Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Determining the Optimum Ticket Prices in Bus Transportation by Using Game Theory: Case of Gümüşhane-İstanbul
Bolayır, Banu
In a competitive environment, companies must make strategic decisions aligned with their objectives to sustain their existence and advance. One of the methods used to determine the best strategy for companies is game theory. Using the game theory, this study aims to determine the optimal ticket prices for the services of two competing bus companies operating on the same route (Gümüşhane-İstanbul). For this purpose, data on ticket prices and passenger numbers set by the two bus companies between October 2023 and October 2024 were utilized. Based on the data obtained from the two bus companies, the companies’ strategies were first identified, and revenue values were calculated. Subsequently, a two-player, zero-sum, and 7x7 game matrix was constructed using these revenue values. Through the maxmin and minmax methods in game matrix, the saddle point of the game was identified, and the expected values for each strategy determined for each of the two bus companies were calculated separately. Considering these calculations, it was concluded that both companies should set ticket prices between 1,250 TL and 1,350 TL to maximize their revenues.
- MakaleAçık Erişim2026Lojıstık verımlılıkten sürdürülebılır kalkınmaya: G20 ülkelerı ıçın lpı ve sdgs endekslerının entegratıf analızı
Macit, Nazife Sahin
Bu çalışma, G20 ülkelerinde lojistik performans ile sürdürülebilir kalkınma arasındaki etkileşimi, 2022 yılı Lojistik Performans Endeksi (LPI) ve seçilmiş Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH) göstergeleri temelinde, bütüncül bir perspektifle incelemiştir. Korelasyon analizi ile LPI genel skoru ve alt boyutları ile SKH göstergeleri arasındaki ilişkinin boyutunu ve yönünü; sonrasında çok kriterli karar verme (ÇKKV) ve Borda yöntemleri ile ülkelerin bütünleşik performans sıralamasını açığa çıkarmayı hedeflemektedir. Korelasyon analizleri, özellikle gümrük işlemleri verimliliği, lojistik hizmetlerin kalitesi ve zamanında teslimat alt boyutları ile ithal oransızlaşma arasında; gümrük işlemleri verimliliği ile temel içme suyu hizmetlerine erişim arasında, zamanında teslimat ile temel sanitasyon hizmetlerine erişim gibi SKH göstergeleri arasında anlamlı pozitif ilişkiler olduğunu göstermiştir. Diğer taraftan, yetersiz beslenme oranı ile LPI ve alt göstergeleri arasında negatif fakat anlamsız bir ilişkinin olduğu, ayrıca elektriğe erişim ile LPI göstergeleri arasında da anlamlı bir korelasyon bulunmadığı tespit edilmiştir. SITDE yöntemi ile hesaplanan kriter ağırlıkları hesaba katılarak ülkelerin performanslarının değerlendirilmesinde FANMA, SWEI ve TODIFFA yönteminden faydalanılmış ve ortaya çıkan sonuçların birleşimi ise Borda yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan bütünleşik değerlendirme sonucunda Almanya, Fransa ve Çin’in en yüksek entegre lojistik ve sürdürülebilir kalkınma performansına sahip olduğu; Güney Afrika, Endonezya ve Meksika’nın ise en düşük performans sergilediği ortaya çıkmıştır. Sonuçlar, gelişmiş lojistik altyapının hem ekonomik rekabet gücünü hem de sürdürülebilir kalkınmaya katkıyı desteklediğini ortaya koymakta ve politika yapıcılar için lojistik ve sürdürülebilirlik stratejilerinin entegrasyonuna yönelik önemli ipuçları sunmaktadır.
