Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

• 34
• 14
• 9
• 8
• 7
• 5
• 2
• 1
• 1

Araştırmacılar(8)

• Akbal, Alev
• Altindaş, Sueda
• Bekar, Fevziye
• Dinç, Artum
• Duman, Münevver
• Hatipoğlu, Ertuğrul
• Türkkan, Tuğba
• Yücel, İbrahim

• MakaleAçık Erişim2026/r/gumushane/16266
  Determinants of healthy orthorexia and orthorexia nervosa: the roles of food security, dietary behaviors, and obesogenic environment

  Koçak, Tevfik; Arpa Zemzemoglu, Tuba Eda; Türkkan, Tugba; Bülbül, Kenan; Yilmaz, Birsen

  Orthorexia has recently gained attention as a two-dimensional construct centered on a shared health orientation. Recent conceptual developments distinguish healthy orthorexia (HeOr), defined as a non-pathological interest in healthy eating, from orthorexia nervosa (OrNe), characterized by rigid and compulsive food control accompanied by psychological and social impairment. This cross-sectional study investigated the associations of HeOr and OrNe with sociodemographic variables, dietary behaviors, and obesogenic environmental factors, and aimed to identify shared and distinct determinants of these tendencies with 1,015 adults aged 18-65 years. Orthorexia tendencies were assessed using the Teruel Orthorexia Scale. Additional measures included the Sustainable and Healthy Eating Behaviors Scale, Short Screening Questionnaire of Highly Processed Food Consumption, Adult Food Security Survey Module, Food Label Reading Attitude Scale, Food Choice Questionnaire, and the Obesogenic Environment Assessment Scale. In the adjusted regression models, HeOr was positively associated with sustainable and healthy eating behaviors (beta = 0.26), AFSS food-insecurity severity score (beta = 0.11), food label reading attitudes (beta = 0.07), health-related food choice motives (beta = 0.09), natural-ingredient preference (beta = 0.14), weight-control motives (beta = 0.15), ethical food choice motives (beta = 0.10), and obesogenic social determinants and effects (beta = 0.09). Conversely, affordability-related motives (beta = -0.08), emotional appeal (beta = -0.15), familiarity (beta = -0.10), and obesogenic cultural determinants/access to experts (beta = -0.12) were negatively associated with HeOr. For OrNe, positive associations were observed with sustainable and healthy eating behaviors (beta = 0.13), AFSS food-insecurity severity score (beta = 0.17), mood-related food choice motives (beta = 0.13), weight-control motives (beta = 0.26), familiarity (beta = 0.09), ethical food choice motives (beta = 0.18), and obesogenic social determinants and effects (beta = 0.30), whereas health-related food choice motives (beta = -0.12), affordability-related motives (beta = -0.08), and emotional appeal (beta = -0.24) showed negative associations. These findings suggest that orthorectic tendencies are associated with individual health motivations as well as broader behavioral and environmental contexts; however, because of the cross-sectional design, these associations should be interpreted as correlational and hypothesis-generating rather than causal.

  • 
  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2026/r/gumushane/19477
  Navigating Ethnic Issues on Clubhouse: Digital Experiences of Autochthon Turks in Iran

  Dinç, Artum

  This research investigates how issues related to ethnic politics in Iran are articulated by Turkish civil activists on the digital platform Clubhouse. It specifically examines: (1) The thematic categories under which these issues are raised; (2) The discursive dynamics shaping their discussion; (2) The organization and moderation of the chatrooms; and (4) The profiles of the participants. Employing a cultural sociology approach, the study analyzes how Clubhouse chat rooms –characterized by real-time verbal interaction– operate as emerging virtual public spaces for articulating ethnic grievances. It further explores whether these spaces facilitate the sharing of collective memory, the production of counter-hegemonic identity discourses, and the enactment of digital solidarity practices. The research ultimately aims to offer a descriptive analysis of the thematic content, discursive dynamics, organizational modalities, and participant profiles within this context of digital activism. A qualitative research method was employed in this study. Data were collected through participant observation by directly engaging in relevant Clubhouse chat rooms between 28 March and 1 May 2025. The data were subsequently categorized using conversation analysis. In accordance with the study’s objectives and research questions, the findings were organized and interpreted under four thematic headings: (1) Topics raised; (2) Discursive dynamics; (3) Organization and moderation of the chatrooms; and (4) Participant profiles. In the conclusion, the findings were evaluated through the conceptual lens of network power, networking power, networked power, and network-making power, as developed by Manuel Castells in his Network Theory of Power. The analysis also considered whether interactions on Clubhouse contribute to addressing issues stemming from ethnic politics in Iran. Furthermore, recommendations were proposed to enhance the effectiveness, inclusivity, sustainability, and solution-oriented nature of these virtual engagements. Overall, the study offers an original sociological framework for understanding the ethno-cultural activism of autochthon Turks in Iran within the virtual public space.

