Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Uzun, Sevda(2)
- Aksoy, Bahar(1)
- Aktug, Cemile(1)
- Aydin Sayilan, Aylin(1)
- Aydin, Aydanur(1)
- Aydın, Esra(1)
- Aylin Karakurt(1)
- Ayyıldız, Neşe Işcan(1)
- Bayrak, Nurten Gülsüm(1)
- Bolacali, Edanur Tar(1)
- Cengiz, Burcu(1)
- Coşar, Dilan Aktepe(1)
- Das, H.(1)
- Demir Doğan, Melike(1)
- Dertli, Enes(1)
- Develi, Ibrahim(1)
- Doğan, Melike Demir(1)
- Ekici, Lutfiye(1)
- Erden, Sevilay(1)
- Erkaya, Reyhan(1)
- Güler, Sevil(1)
- Karabulutlu, Ozlem(1)
- Karakaş, Sevda(1)
- Karatas, Seyda Merve(1)
- Kaya, Feridun(1)
- Kaya, Yusuf(1)
- Kocak, Tevfik(1)
- Kocyigit, Emine(1)
- Koçan, Sema(1)
- Lacin, E.(1)
- Merve Vuslat Semanur Görgen(1)
- Mol, Mehmet(1)
- Muhammed Ömer Kılıvan(1)
- Ozbek, Yagmur Demirel(1)
- Polat, Alper(1)
- Ruya Duygu Şen(1)
- Sagdic, Osman(1)
- Sayilan, Samet(1)
- Seçer, Ismail(1)
- Türkkan, Tuğba(1)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1Validation of the Turkish Fear of War Scale (FOWARS): Psychometric Evidence and Associations with Tolerance of Uncontrollability, Psychological Symptoms, and Personality Traits
Kaya, Feridun; Türkkan, Tuğba
Growing geopolitical instability has led to increasing concerns about the psychological impact of war beyond directly affected populations, highlighting the need for culturally appropriate instruments to assess fear of war. In this study, we evaluate the psychometric properties of the Turkish version of the Fear of War Scale (FOWARS) and examine its associations with sociodemographic characteristics and personality traits. A total of 643 adults across two independent samples (sample 1 = 360; sample 2 = 283) completed the FOWARS, the Tolerance of Uncontrollability Questionnaire, the Next Big Five Inventory (BFI-2), the Depression Anxiety Stress Scale-21 (DASS-21), and a sociodemographic information form. Confirmatory factor analysis supported the original two-factor structure of the FOWARS, with the Turkish version demonstrating satisfactory structural validity, convergent validity, discriminant validity, criterion-related validity, strong internal consistency, and measurement invariance across gender. Fear of war was negatively associated with tolerance of uncontrollability and positively associated with depression, anxiety, and stress. In addition, fear of war was significantly associated with gender, socioeconomic status, agreeableness, neuroticism, and conscientiousness. These findings expand the understanding of the individual determinants of fear of war, underscoring the importance of developing targeted interventions for vulnerable populations.
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ2Effects of psychosocial interventions on sexual function, quality of life, and stress in women with gynecologic cancer: a systematic review and meta-analysis
Aydın, Esra; Özcan, Handan; Karakaş, Sevda; Uzun, Sevda
Objectives: To evaluate the effects of psychosocial interventions on sexual function, quality of life, and stress levels in women with gynecologic cancer. Methods: This systematic review and meta-analysis was conducted in accordance with the PRISMA 2020 guidelines. PubMed, Web of Science, EBSCOhost, Google Scholar, and the YÖK Thesis Center were searched between June and July 2024 without year restriction. Randomized controlled and quasi-experimental studies evaluating psychosocial interventions were included. Data were synthesized using meta-analysis and narrative synthesis. Outcomes were synthesized separately for sexual function, quality of life, and stress. Results: Seven studies were included in the analysis. Psychosocial interventions significantly improved sexual function (SMD: 0.868; 95% CI: 0.021 to 1.715; Z = 2.008; p = 0.045; I2 = 89.97%) and quality of life (SMD: 0.709; 95% CI: 0.060 to 1.358; Z = 2.142; p = 0.032; I2 = 88.61%) in women with gynecologic cancer. However, psychosocial interventions did not demonstrate a significant effect on stress levels (SMD: − 1.126; 95% CI: − 2.649 to 0.397; Z = − 1.449; p = 0.147; I2 = 95.65%). Conclusion: This systematic review and meta-analysis indicates that psychosocial interventions are associated with improvements in sexual function and quality of life among women with gynecologic cancer, whereas no statistically significant reduction in stress was observed. Although substantial between-study heterogeneity was present, the overall evidence supports the integration of psychosocial approaches into supportive oncology nursing care.
