılımcıların %40.9'u afet veya afet farkındalığıyla ilgili daha önce ders almışken %59.1'i ise bu konu hakkında daha önce herhangi bir ders almamıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin genel olarak bilgi düzeyinin yüksek olduğu ancak bazı bilgi eksikliklerinin olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının küresel ısınma konusunda bilgi düzeyinin arttırılması için eğitim dünyasında küresel ısınma konusuna daha geniş yer verilmesi, uygulamalı eğitimlerle desteklenmesi ve üniversiteler ile çevreci kuruluşlar arasında iş birliğinin yapılması önerilmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Pandemi döneminde X-Y-Z kuşaklarının yeni medya kullanım alışkanlıkları üzerine bir araştırma
Merve Akıncı
Dünya genelinde birçok insanın yaşamını temelden sarsan Covid-19 pandemisi döneminde tedbir kapsamında alınan bazı sosyal izolasyon kararları bireylerin geleneksel medya, sosyal medya, yeni medya ve internet kullanımı alışkanlıkları ve davranışları üzerinde değişikliklere neden olmuştur. Bu bağlamda X-Y-Z kuşaklarının Covid-19 pandemisi döneminde yeni medya kullanım alışkanlıkları üzerine araştırma yapılmıştır. Araştırmada pandemi döneminde çeşitli alışkanlıkların beraberinde internet, sosyal medya ve yeni medya kullanımı hususunda birçok yaş grubunu doğrudan etkilemiş midir? Medya kullanım alışkanlıkları üzerinde farklılıklar yaşanmış mıdır? Eğer bir değişim-farklılaşma var ise ne ölçüde değişkenlik göstermiştir? Yaşa bağlı olarak teknoloji kullanım alışkanlıklarının öngörülebilir olup olmadığı? Soruları cevaplandırılmaya çalışılmıştır. Çalışmada, Covid-19 pandemi döneminde yeni medya kullanım alışkanlıklarında yaşanan değişikliklerin X-Y-Z kuşakları üzerinden sayısal verilerle açıklanması için nicel araştırma yöntemlerinden olan anket tekniği kullanılarak Spss yardımıyla istatiksel veri analizleri incelenmiştir. Nicel veri toplama modeli olan ilişkisel araştırma modeli ile çalışmada, 11-58 yaş aralığındaki 384 kişiden veri toplanmış ve verilere; frekans analizi, geçerlilik ve güvenirlilik analizi, faktör, analizi, , korelasyon analizi, anova analizi, bağımsız t- testi ve Mann-Whitney U fark testi yapılmıştır. Yapılan test ve analizlerin sonucuna göre Covid-19 pandemi döneminde çeşitli alışkanlıkların beraberinde internet, sosyal medya ve yeni medya kullanımı hususunda; 11-22 yaş aralığında eğitim, 23-44 yaş aralığında iş, çalışma hayatı ve 45-58 yaş aralığında eğlence, vakit geçirmek için kullanmalarına doğrudan etki etmiştir. Bunun sonucunda pandemi döneminde, yeni medya ve sosyal medya kullanımlarının arttığı ve medya kullanım alışkanlıkları üzerinde farklılıkların yaşandığı bulgusuna ulaşılmıştır. Bu nedenle yeni medya teknolojileri kullanımının azaltılması sağlanmalı, sosyal medya kullanımı konusunda bireyler bilinçlendirilmeli, yüz yüze sağlanan iletişim pratiklerinin çoğaltılması ve desteklenmesi sağlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Covid-19- Kuşaklar- Pandemi- Sosyal medya- Yeni medya
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Türkiye'deki göçmenlerin vatandaşlık kazanım ve entegrasyonun hukuki sürecinin incelenmesi
Muhammed Fatih Gergin
