Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Akdeniz, Canberk(1)
- Aydin Sayilan, Aylin(1)
- Aydin, Burak(1)
- Aydın, Aydanur(1)
- Ciminli, Alaattin(1)
- Duran, Secil(1)
- Esad Sadık Demirtaş(1)
- Eşki̇N Bacaksiz, Feride(1)
- Gizem Höke(1)
- Göger, Berrin(1)
- Gül, Uğur(1)
- Kahriman, Ilknur(1)
- Karakaya Suzan, Ozge(1)
- Kazak, Aysun(1)
- Koyuncu, Oğuz(1)
- Kulakaç, Nurşen(1)
- Macindo, John Rey B.(1)
- Menteş, Görkem(1)
- Mızrak, Sefa(1)
- Rukiye Çınar(1)
- Sakallı, Derya(1)
- Salman, Kaan(1)
- Serap Şahin(1)
- Seyhan Ak, Ezgi(1)
- Topalı, Hasret(1)
- Turan, Melikşah(1)
- Çolak, Bahar(1)
- Özkaraman, Ayşe(1)
- Şenel, Ender(1)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1The Mediating and Moderating Roles of Innovation Climate in the Relationship Between Nurses’ Attitudes Toward Artificial Intelligence, Creative Self-Efficacy, and Clinical Competence
Karakaya Suzan, Ozge; Gül, Uğur; Koyuncu, Oğuz; Akdeniz, Canberk
Background: Artificial intelligence (AI) is increasingly integrated into health care; however, how nurses’ attitudes toward AI and creative self-efficacy are associated with perceived clinical competence within different organizational contexts remains unclear. Aim: To examine whether perceived climate for innovation statistically mediates the association between nurses’ attitudes toward AI and perceived clinical competence and moderates the association between creative self-efficacy and perceived clinical competence. Methods: This cross-sectional study included 233 nurses recruited online by convenience sampling from hospitals in Türkiye between January and March 2026. Self-report measures assessed attitudes toward AI, creative self-efficacy, perceived climate for innovation, and perceived clinical competence. Pearson correlations and PROCESS Models 4 and 1 with 5000 bootstrap samples tested statistical mediation and moderation. Adjusted analyses included age, gender, previous AI-related training and AI use, educational level, professional experience, and institution type. Results: Attitudes toward AI were indirectly associated with perceived clinical competence through perceived climate for innovation; the adjusted indirect association remained significant (B = 0.0700, SE = 0.0333, 95% CI [0.0173, 0.1453]), consistent with partial statistical mediation. Perceived climate for innovation also moderated the association between creative self-efficacy and perceived clinical competence after adjustment (interaction B = −0.1672, SE = 0.0447, 95% CI [−0.2552, −0.0792]). This positive association became weaker as perceived climate for innovation increased. Conclusion: Attitudes toward AI, creative self-efficacy, perceived climate for innovation, and perceived clinical competence were significantly associated, and the statistical mediation and moderation patterns remained after adjustment. The cross-sectional, self-report data do not establish temporal or causal mechanisms or effects on objectively measured clinical performance or patient outcomes. Implications for Nursing Management: Nurse managers may consider supporting AI literacy, safe AI use, team-based learning, and innovation-supportive work environments. These strategies should be evaluated prospectively using objective clinical and patient outcomes before their effectiveness is inferred.
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1Psychological dynamics shaping performance perception in athletes: the influence of coaching behaviours, psychological safety, self-efficacy, and resilience
Sakallı, Derya; Şenel, Ender; Menteş, Görkem; Salman, Kaan
This study aimed to examine how athletes’ perceptions of supportive and controlling coaching behaviours influence their perceived performance through the mediating effects of psychological safety, self-efficacy, and psychological resilience. Unlike previous work, this study integrates these three psychological factors into a single structural model, offering a comprehensive understanding of the mechanisms linking coaching behaviours to performance perceptions. Data were collected from 369 Turkish athletes representing different sports and competitive levels using validated self-report questionnaires. Structural equation modelling (SEM) was employed to analyse the direct and indirect relationships among variables. The results revealed that supportive coaching behaviours positively predicted perceived performance through increased psychological safety, self-efficacy, and resilience, whereas controlling coaching behaviours had the opposite effect. Among the mediators, self-efficacy emerged as the strongest predictor of performance perception. These findings provide novel evidence that psychological safety and resilience strengthen this relationship by fostering adaptive and confident athlete functioning. The study contributes to the literature by demonstrating the integrative role of psychological resources within the frameworks of self-determination and social cognitive theories. Practically, it underscores the importance of supportive coaching practices that enhance psychological resources essential for sustained motivation, well-being, and optimal performance.