AtıfScopus1WoS1OpenAlex1İncele - MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ1The relationship between compassion fatigue and levels of depression, anxiety, and stress in nurses: A multicenter cross-sectional study
Coşar, Dilan Aktepe; Ayyıldız, Neşe Işcan; Şimşekli, Derya
Aim This study aimed to investigate the relationship between compassion fatigue and depression, anxiety, and stress levels in nurses. Method This research is a multicenter, cross-sectional study. The study was conducted with 283 nurses in three state hospitals in northeastern Turkey using a purposive sampling method. Research data were collected by the researchers using a Demographic Form, the Compassion Fatigue Scale (CFS), and the Depression, Anxiety, Stress Scale (DASS-21). Descriptive statistics, normality assessment, one-way ANOVA, t -tests, Pearson correlation and multiple linear regression analysis were performed using SPSS 26 software. Results A total of 283 nurses participated in the study. The mean CFS score was 83.97 ± 13.76, while the mean DASS-21 scores were 8.05 ± 4.10 for depression, 4.89 ± 2.97 for anxiety, and 9.22 ± 4.32 for stress. Correlation and regression analyses revealed a strong positive correlation between compassion fatigue and depression (r = 0.574, p < 0.001), a moderate positive correlation with anxiety (0.349, p < 0.001), and a strong positive correlation with stress (0.583, p < 0.001). Multiple regression analysis revealed that depression, stress, male gender, working as a nursing education specialist, and job dissatisfaction were variables significantly associated with compassion fatigue. Conclusion Based on these results, it is necessary to evaluate compassion fatigue in nurses in conjunction with psychological factors as well as individual and professional characteristics. Furthermore, it is important to support nurses' psychological health, develop strategies to address compassion fatigue, and increase individual resilience.
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1Psychological distress and food neophobia: the mediating role of food choice motives among university students
Kocak, Tevfik; Kocyigit, Emine; Ozbek, Yagmur Demirel
Background: Food neophobia, defined as the reluctance to try unfamiliar foods, reduces dietary diversity and quality in young adults. University students, often subjected to psychological discomfort including sadness, anxiety, and stress, may be especially susceptible to restrictive eating behaviors. This study examined the link be-tween psychological distress and food neophobia, focusing on the mediating role of food choice motives in Turkish students. Methods: A cross-sectional online survey was conducted among 801 Turkish university students (232 males and 569 females). The data collection included the Food Neophobia Scale (FNS), the Depression, Anxiety, and Stress Scale (DASS-21), and the Food Choice Questionnaire (FCQ). The body mass in-dex was calculated using self-reported anthropometric measurements. Statistical analyses comprised correlations, multivariable linear regression, and mediation mod-eling using Hayes’ PROCESS macro with 5000 bootstrap samples. Results: Food neophobia was positively associated with all DASS-21 subscales (p < 0.001). Regression analyses identified depression (p < 0.001), stress (p = 0.001), convenience (p = 0.001), and ethical concern (p < 0.001) as significant positive predictors, whereas natural con-tent showed a negative association (p = 0.046). Mediation analyses indicated that food choice motives partially explained the associations between psychological distress and food neophobia. Convenience and ethical concern consistently acted as mediators of risk, while natural content demonstrated a more complex role. Conclusions: Food neophobia among university students is influenced by both psychological distress and food choice motives. Depression and stress exert stronger effects than anxiety, with convenience and ethical concern functioning as consistent mediators.