Türkiye, coğrafi konumu ve tarihi geçmişi nedeniyle uzun yıllardır önemli bir göç merkezi olmuştur. Son yıllarda yaşanan yoğun göç hareketleri, göçmenlerin entegrasyon süreçleri ve vatandaşlık kazanımı konularını önemli bir tartışma alanı haline getirmiştir. Bu çalışma, Türkiye'de göçmenlerin vatandaşlık kazanımı ve entegrasyon süreçlerinin hukuki temellerini incelemek ve bu süreçlerin izlenmesine yönelik kapsamlı bir çerçeve sunmak amacıyla hazırlanmıştır. Araştırmada göç, entegrasyon ve vatandaşlık kavramları kuramsal temeller üzerinden ele alınmış, Türkiye'deki göç hareketlerinin tarihsel gelişimi, sosyo-ekonomik etkileri ve mevcut hukuki düzenlemeler analiz edilmiştir. Göçmenlerin toplumsal, ekonomik ve hukuki entegrasyon süreçleri incelenmiş; entegrasyonun izlenmesi ve iyileştirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur. Çalışma kapsamında Türkiye'de vatandaşlık kazanımı, tarihsel ve güncel dinamikler çerçevesinde değerlendirilerek çifte vatandaşlık, geçici koruma statüsü ve Suriyeli göçmenlerin vatandaşlık hakkı gibi konulara odaklanılmıştır. Araştırmada nitel analiz yöntemi kullanılmış, mevcut literatür ve hukuki belgeler üzerinden karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılmıştır. Sonuç olarak, Türkiye'deki göçmenlerin entegrasyon ve vatandaşlık süreçlerinin etkin bir şekilde izlenebilmesi için teorik ve uygulamaya yönelik somut öneriler geliştirilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Hazır yemek işletmelerinde menü planlaması ve standart reçetelerin uygulanması: Gümüşhane ili örneği
Mehmet Barut
Gelişen teknoloji ve sanayileşme ile beraber, insanlar evleri dışında profesyoneller tarafından hazırlanan yiyeceklerle beslenmeye başlamışlardır. Zamanla büyüyüp gelişen hazır yemek işletmeciliği pek çok alana yayılmıştır. Günümüzde hazır yemek işletmelerinin çalışma alanı içerisinde okullar, yurtlar, hastaneler, fabrikalar, cezaevleri, ordu, gibi çok sayıda insanların bir arada yaşamını sürdürdüğü kurumlar bulunmaktadır. Hazır yemek işletmelerinde genellikle ucuz yemek politikası izlendiği için, maliyetlerin minimum düzeyde tutulması gerekmektedir. Bu sebeple de hammadde giderlerinden en yüksek faydayı sağlayıp en az gider kalemi oluşturmak adına işletmelerde standart reçetelerin uygulanması gerekmektedir. Bu çalışmadaGümüşhane ili ölçeğinde hazır yemek işletmelerinde uygulanan standart reçetelerin birim başına maliyet hesaplamalarının, porsiyon büyüklüklerinin ve menü planlamasının nasıl, ne şekilde yapılması ve sunulması gerektiğinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu çalışmada, hazır yemek işletmelerinde menü planlaması süreci ve standart reçetelerin uygulanabilirliği üzerine bir analiz gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Gümüşhane ilindeki hazır yemek işletmelerinde uygulanan menü planlama yöntemlerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Veri toplama sürecinde, döküman inceleme ve yüz yüze görüşmeler yoluyla işletme yöneticileriyle etkileşimde bulunulmuş, mevcut standart reçeteler ve maliyet hesaplamaları detaylı bir şekilde incelenmiştir. Araştırma sonuçları, standart reçetelerin uygulanmasının maliyetleri önemli ölçüde düşürdüğünü göstermektedir. İşletmelerde uygulanan standart reçetelerin, porsiyon büyüklüklerine göre hesaplanan birim maliyetleri belirgin şekilde daha düşük seviyelerde kalmakta ve bu da işletmelerin kar marjlarını artırmaktadır. Ayrıca, menü planlaması sürecinde, çeşitli besin gruplarının dengeli bir şekilde yer alması gerektiği vurgulanmıştır. Hazır yemek işletmeleri, maliyet etkinliğini sağlamak için menüdeki yemek çeşitlerini optimize ederken, aynı zamanda besin değerlerini de göz önünde bulundurmalıdır. Elde edilen bulgular, hazır yemek sektöründe sürdürülebilir bir işletme modeli oluşturmak için önemli bir temel teşkil etmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi nekty03759 Numarada Kayıtlı Mecmû'a-i Nezâ'ir (İnceleme-MESTAP'a Göre Tasnif-Metin) Varak:56-126