- MakaleAçık Erişim2025Kayseri’de otobüs ve tramvay hizmet kalitesi: Yolcu memnuniyetinin karşılaştırmalı bir analizi
Seferoglu, Aysegul Gunes; Polat, Fatih
Bu çalışma, Kayseri ilinde toplu taşımada kullanılan otobüs ve tramvay hizmetlerinin yolcular tarafından algılanan hizmet kalitesini değerlendirmek ve karşılaştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çevrimiçi olarak uygulanan anket çalışması, demografik bilgiler ve hizmet kalitesi algısını ölçen 20 maddeden oluşmaktadır. Verilerin analizi SPSS 22.0 programı kullanılarak gerçekleştirilmiş; bağımsız grup t-testi, Levene testi ve tek yönlü ANOVA yöntemleri uygulanmıştır. Sonuçlara göre, tramvay kullanıcıları genel memnuniyet düzeyinde otobüs kullanıcılarına göre daha yüksek puan vermiştir. Tramvayda en yüksek memnuniyet, zamanında gelme ve ücret ödeme kolaylığı) alanlarında gözlenirken, doluluk oranı ve koltuk konforu gibi konularda memnuniyet daha düşüktür. Otobüs kullanıcıları genel memnuniyet açısından daha düşük puanlar vermiş; ancak ödeme kolaylığı ve alternatif hat bulma gibi alanlarda nispeten olumlu görüş bildirmiştir. Koltuk konforu ise en düşük memnuniyet alanı olmuştur. Demografik değişkenlerden sadece medeni durum ve eğitim düzeyine göre anlamlı fark bulunmuştur. Genel olarak, tramvay hizmetleri daha yüksek kalite algısı yaratmakta; ancak her iki sistemde de kapasite, sürücü davranışları ve planlama alanlarında iyileştirme gereksinimi ortaya çıkmıştır.
- Derleme MakaleAçık Erişim2023Dizel Motorlarda Dimetil Eter Kullanımının Partikül Madde Emisyonlarına Etkileri Üzerine Bir Derleme
Sezer, İsmet
Bu çalışma, dizel motorlarda dimetil eter (DME)’in saf veya yakıt katkısı olarak kullanımı üzerine yapılmış çeşitli çalışmaların sonuçlarından yararlanılarak derlenmiştir. Dizel motorlarda zararlı egzoz emisyonlarını azaltmanın birkaç yöntemi vardır. Bunlardan ilki motor tasarımında ve yakıt enjeksiyon sisteminde modifikasyonlar yaparak yanmanın iyileştirilmesidir, ancak bu pahalı ve zaman alıcı bir yöntemdir. İkinci yöntem ise katalitik konvertör ve partikül fitresi gibi donanımlar kullanmaktır, ancak bu donanımlar motor performansını olumsuz yönde etkiler. Hem egzoz emisyonlarını azaltmak hem de motor performansını artırmak için uygulanan son yöntem çeşitli alternatif yakıtların veya yakıt katkılarının kullanılmasıdır. Dizel motorlardaki en önemli emisyonlar azot oksitler (NOx) ve partikül madde (PM) emisyonlarıdır. Çoğu araştırmacı emisyonları azaltmanın en iyi yolunun doğalgaz, biyogaz, biyodizel gibi alternatif yakıtların veya konvansiyonel veya alternatif yakıtlarla birlikte çeşitli yakıt katkılarının kullanılması olduğunu bildirmektedir. Bu nedenle, alternatif yakıtlar ve yakıt katkıları üzerine yapılan çalışmaların sonuçlarının birlikte değerlendirilmesi pratik uygulamalar için oldukça önemlidir. Bu çalışma, dimetil eterin dizel motorlarda yakıt veya yakıt katkısı olarak kullanılmasının PM emisyonları üzerindeki etkilerinin incelenmesine odaklanmıştır. Yapılan derleme çalışması sonucunda; DME saf olarak kullanıldığında yüksek oksijen içeriği, kimyasal yapısında direkt bağlı karbon bulunmaması, hızlı buharlaşma, yüksek setan sayısı ve düşük tutuşma sıcaklığı gibi özellikleri sayesinde sıfıra yakın PM emisyonu elde edilmesini sağladığı belirlenmiştir. Saf DME’nin dizel yakıtına kıyasla PM emisyonunu %13–228 ve biyodizel yakıtına kıyasla %88.6–227.6 azalttığı tespit edilmiştir. Ayrıca, farklı oranlarda DME içeren dizel–DME karışımlarının dizel yakıtına kıyasla PM emisyonunu %4.7–509 azalttığı ve farklı oranlarda DME içeren biyodizel–DME karışımlarının PM emisyonunu biyodizel yakıtına kıyasla %38.2 azalttığı tespit edilmiştir. Diğer taraftan, LPG–DME karışımının dizel yakıtına kıyasla PM emisyonunu %269–493 azalttığı ve farklı oranlarda DME içeren DME–NH3 karışımlarının saf DME’ye kıyasla PM emisyonunu %40.7–96.7 artırdığı tespit edilmiştir. Öte yandan, egzoz gazı resirkülasyonu (EGR) oranının %10–50 aralığında değiştirilmesinin PM emisyonunu %13.1–48.4 artırdığı tespit edilmiştir.