AtıfWoS1OpenAlex1İncele - MakaleYalnız künye2025Scopus SJRQ1Effectiveness of psychosocial interventions in eating disorders: A meta-analysis study
Bayrak, Nurten Gülsüm; Uzun, Sevda
Background: Psychosocial interventions are an essential component in the treatment of eating disorders that can negatively affect both mental and physical health. Aims: This study was conducted to determine the effect size of psychosocial interventions in eating disorders. Methods: For this meta-analysis study, researches were obtained by searching PubMed, Web of Science, EBSCO host, Google Scholar, and YÖK Thesis Centre databases in August to September 2024 without any year limitation. After the reviews, 15 studies were included. The data were synthesized by meta-analysis and narrative methods. Results: In this meta-analysis, psychosocial interventions in eating disorders were found to improve depression (SMD = −0.371, 95% CI [−0.697, −0.045]; Z = −2.228, p = .026); stress (SMD = −0.545, 95% CI [−1.080, −0.011]; Z = −1.999, p = .046); self-control (SMD = 0.476, 95% CI [0.116, 0.835]; Z = 2.594, p = .009); and emotional eating (SMD = 0.224, 95% CI [−4.305, −0.164]; Z = −2.115, p = .034). Discussion: The results of the study showed that psychosocial interventions in eating disorders are effective in disease symptoms (depression, stress, self-control, and emotional eating). In addition to psychopharmacological treatment, psychosocial interventions should be included in the treatment of eating disorders.
AtıfScopus1OpenAlex1İncele - MakaleYayıncıda açık erişim2025Scopus SJRQ2The Psychometric Properties of the Turkish Version of the Stress Scale for Siblings of Childhood Cancer Patients
Aksoy, Bahar; Doğan, Melike Demir; Bolacali, Edanur Tar; İnci, Tuğba
Aim: This study aimed to evaluate the psychometric characteristics of the Turkish version of the “Stress Scale for Siblings of Childhood Cancer Patients (SCCP)”. Methods: This study was conducted with 273 siblings aged 11-16 of childhood cancer patients (SCCPs) who were treated in a hospital in the Black Sea Region of Türkiye between March 2022 and April 2024. Data were collected with “The Sociodemographic Information Form” and “SCCP”. The data were examined through descriptive statistics, as well as exploratory and confirmatory factor analyzes. Results: The SCCP Turkish version is a valid and reliable scale consisting of 27 items and six sub-dimensions. The SCCP Turkish version explained 77.676% of the total variance. The SCCP Turkish version was found to be summable according to Tukey's test of additivity (p = 0.334), and the test-retest reliability of the scale was r = 0.864 (p < 0.05). Conclusion: This study indicate that the Turkish version of the SCCP is a valid and reliable instrument for evaluating stress levels in siblings aged 11 to 16. Practice Implications: With SCCP, nurses can determine the stress levels of SCCPs and contribute to the planning of necessary interventions to cope with stress.
AtıfScopus4WoS4İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Gümüşhane Devlet Hastanesinde çalışan hemşirelerde stres düzeyinin iş doyumu üzerine etkisi
Ruya Duygu Şen
Bu çalışmasının amacı Gümüşhane Devlet Hastanesinde çaşılan hemşirelerin stres düzeylerinin iş doyumuna etkisini belirlemektir. Kesitsel ve tanımlayıcı tipte olan araştırmanın evrenini Ekim-Kasım 2023 tarihleri arasında Gümüşhane Devlet Hastanesinde çalışan hemşireler (n=182 kişi) oluşturmuştur. Herhangi bir örneklem yöntemi kullanılmadan evrenin tamamına ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri; araştırmacılar tarafından literatür incelenerek oluşturulan sosyodemografik özellikler, hemşirelerin çalışma ortamı kaynaklı risk ve tehlikeler, sağlık durumları ve çalışma şartlarını içeren sorular ile "Beck Anksiyete Ölçeği" ve "Minnesoya İş Doyum Ölçeği" sorularından oluşan anketin bireylerin dinlenme saatlerinde yaklaşık 20 dakika süre içinde direkt gözlem altında uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde frekans, student t testi, One way ANOVA, Tukey testi, pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma kapsamına alınan hemşirelerin anksiyete ve iş doyumlarının düşük düzeyde, içsel ve dışsal iş doyum boyutlarının ise orta düzeyde olduğu bulunmuştur. Herhangi bir psikolojik rahatsızlığı olan hemşirelerin daha fazla anksiyete yaşadığı ancak iş doyumlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Erkek, ileri yaştaki, düzenli beslenen, uyku sorunu yaşamayan, düzenli sağlık kontrolü yaptıran, gündüz çalışan, haftalık 40 saat çalışan hemşirelerin iş doyumlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Hemşirelerin haftalık çalışma saati arttıkça iş memnuniyetleri azalmaktadır. Hemşirelerin uyku süresi arttıkça iş memnuniyetleri artmaktadır.