Aylin Şahin
Klasik Türk edebiyatında önemli bir yer tutan mecmualar, edebî metinlerin tespiti ve incelenmesinde önemli bir işlev üstlenmiştir. Her ne kadar çoğu mecmuanın derleyicisi ve derleme tarihi bilinmese de dönemin edebî zevkini yansıtmaları açısından büyük değer taşır. Mecmualar, yalnızca meşhur şairlerin eserlerini değil aynı zamanda tezkire ve edebiyat tarihlerinde adı geçmeyen şairlerin şiirlerini de içermektedir. Bu yönüyle, dîvânlar ve tezkirelerle birlikte Türk edebiyatı tarihinin temel kaynakları arasında önemli bir yer edinmiştir. Çalışmamız dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde öncelikle mecmua kavramı ele alınmış ardından şiir mecmualarının edebiyat tarihindeki yeri ve önemi hakkında genel bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde, incelenen mecmua tanıtılmış; bu kapsamda mecmuanın genel ve fiziki özellikleri, içeriği, derleyicisi, derlendiği dönem hakkında bilgi, şair kadrosu, şiirlerin nazım şekilleri ve kullanılan aruz kalıpları değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, mecmuada yer alan şiirler, MESTAP (Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi) esas alınarak tablo hâlinde düzenlenmiştir. Yedi sütundan oluşan bu tablo; "yaprak numarası, şairin mahlası, matla beyti ya da bendi, makta beyti ya da bendi, nazım şekli/birimi, vezin ve açıklamalar" başlıklarını içermektedir. Dördüncü bölümde ise mecmuanın 56-126 (55b-124b) varakları arasında yer alan şiirlerin çeviri metnine yer verilmiştir. Bu şiirler, şairlerin dîvânları ile karşılaştırılmış, dîvânlarda bulunmayan şiirler ayrıca belirtilmiştir. Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, Mecmua, MESTAP, Nazîre mecmuası
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Deprem sonrası hatay ili afet sahasında görevli personelin afete müdahale öz yeterlilik ve karşılaştıkları zorluklar ile ilişkili bir araştırma: AFAD personeli örneği
Gizem Höke
Afet müdahalesi, özellikle arama kurtarmada, profesyonel grupların bir araya geldiği iş birlikçi süreçleri içerir. Personelin yalnızca teknik becerilere değil, aynı zamanda öz yeterliliğe de sahip olması gerekir. Bu araştırmada, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından Hatay ilindeki AFAD personelinin öz yeterlilik düzeyleri ve karşılaştıkları zorluklar değerlendirilmiştir. Karma yöntem yaklaşımı kullanılarak nicel veriler "Afet Müdahale Öz Yeterlilik Ölçeği (AMÖYÖ)", nitel veriler ise açık uçlu sorularla toplanmıştır. Nicel veriler SPSS'de betimsel istatistikler ve korelasyon analizleri kullanılarak, nitel veriler ise tematik analiz kullanılarak analiz edilmiştir. Ölçek ortalama sonuçlarına göre, katılımcıların genel özyeterlilik seviyesi %83,84±4,68 yüksekti. Katılımcıların çoğunluğu karar alma, ekip çalışması ve kriz müdahalesi gibi alanlarda kendilerini yeterli hissetmiştir. Nitel bulgular ise psikolojik baskı, iletişim sorunları, kaynak kıtlığı ve koordinasyon eksikliklerinin sahada sıklıkla karşılaşılan zorluklar olduğunu göstermiştir. Bu zorluklar kişisel, afet mağdurlarıyla ilgili ve yönetsel