Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Adiguzel, D.(1)
- Aydin, M.(1)
- Bascetin, A.(1)
- Eker, H.(1)
- Ercikdi, Bayram(1)
- Koc, P.(1)
- Külekci, Gökhan(1)
- Külekçi, G.(1)
- Külekçi, Gökhan(1)
- Melek Tunç(1)
- Odabas, E.(1)
- Tumay, M.(1)
- Tuylu, S.(1)
- Yilmaz, A.O.(1)
- Yilmaz, Tekin(1)
- Çullu, M.(1)
- Ümran Ayşen Ayalp(1)
- Ümran Ayşen Küçük(1)
Yayınlar
- Doktora TeziAçık Erişim2025Atık yönetimi okuryazarlığı ölçeği geliştirme çalışması: Afet ve atık arasındaki ilişki
Ümran Ayşen Küçük
Günümüzde nüfus, tüketim eğilimleri, teknolojik gelişmeler gibi faaliyetlerin ivme kazanması ve afetlerin yaşanması atık miktarının hızla artmasına neden olmaktadır. Atıkların etkin ve güvenilir şekilde yönetilmesi sürdürülebilir kalkınmanın temel alanlarından birisi olarak yer almaktadır. Ancak atık yönetiminin yetersiz kalması, sadece günlük yaşamı değil, afet müdahale süreçlerini de olumsuz etkileyip, ikincil afet risklerini arttırmaktadır. Bu sorunun nedenleri arasında atık yönetimi konusunda bireylerin yetersiz bilgi, yanlış davranış ve yetersiz tutumlara sahip olması düşünülmektedir. Okuryazarlık ise yalnızca bilgi sahibi olmayı değil, aynı zamanda bilgiyi davranış ve tutuma dönüştürebilmeyi de kapsayan bir alan olarak öne çıkmaktadır. Atık yönetim sorununun çözümü için ise bireylerin atık yönetimi alanında okuryazarlık düzeylerini belirlemeye yönelik bir ölçme aracının geliştirilmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bu sebeple literatürde yetersiz olan Atık Yönetimi Okuryazarlığı ölçeği geliştirmek amaçlanmaktadır. Araştırmada sırasıyla kapsamlı literatür taraması, uzman görüşü alma, pilot ve ana uygulama süreçleri gerçekleştirilmiştir. Veriler İstanbul'da yaşayan 18 yaş üstü bireylerden toplanmış; pilot çalışmada 408, ana uygulamada ise 1463 katılımcıya ulaşılmıştır. Geliştirilen ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri SPSS kullanılarak test edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda 3 faktörlü (Bilgi, Davranış ve Tutum) 31 maddeli geçerli ve güvenilir Atık Yönetimi Okuryazarlığı ölçeği elde edilmiştir. Ölçeğin tamamının Cronbach's Alpha değeri .965 ve Bilgi, Davranış ve Tutum faktörlerinin Cronbach's Alpha değeri sırasıyla .962, .956, .940 olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen Atık Yönetimi Okuryazarlığı ölçeğinin gelecekte bilimsel çalışmalarda kullanılması sürdürülebilir kalkınmayı destekleyerek topluma, atık yönetimi sektörüne ve literatüre katkı sağlaması beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Atık afeti, Atık yönetimi, Atık yönetimi okuryazarlığı ölçeği, Sürdürülebilir kalkınma
- MakaleYalnız künye2023Scopus SJRQ3Mechanical Properties of Shotcrete Produced with Recycled Aggregates from Construction Wastes
Külekçi, G.; Çullu, M.; Yilmaz, A.O.
Abstract: This study examines the usability of concrete wastes generated from buildings demolished for various reasons in shotcrete. The strength properties of shotcrete produced from recycled aggregates (RA), cylinder specimen and plate specimen were tested. it was observed that as the ratio of RA used instead of natural aggregate increases, the strength of the cylinder specimen decreases, ultrasonic pulse velocity increases. The toughness value has increased in the concrete samples prepared by replacing the natural aggregate with 50% or more RA. It was observed that the fiber amount and load carrying capacity were proportional in fiber reinforced plates prepared using RA. As a result, it has been observed that the interaction of RA with fiber is positive and it can be used in shotcrete. It has been revealed that RA can contribute to the reduction of environmental pollution caused by construction and wreckage wastes and can be presented as an alternative to natural aggregate.
AtıfScopus7WoS6OpenAlex10
İncele - MakaleYalnız künye2023Scopus SJRQ1Investigating the environmental Kuznets curve hypothesis with recovered paper consumption, human development index, urbanization, and forest footprint
Aydin, M.; Koc, P.; Tumay, M.