- Doktora TeziAçık Erişim2023Rol stresörleri ile tükenmişlik ilişkisinde çaba-ödül dengesizliği ve iş-yaşam dengesizliğinin paralel aracı ve aşırı bağlılığın düzenleyici rolü
Şerife Örs
Çalışanların olumsuz stres deneyimlerinin stres unsurlarına yönelik bilişsel değerlendirmeleri çerçevesinde ve dinamik bir süreç içerisinde ortaya çıkacağını öngören işlemsel stres yaklaşımını temel alan bu çalışmada, rol stresörlerinin tükenmişlik üzerindeki etkileri geliştirilen genişletilmiş bir stres modeli çerçevesinde değerlendirmektedir. Önerilen model ile örgütsel rol alanında çaba-ödül dengesizliği ve örgüt dışı rol alanında ise iş-yaşam dengesizliğinin rol stresörleri ile tükenmişlik arasındaki ilişkide oynadığı aracı roller ve bu ilişkilerde kişisel faktör olarak aşırı bağlılık başa çıkma mekanizmasının düzenleyici etkilerini ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında Türkiye genelinde öğretim elemanları, hekim ve hemşirelerden oluşan 705 katılımcıdan oluşan örneklem üzerinde çoklu regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Öncelikle, rol çatışması, rol belirsizliği ve rol aşırı yükü stresörleri ile duygusal tükenme, sinizm ve mesleki yeterlik tükenmişlik boyutları arasındaki ilişkilerde çaba-ödül dengesizliği ve iş-yaşam dengesizliğinin paralel aracı rollerine ilişkin hipotezler test edilmiştir. Ardından, çalışanların aşırı bağlılık düzeylerinin bu aracı etkiler üzerindeki düzenleyici etkisini incelemek amacıyla geliştirilen koşullu aracılık hipotezleri test edilmiştir. Araştırma sonuçları çaba-ödül dengesizliği ve iş-yaşam dengesizliğinin bir arada rol stresörlerin tükenmişlik boyutları üzerindeki etkisine aracılık ettiklerini göstermektedir. Duygusal tükenme ve sinizm boyutlarında her iki aracı değişkenin, mesleki yeterlik tükenmişlik boyutunda ise yalnızca iş-yaşam dengesizliğin aracılığına destek sağlanmıştır. Ayrıca, aşırı bağlılığın rol stresörlerinin çaba-ödül dengesizliği ve iş-yaşam dengesizliği aracılığı ile tükenmişlik boyutları üzerindeki etkisini büyük çoğunlukla düzenlemediği veya beklenen yönün tersine düzenleyerek mevcut etkiyi zayıflattığı tespit edilmiştir. Bu duruma aşırı bağlılığın çaba-ödül dengesizliği ve iş-yaşam dengesizliği ile tükenmişlik boyutları arasındaki ilişkide çoğunlukla beklenenin aksine kısmi tampon görevi görmesinin neden olduğu tespit edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Afet sahası çalışanlarının stres düzeyi ve motivasyon verimliliği ile ilişkili bir araştırma: Ankara ili itfaiyesi örneği
Merve Vuslat Semanur Görgen
Travmatik etkilenimlere çalışma sürecinde daha sık maruz kalınabilecek olağanüstü ve afet sahası gibi meslek gruplarında strese bağlı sıkıntı koşullarının etkilerinin araştırılması önemlidir. Bu çalışmanın amacı; acil durumlar, kazalar veya afet gibi yüksek stresli çalışma koşullarında çalışabilen İtfaiye Teşkilatı çalışanlarının; algılanan stres, motivasyon verimlik düzeyleri ve ilişkilerini değerlendirmekti. Çalışma yönteminde; 10 sorudan oluşan algılanan stres ve 25 sorudan oluşan motivasyon verimlilik ile ilişkili 5'li Likert tip anket soruları Ankara Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Teşkilatı'nda çalışan 292 gönüllü katılımcıya uygulandı. Elde edilen veri sonuçlarına ait ortalama±standart sapma değerleri ve gruplar arasındaki karşılaştırmalar SPSS istatistik programı kullanılarak hesaplandı. Çalışanların stres, motivasyon verimlilik düzeyleri ve ilişkilerinin olup olmadığı gruplar arasında karşılaştırıldı. Algılanan stres ve motivasyon verimlilik ölçeklerinin Cronbach alfa güvenirlik katsayıları sırasıyla:0.634 ve 0.669 idi. Çalışmada yer alan örneklemin algılanan stres (15.47±4.41) ve motivasyon verimlilik (76.29±7.74) düzeyleri orta seviyedeydi. Diğer yandan, çalışanların algılanan stres ile motivasyon verimlilik ortalamaları ve diğer değişkenler arası herhangi bir anlamlı farklılık gözlenmedi (p>0.05). Bu çalışma sonucunda, travmatik olaylara müdahale eden afet sahası çalışanlarının psikolojik yönden olumsuz etkilenme durumlarına karşı periyodik olarak stres düzeylerinin tespiti ve araştırılmasının süreç yönetiminin başarısı açısından yararlı olabileceği düşünülmektedir.