olmak üzere üç ana tema altında kategorize edilmiştir. . Bu çalışma, afet müdahale süreçlerinde yalnızca teknik yeterliliğin değil, aynı zamanda psikolojik dayanıklılığın, etkili iletişimin ve kurumlar arası koordinasyonun da önemli olduğunu göstermektedir. Araştırma sonuçları, özellikle de afet mağdurlarının nitel değerlendirmede yaşadığı zorlukların öne çıkması, bu bulguların AFAD personeli için eğitim politikalarının geliştirilmesine katkıda bulunabilir. Bu açıdan, AFAD personeli için hizmet içi eğitimlerde stres yönetimi ve kriz iletişimi konularına daha fazla önem verilmesi önerilmektedir. Bu bulgular, afet müdahale kapasitesini güçlendirmeyi amaçlayan pratik ve bütüncül eğitim politikalarının geliştirilmesi açısından önemlidir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Çimento fabrikasında kullanılan silisyum maddesinin iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesi ve örnek risk değerlendirmesi uygulaması: Gümüşhane ili örneği
Muhammet Erdoğan
Bu tez, çimento üretim süreçlerinde yaygın olarak kullanılan silisyum maddesinin iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Silisyum, çimento üretiminde temel bileşenlerden biri olup, toz haline geldiğinde solunum yolu hastalıkları, silikozis gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. Bu çalışmada, silisyumun işyerlerinde oluşturduğu tehlikeler ve bu tehlikelerin çalışanlar üzerindeki potansiyel etkileri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Gümüşhane ilinde bulunan bir çimento fabrikasında yapılan bu araştırma, silisyum tozunun iş sağlığı üzerindeki etkilerini ortaya koymayı hedeflemiştir. Çalışma, fabrikadaki mevcut çalışma koşullarını gözlemleyerek, silisyum maruziyetine bağlı sağlık risklerini belirlemiş ve bu riskleri minimize edebilmek amacıyla öneriler geliştirilmiştir. Bununla birlikte, iş güvenliği yönetmeliklerinin uygulanabilirliği, işçilerin korunmasına yönelik alınması gereken önlemler ve fabrikadaki güvenlik önlemlerinin etkinliği üzerinde de durulmuştur. Tezde, risk değerlendirme sürecine de geniş yer verilmiştir. Gümüşhane ilindeki çimento fabrikasında yapılan örnek bir risk değerlendirmesi uygulaması ile silisyum maddesinin neden olduğu sağlık riskleri detaylandırılmıştır. Risk değerlendirmesinde, işyeri koşulları, işçilerin maruz kaldığı silisyum tozu seviyeleri ve bu tozun potansiyel sağlık etkileri dikkate alınarak, iş güvenliği önlemleri ve işçi sağlığına yönelik iyileştirme önerileri sunulmuştur. Risklerin belirlenmesinin ardından, bu riskleri ortadan kaldırmaya yönelik somut öneriler geliştirilmiş ve fabrikada alınması gereken teknik ve idari tedbirler üzerinde durulmuştur. Sonuç olarak, bu tez, çimento fabrikalarındaki iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarını gözden geçirerek, silisyum maddesinin yol açabileceği sağlık risklerini azaltmaya yönelik stratejiler sunmaktadır. Çalışma, işyerlerinde güvenli çalışma ortamları sağlanması ve işçilerin korunması açısından önemli bulgular sunmakta ve Türkiye'deki çimento fabrikalarındaki iş sağlığı ve güvenliği kültürünü geliştirmeye yönelik katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi TY03759 numarada kayıtlı Mecmû'a-i Nezâ'ir (İnceleme-mestap'a göre tasnif-metin) sayfa:1-55
Havana Kaynak