The aim of this study, which covers the period from 1991 to 2017, is to analyze the relationships between recovered paper consumption, human development index, urbanization rate, and forest footprint in the framework of the Environmental Kuznets Curve (EKC) hypothesis in the 10 countries that consume the most recovered paper. Considering that wood is the raw material of paper, the study investigates whether the increase in the consumption of recovered paper has a positive effect on the forest footprint. Therefore, unlike other studies, the dependent variable of the EKC model is the forest footprint. The study is original in that it is the first to analyze the effects of recovered paper consumption on environmental degradation in the context of the EKC hypothesis. To analyze the relationships between the variables, we use panel cointegration tests based on AMG and CCE estimators, which allow analysis on both a country and group basis. According to the results, the EKC hypothesis is valid only in the Netherlands. While there is a statistically significant and negative relationship between recovered paper consumption and forest footprint in the Netherlands, there is a statistically significant and negative relationship between urbanization and forest footprint in Italy. Economic and ecological benefits and costs must be considered to measure the net benefit of waste management programs. In addition, to analyze how environmental impacts change over time, ecological footprint and gas emissions during waste generation or disposal should be measured similarly to carbon emissions.
AtıfScopus14WoS14OpenAlex16İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Türkiye'de atık yönetimi konusunda uygulanan mali tedbirlerin analizi
Melek Tunç
Hızlı nüfus artışı, aşırı büyüme, sanayileşme, kentleşme ile üretim ve tüketim alışkanlıklarında meydana gelen değişimlerin sebebiyet verdiği çevre kirliliği sorunlarından birini miktar ve içerik açısından farklılık gösteren, kontrolsüz şekilde artan atıklar oluşturmaktadır. Atıklar çeşitli boyutlarda insan yaşamına ve doğaya zarar vermektedir. Bu zararların önlenebilmesi atık yönetimini zorunlu kılmıştır. Atıkların yönetiminde başarının sağlanabilmesi adına uygulanacak hukuki ve teknik birçok önlem olup, bu önlemlerden birini de mali tedbirler oluşturmaktadır. Atık yönetiminde mali tedbirler atıkların oluşumunu önleme, oluşan atıkların toplanma, geri dönüşüm/ geri kazanım ve bertaraf işlem maliyetlerinin düşürülebilmesi ve atıkların ekonomik değerlerinin kaybedilmemesi bakımından önem arz etmektedir. Türkiye'de atık yönetimine ilişkin birçok çalışma mevcut olmakla birlikte doğrudan atık yönetimi konusunda yer alan mali tedbirlere ilişkin yapılmış çalışmalar sınırlı düzeydedir ve güncel değildir. Ayrıca yapılan çalışmalarda genel anlamda yalnızca tek bir uygulama veya tedbire odaklanılmıştır. Bu çalışmanın amacını Türkiye'de atık yönetimi konusunda uygulanan mali tedbirlerin analizi oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında, atık yönetiminde yer alan mali tedbirler sınıflandırılmış ve her bir mali tedbir, genelde Avrupa Birliği ve önemli ülke uygulamaları, özelde ise Türkiye dikkate alınarak sayısal verilere yer verilerek teorik olarak ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. İnceleme sonucunda Türkiye'nin atık yönetimi konusundaki mali tedbirlerinin mevcut durumu ortaya konularak önerilerde bulunulmuştur.
- MakaleYalnız künye2021Scopus SJRQ1Effects of puzzolanic materials in surface paste disposal by pilot-scale tests: observation of physical changes
Bascetin, A.; Adiguzel, D.; Eker, H.; Odabas, E.; Tuylu, S.
There are only a few pilot schemes, especially among scientific studies carried out to solve numerous environmental and ecological problems created by water during tailing storage on the surface. It is extremely important to establish precautions that can be taken, especially in the tailing storage process by examining the physical, chemical, mineralogical, and geotechnical changes that develop due to the effect of moisture in the tailing and surface water. In this study, 2 different pilot-scale designs of storage with no additions (reference) and with binder additions (cement and fly ash) to some layers were observed in field conditions for about 1 year to determine the effects of seasonal changes on paste material. The results of the measurements revealed that the water content of the reference design was ~ 10% higher than that of the design with cement addition at the substrates that provide stability and sudden temperature changes at the top layer of the reference design was found to be ~ 35 °C. Maximum sudden temperature changes in layers with cement addition and layers with cement and fly ash addition were observed to be ~ 15 °C. As a result, the use of cement has made the material more resistant to external factors. However, the study also revealed that fly ash could be used instead of cement with a substitute rate of 50% to reduce the cost for long-term storage in terms of industrial applications.