AtıfScopus2WoS2OpenAlex6İncele - MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ2Exploring Different Types of Career Anxiety Among Young Adults: A Latent Profile Analysis
Ciminli, Alaattin; Aydin, Burak
This study aimed to identify distinct latent profiles of career anxiety among young adults and to examine the predictors of membership in these profiles by relating them to various factors, including academic unit and year of study. The data were collected from a sample of 509 young adults enrolled at universities in Türkiye, comprising 409 females (80.4%) and 100 males (19.6%). The instruments used for data collection included a personal information form, Career Anxiety Scale, Hope Scale, Perceived Social Support Scale, Perfectionism Scale, and the Coping Self-Efficacy Scale. Latent profile analysis (LPA) was employed to identify latent profiles, while multinomial logistic regression (R3STEP) analysis was conducted to examine the relationships between latent profile membership and sociodemographic variables. The results of the LPA revealed three distinct latent profiles: high anxiety and vulnerable (Profile 1), low anxiety and high psychosocial strength (Profile 2), and moderate group (Profile 3). The findings indicated that when Profile 1 was used as the reference group, academic unit type and class level did not significantly predict membership in Profile 2. However, vocational school status significantly predicted membership in Profile 3. When Profile 2 was used as the reference group, it was observed that both vocational school students and fourth-year students were significantly less likely to be members of Profile 3.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Dijital okuryazarlık, öz yeterlik ve teknostres ilişkisi
Rukiye Çınar
Bu çalışmanın temel amacı dijital okuryazarlığın teknostres üzerindeki etkisini ortaya koymak ve öz yeterliğin bu iki değişken arasında aracı rolü olup olmadığının incelenmesidir. Araştırmanın evreni Rize ilinde 2024-2025 eğitim-öğretim yılında farklı okullarda aktif görevde bulunan 5.016 öğretmen oluşturmaktadır. Bu evrenden araştırmaya gönüllü olarak katılan 265 öğretmen örneklem büyüklüğünü oluşturmuştur. Veriler anket yöntemi ile elde edilmiştir. Dijital okuryazarlık, öz yeterlik ve teknostres ölçeklerinin veri uygunluğunu değerlendirmek amacıyla ilk olarak KMO ve Bartlett testleri uygulanmış, ardından MPlus 7 programı ile doğrulayıcı faktör analizleri gerçekleştirilmiştir. Daha sonra SPSS 26 programı ile t-test, korelasyon ve regresyon analizleri yapılarak geliştirilen hipotezlerin geçerliliği değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular dijital okuryazarlık ile yaş ve kıdemin pozitif yönlü anlamlı bir ilişkiye sahip olduğunu, öz yeterliğin de kadın öğretmenlerde erkek öğretmenlere göre daha yüksek olduğunu göstermektedir. Bunun yanında, dijital okuryazarlığın, teknostresi negatif yönde, öz yeterliği ise pozitif yönde anlamlı biçimde etkilediği tespit edilmiştir. Öz yeterliğin de teknostres üzerinde negatif yönde anlamlı bir etkisinin olduğu bulgulanmıştır. Aynı zamanda, dijital okuryazarlık ile teknostres arasında öz yeterliğin kısmi aracı bir rol oynadığı sonucuna da ulaşılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Deprem sonrası hatay ili afet sahasında görevli personelin afete müdahale öz yeterlilik ve karşılaştıkları zorluklar ile ilişkili bir araştırma: AFAD personeli örneği
Gizem Höke
Afet müdahalesi, özellikle arama kurtarmada, profesyonel grupların bir araya geldiği iş birlikçi süreçleri içerir. Personelin yalnızca teknik becerilere değil, aynı zamanda öz yeterliliğe de sahip olması gerekir. Bu araştırmada, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından Hatay ilindeki AFAD personelinin öz yeterlilik düzeyleri ve karşılaştıkları zorluklar değerlendirilmiştir. Karma yöntem yaklaşımı kullanılarak nicel veriler "Afet Müdahale Öz Yeterlilik Ölçeği (AMÖYÖ)", nitel veriler ise açık uçlu sorularla toplanmıştır. Nicel veriler SPSS'de betimsel istatistikler ve korelasyon analizleri kullanılarak, nitel veriler ise tematik analiz kullanılarak analiz edilmiştir. Ölçek ortalama sonuçlarına göre, katılımcıların genel özyeterlilik seviyesi %83,84±4,68 yüksekti. Katılımcıların çoğunluğu karar alma, ekip çalışması ve kriz müdahalesi gibi alanlarda kendilerini yeterli hissetmiştir. Nitel bulgular ise psikolojik baskı, iletişim sorunları, kaynak kıtlığı ve koordinasyon eksikliklerinin sahada sıklıkla karşılaşılan