Klasik Türk edebiyatında önemli bir yere sahip olan mecmualar, edebî ürünlerin belirlenmesi ve incelenmesinde büyük rol üstlenmiştir. Bu mecmualar, genellikle farklı şairlerin şiirlerinin bir araya getirildiği yazmalardır ve derleyenin kişisel beğenisine göre düzenlenmiştir. Çoğu zaman derleyicisinin kim olduğu ve ne zaman derlendiği bilinmese de bu eserler dönemin edebî zevkini yansıtmaları bakımından kıymetlidir. Mecmualar, yalnızca tanınmış şairlerin şiirlerini değil aynı zamanda tezkirelerde ya da edebiyat tarihlerinde adı anılmayan şairlerin ve onların eserlerinin de yer aldığı metinlerdir. Bu özellikleriyle, divanlar ve tezkirelerle birlikte Türk edebiyatı tarihinin değerli kaynakları arasında önemli bir konuma sahiptirler. Bu tez kapsamında, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesinde TY03759 (NEKTY03759) demirbaş numarasıyla kayıtlı olan Mecmû'a-i Nezâ'ir adlı yazmanın 1- 55 (1b-55a) varakları arasında yer alan şiirler incelenmiştir. Mecmuanın künyesinde her ne kadar Mecmû'a-i Gazeliyyât ifadesi yer alsa da içeriği incelendiğinde çok sayıda nazireye yer verildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle eserin isminin Mecmû'a-i Nezâ'ir olarak adlandırılmasının daha uygun olacağı kanaatine varılmış ve bu doğrultuda eser isminde değişikliğe gidilmiştir. Çalışma bir giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, bahsi geçen mecmuanın tanıtımı yapılmış; eserin içeriği, fiziksel özellikleri ve içerisinde yer alan şiirlerin hangi şairlere ait olduğu ile bu şairlerin hangi yüzyıllarda yaşadıkları belirlenmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde, mecmuadaki şairler ve şiirler MESTAP (Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi) kurallarına uygun biçimde düzenlenerek tabloya aktarılmıştır. Üçüncü bölümde ise mecmuanın çeviri yazılı metni oluşturulmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Tersanelerdeki ergonomik ve psikososyal risk etmenlerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesi ve örnek risk değerlendirme metodu: Ordu ili örneği
Atakan Ceyhun Öztürk
Tersane sektörü, gemi ihtiyacının karşılanması nedeniyle yüzyıllardır önemini korumaktadır. Ancak, bu işletmelerde kaynak, boya ve taşlama gibi insan faktörüne dayalı iş süreçleri, çalışanlar için çeşitli riskler barındırmaktadır. Çalışanlar, yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak ergonomik ve psikososyal risk etmenleriyle karşı karşıya kalmaktadır. Yanlış duruş, gürültü, sıcaklık, toz, zaman baskısı, çalışanlar arası eşitsizlik ve aşırı iş yükü gibi faktörler, sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamını zorlaştırmaktadır. Bu durum, çalışanlarda kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları, konsantrasyon kaybı, iş veriminde düşüş, yorgunluk ve stres gibi sorunlara yol açabilmektedir. Bu nedenle, gemi inşa sektöründe çalışanların sağlık ve güvenliğini en üst düzeyde tutmak için iş sağlığı ve güvenliği büyük önem taşımaktadır. Bu tez çalışmanın amacı, gemi üretimi sırasında çalışanların karşılaşabileceği riskleri analiz etmek ve değerlendirmektir. Bu kapsamda, tersanede çalışanlar ve çalışma koşulları ergonomik ve psikososyal risk etmenleri açısından değerendirilerek nitel risk değerlendirme yöntemlerinden biri olan Fine-Kinney Risk Değerlendirme Metodu ile elde edilen veriler analiz edilmiştir. Değerlendirme sonucu elde edilen verilerin literatüre katkı sağlanması hedeflenmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Tersanelerdeki kaynaklı imalat işlerinde meydana gelen fiziksel ve kimyasal risk etmenlerinin belirlenerek iki farklı risk değerlendirme metodu ile değerlendirilmesi: Ordu ili örneği