AtıfScopus22WoS17OpenAlex38İncele - MakaleAçık Erişim2021Scopus SJRQ3The effect of pozzolans and mineral wastes on alkali-silica reaction in recycled aggregated mortar
Külekçi, Gökhan
In this study, it was aimed to examine recycled aggregates (RA), which are considered as aggregates, in terms of alkali-silica reaction (ASR) before being used in concrete, to determine the risk status and to reduce the ASR value. In order to reduce and stop the ASR, the cement was replaced with clay brick and fly-ash by 10–40 %. Marble waste and Pb-Zn mine waste were used instead of RA in order to reduce aggregate reactivity. At the end of 28 days, compared to the control sample, it was observed that mortar bar samples containing tailings instead of fine RA has 18 % less expansion and marble waste (MW) added samples again instead of fine RA has 34 % less expansion. Furthermore, 40 % fly ash (FA) added samples decreased the level of ASR for 96 %, and in 10 % clay brick mixed samples ASR formation is decreased to 85 %. As a result, recycled aggregates were determined to be reactive for ASR. It has been determined that marble and lead-zinc mine facility wastes added as replace with to RA reduce the expansion effect by ASR in the cement paste. With this study, it has contributed to the safe use of the increasing use of RA in the world.
AtıfScopus11WoS11OpenAlex8İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019Afetlerde atık yönetimi ve hastane personelinin hastane atık yönetimi konusunda algı düzeyi : Gümüşhane ili örneği
Ümran Ayşen Ayalp
Afet yönetiminin esas amaçları toplumun karşı karşıya olduğu tehlikeleri analiz etmek, ortaya çıkabilecek durumdan minimum zarar görebilecek durumları tahmin etmek, ikincil afetlere mahal vermeyecek stratejiler geliştirmek ve uygulamak gibi çalışmalar yapmaktır. Bu sebeple hastanelerin olası bir afet durumunda atık yönetim stratejisi olması gerekir. Atık yönetimi, çalışanların atık konusunda tutum, farkındalık ve algıları ile verimli olabilir. Araştırmanın verileri Yousef Elgitait tarafından 2013 yılında yapılan "Staff Perceptions and Practice for Hospital Waste Management With Reference to Recycling in the UK versus Libya, a Comparative Study" adlı doktora tezinde kullanılan anket formu ülke koşullarına uygun olarak düzenlenmiştir. Anket üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kişilerin demografik özelliklerini belirlemek amacıyla sorulan sorular bulunmaktadır. İkinci bölümde iki alt bölümden oluşan Atık Yönetimi Farkındalık soruları (10 soru), Afetlerde Atık Yönetimi Farkındalık soruları (11 soru) kullanılmıştır. Üçüncü bölümde ise Atık Yönetimi Tutum soruları (12 soru) bulunmaktadır. Katılımcıların farkındalık düzeyi puan ortalaması 74,24±16,606 olarak bulunmuştur. Tablo 4.5'teki skalaya göre, 74,24'lük puan ortalaması yüksek düzey olarak belirlenmiştir. Katılımcıların tutum düzeyi puan ortalamaları 3,88±0,629 olarak bulunmuştur. Tablo 4.12'deki skalaya göre bu puan ortalaması kararsızım kategorisine girmektedir. Atık yönetimi ve afet atığı konularında daha fazla çalışma yapılması önerilir. Ayrıca tüm kurumların, özellikle de afetlerde etkin olarak rol alanların, bu konudaki hazırlık ve farkındalık düzeylerinin incelenmesi ve bu yapılan araştırmalar neticesinde iyileştirmeler yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Afet, Afet Yönetimi, Atık, Atık Yönetimi
- MakaleYalnız künye2015Scopus SJRQ1Utilization of granulated marble wastes and waste bricks as mineral admixture in cemented paste backfill of sulphide-rich tailings
Ercikdi, Bayram; Külekci, Gökhan; Yilmaz, Tekin
This study presents the utilisation of granulated marble wastes (MW) as an additive (10-30 wt%) and waste bricks (WB) as replacement and additive (15-45 wt%) to ordinary Portland cement (OPC) for cemented paste backfill (CPB) of sulphide tailings. OPC was used as binder at 7 wt% dosage. Pozzolanic activity tests showed that the fineness of the WB samples, not the chemical composition, is the major factor affecting their pozzolanic activity. Although they do not exhibit any pozzolanic activity, the use of MW samples as an additive to OPC improves acid buffering capacity of CPB samples and enhances their short and long-term mechanical performance. The UCSs of CPB samples increased with increasing additive rates and decreased with increasing replacement ratios. All CPB samples produced the desired strength and durability when MW and WB were used as an additive to OPC. However, a binder dosage of >7 wt% was required to produce the desired 28-day strength of ≥0.7 MPa when the OPC was replaced by 15-45 wt% WB samples. The durability (i.e. no loss of strength) of CPB samples is closely inter-related with the calcination temperatures and glass phase content of WB.
AtıfScopus191WoS180OpenAlex195İncele