zorluklar olduğunu göstermiştir. Bu zorluklar kişisel, afet mağdurlarıyla ilgili ve yönetsel olmak üzere üç ana tema altında kategorize edilmiştir. . Bu çalışma, afet müdahale süreçlerinde yalnızca teknik yeterliliğin değil, aynı zamanda psikolojik dayanıklılığın, etkili iletişimin ve kurumlar arası koordinasyonun da önemli olduğunu göstermektedir. Araştırma sonuçları, özellikle de afet mağdurlarının nitel değerlendirmede yaşadığı zorlukların öne çıkması, bu bulguların AFAD personeli için eğitim politikalarının geliştirilmesine katkıda bulunabilir. Bu açıdan, AFAD personeli için hizmet içi eğitimlerde stres yönetimi ve kriz iletişimi konularına daha fazla önem verilmesi önerilmektedir. Bu bulgular, afet müdahale kapasitesini güçlendirmeyi amaçlayan pratik ve bütüncül eğitim politikalarının geliştirilmesi açısından önemlidir.
- MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ4First Aid Self-efficacy in Mothers of Children Aged 0-4 Years: The Gümüşhane Example
Göger, Berrin; Kahriman, Ilknur; Çolak, Bahar
Introduction: The high relationship between the effective application of first aid after home accidents and survival determines the priorities in first aid. Childcare is mostly the responsibility of mothers, and their knowledge and practices regarding the management of home injuries are crucial in reducing morbidity and mortality associated with home accidents. This study aimed to examine the first aid self-efficacy of mothers with children aged 0-4 years to manage their children's home accidents. Methods: This cross-sectional study, focusing on the first aid self-efficacy of mothers with children aged 0-4 for home accidents, was conducted with 266 mothers at a district government hospital affiliated with the Ministry of Health in the Eastern Black Sea Region between January 1, 2023, and August 1, 2023. Data were collected through a demographic information form and the first aid self-efficacy scale for home accidents. Results: The mean score of the first aid self-efficacy scale in home accidents was found to be 2.15 +/- 0.95 and significant differences were found according to the mother's level of education, number of children, income status, caregiver of the child and mothers' first aid status. Conclusion: In conclusion, the findings of the study showed that first aid self-efficacy is not based solely on demographic factors, but instead may be shaped more by education, experience and the general approach of parents as parents, although mothers' knowledge of first aid was below average.
AtıfOpenAlex3TR Dizin2İncele - MakaleYayıncıda açık erişim2025Scopus SJRQ2A structured educational model to improve the education of nurses: Case-based learning
Aydın, Aydanur
Background: Case-based training is a crucial component of nursing education, providing students with opportunities to enhance clinical reasoning, critical thinking, and professional behavior. However, few studies integrate these constructs into measurable educational outcomes. Methods: This study aims to look at the influence of online care training, which is based on case studies in surgical illnesses nursing, on students' care behaviors and self-efficacy levels. Participants were randomly assigned to undergo case-based education or traditional instruction. One hundred and four undergraduate nursing students from one university were chosen to participate. The structure is logical, with causal relationships between claims and a clear order of information. The researcher used an online platform to collect data from students in both groups before and three months after training. The introduction features form comprised the caring behavior scale (CBS) and questions to assess nursing students' self-efficacy. Results: Before the training, there was no discernible difference in the levels of care exhibited by the participants or in their self-efficacy. Nevertheless, a notable alteration was observed in the CBS scores of the intervention group students following the training period. Their CBS and self-efficacy scores surpassed those of the control group. The results of the regression analysis indicated that age, gender, place of residence, and caring assessment scores did not exert a significant influence on the total score of the Caring Behavior Scale. Conclusion: The findings of the research indicated that structured case-based nursing education was an effective method for fostering the development of caring behaviors among students.
