Makroekonomik değişkenlerin iş kazalarına etkisi: Visegrad ülkeleri üzerine bir araştırma

Özet

İstihdam, ekonomik büyüme ve sosyal refahın temel belirleyicilerinden biridir. Bununla birlikte, özellikle gelişmekte olan ülkelerde, ekonomik büyümeye odaklanan politikalar iş sağlığı ve güvenliği (İSG) uygulamalarının göz ardı edilmesine yol açabilir. Bu çalışma, 2013–2022 dönemini kapsayan yıllık veriler kullanılarak Visegrad Grubu ülkeleri (Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Polonya ve Slovakya) iş kazaları üzerindeki makroekonomik değişkenlerin etkilerini incelemektedir. İş kazaları bağımlı değişken olarak kullanılırken, kişi başına GSYİH, işsizlik oranı, ticaretin açıklığı ve hukukun üstünlüğü bağımsız değişkenler olarak modele dahil edilmiştir. Analiz için Swamy Rastgele Katsayılar Modeli kullanılmıştır. Bulgular, kişi başına GSYH değişkeninin tüm ülkelerde iş kazalarının azalması üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bu sonuç, ekonomik büyüme ve refah düzeyindeki artışın iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarını güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. İşsizlik oranının Çek Cumhuriyeti, Macaristan ve Slovakya’da iş kazaları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve olumsuz bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Kurumsal kalitenin göstergesi olan hukukun üstünlüğü değişkeni, Çek Cumhuriyeti, Polonya ve Slovakya’da iş kazalarının azaltılmasında anlamlı sonuçlar vermiştir. Ticaret açıklığının Çek Cumhuriyeti ve Polonya'da iş kazalarını artırıcı yönde anlamlı bir etkiye sahip olması, artan uluslararası rekabet baskısının üretim yoğunluğunu artırarak iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarını olumsuz etkileyebileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, bu çalışmanın bulguları, iş kazalarının yalnızca teknik ve fiziksel risklerden değil, ekonomik ve örgütsel faktörlerden de etkilendiğini göstermektedir. Bu nedenle, iş kazalarını önlemeye yönelik politikaların, ekonomik koşullar ve iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarını bütüncül bir yaklaşımla ele alması önem taşımaktadır.

Employment is one of the key determinants of economic growth and social welfare. However, particularly in developing countries, policies focused on economic growth may lead to occupational health and safety (OHS) practices being overlooked. This study examines the effects of macroeconomic variables on workplace accidents in the Visegrad Group countries (the Czech Republic, Hungary, Poland and Slovakia), using annual data covering the period 2013–2022. Whilst workplace accidents are used as the dependent variable, GDP per capita, the unemployment rate, trade openness and the rule of law have been included in the model as independent variables. The Swamy Random Coefficients Model was used for the analysis. The findings show that GDP per capita has a statistically significant negative effect on workplace accidents in all countries; this demonstrates that improvements in economic growth and living standards strengthen occupational health and safety practices. It was found that the unemployment rate has a statistically significant negative effect on workplace accidents in the Czech Republic, Hungary and Slovakia. The rule of law, as an indicator of institutional quality, was found to significantly reduce workplace accidents in the Czech Republic, Poland and Slovakia. Furthermore, the fact that trade openness has a positive and statistically significant effect on workplace accidents in the Czech Republic and Poland suggests that increasing international competitive pressure may intensify production activities and adversely affect occupational health and safety practices. In conclusion, the findings of this study show that workplace accidents are influenced not only by technical and physical risks, but also by economic and organisational factors. It is therefore important that policies aimed at preventing workplace accidents adopt a holistic approach that takes into account both economic conditions and occupational health and safety practices.