Fatma Bostan
Tersane işletmeleri, farklı iş kollarını bir arada barındıran geniş ve karmaşık sistemlerdir. Gemi üretimi büyük ölçüde birleştirme işlemlerine dayandığından, kaynak işlemleri tersane sahasının hemen her noktasında yaygın olarak uygulanmaktadır. Bu işlemler, uygulanacak alana, kullanılan malzemenin türüne ve yapısına bağlı olarak farklılık göstermektedir. Bu nedenle, çalışanlar işlem sırasında çeşitli risklerle karşı karşıya kalmaktadır. Kaynak makinelerinden yayılan gürültü, titreşim, termal radyasyon, elektrik akımı ve yetersiz aydınlatma gibi fiziksel risk etmenleri; işitme kaybı, göz rahatsızlıkları, elektrik çarpması ve iş kazaları gibi sağlık ve güvenlik sorunlarına yol açabilmektedir. Kimyasal risk etmenleri ise kaynak işlemleri sırasında ortama yayılan zehirli gazlar, tozlar ve buharlar ile kaynak yapılan bölgede bulunan boya, yağ gibi yanıcı maddelerin varlığı nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Ayrıca, gaz tüplerinin açık bırakılması gibi ihmal durumları patlama ve yangın riskini artırmaktadır. Bu fiziksel ve kimyasal riskler, çalışanların sağlık ve güvenliğini doğrudan tehdit etmektedir. Kaynak işlemlerinin yürütüldüğü ortamda çalışanların yanı sıra çevrede bulunan üçüncül kişilerin sağlık ve güvenliklerini en üst düzeyde korumak amacıyla iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu tez çalışması, kaynak işlemleri sırasında çalışanların ve çevrede bulunan üçüncül kişilerin karşılaşabilecekleri fiziksel ve kimyasal riskleri belirlemeyi ve bu riskleri Fine-Kinney ile L Tipi Matris risk değerlendirme metotlarıyla analiz etmeyi amaçlamaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Bireysel deprem direncinin deprem kaygısı ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisi
Esma Nur Korkmaz
Depremler, Türkiye'nin karşılaştığı en yıkıcı doğal kaynaklı afetler arasında yer almakta ve artan sıklıklarıyla bireylerin fiziksel, sosyal ve psikolojik bütünlüğünü tehdit etmektedir. Bu durum, afet sonrası iyileşme süreçlerinde bireysel psikolojik dayanıklılığın önemli bir unsur olarak değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen bireylerin bireysel deprem direncinin, deprem kaygısı ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisini incelemektir. Nicel ve ilişkisel bir desenle yürütülen araştırmada, depremlerden etkilenen 11 ilden 18 yaş ve üzeri 548 bireyden anket yoluyla veri toplanmıştır. Veriler SPSS ve AMOS programlarıyla analiz edilmiş; değerlendirmede betimsel istatistikler ve Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak Bireysel Afet Direnci Ölçeği, Afet Kaygısı Ölçeği ve Yaşam Kalitesi Ölçeği depreme uyarlanarak kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, tecrübe ile başa çıkma deprem kaygısını arttırırken, diğer başa çıkma türleri deprem kaygısını azaltmaktadır. Ortak başa çıkma yaşam kalitesini anlamlı biçinde arttırırken, diğer alt boyutlar yaşam kalitesini negatif yönde etkilemiştir. Ayrıca deprem kaygısının yaşam kalitesi üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi bulunmuştur. Çalışmada elde edilen bulgular, afet sonrası psikososyal müdahale programlarının bireysel direnç faktörleri temelinde yeniden yapılandırılması ve afet yönetiminde bireysel direnç kapasitesinin artırılmasına katkı sunmaktadır.