AtıfScopus2WoS1OpenAlex2İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Sosyal hizmet öğrencilerinin benlik saygıları ve işsizlik kaygısı arasındaki ilişkide genel yetkinlik inancının aracılık rolü: Gümüşhane Üniversitesi örneği
Serap Şahin
Bu çalışmada genel yetkinlik inancının, benlik saygısı ve işsizlik kaygısı arasındaki ilişkide aracılık etkisi incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet Bölümünde öğrenim gören 209 (kadın= 160; erkek=49) lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; işsizlik kaygısı ölçeği, Rosenberg benlik saygısı ölçeği, genel yetkinlik inancı ölçeği ve demografik bilgi formu kullanılmıştır. Veri toplama araçları araştırmacı tarafından hem basılı formlar hem de online olarak uygulanmıştır. Verilerin analizinde t testi, korelasyon analizi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Levene F testi, Scheffe Post-hoc testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda benlik saygısı ile işsizlik kaygısı arasındaki ilişki negatif yönde ve düşük düzeyde çıkmıştır. Benlik saygısı ve genel yetkinlik inancı arasındaki ilişki orta düzeyde ve pozitif yönlüdür. İşsizlik kaygısı ve genel yetkinlik inancı arasındaki ilişki ise negatif yönlü ve düşük düzeyde çıkmıştır. Genel yetkinlik inancının işsizlik kaygısı ve benlik saygısı arasındaki ilişkide tam aracılık rolü çıkmıştır. Araştırmada ayrıca demografik değişkenler açısından da anlamlı farklılıklar belirlenmiştir.
- MakaleAçık Erişim2023Scopus SJRQ1Effect of individual characteristics, risk perception, self-efficacy and social support on willingness to relocate due to floods and landslides
Mızrak, Sefa; Turan, Melikşah
People may have to leave their home, environment, region and country because of disasters or disaster risks. Effective and efficient disaster risk reduction activities involving the community can reduce disaster risks and enable people to reside more safely and peacefully in their environment. The objective of this study was to investigate whether individual characteristics, risk perception, self-efficacy and perceived social support were correlated with the willingness to relocate due to floods and landslides. The data were collected from 947 people residing in Gümüşhane Province (Türkiye) using a survey. In the study, a total of ten models were tested with the help of ordinal logistic regression analysis. Consequently, the participants' willingness to relocate due to landslides was determined to be higher than the willingness to relocate due to floods. University students and people with chronic diseases and flood and landslide experiences had a greater willingness to relocate. Residence duration and informal social support were negatively correlated with relocation willingness. Those who believed that they could protect themselves in the event of a flood and landslide were more likely to relocate. Among risk perceptions, probability increased relocation willingness mostly due to floods, while fear increased relocation willingness mostly due to landslides. This study attempted to provide policy makers and scientists insight into disaster risk reduction and disaster risk communication related to relocation.
AtıfScopus37WoS32OpenAlex43İncele - MakaleAçık Erişim2022Scopus SJRQ3Adaptation of the pain management self-efficacy questionnaire into Turkish; [Ağrı yönetimi öz yeterlilik ölçeğinin türkçeye uyarlanması]
Aydin Sayilan, Aylin; Eşki̇N Bacaksiz, Feride; Seyhan Ak, Ezgi; Kulakaç, Nurşen; Macindo, John Rey B.
Objectives: The aim of this study is to examine the Turkish validity and reliability of the Pain Management Self-Efficacy Questionnaire (PMSEQ). Methods: The study was carried out descriptively and methodologically between September and December 2018 with 214 nurses and 248 nursing students. The data were collected using the descriptive characteristics form and the PMSEQ. Results: Cronbach’s alpha internal consistency coefficient was 0.90 in the total scale. In repeated measurements to test time reliability, there was no statistically significant difference between the two measurements (t=0.320, p=0.751), and there were a high power and positively highly significant relationship (r=0.997, p<0.001). Conclusion: Turkish version of the PMSEQ can be used as a valid and reliable scale in assessing the self-efficacy of clinical nurses and nursing students in pain management.