- MakaleAçık Erişim2023Scopus SJRQ3Agreement Between Nurses’ Anxiety And Depression Levels And Their Compliance With Isolation Measures During The Covid 19 Pandemic: An Online Cross-Sectional Study
Demir Doğan, Melike; Aydin Sayilan, Aylin; Sayilan, Samet
Aims: The purpose of this study was to determine the relationship between nurses’ anxiety and depression levels and their compliance with isolation measures during the COVID-19 pandemic. Background: The global COVID-19 pandemic has had severe psychological impacts on nurses. Methods: Following receipt of the requisite approvals, data were collected actively from 289 nurses consenting to participate in the study through an online questionnaire using theinternet/ social media. Results: Mean stress, anxiety, and depression scores were higher among carers for COVID-19 patients than in non-Covidcarers. Analysis revealed significant positive correlation between Isolation Precautions Compliance Scale scores and stress, anxiety, depression, and burnout. Conclusion: Burnout increased while compliance with isolation precautions decreased in this study as stress, anxiety, and depression increased.
AtıfScopus12WoS9OpenAlex5İncele - MakaleAçık Erişim2023Scopus SJRQ1Determining the coronavirus awareness of the Turkish society and the anxiety stress levels
Aydin, Aydanur; Aktug, Cemile; Koçan, Sema; Erkaya, Reyhan; Yasak, Kubra; Cengiz, Burcu; Çalik, Kiymet Yesilcicek; Güler, Sevil; Erden, Sevilay; Karabulutlu, Ozlem
The aim of the study is to determine the awareness of the Turkish society in COVID-19, and determine the anxiety stress levels. Research two months after the start of the outbreak in Turkey has reached 2163 individuals completed the online platform. The Integrated Anxiety Stress Scale significantly changed according to age, gender, marital status and working status after the pandemic. According to the results of multiple binary logistic regression analysis, individuals aged 50 and over, female gender, being single and not working after the pandemic for anxiety; female gender, being married, and post-pandemic study were found to be risk factors for Covid awareness. It is recommended that epidemic awareness studies and information sharing on controlled healing measures are planned considering the anxiety levels.
AtıfScopus2WoS2OpenAlex3İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Absisik asitin kadmiyum toksisitesine maruz bırakılan Arabidopsis thaliana sos5 mutantı üzerindeki etkilerinin araştırılması
Aylin Karakurt
SOS5 lokusu (FLA4), bitkilerin tuz stresi koşullarında hücre yüzeyi yapışma proteinini kodlar ve normal hücre genişlemesi, hücre çeperi bütünlüğü, yapısını devam ettirmede gereklidir. Bu genin mutasyonuyla oluşan sos5 (fla4) mutantı, tuz stresi altında, anormal kök genişlemesiyle kısa ve şişman kök fenotipi sergilemektedir. ABA'nın bu fenotipi baskıladığı bilinmektedir. Çalışmamızda, Arabidopsis thalina mutant bitki Cd stresi altında benzer bir kök fenotipi sergilemiştir. Bu durumun Absisik asit (ABA) hormonuyla ilişkili olarak, fizyolojik, biyokimyasal ve moleküler düzeydeki etkileri bilinmemektedir. Bu amaçla, çalışmada 50 µM Cd stresi altında dıştan 5 µM ABA muamelesi ile mutant sos5 bitkisinin büyüme ve gelişmesi, içsel Cd miktarları, lipid peroksidasyonu, prolin, hidrojen peroksit (H 2 O 2 ) miktarları, süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT) ve askorbat peroksidaz (APX) enzimlerinin aktiviteleri belirlendi. Stres uygulamasının ardından, RNA izolasyonu yapıldı ve cDNA'lar sentezlendi. ABA1, CYP707A3, RD29A ve RD29B genleri ters transkriptaz enzimi ile analiz edildi. Elde edilen bulgulara göre, Cd stresi altındaki sos5 mutant bitkilere dıştan ABA uygulamasıyla yalnız Cd stresi altındakilere göre, mevcut hücresel hasar ortadan kalkmış, içsel H 2 O 2 değeri azalmış, prolin miktarı artmış ve antioksidan enzim aktiviteleri indüklenmiştir. Bu değişimlere bağlı olarak, mutant bitki fenotipik olarak yabani tipe oldukça benzerlik göstermiştir. Cd