  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2026/r/gumushane/19476
  Üniversite Öğrencilerinin Hayvan Hakları ve Sokak Hayvanlarına İlişkin Tutumlarının Sosyal Hizmet Perspektifinden İncelenmesi

  Hatipoglu, Ertugrul; Yücel, Ibrahım

  Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinin hayvan haklarına yönelik tutumlarının çeşitli demografik değişkenler açısından incelenmesi ve sokak hayvanları sorununa ilişkin görüşlerinin sosyal hizmet perspektifinden ele alınması amaçlanmıştır. Araştırmada nicel yöntem ve genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Türkiye’nin 19 farklı ilindeki ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrenim düzeyindeki 493 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Katılımcıların belirlenmesinde basit rastgele örnekleme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Sosyodemografik Bilgi Formu ile Hayvan Haklarına İlişkin Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmış ve elde edilen veriler SPSS aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmada, cinsiyet ve düzenli olarak sokak hayvanlarını besleme ile hayvan haklarına yönelik tutum arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, üniversite öğrencilerinin hayvanların refahı konusunda yürütülen kamu hizmetlerini yetersiz bulduğu, hayvanların tamamen toplanıp barınaklara götürülmesi veya uyutularak öldürülmesi gibi alternatif yöntemleri onaylamadığı belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, hayvan hakları ve refahına yönelik mevcut uygulamaların yetersizliğini ortaya koymuştur. Katılımcı bir anlayışla belirlenecek kapsamlı ve sürdürülebilir politikaların hayvanların refahına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2026/r/gumushane/19460
  The mediating role of general attitude towards artificial intelligence in the relationship between thriving at work and psychological well-being

  Bekar, Fevziye

  This research examines the mediating role of general attitudes towards artificial intelligence in the effect of employees' levels of thriving at work (a personal resource) on their psychological well-being, within the framework of the Job Demands and Resources (JDR) theory. The limited number of studies in the literature that integrate attitudes towards self-development, work psychology, and artificial intelligence based on the Job Demands and Resources theory constitute the basis for this research. A quantitative research approach was adopted in the study; data obtained from 399 healthcare workers using a convenience sampling method and a two-stage data collection process were analysed using the PROCESS Macro (Model 4). The findings show that employees' levels of thriving at work increase their attitudes towards artificial intelligence and that these attitudes positively influence their psychological well-being. Consequently, this research adds a technology-based perspective to the Job Demands and Resources theory and offers important insights for organisations to develop employee-focused technology integration and human resources strategies.

  • 
  • 
  İncele
• Derleme MakaleAçık Erişim2026/r/gumushane/19436
  Gender and Mental Health: Challenges Faced by Women and a Feminist Perspective

  Türkkan, Tuğba; Odaci, Hatice

  Mental health issues affect millions of people worldwide, leading to negative outcomes in various areas such as academic achievement, job performance, and quality of life. Women are known to be more prone to mental health problems than men, a phenomenon explained by biological sensitivity, genetic and hormonal differences, physiological stress responses, and exposure to environmental risk factors. However, research examining the impact of gender roles on mental health remains limited. Gender roles shape individuals' thought patterns, self-esteem, and emotion regulation strategies, making them significant factors that can influence mental health. In this context, the study aims to explore the effects of gender norms on mental health from a feminist perspective and evaluate the role of gender-based antecedents in this process through a review of the current literature. The study findings reveal that traditional gender roles negatively affect women’s mental health, while approaches promoting equality yield positive outcomes. Enhancing women’s access to education and economic independence is a crucial step toward reducing gender-based inequalities. Additionally, implementing gender equality policies and increasing inclusive representations in the media can mitigate the adverse effects on mental health. Education, awareness campaigns, and supportive social policies have the potential to reduce the impact of gender roles and improve individuals’ mental health. This study aims to guide effective mental health policies and targeted interventions.