- Doktora TeziAçık Erişim2025Afet ve acil durumlarda psikososyal destek hizmetlerinin travma ve strese bağlı ruhsal bozukluklar üzerindeki etkisi: kahramanmaraş depremleri örneği
Öznur Çınar
Bu araştırmanın birinci amacı algılanan psikososyal destek ölçeği geliştirmek olup ikinci amacı ise algılanan psikososyal desteğin, psikososyal destek almış olan afetzedelerin ruhsal durumları (Travma sonrası stres bozukluğu, depresyon, anksiyete) üzerindeki etkisini tespit etmektir. Araştırmanın örneklem yöntemi kolayda örnekleme yöntemidir. Yüz yüze anket yöntemi uygulanarak yürütülen araştırmanın, uygulama aralığı 15.02.2024-15.05.2024 tarihleri arasındadır. Toplamda 668 kişiye ulaşılmış olup, 638 katılımcının verileri analize dahil edilmiştir. Araştırmada kullanılan istatistiksel yöntemler: Kapsam geçerlilik oranı, dağılım istatistikleri (ortalama, standart sapma, medyan, çarpıklık ve basıklık), açıklayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, Croncbach alpha, madde-toplam korelasyonları, iki yarı ve Guttman güvenirlilik analizleri, benzeşim geçerliliği, ayrım geçerliliği, birleşik güvenirlilik ve yapısal eşitlik modelidir. Araştırmanın ölçek geliştirme aşamasında 4 alt boyutlu (bilgi, süreç, bireysel fayda ve toplumsal fayda) algılanan psikososyal destek ölçeği geliştirilmiştir. Ölçeğin her alt boyutunun altında 3'er madde olup, toplamda 12 madde içermektedir. Araştırmanın hipotezlerini test etmek için gerçekleştirilen yapısal eşitlik modeli sonucunda regresyon katsayılarından 7 tanesi 0.05 önemlilik düzeyinde anlamlı bulunmuştur. Bilgi alt boyutu ile travma sonrası stres (-0.106), depresyon (-0.109) ve anksiyete (-0.095) arasında düşük düzeyde negatif yönlü ilişkiler bulunmuştur. Süreç alt boyutu ile travma sonrası stres (-0.880), depresyon (-0.955) arasında yüksek ve anksiyete (-0.729) arasında ise orta düzeyde negatif yönlü ilişkiler bulunmuştur. Araştırmanın 12 hipotezinden 6'sı kabul edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Üniversiteli gençlerin geleneksellik ve modernlik bağlamında yurttaşlık algısı (Gümüşhane Üniversitesi örneği)
Elif Yılmaz
Bu çalışmada Üniversiteli gençlerin geleneksellik ve modernlik bağlamında yurttaşlık algısını (Gümüşhane Üniversite Örneği) tespit edebilmek için nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli ile tasarlanmıştır. Araştırma grubu belirlenirken, "Kolaylıkla Bulunabileni Örnekleme" yönteminden yararlanıldı. Araştırmanın evreni Gümüşhane Üniversitesi'nde 2022-2023 bahar yarıyılında derslere devam eden öğrencilerden oluştu. Katılımcılardan araştırmacı tarafından geliştirilen, demografik bilgi formu, Aktif yurttaşlık öz yeterlilik ölçeği ve Geleneksellik-Modernlik ölçeklerini doldurmaları istendi. Çalışmada cinsiyete göre geleneksel ve modernlik ölçeğinin tüm alt boyutlarda anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p<0,05). Aktif yurttaşlık öz yeterlilik alt boyutlarında ise siyasi okuryazarlık alt boyutunda erkek katılımcıların kadınlara göre daha yüksek puanlar aldıkları ve anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Cinsiyet ve sosyal medya kullanım süresine göre geleneksel ve modernlik karşılaştırılmasında kadınlarda sosyal medya kullanım süresi ile geleneksel ve modernlik