Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2026Amatör futbolcuların zihinsel dayanıklılıkları ve psikolojik performansları arasındaki ilişki
Tugay Güldalı
Bu araştırmanın amacı, amatör futbolcuların zihinsel dayanıklılık düzeyleri ile psikolojik performans düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu değişkenlerin çeşitli demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemini, uygun örnekleme yöntemiyle belirlenen ve araştırmaya gönüllü olarak katılan toplam 418 amatör futbolcu oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri (SZDE) ve Sporda Psikolojik Performans Değerlendirme Ölçeği (SPPDÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve basit doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre amatör futbolcuların zihinsel dayanıklılık düzeylerinin genel olarak yüksek, bedensel ve bilişsel kaygı düzeylerinin ise düşük-orta seviyede olduğu belirlenmiştir. Yaş, oynanan pozisyon, spor yapma yılı ve haftalık antrenman sıklığı değişkenlerinin bazı zihinsel dayanıklılık ve psikolojik performans boyutlarında anlamlı farklılıklara neden olduğu tespit edilmiştir. Korelasyon analizi sonuçları, zihinsel dayanıklılık ile bedensel ve bilişsel kaygı arasında negatif yönlü; güdülenme ve kendine güven arasında ise pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre zihinsel dayanıklılığın bedensel ve bilişsel kaygıyı anlamlı ve negatif yönde yordadığı; güdülenme ve kendine güven düzeylerini ise anlamlı ve pozitif yönde yordadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, amatör futbolcularda zihinsel dayanıklılığın psikolojik performansın önemli belirleyicilerinden biri olduğu ortaya konulmuştur. Zihinsel dayanıklılık düzeyi yükseldikçe sporcuların kaygı düzeylerinin azaldığı, motivasyon ve özgüven düzeylerinin ise arttığı belirlenmiştir. Bu doğrultuda futbolcuların zihinsel dayanıklılıklarını geliştirmeye yönelik psikolojik beceri eğitimlerinin ve spor psikolojisi uygulamalarının performans gelişimine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
- MakaleAçık Erişim2026Financial literacy and psychological vulnerability to financial exploitation: the roles of financial anxiety, self-confidence, and behavior
Çam, Alper Veli; Soydaş, Şafak Sönmez; Özbek, Adem; Çam, Handan
Background: Financial exploitation constitutes a significant psychological vulnerability shaped by cognitive resources, emotional regulation, and financial decision-making behaviors. While financial literacy is widely recognized as a protective factor, limited empirical evidence disentangles the distinct psychological roles of financial knowledge, attitudes, and behaviors in reducing vulnerability to financial exploitation. Methods: This cross-sectional study analyzed survey data from 565 adults in Türkiye. Financial literacy was conceptualized as a multidimensional construct comprising financial knowledge, financial attitude, and financial behavior. Vulnerability to financial exploitation was assessed through three psychosocial indicators: self-confidence, financial anxiety, and financial satisfaction. Structural Equation Modeling (SEM) was employed to examine the relationships among cognitive, behavioral, and emotional components. Results: Financial knowledge was significantly associated with lower financial anxiety and higher financial satisfaction but showed no direct effect on self-confidence. Financial behavior emerged as the most robust protective factor, significantly enhancing self-confidence and financial satisfaction while substantially reducing financial anxiety. Financial attitude was positively related to financial satisfaction but did not significantly influence anxiety or self-confidence. Financial anxiety demonstrated a strong negative association with both self-confidence and financial satisfaction. Conclusions: Financial exploitation vulnerability is driven by interconnected psychological mechanisms rather than cognitive factors alone. The findings highlight the central role of behavior-based financial competencies and emotional regulation in strengthening financial resilience. Interventions aimed at preventing financial exploitation should prioritize behavioral skill development and psychological risk screening alongside traditional financial education approaches.