  • 
  • 
  • 
  İncele
• MakaleYalnız künye2026/r/gumushane/19432
  Yoksulluğun Tanımı ve Nedenleri Üzerine Soybilimsel Çözümleme

  (Alieva), Vildane Özkan; Dinç, Artum

  Bu çalışmada, yoksulluğun tanımı ve nedenleri farklı paradigmatik yaklaşımlar bağlamında incelenerek, bu yaklaşımların söylemsel temellerinin soybilimsel sorgulama yöntemi ve eleştirel söylem analizi tekniği uygulanarak açığa çıkarılması amaçlandı. Nitel araştırma modeli kullanılarak veriler yoksulluğun tanımı ve nedenlerini içeren temel kuramsal çalışmaların incelenmesiyle toplandı. Bulgular, toplanan veriler soybilimsel sorgulama ve eleştirel söylem analizi süreçlerinden geçirilerek elde edildi. Analiz süreci sonucunda, farklı evren açıklama modellerine içkin bilgi-iktidar ilişkileri çerçevesinde yoksulluğun tanımlanma ve nedenselleştirme biçimleri sınıflandırıldı. Bulgular, alt kültür eksenli davranışçı, piyasa rasyonalitesi eksenli işlevselci ve üretim ilişkileri eksenli çatışmacı yaklaşımların temsilcilerini, tanımlama ve nedenselleştirmelerini, temel kavramlarını ve varsayımlarını karşılaştırmalı olarak sunmaktadır. Ayrıca, her yaklaşımın güçlü ve zayıf yönleri, metodolojik sınırlılıkları ve söylemsel işlevleri eleştirel söylem analizine tabi tutularak yorumlandı. Özellikle işlevselci ve neoliberal söylemler çerçevesinde yoksulluğun depolitize edildiği, bireysel sorumluluk ve piyasa rasyonalitesinin vurgulandığı; çatışmacı yaklaşımlarda ise yapısal nedenlerin görünür kılınmasına rağmen mikro düzey farklılıkların göz ardı edildiği tespit edildi. Sonuç bölümünde çok boyutlu, tarihsel, dizgesel ve söylemsel bir olgu olarak yoksulluğun nesnel bir biçimde nedenselleştirilip tanımlanabilmesi için bütüncül, çok katmanlı ve eleştirel sorgulamayla analiz edilmesi gerektiğinin altı çizilerek akademik çalışmalarda yoksullar ve yoksulluğun görünümlerinden ziyade yoksullaştırma süreçlerine yönelmenin daha isabetli olacağı vurgulandı.

  • 
  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2026/r/gumushane/19405
  İşe Yabancılaşmanın İşgören Performansı Üzerindeki Etkisinde Yapay Zekâya Yönelik Tutumun Düzenleyici Rolü: Akademisyenler Üzerine Bir Araştırma

  Bekar, Fevziye

  Bu çalışma, “yapay zekâya yönelik tutum, işe yabancılaşmanın işgören performansı üzerindeki etkisini nasıl şekillendirmektedir?” araştırma sorusuna yanıt aramaktadır. Alan yazında işe yabancılaşma ile işgören performansı arasındaki ilişki yaygın biçimde incelenmiş olmakla birlikte, bu ilişkinin dijitalleşen çalışma ortamlarında hangi koşullar altında değiştiğini inceleyen sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın temeli duygusal olaylar teorisine dayandırılmaktadır. Duygusal Olaylar Teorisi’ne göre iş ortamında yaşanan olaylar işgörenlerde duygusal tepkilere sebep olmaktadır. Bu tepkiler ise işgörenlerin tutum ve iş davranışlarını etkilemektedir. İş yerlerinin yapay zekâ odaklı bir dönüşüme sahip olması önemli bir olaydır. Bu kapsamda yapay zeka genel tutumun iş hayatına etkileri incelenmek istenmiştir. Alan yazındaki boşluktan ve güncel gelişmelerden hareketle bu araştırma, kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen akademisyenlerden (N = 288) elde edilen veriler doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. PROCESS Macro (Model 2) aracılığıyla test edilen araştırma modelinin sonucunda, işe yabancılaşmanın işgören performansı üzerindeki olumsuz etkisi pozitif yapay zekâ tutumu ile zayıfladığı bulgulanmıştır. Bu araştırma yapay zekânın tutumsal yönünü incelemekte ve iş hayatına yönelik önemli çıkarımlar sunmaktadır. Alan yazına kuramsal ve ampirik katkılar sağlamaktadır.