- MakaleAçık Erişim2020Bütünleşik bulanık ahp-vıkor yaklaşımı ile lojistik firmaları için en uygun açık yenilik modelinin belirlenmesi
Ar, Ilker Murat; Peker, İskender; Baki, Birdogan
Açık yenilik, yenilikçi ürün ve hizmetler yoluyla rekabet avantajı elde edebilmek için diğer firma ve kuruluşlarla iş birliğine dayalı ilişkiler kurmayı içermektedir. Çok sayıda ürün ve hizmete sahip ve paydaşları ile yoğun ilişkileri olan kuruluşlar olması nedeniyle lojistik firmaları, açık yenilikten etkilenmektedir. Çalışmanın amacı, lojistik firmaları için en uygun açık yenilik modelinin belirlenmesidir. Bu doğrultuda uygulama aşaması, bir Bulanık Çok Kriterli Karar Verme Modeli aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Bu yaklaşım, kriterler (kontrol, odak, yenilik süreci, bilgi, maliyet, kapasite, pazar, kullanım, politika, motivasyon) ve alternatifleri (gelen, giden ve çift yönlü açık yenilik modelleri) içermektedir. Kriter ağırlıkları, Bulanık AHP yöntemiyle belirlenmiştir. Alternatiflerin sıralanması ise Bulanık VIKOR yöntemi aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Sonuçlara göre; giden yenilik, lojistik firmaları açısından en uygun açık yenilik modeli olarak tespit edilmiştir. En uygun açık yenilik türünün seçiminde en önemli üç kriter ise sırasıyla; yenilik süreci, motivasyon ve pazar olarak belirlenmiştir.
- MakaleAçık Erişim2019The Investigation of Effective Parameters on Trip Length of Bikesharing Systems (BSS)
Aydin, Metin Mutlu; Yıldırım, Mehmet Sinan
Various bike sharing systems (BSS) were designed and used in different cities of the world in the past decade. Manybenefits of the BSS have supplied a rapid growth of this transport mode in all around the world. BSS mainly have manybenefits such as traffic (flexible mobility and multimodal transport connections), health (physical activity) and cost (lowtrip cost). Also a planned BSS can serve an easy access to other public transportation system and can be an importantactor of the public transportation system. Especially in many big cities, bike sharing systems becomes an important partof the public transportation and ensure short travel times to users. However, the growing may causes many problemssuch as demand, safety, effectiveness, cost etc. For this purpose many studies have conducted by the planners,researchers and decision makers to find best solutions to mentioned problems. In the scope of this study, the relationamong average temperature, trip length and trip number was examined for a bike sharing system. For this purpose,Capital Bikeshare system (Washington, D.C., Arlington and Alexandria, VA and Montgomery County, MD) is chosenas pilot system to investigate. Study results showed that there is a strong and positive correlation among temperature,trip number and trip length. Additionally, it was obtained that bicycle utilization has a maximum value between 5-10minutes. This results can be caused by the free utilization duration (30 minutes) of the system for the members.