stresi altında mutant bitkilerdeki ABA ilişkili gen ifadelerinin yabani tipe göre düşük olduğu belirlenmiştir. Cd stresi altında dışarıdan ABA uygulamasının bitkilerdeki içsel Cd miktarını, sadece stres uygulanan gruplara kıyasla, önemli ölçüde düşürdüğü görülmüştür. Çalışmamızda SOS5 gen lokusunun sadece tuz stresiyle ilişkili olmadığını, aynı zamanda Cd stresi koşullarında da hücre duvarı bütünlüğünü sağladığını göstermesi bakımından önemlidir. Elde edilen bulguların, literatürde önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022COVID-19 döneminde sağlık çalışanlarının mesleki risklerinin iş stresine etkisi (Trabzon ili örneği)
Özgehan Erkan
Bu çalışma; COVID-19 döneminde SBÜ Trabzon Ahi Evren Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görev yapan sağlık çalışanlarında mesleki risklerinin iş stresine etkisini belirlemek ve bu risklerden etkilenme derecesini en az düzeye indirmek, iş stresi düzeylerini azaltmak, çözüm önerileri geliştirmek amacıyla tanımlayıcı olarak planlanmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan çalışmanın evrenini Eylül-Kasım 2020 tarihlerinde SBÜ Trabzon Ahi Evren Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görev yapan sağlık çalışanları (n=150 kişi) oluşturacaktır. Evrenin tümü araştırma kapsamına alınmış ve 115 kişiye ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri; araştırmacılar tarafından literatür incelenerek oluşturulan bilgilendirilmiş onam formu, sosyo-demografik özellikler, iş ortamında karşılaşılan mesleki risk ve tehlikeler, iş stresini etkileyen faktörleri içeren sorular ile "Sağlık Çalışanları Güvenliği Ölçeği" ve "Beck Anksiyeti Ölçeği" sorularından oluşan anketin bireylerin dinlenme saatlerinde yaklaşık 20 dakika süre içinde direkt gözlem altında uygulanmasıyla toplanmıştır. Verilerin analizi frekans, ortalama, standart sapma, t testi, Mann Whitney U testi, ANOVA, Kruskal Wallis ve korelasyon testleri kullanılarak yapılmıştır. Tüm testlerde istatistiksel önem düzeyi 0.05 olarak alınmıştır. Bu araştırma kapsamında pandemi sürecinde görev yapan sağlık çalışanlarında SÇGÖ puan ortalaması 156.20±28.33, BAÖ puan ortalaması 34.57±9.76 olarak bulunmuştur. Sağlık çalışanların çalışma saatleri arttıkça iş güvenliği ve anksiyeteleri de azalmaktadır. Sağlık çalışanlarının iş güvenliği arttıkça anksiyeteleri azalmaktadır. Sağlık çalışanlarına yönelik iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin sayısını ve farkındalıklarını arttırıcı çalışmalar yapılmalıdır
- MakaleYalnız künye2022Scopus SJRQ1Analysis of discontinuous contact problem in two functionally graded layers resting on a rigid plane by using finite element method
Polat, Alper; Kaya, Yusuf
In this study, the problem of discontinuous contact in two functionally graded (FG) layers resting on a rigid plane and loaded by two rigid blocks is solved by the finite element method (FEM). Separate analyzes are made for the cases where the top surfaces of the problem layers are metal, the bottom surfaces are ceramic and the top surfaces are ceramic and the bottom surfaces are metal. For the problem, it is accepted that all surfaces are frictionless. A two-dimensional FEM analysis of the problem is made by using a special macro added to the ANSYS package program The solution of this study, which has no analytical solution in the literature, is given with FEM. Analyzes are made by loading different Q and P loads on the blocks. The normal stress (sigma y) distributions at the interfaces of FG layers and between the substrate and the rigid plane interface are obtained. In addition, the starting and ending points of the separations between these surfaces are determined. The normal stresses (sigma x, sigma y) and shear stresses (tau xy) at the point of separation are obtained along the depth. The results obtained are shown in graphics and tables. With this method, effective results are obtained in a very short time. In addition, analytically complex and long problems can be solved with this method.