  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2026/r/gumushane/19345
  İstihbaratın Üç Simgesel Yüzünün Karşılaştırmalı Çözümlemesi: Haber, Keşif ve Akıl

  (Alieva), Vildane Özkan; Dinç, Artum

  Bu makale, istihbaratı yalnızca teknik bir güvenlik kapasitesi olarak değil, dilsel miras, tarihsel bellek ve kurumsal öz-anlatılar içinde kurulan bir kültürel anlam alanı olarak ele almaktadır. Çalışmanın amacı, Türkçede “istihbarat”, Rusçada “razvedka” ve İngilizcede “intelligence” terimlerinin Türk, Rus ve İngiliz kültürlerindeki simgesel kuruluşunu karşılaştırmalı olarak çözümlemektir. Araştırma, kültürel sosyolojiyi temel kuramsal çerçeve olarak benimsemekte ve karşılaştırmalı tarihsel analiz ile söylem-tarihsel yaklaşımı birlikte kullanmaktadır. Veri kümesi, kamuya açık resmî mevzuat ve kurum metinleri, akademik yazın, sınırlı ama örnekleyici medya metinleri ve seçilmiş popüler kültür ürünlerinden oluşmaktadır. Bulgular, istihbaratın her üç bağlamda ortak bir teknik kapasiteye işaret etmekle birlikte, farklı kültürel kodlar içinde farklı meşruiyet dilleri kazandığını göstermektedir: Türk bağlamında haber alma, devletin bekâsı ve kurumsal koruma; Rus bağlamında keşif, güvenlik ve fedakâr devlet ajanı; İngiliz bağlamında ise analitik akıl, profesyonellik ve hukuki meşruiyet öne çıkmaktadır. Makale, bu farkların yalnızca kurumsal tanımlarda değil, James Bond, Ştirlitz ve Teşkilat gibi popüler kültür ürünlerinde de yeniden üretildiğini ileri sürmektedir.

  İncele
• MakaleYalnız künye2026/r/gumushane/13860
  Aged people with chronic diseases dying: An investigation of metaphorical perceptions and cognitive structure; [Sterbende ältere Menschen mit chronischen Erkrankungen: Eine Untersuchung metaphorischer Wahrnehmungen und kognitiver Strukturen]

  Demir Çam, Sevgi; Uzun, Sevda; Aydin, Esra; Altindaş, Sueda

  Purpose: This study was designed to examine the metaphorical perceptions and cognitive structures of aged individuals with chronic diseases towards death. Methods: The research was conducted as a qualitative study based on metaphor analysis. Data were collected using a semi-structured interview form that investigated the metaphorical perceptions of 15 individuals with chronic diseases towards death and a form that was asked to be explained with drawing technique. In the semi-structured interview form “Death is like … because …”, metaphor expression was included, and in the other part “Describe your thoughts about death with drawings”, the form containing the expression was used. The data were analyzed using the content analysis technique. The study was conducted and reported according to the COREQ checklist. Results: It was determined that the old individuals with chronic diseases who participated in the study produced 4 metaphors with the writing technique and 4 metaphors with the drawing technique. As metaphors, the themes of end of life and a new beginning, extinction and feeling of emptiness, journey of life, salvation and reunion were determined. Conclusion: As a result of the study, it was determined that old individuals with chronic diseases had anxiety about death. In addition, it was determined that old individuals had negative and positive cognitive schemas about death. In this context, old individuals with chronic diseases may need psychosocial support systems.

  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2026/r/gumushane/13844
  Validation of the Turkish Fear of War Scale (FOWARS): Psychometric Evidence and Associations with Tolerance of Uncontrollability, Psychological Symptoms, and Personality Traits

  Kaya, Feridun; Türkkan, Tuğba

  Growing geopolitical instability has led to increasing concerns about the psychological impact of war beyond directly affected populations, highlighting the need for culturally appropriate instruments to assess fear of war. In this study, we evaluate the psychometric properties of the Turkish version of the Fear of War Scale (FOWARS) and examine its associations with sociodemographic characteristics and personality traits. A total of 643 adults across two independent samples (sample 1 = 360; sample 2 = 283) completed the FOWARS, the Tolerance of Uncontrollability Questionnaire, the Next Big Five Inventory (BFI-2), the Depression Anxiety Stress Scale-21 (DASS-21), and a sociodemographic information form. Confirmatory factor analysis supported the original two-factor structure of the FOWARS, with the Turkish version demonstrating satisfactory structural validity, convergent validity, discriminant validity, criterion-related validity, strong internal consistency, and measurement invariance across gender. Fear of war was negatively associated with tolerance of uncontrollability and positively associated with depression, anxiety, and stress. In addition, fear of war was significantly associated with gender, socioeconomic status, agreeableness, neuroticism, and conscientiousness. These findings expand the understanding of the individual determinants of fear of war, underscoring the importance of developing targeted interventions for vulnerable populations.

  • 
  • 
  İncele