Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
Yayınlar
- Doktora TeziYalnız künye2026Sağlık çalışanlarının olağan dışı durumlarla ilişkili stresle başa çıkma ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması
Nursel Kuyrukluyıldız
İster doğa kökenli afetler ister teknolojik kaynaklı olsun, sağlık personeli olay yerinden ilk müdahale alanlarına ve hastane prosedürlerine kadar aktif rol oynar. Afetlerdeki temel amaç, mümkün olan en kısa sürede mümkün olan en fazla hayatı kurtarmaktır. Bu nedenle, sağlık çalışanları afet mağdurlarıyla uzun süreli temas kurar ve hem fiziksel hem de duygusal sorumluluklar üstlenir. Bu durum, sağlık personelinin stres seviyelerini artırır ve stres yönetimi becerilerini hayati hale getirir. Bu çalışmada, acil durumlarda sağlık profesyonellerinin stresle başa çıkma seviyelerini değerlendirmek amacıyla ‘Sağlık Çalışanlarının Olağan Dışı Durumlarla İlişkili Stresle Başa Çıkma Ölçeği (SOSBÇÖ)’ geliştirilmiştir. Ölçek geliştirme sürecinde metodolojik ve kesitsel bir araştırma tasarımı kullanılmıştır. Örneklem grubuna kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılmıştır. Çalışmanın evreni, Erzincan ve Gümüşhane illerindeki sağlık çalışanlarından oluşmakta olup (n=1010), keşfedici faktör analizi (EFA) için (n=706), doğrulayıcı faktör analizi (CFA) için (n=304) ve Kaiser–Meyer–Olkin (KMO=0,976), Cronbach's Alpha (α=0,949), McDonald's Omega (ω=0,953) gibi yüksek geçerlilik ve güvenirlik göstergeleri elde edilmiştir. Sonuç olarak, Maslow’un insan ihtiyaçları hiyerarşisi dikkate alınarak, 30 maddeden oluşan; fizyolojik, güvenlik, sosyal, saygı ve kendini gerçekleştirme olmak üzere beş alt boyutlu ve 5’li Likert formatında ölçek hazırlanmıştır. Ölçüt bağlantı geçerliğinde, psikolojik sağlamlıkla istatistiksel olarak anlamlı korelasyon göstermiştir (p<0,05). Ölçeğin, özellikle sağlık profesyonellerinin olağanüstü koşullarda stresle başa çıkma düzeylerinin değerlendirilmesinde, psikolojik sağlamlığın desteklenmesine yönelik uygulamaların planlanmasında ve normal koşullarla karşılaştırmalı değerlendirmelerde yararlı bir araç olacağı düşünülmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2026Sağlık çalışanlarında istenmeyen olay bildirim engeli algısı ile istenmeyen olay bildirim tutumu arasındaki ilişkinin incelenmesi: Gümüşhane Devlet Hastanesi örneği
Nuran Koç
Bu araştırmanın amacı, Gümüşhane Devlet Hastanesi’nde görev yapan sağlık çalışanlarının istenmeyen olay raporlama süreçlerine yönelik tutumlarını ve bu tutumları etkileyen bireysel, kurumsal ve sistemsel engelleri belirlemektir. Hasta güvenliği kültürünün güçlendirilmesi açısından kritik bir öneme sahip olan istenmeyen olay raporlaması, sağlık hizmetlerinde hataların nedenlerini ortaya koyarak benzer olayların tekrarını önlemeye yönelik stratejik bir araç olarak değerlendirilmektedir. Ancak sağlık çalışanlarının raporlama sürecine katılımının çeşitli engeller nedeniyle sınırlı kaldığı görülmektedir. Araştırmanın evrenini Gümüşhane Devlet Hastanesi’nde görev yapan sağlık çalışanları oluşturmaktadır. Bu kapsamda araştırmaya gönüllü katılımcılardan oluşan 390 kişiye ulaşılmıştır. Veri toplama aracı olarak üç bölümden oluşan yapılandırılmış anket formu kullanılmıştır. Anketin birinci bölümünde sosyodemografik bilgiler; ikinci bölümünde sağlık çalışanlarının istenmeyen olay bildirimine ilişkin tutumlarını ölçen ifadeler; üçüncü bölümünde ise bireysel, kurumsal ve sistemsel raporlama engellerini belirlemeye yönelik ölçek maddeleri yer almaktadır. Veriler yüz yüze ve çevrim içi yöntemlerle toplanmış, analizlerde tanımlayıcı istatistikler ve karşılaştırmalı testler kullanılmıştır. Araştırma bulguları, sağlık çalışanlarının olay bildirim tutum düzeylerinin yüksek seviyede olduğunu ve olay bildirim için engellerin düşük seviyede olduğunu göstermektedir. Sağlık çalışanları içerisinde ebe olan katılımcıların olay bildiriminin tutumu ortalamaları, diğer sağlık çalışanları olan katılımcılara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, sağlık çalışanlarında olay bildirimi engelleri ortalamasının artması olay bildirim tutumunun azalmasına neden olmaktadır.