AtıfWoS23OpenAlex2İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021Takım düzeyindeki paradoksal liderlik tarzının takımın stres seviyesine etkisinde yöneticinin politik desteği ve politik isteğinin düzenleyici rolü
Muhammed Ömer Kılıvan
Araştırmada, taşımacılık sektöründeki bazı illerde (Ankara, Erzincan, Sivas, İstanbul, İzmir) faaliyet gösteren yönetici ve çalışanlar arasında süregelen çalışma örgüsünde paradoksal liderliğin, politik destek ve politik istek etkisi ile stres üzerinde düzenleyici rolü olup olmadığı irdelenmektedir. Araştırma kapsamında 61 yönetici personel ve 335 çalışan (işçi) personele ait veriler internet ortamında anket yöntemiyle elde edilmiştir. Araştırmada ortak yöntem varyansı kullanılmıştır. Yönetici ve çalışanlar takım üyeleri olarak ele alınmış ve iki gruba ayrılarak bölünmüş grup tekniği kullanılmıştır. Ayrıca araştırmamızın mevcut hipotezlerini test etmek için liderin politik desteğinin ve politik isteğinin ekip (takım) düzeyindeki paradoksal liderlik ve stres seviyesi arasındaki durumsal etkilerini tahmin etmek için önyükleme (bootstraping) yöntemi kullandık. Tüm bağımsız değişkenler analizlerde büyük ortalama merkezli olarak ele alınmıştır. Araştırma analizinin sonucunda taşımacılık sektöründe faaliyet gösteren belirli illerde görev yapan yönetici ve çalışanların takım düzeyinde paradoksal liderlik tarzının takımın stres seviyesine etkisinde yöneticinin politik isteğinin düzenleyici rolü olduğuna ve takım düzeyindeki paradoksal liderlik tarzının takımın stres seviyesine etkisinde yöneticinin politik desteğinin düzenleyici rolü olduğu tespit edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021İş-aile ve aile-iş çatışmasının duygusal tükenmeye etkisinde stresin aracı, işkoliklik ve uyku probleminin düzenleyici etkisi
Özge Yıldırım
Araştırma Türkiye'nin çeşitli illerinde faaliyet gösteren bankacılık sektöründe çalışanlar ve hastanelerdeki sağlık çalışanlarından (doktor,hemşire,sağlık personeli) oluşmaktadır.Ayrıca işkolikliğin evlilik yaşam tatmini etkisinde tercih edilen parametreler etkisinde insan hayatına etkisinin olup olmayacağı olursa nasıl olacağı iş-aile çatışması ,duygusal tükenmişlik,iş stresi ve uyku problemi üzerinde ne gibi etkiler getireceği üzerinde durulmaktadır.
- MakaleYalnız künye2021Scopus SJRQ2Effects of GSM 1800 band radiation on composition, structure and bioactivity of exopolysaccharides produced by yoghurt starter cultures
Karatas, Seyda Merve; Ekici, Lutfiye; Develi, Ibrahim; Dertli, Enes; Sagdic, Osman
In this study, the effects of GSM 1800 band radiation on composition, structure and bioactivity of exopolysaccharides (EPSs) produced by Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus and Streptococcus thermophilus were determined. For this, GSM 1800 band radiation was applied to both cultures and characteristics of EPSs extracted from the control groups (K) and the radiation stressed groups (R) were determined. An alteration in the chemical composition of the EPSs was observed and EPS production levels and molecular weights of the EPSs increased following the GSM 1800 band radiation application. Alterations in the functional groups, thermal and morphological characteristics of EPSs following the GSM 1800 band radiation application were confirmed by FTIR, TGA and SEM analysis, respectively. Importantly no alterations in the antioxidant and antibacterial activity of the EPSs were observed following the radiation application. These results suggested the effects of the GSM radiation on final characteristics of EPSs from yogurt starter cultures.