- MakaleYalnız künye2017Lojistik firmalarında bölgesinde bir araştırma
Tatli, Yasemin; Korucuk, Selçuk
20. yüzyılın en önemli unsurlarından birisi olan teknoloji hızına yetişilemeyecek bir biçimde gelişimini sürdürmektedir. Günümüzde işletmeler hayatlarını devam ettirip rekabet düzeylerini artırmaları teknolojiden yoğun bir biçimde yararlanmalarına bağlıdır. Ayrıca teknoloji işletmelerin ölçek ekonomilerinden faydalanması ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması bakımından önemli yer tutmaktadır. Yine ancak teknoloji ile işletmeler küreselleşme sürecine odaklanabilmektedir. Aynı zamanda yeni pazarlara girebilmeleri teknolojiden etkin şekilde faydalanmalarına bağlıdır. Tüm sektörlerin can damarı olan teknoloji ve teknolojinin kullanımı lojistik firmaları bakımından da hayati öneme sahiptir.Bu çerçevede çalışmanın amacı teknoloji kullanımının lojistik firmalarında uygulanma düzeyini incelemektedir. Bu amaç doğrultusunda, literatürdeki kuramsal tartışmalar ve araştırma bulguları dikkate alınarak araştırmanın hipotezleri belirlenmiştir. Araştırma hipotezleri, TR A1 Bölgesi illeri olan Erzurum, Erzincan ve Bayburt illerinde faaliyet gösteren lojistik firmalarında çalışan 100 kişiye anket yapılmış olup elde edilen veriler SPSS kullanılarak test edilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre lojistik işletmelerinde kullanılacak olan teknolojinin seçimi ve kullanılan teknoloji lojistik işletmelerini pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Ancak kullanılacak olan teknoloji lojistik işletmelerindeki çalışanları ise pozitif yönde etkilemediği belirlenmiştir.
- MakaleYalnız künye2016Borsa istanbul’da (bıst) işlem gören lojistik firmalarının teknolojik yenilik düzeylerinin belirlenmesi
Atik, Emine Yılmaz; Ar, Ilker Murat; Peker, İskender
Teknolojik ve bilimsel alandayaşanan gelişmeler, işletmelerinküresel anlamda rekabet edebilmeleri,büyümeleri ve üstünlük sağlamalarıiçin yeniliği önemli bir araç haline getirmiştir. Buçalışmanın amacı, teknolojik yenilik kriterlerininönem düzeyinin belirlenerek Borsa İstanbul'da(BIST) işlem gören lojistik firmalarını teknolojikyenilik seviyelerine göre sıralamaktır. Bu amaçlakriterlerin ağırlıklandırılmasında Bulanık AHP,firmaların sıralanmasında ise Bulanık VIKORyöntemleri kullanılmıştır. Çalışma sonucunda,teknolojik yenilik seviyesinin belirlenmesinde"radikal yenilik" en önemli ana kriter ve "otomatikmalzeme taşıma sistemleri" de en önemli alt kriterolarak tespit edilmiştir. G lojistik firması iseteknolojik yenilik düzeyi en yüksek firma olarakbelirlenmiştir.
- MakaleYalnız künye2012Karayolları finansmanında alternatif yöntemler: Fayda ilkesi çerçevesinde finansman
Şentürk, Suat Hayri
Karayolu altyapısı ekonomik büyüme, tüketicilerin refahı ve ulusal rekabet açısından büyük öneme sahiptir. Karayollarının finansmanı bütün ülkeler açısından temel konulardan biridir. Yaklaşık 20 yılı aşkın bir dönemden beri karayollarının doğası hakkındaki ekonomik görüş değişime uğramıştır. Bu dönem öncesindeki genel eğilim karayollarının kamu malı olarak değerlendirilerek genel bütçe vergi gelirleri ile finanse edilmesi şeklindeydi. Küreselleşme sonrasında bu görüş değişim göstermiştir. Küreselleşme çağında genelde kamu malları özelde de karayolları finansmanının daha ziyade kullanan öder ilkesi doğrultusunda gerçekleşmesi gerektiği şeklinde bir anlayış bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı karayollarının finansman yöntemlerini özetlemektir.