alt boyutlarında anlamlı farklılıklar tespit edilmezken (p>0,05), erkek katılımcılarda bireysel bağımsızlık ve yerelden kopukluk alt boyutlarında anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). Ölçeklerin alt boyutları kendi aralarında ilişkili oldukları tespit edilirken, her iki ölçeğin alt boyutları arasında anlamlı düzeyde ilişki hesaplanmamıştır. Sonuç olarak üniversiteli genç erkeklerin, kadınlardan daha modern olduğu, üniversiteli gençlerin yaşları arttıkça gelecek odaklılık ve bireysel bağımsızlık düzeylerinde azalma olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Hayatının büyük bir kısmında köyde yaşayanların laiklik, bireysel bağımsızlık ve yerelden kopukluk puanlarının şehir ve ilçede yaşayanlara göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Modern özellikler taşıyan katılımcıların kendisini geleneksel olarak tanımladığı ve geleneksel özellikler taşıyanların ise kendisini modern olarak tanımladığını tespit edilmiştir. Erkek öğrencilerde sosyal medya kullanım süresi arttıkça katılım düzeylerinin azaldığı görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Geleneksellik, Modernlik, Üniversite öğrencileri, Yurttaşlık
- Doktora TeziAçık Erişim2025Afetlerle mücadele: Küresel iklim değişikliğine uyum ve ölçek çalışması
Meryem Akbulut
Afet yönetimi perspektifinden bakıldığında küresel iklim değişikliği ile mücadele etmek artık kaçınılmaz bir hal almıştır. Küresel iklim değişikliğinin neden olacağı etkiler ve afetler göz önünde bulundurulduğunda bu karmaşık durum için ivedi çözüme ihtiyaç vardır. Bu doğrultuda, afetlerle mücadele de, iklim değişikliğine bağlı afet ve acil durumların etkilerini azaltmak ve ortaya çıkmalarını önlemek için kapsamlı uyum çalışmaları yapılmalıdır. Nitelikli ve sürdürülebilir ilerleyen iklim değişikliği uyum çalışmaları sayesinde hem afet riskleri azaltılır hem de iklim değişikliği risk yönetim süreci daha etkin bir şekilde yürütülür. Bu araştırmada, Karadeniz Bölgesi'nde son yıllarda yaşanan meteorolojik kökenli afetlerin ve insan kaynaklı etkilerin yoğun olduğu üç alt bölge dikkate alınarak her biri farklı bir alt bölgede bulunan Kastamonu, Giresun ve Samsun illerini kapsayan bir ölçek geliştirme çalışması gerçekleştirilmiş ve veri toplama sürecinde 1116 kişiye ulaşılmıştır. Verilerin analizi için uygulanan kapsam geçerliği, yapı geçerlilği ve güvenirlik analizleri SPSS 22.00 ve AMOS 24.00 paket programları kullanılarak yapılmıştır. Pilot ve ana uygulama süreçlerinin tamamlanmasının ardından yapısal geçerliliği sağlanan 'Küresel İklim Değişikliği Toplumsal Uyum Ölçeği ve Bilinç Ölçeği' literatüre kazandırılmıştır. Geliştirilen ölçekler aracılığıyla toplumun iklim değişikliği uyum kapasitesi ve bilinç düzeyi belirlenmiştir. İki ölçek arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır (r=0,875: p=0,000). Bu doğrultuda uygun davranış ve hazırlık önerileri sunulmuştur. Ayrıca Karadeniz bölgesi özelinde yapılan üç farklı iklim modeli tahminleri ele alınmış ve artan sıcaklıklar farklı modeller üzerinden verilmiştir. Projeksiyon verileri SWOT analizi ile desteklenmiştir. Elde edilen veriler ışığında Karadeniz Bölgesi, afet yönetimi ve iklim değişikliği alan yazınına fayda sağlayacak öneriler verilmiştir.
