Bölgesel ekonomik büyüme üzerinde dış ticaretin etkileri: türkiye’de düzey 2 bölgeleri üzerine panel veri analizleri

Bu çalışmanın amacı, dış ticaretin bölgesel ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini incelemektir. Ülke düzeyinde dış ticaretin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini araştıran birçok çalışma bulunurken, bölgesel düzeyde yapılan çalışmalar oldukça sınırlıdır. Dolayısıyla çalışmada, Türkiye'nin 26 adet 'Düzey 2' bölgesinde dış ticaretin bölgenin ekonomik büyümesi üzerindeki etkileri, 2004-2011 dönemi için panel veri eşbütünleşme testleri ile araştırılmıştır. Çalışma kapsamındaki değişkenlere ait veriler, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)'ten elde edilmiştir. Türkiye'de il ve bölgelere ait GSYİH verileri, 2001 yılından sonra yayınlanmadığı için bu değişkeni temsilen çalışmada bölgesel gayri safi katma değer verileri kullanılmıştır. Çalışmada Düzey 2 bölgelerinin tamamını kapsayan panel veri analizleri yanında, Kalkınma Bakanlığı'nın sosyo-ekonomik gelişmişlik derecesine göre yaptığı sınıflandırma dikkate alınarak, panel veri analizleri (i) gelişmiş bölgeler, (ii) gelişmekte olan bölgeler (iii) az gelişmiş bölgeler için de gerçekleştirilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre Türkiye'de hem bölgesel ihracat hem de ithalatın bölgesel ekonomik büyüme üzerinde istatistiki açıdan anlamlı ve pozitif etkileri söz konusudur