- MakaleAçık Erişim2026Identification of Problems Faced by Individuals with Epilepsy in Health Communication
Bingöl, Nuray; Aktepe Coşar, Dilan; İşcan Ayyıldız, Neşe
Objective: Individuals with epilepsy often face challenges with medication adherence and health monitoring because communication difficulties that hinder self-expression and information exchange, thereby complicating effective disease management. This study aimed to examine the health communication problems experienced by individuals with epilepsy. Methods: This descriptive, cross-sectional study was conducted among 172 individuals with epilepsy who presented to the neurology outpatient clinic in eastern and northern Türkiye between August 2023 and August 2024. Study data were collected using the descriptive data form and the health communication problems scale. The independent groups t-test, one-way ANOVA, and Tukey test were used to evaluate the data. Results: On the health communication problems scale, individuals with epilepsy had mean scores of 2.41 ± 0.53 for the effective communication problems sub-dimension, 2.88 ± 0.80 for the social communication problems sub-dimension, and 2.68 ± 0.72 for the communication barriers sub-dimension. No significant differences were detected in the mean scores for health communication problems among individuals with epilepsy by sex, health expenditure, seizure type, or seizure characteristics (p > 0.05). Conclusion: The study revealed that individuals with epilepsy experienced moderate difficulty with health communication. Those who were married, had higher educational attainment, were unemployed, had lower income levels, and were receiving polytherapy experienced greater communication challenges with healthcare professionals.
- MakaleAçık Erişim2025Through the eyes of healthcare professionals: Compassion fatigue and earthquake stress coping strategies of healthcare professionals in the disaster region following the Kahramanmaras centered earthquakes: A case-control study
Emirza, Elif Güzide; Uzun, Sevda; Şenses, Medine
Background: Healthcare professionals serving in the earthquake zone may experience mental problems due to the traumatic events they witnessed. Aim: The aim of this study was to evaluate the effect of working in earthquake-affected areas on compassion fatigue and coping strategies for earthquake stress in healthcare professionals compared to a control group. Methods: This descriptive and correlational study was conducted in three provinces in the northern region of Türkiye. The sample of the study consisted of 146 healthcare professionals working in earthquake-affected regions and 143 healthcare professionals not working in earthquake-affected regions. Data were collected using the ‘Descriptive Information Form’, ‘Compassion Fatigue Short Scale (CF-SS)’, and ‘Coping with Earthquake Stress Scale (CESS)’. Descriptive statistics, t-test for independent samples, Pearson correlation analysis and binary logistic regression analysis were used to analyze the data. Results: Statistically significant differences were found between healthcare professionals working in earthquake-affected regions and healthcare professionals not working in these regions in terms of CF-SS total scores, ‘occupational burnout’ sub-dimension mean scores and ‘seeking social support’ mean scores among CESS sub-dimension mean scores (p <.05). However, no statistically significant difference was found between the mean scores of ‘secondary trauma’ sub-dimension of CF-SS and total-CESS, ‘religious coping’, and ‘positive reappraisal’ (p >.05). A high and positive correlation (r =.805; r =.847; r =.847; r =.695, p <.001) was found between total CF-SS scores and total religious coping, positive reappraisal and seeking social support scores of the participants. In addition, working in the earthquake zone negatively affects positive reappraisal and positively affects seeking social support as a significant predictor (β =.081, OR = 0.922, p <.05; β =.111, OR = 1.117, p <.05). Conclusion: A significant positive relationship was observed between compassion fatigue and coping with earthquake stress. At the same time, it was determined that having worked in the regions affected by earthquakes had a strong positive effect on coping strategies with earthquake stress.
- MakaleAçık Erişim2020The Effect of the Fear of COVID-19 on Healthcare Professionals’ Psychological Adjustment Skills: Mediating Role of Experiential Avoidance and Psychological Resilience
Seçer, I; smail; Ulaş, Sümeyye; Karaman-Özlü, Zeynep
As the COVID-19 outbreak is rapidly spreading all over the world, it’s secondary consequences will negatively affect both societies and individuals. The target group, expected to be exposed to the secondary negative consequences most intensely during the pandemic process and afterward, is undoubtedly the healthcare professionals. In this research, the impact of the fear that healthcare professionals in Turkey developed against the outbreak of COVID-19 on their psychological adjustment skills is examined, and in this context, the mediating role of experiential avoidance and psychological resilience is examined. In this context, an answer was sought for the question “Does experiential avoidance and psychological resilience have a mediating role in the impact of COVID-19 fear on psychological adjustment skills of healthcare professionals?” The research was carried out with a total of 370 healthcare professionals reached via online data collection method. Structural equation modeling was used in the data analysis process, and as a result, it was determined that the fear of COVID-19 had a negative effect on the psychological adjustment in healthcare professionals; however, psychological resilience was found to have a protective function that limits this effect, and experiential avoidance has a risk factor that aggravates this effect. Findings obtained from the research are discussed in the context of the literature.