AtıfScopus9WoS12OpenAlex8TR Dizin3İncele - MakaleYalnız künye2022Scopus SJRQ3Evaluation of the relationship between health literacy and self-efficacy: A sample of hemodialysis patients
Kazak, Aysun; Özkaraman, Ayşe; Topalı, Hasret; Duran, Secil
Purpose: The aim of this study was to evaluate self-efficacy and health literacy of patients undergoing hemodialysis, to investigate the relationship between health literacy and self-efficacy, and to determine the factors affecting self-efficacy. Methods: The study was conducted in Eskisehir and Gumushane state hospitals affiliated to the Public Hospitals Association with the participation of 198 patients receiving hemodialysis treatment for chronic renal failure. The inclusion criteria were as follows: being ⩾18 years old, receiving hemodialysis, and agreeing to participate in the study. The study data were collected using face-to-face interview technique, and they were analyzed using descriptive statistics, correlation, and regression analysis. Results: The mean age of the patients was 59.73 ± 16.32 years. Of the patients, 46% were primary school graduates, and 63.6% reported having other chronic diseases. The mean health literacy and self-efficacy scores were found to be 79.43 ± 26.09 and 23.98 ± 7.42, respectively. The results showed that the self-efficacy scores of the patients increased as the general health literacy scores increased, with a strong linear correlation between these variables (r = 0.712; p ˂ 0.001). Patients with advanced age, low educational level, and widowed patients had lower self-efficacy and health literacy scores than others (respectively eta2 = 0.263, 0.116, 0.268, 0.141). Conclusion: High score of health literacy positively affects the self-efficacy score of hemodialysis patients.
AtıfScopus8WoS8İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2020Okullarda bulunan acil durum ekiplerinin öz yeterliliklerinin değerlendirilmesi
Esad Sadık Demirtaş
İş sağlığı ve güvenliğinin amacı iş kazası ve meslek hastalığının meydana gelme sıklığını en alt seviyeye düşürmek çalışanların güvenli ve sağlıklı bir ortamda görevlerini yerine getirmelerini sağlamaktır. Bu bakımdan iş yerlerinde ilgili yönetmeliklere uygun olarak risk analizi yapılmalı, acil durum eylem planı hazırlanmalı ve tehlike sınıflarına göre yönetmeliklerde belirtilen süreler göz önünde bulundurularak yenilenmelidir. Acil durumların belirlenmesi aşamasında dikkate alınması gereken kriterlerin içerisinde bulunan risk değerlendirmesi sonuçları bu iki kavramın birbirleri ile olan ilişkisini de göstermektedir. Geçmişten günümüze acil durumların çeşitli sebeplerden dolayı meydana geldiği ve bunların sonucunda hem manevi hem de maddi açıdan zararların fazla olduğu görülmektedir. Acil durumların önlenmesi için yapılan çalışmaların yanı sıra meydana geldikten sonrada yapılması gerekenler açıkça belirtilmelidir. Özellikle acil durum meydana geldiği zaman olaya ilk müdahalenin kimler tarafından gerçekleştirileceği de açıkça belirlenmelidir. Bu çalışma da okullarda bulunan acil durum ekiplerinin öz yeterlilikleri ölçülerek, ekiplerin istek düzeyi ve gruplarına uygun olup olmadıklarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Anket, Gümüşhane İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda yer alan acil durum ekiplerine uygulandıktan sonra, değerlendirmeye uygun cevaplar kodlanarak veri seti elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 24.0 for Windows istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizleri yapılmadan önce anket formunda bulunan ölçeğin "çarpıklık (Skewness) ve basıklık (Kurtosis)" değerleri hesaplanmıştır. Diğer yandan ölçeğin "Kolmogorov-Smirnov" test değerinin p≤0,000 olduğu görülmüş ve bu işlem sonucunda verilerin normal dağılmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçtan hareketle verilerin analizinde aritmetik ortalama ve standart sapma değerleriyle birlikte oluşturulan hipotezleri test etmek amacıyla verilerin normal dağılmadığı durumu göz önünde bulundurularak "Mann-Whitney U" ve "Kruskal Wallis-H" Testlerinden yararlanılmıştır.