Anahtar Kelimeler

RDL Kalıcı Bağlantı (PID)
https://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/gumushane/20554Resmi atıflarda kullanılan kalıcı adres
DOI
https://doi.org/10.71008/gumushane.thesis.2026.205Bu DOI, RDL DOI hizmeti tarafından atandı ve Crossref'e kaydedildi.
Tam Kayıt
AlanDeğerDil
dc.contributor.advisorDoç.Dr. Azer ÖZAD DÜZGÜN
dc.contributor.authorAysun Yilmaz Akyol
dc.date.accessioned2026-10-22T11:43:44.864382952Z
dc.date.available2026-10-22T11:43:44.864382952Z
dc.date.issued2026
dc.description.abstractİstihdam, ekonomik büyüme ve sosyal refahın temel belirleyicilerinden biridir. Bununla birlikte, özellikle gelişmekte olan ülkelerde, ekonomik büyümeye odaklanan politikalar iş sağlığı ve güvenliği (İSG) uygulamalarının göz ardı edilmesine yol açabilir. Bu çalışma, 2013–2022 dönemini kapsayan yıllık veriler kullanılarak Visegrad Grubu ülkeleri (Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Polonya ve Slovakya) iş kazaları üzerindeki makroekonomik değişkenlerin etkilerini incelemektedir. İş kazaları bağımlı değişken olarak kullanılırken, kişi başına GSYİH, işsizlik oranı, ticaretin açıklığı ve hukukun üstünlüğü bağımsız değişkenler olarak modele dahil edilmiştir. Analiz için Swamy Rastgele Katsayılar Modeli kullanılmıştır. Bulgular, kişi başına GSYH değişkeninin tüm ülkelerde iş kazalarının azalması üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bu sonuç, ekonomik büyüme ve refah düzeyindeki artışın iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarını güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. İşsizlik oranının Çek Cumhuriyeti, Macaristan ve Slovakya’da iş kazaları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve olumsuz bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Kurumsal kalitenin göstergesi olan hukukun üstünlüğü değişkeni, Çek Cumhuriyeti, Polonya ve Slovakya’da iş kazalarının azaltılmasında anlamlı sonuçlar vermiştir. Ticaret açıklığının Çek Cumhuriyeti ve Polonya'da iş kazalarını artırıcı yönde anlamlı bir etkiye sahip olması, artan uluslararası rekabet baskısının üretim yoğunluğunu artırarak iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarını olumsuz etkileyebileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, bu çalışmanın bulguları, iş kazalarının yalnızca teknik ve fiziksel risklerden değil, ekonomik ve örgütsel faktörlerden de etkilendiğini göstermektedir. Bu nedenle, iş kazalarını önlemeye yönelik politikaların, ekonomik koşullar ve iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarını bütüncül bir yaklaşımla ele alması önem taşımaktadır.tr
dc.description.abstractEmployment is one of the key determinants of economic growth and social welfare. However, particularly in developing countries, policies focused on economic growth may lead to occupational health and safety (OHS) practices being overlooked. This study examines the effects of macroeconomic variables on workplace accidents in the Visegrad Group countries (the Czech Republic, Hungary, Poland and Slovakia), using annual data covering the period 2013–2022. Whilst workplace accidents are used as the dependent variable, GDP per capita, the unemployment rate, trade openness and the rule of law have been included in the model as independent variables. The Swamy Random Coefficients Model was used for the analysis. The findings show that GDP per capita has a statistically significant negative effect on workplace accidents in all countries; this demonstrates that improvements in economic growth and living standards strengthen occupational health and safety practices. It was found that the unemployment rate has a statistically significant negative effect on workplace accidents in the Czech Republic, Hungary and Slovakia. The rule of law, as an indicator of institutional quality, was found to significantly reduce workplace accidents in the Czech Republic, Poland and Slovakia. Furthermore, the fact that trade openness has a positive and statistically significant effect on workplace accidents in the Czech Republic and Poland suggests that increasing international competitive pressure may intensify production activities and adversely affect occupational health and safety practices. In conclusion, the findings of this study show that workplace accidents are influenced not only by technical and physical risks, but also by economic and organisational factors. It is therefore important that policies aimed at preventing workplace accidents adopt a holistic approach that takes into account both economic conditions and occupational health and safety practices.en
dc.identifier.doi10.71008/gumushane.thesis.2026.205
dc.identifier.urihttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/gumushane/20554
dc.language.isotr
dc.publisherGümüşhane University
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectWorkplace accidentsen
dc.subjectOccupational healthen
dc.subjectMacroeconomic variablesen
dc.subjectSwamy random coefficients modelen
dc.subjectVisegrad countriesen
dc.subjectİş kazalarıtr
dc.subjectİş sağlığıtr
dc.subjectMakro iktisadi değişkentr
dc.subjectSwamy rassal katsayılar modelitr
dc.subjectVisegrad ülkelertr
dc.titleMakroekonomik değişkenlerin iş kazalarına etkisi: Visegrad ülkeleri üzerine bir araştırmatr
dc.titleThe impact of macroeconomic variables on workplace accidents: A study of the visegrad countriesen
dc.typeMaster Thesis
dspace.entity.typePublication
rdl.doi.crossref2026-07-30
rdl.oa.urlhttps://thesis.rawdatalibrary.net/thesis/makroekonomik-degiskenlerin-is-kazalarna-etkisi-visegrad-ulkeleri-uzerine/pdf