AtıfScopus8WoS5İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019İş doyumunun tükenmişlik düzeyine etkisinde örgütsel sessizliğin aracılık rolü: TRC1 AFAD çalışanları örneği
İsmail Turgut Pala
AFAD personellerinin yoğun çalışma temposu, uzun çalışma saatleri, iş yükü ve yüksek stres altında insanlarla iç içe çalışmaları gerekmektedir. Bu şartlar göz önünde bulundurulduğunda, çalışma koşullarının personeli psikolojik anlamda zaman zaman yorduğu düşünülmektedir. Bu varsayımla başladığımız çalışmamız, Suriye insani krizi nedeniyle yoğun göç almış bölgelerde görev yapan Adıyaman, Gaziantep, Kilis İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri personelleriyle sınırlandırılmıştır. Araştırmamızda AFAD çalışanlarının iş doyum, tükenmişlik ve örgütsel sessizlik düzeyleri anket yoluyla yüz yüze görüşerek ölçülmüştür. Anketlerden elde edilen veriler birbirleriyle ve katılımcıların demografik özellikleriyle karşılaştırılarak analiz edilmiştir. Toplumsal yapı olarak birbirine benzer olan bu üç ilde analiz sonuçlarına göre, Adıyaman'da görev alanların Kilis ve Gaziantep'te görev alan personellere göre tükenmişlik düzeylerinin ve örgütsel sessizlik düzeylerinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kadın çalışanların erkek çalışanlara göre yaptıklarının işten aldıkları doyumun daha az olduğu tespit edilmiştir. Çalışmamızda iş doyumunun tükenmişliğe anlamlı ve negatif yönde etkisi olduğu bulunmuştur. İş doyumunun örgütsel sessizlik üzerinde pozitif etkisi vardır. Örgüt sessizlik iş doyumu kontrolü altında iken AFAD çalışanlarının örgütsel sessizlik düzeylerinin tükenmişlik düzeyleri üzerinde anlamlı ve negatif etkisi vardır. Son olarak, örgütsel sessizliğin aracılık etkisi altında AFAD çalışanlarının iş doyumunun tükenmişlik düzeyleri üzerinde anlamlı etkisi vardır.
- MakaleAçık Erişim2019An Investigation of the Mediator Role of School Burnout between Academic Stress and Academic Motivation
Veyis, Fatih; Seçer, Ismail; Ulas, Sümeyye
The purpose of this study is to investigate the mediator role of school burnout between academic stress and academic motivation in high school students. In the recent years, academic stress and school burnout have been considered among the problems that affect students in many ways. The study group consists of 690 high school students studying at various high school types. Academic stress, school burnout and academic motivation scales were used to collect data. Correlation analysis and structural equation model were used for data analysis. The findings of the study showed that academic stress and school burnout significantly predicted academic motivation and that school burnout had a full mediating role between academic stress and academic motivation. As a result, it is considered that school burnout is an important risk factor for students who have experienced academic stress and it is necessary to include the mediator role of school burnout in the studies aimed at reducing academic stress and improving motivation. The findings obtained from the research were discussed in line with the literature.
AtıfScopus12İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2014Akademisyenlerin iş stresi ile iş motivasyonu ilişkisinin incelenmesi
Zeynep Aslan
Modern çağda, örgütler insan odaklı çalışmanın önemi konusunda büyük bir gelişim göstermişlerdir. Çalışanların iş memnuniyeti iş performanslarına bu ise örgütün performansına yansımaktadır. Çalışanların başarıya ulaşmak için ihtiyaç duydukları motivasyonu sağlamak örgüt için büyük önem arz eder. Bu motivasyon, çalışanın mutluluğu, işine olan ilgisinin artmasını, ekip çalışması gibi birçok alanda personelin olmazsa olmaz ihtiyaçlarındandır. Motivasyonun ihtiyacı olan çalışanlar, aynı zamanda bu motivasyonu kaybetmemek adına çaba sarf etmektedirler. Çağın getirdiği fiziki, psikolojik, sosyal ve ekonomik etkenler bireyleri etkisi altına almış bulunmaktadır. Tüm bu faktörler kişiye olumlu veya olumsuz anlamda etkileyebilir. Bu etkilerin sonucu kaçınılmaz olan stres kavramı ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada, ülkemizde eğitim ve bilim adına en güçlü kurumlardan biri olan üniversitelerde çalışan akademisyenlerin iş motivasyonları incelenmiştir. Artık tüm bireylerin özel veya iş yaşamında karşılaştıkları stresin, akademisyenler üzerinde yapılan çalışmayla, iş motivasyonuna etkisi gözlemlenmiştir. Çalışmada 9 üniversitede çalışan 240 akademisyen üzerinde anket uygulanarak iş stresi ile iş motivasyonu ilişkisi araştırılmıştır.