Cumhuriyet modernleşmesinin ilk çeyrek yüzyılında siyaset ve hukuk bağlamında sosyal politikalar

18. yüzyılda başlayan Osmanlı modernleşmesi çeşitli alanlarda 19. Yüzyıl boyunca devam etmiştir. Bu süreçte yönünü Batıya dönmüş olmakla birlikte Osmanlı modernleşmesi, toplumda var olanhukukîkültürel yapıyı büyük ölçüde koruyarak bir modernleşme stratejisi izlemeye özen göstermiştir. Cumhuriyet modernleşmesini Osmanlı modernleşmesinden ayıran en önemli farklılık ise mevcut hukuksal, kültürel ve toplumsal değerlerin ve kurumların yerini tamamen Batılı olanlarla değiştirmesi olmuştur. Cumhuriyet modernleşmesi çok boyutlu olup toplum ve devlet hayatının bütün yönlerini kapsamaktadır. Bu çalışmada Türkiye'nin 1923-1945 yılları arasında izlediği modernleşme politikaları içinde hukuk ve siyaset ekseninde aile ve sosyal politikalar ele alınacaktır. Birinci Dünya Savaşı'nı ve Kurtuluş Savaşı'nı yaşamış İmparatorluk bakiyesi Türkiye'de 1923-1945 arasında ekonomik ve sosyal bakımdan yoksul bir toplum ve istihdam açısından yetersiz bir nüfus göze çarpmaktadır. İzlenecek sosyal politikaları bu etkenler belirlemiştir. Cumhuriyetin ilk yıllarında nüfus politikalarının ve sosyal politikaların belirlenmesinde kurucu parti olan Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ile 7.5 ay kadar kısa bir süre siyasal hayatta muhalefet partisi olarak yer alan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın (TCF) görüşlerine karşılıklı olarak yer verilmiştir. 1923'ten sonra nüfusu artırmayı teşvik eden yasal düzenlemeler ve uygulamalara genişçe yer verilen çalışmada 1930'lardan itibaren yerel yönetimlerin sosyal politika uygulamalarındaki yerine de değinilmiştir. Geniş bir köylü toplumu olan 1920'ler ve 1930'ların Türkiyesinde köylüyü en çok etkileyen Yol Vergisi uygulaması irdelenmiş, Bekârlık Vergisi tartışmaları değerlendirilmiştir